III SA/Wa 1294/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-09

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Piotr Dębkowski, Ewa Izabela Fiedorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rezygnacja rolnika ryczałtowego ze zwolnienia z VAT w zakresie działalności gospodarczej (np. świadczenia usług rolniczych) skutkuje utratą zwolnienia z VAT dla całej działalności rolniczej, w tym dostaw produktów rolnych pochodzących z własnej działalności?
Ratio decidendi
Rezygnacja rolnika ryczałtowego ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT dotyczy całości działalności rolniczej, obejmującej zarówno dostawy produktów rolnych, jak i świadczenie usług rolniczych. Nie jest możliwe częściowe zwolnienie. W przypadku prowadzenia przez rolnika ryczałtowego innej działalności gospodarczej (niebędącej dostawą produktów rolnych ani usługami rolniczymi), może on być podatnikiem VAT czynnym w tym zakresie, ale nie wpływa to na zwolnienie podstawowej działalności rolniczej. Jednakże, jeśli rezygnacja dotyczy działalności gospodarczej, która jest ściśle związana z działalnością rolniczą (np. usługi rolnicze), traci się zwolnienie dla całej tej działalności.
Stan faktyczny
Skarżąca, będąca rolnikiem ryczałtowym, złożyła zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, deklarując rozpoczęcie działalności usługowej wspomagającej produkcję roślinną i rezygnując ze zwolnienia VAT dla tej działalności. Kupiła ciągnik i wóz asenizacyjny, odliczając podatek naliczony. Organy podatkowe uznały, że rezygnacja ze zwolnienia VAT dla działalności gospodarczej skutkuje utratą zwolnienia również dla działalności rolniczej (dostawy produktów rolnych i usługi rolnicze). Skarżąca kwestionowała tę interpretację, wskazując na naruszenie przepisów unijnych i krajowych, a także Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w uzasadnieniu wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. i zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz D. K. kwotę 615 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do października 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz D. K. kwotę 615 zł (słownie: sześćset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wobec D. K. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") została przeprowadzona kontrola podatkowa w zakresie sprawdzenia prawidłowości dokumentacji i rzetelności rozliczeń podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do października 2012 r. Organy ustaliły, że Skarżąca w 2012 r. kontynuowała wraz z mężem prowadzenie gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,5 ha, specjalizującego się w hodowli trzody chlewnej. Korzystała przy tym jako rolnik ryczałtowy ze zwolnienia od VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity w Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej jako "ustawa o VAT"). W dniu 30 marca 2012 r. Skarżąca złożyła zgłoszenie rejestracyjne na druku VAT-R, deklarując rozpoczęcie od 1 kwietnia 2012 r. działalności gospodarczej usługowej, wspomagającej produkcję roślinną, sklasyfikowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (dalej jako "PKD") pod numerem[...]. Jednocześnie zrezygnowała ze zwolnienia od VAT, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT. W ramach tej działalności kupiła ciągnik i wóz asenizacyjny i odliczyła podatek naliczony z faktur dotyczących tych zakupów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. - powołując się, między innymi, na art. 15 ust. 4 ustawy o VAT, uznał w decyzji z [...] czerwca [...] r., że z dniem 1 kwietnia 2012 r. Skarżąca została podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu działalności rolniczej prowadzonej przez obojga małżonków. Następnie ustalił na podstawie faktur zakupu towarów i usług oraz dowodów sprzedaży (faktury RR oraz dowody wewnętrzne) wartość zakupów i sprzedaży, jaka powinna być wykazana przez Skarżącą w deklaracjach VAT-7 poczynając od kwietnia do października 2012 r. Do obliczenia podatku zastosował stawkę 8% do obrotu z tytułu świadczenia usług rolniczych i dostaw trzody chlewnej i stawkę 23% do obrotu z tytułu dzierżawy chlewni. W rozliczeniu uwzględnił podatek naliczony. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję z [...] września 2015 r., którą w całości podzielił ustalenia faktyczne i ich kwalifikację prawną przyjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: - art. 295 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2016 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U.UE.L.2006.347.1, dalej jako "dyrektywa 112") przez jego niezastosowanie i uznanie, że usługami rolniczymi są także usługi wykonywane w prowadzonej działalności gospodarczej sprzętem nieużywanym w gospodarstwie rolnym, - art. 113 ust. 4 w związku z art. 43 ust. 3 ustawy o VAT przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że rezygnacja ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o VAT prowadzonej działalności gospodarczej, skutkuje jednocześnie rezygnacją ze statusu rolnika ryczałtowego na podstawie art. 43 ust. 3 tej ustawy, - art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, dalej – O.p.) przez brak zebrania całości materiału dowodowego, a tym samym udowodnienia, że Strona nie wykonywała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usług rolniczych wspomagających produkcję roślinną w zakresie prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego, - art. 22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP przez naruszenie prawa do wolności działalności gospodarczej. W związku z powyższymi zarzutami Strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organów podatkowych obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 stycznia 2017r., sygn. akt III SA/WA 3187/15, uwzględnił skargę Skarżącej i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ wadliwie przyjął, że zgłoszenie rejestracyjne dla celów VAT, w którym zrezygnowała ze zwolnienia od VAT swej nowo uruchomionej działalności gospodarczej, skutkowało tym, że stała się jednocześnie podatnikiem VAT z tytułu prowadzenia wespół z małżonkiem gospodarstwa rolnego. Zdaniem Sądu, rolnik ryczałtowy, w pozostałym zakresie swej działalności - innej niż dostawa produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej oraz świadczenia usług rolniczych - może być podatnikiem VAT czynnym, niekorzystającym ze zwolnienia od tego podatku. Wówczas - chociaż w pozostałej części rolnik ryczałtowy prowadzi działalność opodatkowaną - dostawa własnych produktów rolnych oraz świadczenie usług rolniczych nadal będą zwolnione z podatku. WSA wyjaśnił, że z ustaleń faktycznych wynika, że zakupionym ciągnikiem i wozem asenizacyjnym Skarżąca świadczyła usługi, które nie miały żadnego związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i nie wiadomo dlaczego organ potraktował tę działalność jako jedną wspólną z działalnością rolną i dla obu tych działalności określił zobowiązanie podatkowe w VAT. W ocenie WSA nie ma podstaw do przyjęcia, że Skarżąca lub jej mąż zrezygnowali ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług prowadzonego wspólnie gospodarstwa rolnego. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT nie ma zastosowania w przypadku gdy podmiot, będący jednocześnie rolnikiem ryczałtowym oraz prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą, wykonuje te usługi w związku z prowadzoną przez siebie pozarolniczą działalnością gospodarczą. W dodatku gdy usługi te były wykonywane na rzecz innych niż własne gospodarstw rolnych, czyli na rzecz osób trzecich. Sąd uznał jednocześnie, że w decyzji brak jest wyjaśnienia dlaczego zastosowano wspólne opodatkowanie pozarolniczej działalności gospodarczej i gospodarstwa rolnego. Nadto z akt sprawy nie wynika dlaczego decyzja została wydana tylko w stosunku do Skarżącej, skoro współwłaścicielem gospodarstwa jest jej mąż. Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia jej rozstrzygnięcia i dlatego uchylił ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, po rozpoznaniu której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 marca 2019 r. sygn. akt I FSK 584/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał, które przepisy procesowe zostały naruszone w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Ponadto w części zważeniowej nie został wymieniony żaden przepis Ordynacji podatkowej, dlatego NSA uznał, że w tym zakresie uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów art. 141 § 4 P.p.s.a., co do przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, co jest naruszeniem tego przepisu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszej części uzasadniania NSA wskazał na treść art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, a także wyrok z 10 października 2018 r., sygn. akt I FSK 1740/16, podkreślając, że rezygnacja ze zwolnienia przysługującego z mocy art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT może dotyczyć wyłącznie jego całości, a nie części, gdyż albo cała działalność rolnicza rolnika ryczałtowego jest zwolniona od podatku, albo żadna jej część. NSA wyjaśnił również, że Skarżąca obok dostaw produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej prowadziła działalność polegającą na świadczeniu usług rolniczych, bo taki charakter mają usługi wskazane w PKD pod symbolem 01.61Z jako wymienione w poz. 35 Załącznika nr 2 do ustawy o VAT. Ponadto NSA wyjaśnił, że wydanie decyzji tylko wobec Skarżącej, podczas gdy gospodarstwo prowadzi wespół z mężem, wynika z art. 15 ust. 4 i 5 ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Badając sprawę w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez organ podatkowy skargi kasacyjnej, wyrokiem z 7 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 584/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 190 (zdanie pierwsze) P.p.s.a. - sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z unormowania tego wynika zatem, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez sąd kasacyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny. W niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od wykładni prawa zawartej ww. orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec tego Sąd w składzie orzekającym jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przywołanym wyroku wydanym w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT zwalnia się od podatku: dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Z jego treści, z użycia spójnika "oraz" wynika, że zwolnienie od VAT dotyczy każdego z tych rodzajów działalności, o ile wykonywana jest przez rolnika ryczałtowego, którym, zgodnie z art. 2 pkt 19 jest rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze. Innymi słowy, każda dostawa rolnika ryczałtowego produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej podlega zwolnieniu podatkowemu oraz każda usługa rolnicza świadczona przez rolnika ryczałtowego podlega temu zwolnieniu. Zwolnienie to ma charakter niepodzielny. Rezygnacja ze zwolnienia przysługującego z mocy art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT może dotyczyć wyłącznie jego całości, a nie części, gdyż albo cała działalność rolnicza rolnika ryczałtowego jest zwolniona od podatku, albo żadna jej część. Rezygnacja ze zwolnienia od VAT dokonana przez Skarżącą w zgłoszeniu VAT – R skutkowała zatem rezygnacją ze zwolnienia całej działalności rolniczej, tj. dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej oraz świadczenia usług rolniczych. Rolnik ryczałtowy może być w pozostałym zakresie swojej działalności podatnikiem VAT czynnym, ale wówczas, gdy ta pozostała część to działalność inna niż dostawa produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej oraz świadczenie usług rolniczych. W sytuacji Skarżącej nie ma o tym mowy, ponieważ obok dostaw produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej Skarżąca prowadziła działalność polegającą na świadczeniu usług rolniczych, bo taki charakter mają usługi wskazane w PKD pod symbolem 01.61Z, jako wymienione w poz. 35 Załącznika nr 2 do ustawy o VAT. Jak stwierdził NSA w wyroku z 8 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 1975/16, sformułowanie użyte w art. 295 ust. 1 pkt 5 dyrektywy 112, a mianowicie "przy użyciu sprzętu zwykle wykorzystywanego w jego gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim, a które zwykle odgrywają rolę w produkcji rolnej" należy interpretować jako używanie maszyn, które mogą być wykorzystywane do działalności rolniczej rolnika ryczałtowego z uwzględnieniem charakteru i specyfiki prowadzonej działalności rolniczej. Innymi słowy, jeżeli dana maszyna rolnicza może być wykorzystywana w konkretnym gospodarstwie rolnym danego rolnika, to świadczone tymi urządzeniami usługi na rzecz innych podmiotów należy zakwalifikować jako usługi rolnicze. Nie trzeba zatem wykazywać, że konkretna maszyna była wykorzystywana przez rolnika do prac w jego gospodarstwie. Wystarczy stwierdzić, że może być wykorzystana w tym gospodarstwie rolnika z uwagi na specyfikę i charakter gospodarstwa rolnego. Zatem przyjąć należy, że kupione przez Skarżącą ciągniki i wóz asenizacyjny mogą być wykorzystywane w gospodarstwie rolnym. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie zastosował art. 188 P.p.s.a. i nie rozpoznał sprawy, "ponieważ poza kwestią statusu Skarżącej jako podatnika VAT pozostaje do oceny kwestia określenia zobowiązań w tym podatku, co do której nie jest w stanie stwierdzić, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona". A zatem wyjaśnienie tej kwestii zostało przekazane do rozpoznania przez tut. Sąd w ramach ponownie prowadzonego postępowania. W związku z tym Sąd stwierdza, że kwestia określenia zobowiązania Skarżącej w podatku od towarów i usług za sporny okres będzie przedmiotem ponownie prowadzonego postępowania przez organ podatkowy. Z wyroku NSA, wydanego w tej sprawie, jasno bowiem wynika, że w okolicznościach niniejszej sprawy Skarżąca dokonywała jedynie dostaw produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych, a więc czynności objętych zwolnieniem z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Rezygnacja z tego zwolnienia wywołała skutek w odniesieniu do wszystkich tych czynności dokonywanych przez Skarżącą (czyli dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych). Z powyższego wynika natomiast, że prawidłowo organy podatkowe uznały w tej sprawie, że skutkiem rezygnacji przez Skarżącą z ww. zwolnienia było dokonanie rozliczenia podatku od towarów i usług za sporne miesiące 2012r. według zasad dotyczących podatnika podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT, a więc z uwzględnieniem zarówno podatku należnego jak i naliczonego. Organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] czerwca 2015r. dokonał takiego rozliczenia, jednak w sposób tak ogólny i niejasny, że decyzja w tym zakresie nie poddaje się kontroli Sądu. Biorąc pod uwagę uzasadnienie tej decyzji nie sposób przyjąć, że istota niniejszej sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Z tego względu należało uchylić zaskarżoną decyzję. Jak bowiem wynika z treści tej decyzji, zaaprobowanej przez organ drugiej instancji, do prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za wskazany okres przyjęto: w zakresie dostaw (czyli podstawy opodatkowania i wysokości podatku należnego – przyp. Sądu) - dane pochodzące od Skarżącej, tj. niepełną ewidencję prowadzoną przez Skarżącą, a dotyczącą wykonanych usług rolniczych, udokumentowanych dowodami wewnętrznymi oraz okazane faktury VAT RR, a w zakresie nabyć: faktury VAT dokumentujące nabycia usług księgowych i oleju napędowego oraz nabycia środków trwałych – ciągnika rolniczego i wozu asenizacyjnego. Dodatkowo na stronie 6 decyzji organ pierwszej instancji poruszył wątek faktur VAT dokumentujących nabycie trzody chlewnej, które pierwotnie zostały wystawione na męża Skarżącej, a następnie w wyniku wystawienia not korygujących – na Skarżącą. Jednak z treści tej decyzji nie można uzyskać informacji, czy faktury te zostały przez organ uwzględnione w rozliczeniu podatku od towarów i usług. Z treści tej decyzji nie sposób wywnioskować - które dokładnie faktury dotyczące dostaw oraz faktury dotyczące nabyć organ podatkowy uwzględnił i w jakiej wysokości. Dane zawarte w tym zakresie są na tyle ogólnikowe, że wymagają jasnego i skrupulatnego wyjaśnienia, aby mogły stanowić podstawę do określenia zobowiązania podatkowego Skarżącej. Nie sposób bowiem przyjąć tak ogólnych informacji jakie zawiera ta decyzja jako spełniające wymogi stawiane przez Ordynację podatkową w art. 121 (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie) oraz w art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), a także wymogi przewidziane dla samej treści decyzji, a wynikające z art. 210 § 4 O.p. W związku powyższym przypomnieć należy, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest przestrzeganie reguł określonych w Ordynacji podatkowej. I tak stosownie do art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego - tzw. zasadę prawdy obiektywnej. Zgodnie natomiast z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 O.p. oraz zasadą przekonywania (art. 124 tej ustawy) organ powinien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ należycie i wyczerpująco nie wyjaśni stronie jakie okoliczności faktyczne i prawne wziął pod uwagę w toku załatwienia sprawy lub nie odniesie się do argumentów podnoszonych przez podatnika. Prawidłowe uzasadnienie decyzji jest jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji publicznej. W ocenie Sądu, uzasadnienie, które nie zawiera szczegółowego wyjaśnienia podstaw obliczenia kwoty zobowiązania podatkowego narusza wskazane powyżej zasady postępowania podatkowego wynikające z Ordynacji podatkowej, co nie może zyskać aprobaty Sądu. Nie ma bowiem pewności czy organ podjął wszelkie działania w celu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego ważnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W efekcie Sąd jest pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Brak jest w decyzjach organów obu instancji szczegółowych informacji dotyczących podstaw określonego tymi decyzjami zobowiązania podatkowego. Przede wszystkim, jak wskazano powyżej, brak jest informacji, na podstawie których dokładnie faktur to zobowiązanie zostało określone, co było przedmiotem dostaw i nabyć. Warte zauważenia jest, że kwoty przyjęte do rozliczenia podatku należnego przyjęte przez Skarżącą istotnie odbiegają od kwot przyjętych przez organ podatkowy. Dla przykładu można wskazać, że w rozliczeniu miesiąca maja 2012r. wg Skarżącej wartość dostawy wynosiła 324,00 zł, a wg organu 612.845,00 zł. W czerwcu – wg Skarżącej – 0 zł, a wg organu 1.091.193,00 zł. W lipcu – wg Skarżącej 972,00 zł, a wg organu 270.518,00 zł. Podobnie w przypadku wartości nabyć. W kwietniu 2012r. wg Skarżącej nabycia wynosiły 0 zł, a wg organu 1.562.417,00 zł. W maju 2012r. wg Skarżącej 221.000,00 zł – było to nabycie środków trwałych z czym zgodził się organ podatkowy, ale wartość zakupów zwiększył jeszcze o kwotę 260.118,00 zł. W pozostałych miesiącach podobnie. Sąd nie przesądza, że rozliczenie organu podatkowego jest wadliwe czy prawidłowe, ale w oparciu o tak ogólnikowe informacje nie może tego rozliczenia skontrolować, co powoduje konieczność naprawy tego uchybienia i uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodać jeszcze należy, że również kwoty podane przez organ są ze sobą niespójne. I tak w tabeli na stronie 5 decyzji organu pierwszej instancji w miesiącach: sierpień, wrzesień i październik 2012r. podano kwoty podatku należnego wg organu za te okresy, które są niezgodne z kwotami podanymi przez ten organ na stronach 11-12 decyzji za te same okresy (dla przykładu: za wrzesień na stronie 5 decyzji podano VAT należny 8% wg organu 63.787,43zł, a na stronie 11 decyzji też wg organu 63.899,00zł). Te kwestie powinny być wyjaśnione. A zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien zastosować powyższą wykładnię przepisów prawa oraz przy uwzględnieniu powyższych wywodów dokonać ponownych ustaleń i wyliczeń wysokości zobowiązania Skarżącej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012r., podając szczegółowo te informacje w treści wydanych decyzji oraz uwzględniając wskazane powyżej zasady wynikające z art. O.p. Na obecnym etapie postępowania decyzje, będące przedmiotem kontroli Sądu naruszają przepisy art. 121, art. 122 oraz art. 210 § 4 O.p. co równocześnie uniemożliwia Sądowi dokonanie stosownej kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Podstawą prawną dla rozstrzygania o kosztach postępowania sądowego była treść art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło