III SA/Wa 1455/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-19

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Elżbieta Olechniewicz, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości za dany rok może zostać wydana, jeśli wcześniej wydano ostateczną decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie określenia łącznego zobowiązania pieniężnego za ten sam okres, a zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej jest zasadny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatek od nieruchomości i łączna zobowiązanie pieniężne to dwa odrębne zobowiązania podatkowe, mimo że przy ustalaniu łącznego zobowiązania pieniężnego uwzględnia się podatek od nieruchomości. Zmiana klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów i budynków, dokonana przez starostę, stanowiła podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania wymiarowego w zakresie podatku od nieruchomości, nawet jeśli wcześniej postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego zostało umorzone. W związku z tym, zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, dotyczący wydania orzeczenia w sprawie już rozstrzygniętej, okazał się bezzasadny.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą wysokość podatku od nieruchomości na 2011 r. w kwocie 681 zł. Skarżąca podnosiła, że decyzja ta nie mogła zostać wydana, ponieważ wcześniej wydano ostateczną decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie określenia jej łącznego zobowiązania pieniężnego za ten sam okres. Organy podatkowe wskazały, że zmiana klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów i budynków z gruntów ornych na tereny mieszkaniowe od 1 maja 2010 r. uzasadniała opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, który jest odrębnym zobowiązaniem od łącznego zobowiązania pieniężnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant p. o. referenta stażysty Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2011 r. Oddala skargę Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, Burmistrz H. decyzją z [...] lutego 2011 r. ustalił A.G. (dalej: "Skarżąca") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. w kwocie 459 zł. Następnie decyzję tę – po uprzednim wznowieniu postępowania – uchylił decyzją z [...] października 2014 r. i umorzył postępowanie w sprawie, po czym wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2011 r. W efekcie decyzją z [...] stycznia 2015 r. organ I instancji wymierzył ten podatek w kwocie 681 zł. Za podstawę opodatkowania przyjęto: • grunty pozostałe o pow. 1.348 m2, • budynki mieszkalne o pow. 70,50 m2, • budynki mieszkalne ½ o pow. 56,30 m2, • pozostałe budynki o pow. 40 m2. Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, iż naliczenia podatku dokonano na podstawie zmiany geodezyjnej z [...] kwietnia 2010 r., z której wynika, że zmieniono klasyfikację należącego do Skarżącej gruntu na "B-tereny mieszkaniowe". W związku z tym od 1 maja 2010 r. grunt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: "O.p." poprzez wydanie orzeczenia w sprawie, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną wydaną przez organ I instancji [...] października 2014 r. Zdaniem Skarżącej umorzenie ostateczną decyzją postępowania w sprawie określenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. stanowiło przeszkodę do wszczęcia, prowadzenia, a następnie wydania decyzji wymiarowej za ten sam okres i wobec tej samej osoby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] marca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej: "u.p.o.l." oraz art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.; dalej: "u.p.r."). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości nie jest postępowaniem tożsamym z postępowaniem w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Następnie organ odwoławczy powołał się na dokonaną w dniu 28 kwietnia 2010 r. zmianę klasyfikacji gruntów z ornych i terenów mieszkaniowych na tereny mieszkaniowe i stwierdził, że od 1 maja 2010 r. ciążył na Skarżącej obowiązek w podatku od nieruchomości. Odwołał się przy tym do zawiadomienia starosty o powyższej zmianie oraz przedłożonej przez Skarżącą informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego. W skardze Skarżąca ponowiła zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 O.p. poprzez wydanie orzeczenia w sprawie, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną wydaną [...] października 2014 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddane zostały decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r., wydane na skutek stwierdzenia – w odrębnym postępowaniu - braku przesłanek uzasadniających obciążenie Skarżącej za ten rok zobowiązaniem w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżąca kwestionuje ten wymiar podnosząc, że wspomniane decyzje nie mogły być wydane, gdyż za ten sam okres i wobec tej samej osoby wydano już decyzję ostateczną o umorzeniu postępowania w sprawie określenia Skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego. Wymierzając podatek od nieruchomości organy podatkowe powołały się natomiast na dokonaną w 2010 r. w ewidencji gruntów zmianę w zakresie klasyfikacji należącej do Skarżącej nieruchomości z gruntów ornych (oznaczonych symbolem RVI o pow. 0,0678 ha) i terenów mieszkaniowych (oznaczonych symbolem B o pow. 0,0670 ha) na tereny mieszkaniowe (oznaczone symbolem B o pow. 0,1348 ha). Wskazały przy tym, iż wymierzony podatek jest innym zobowiązaniem niż to pobierane w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W ocenie Sądu w sporze tym rację należy przyznać organom podatkowym. Decydujące znaczenie mają tu bowiem zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Do treści tej ewidencji - jako podstawy wymiaru podatków - wprost odwołują się przepisy ustaw dotyczących opodatkowania nieruchomości. I tak zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podobnie jednoznaczne są uregulowania zawarte w u.p.o.l. Obowiązujący od 1 stycznia 2007 r. przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. wyraźnie stanowi, iż przez użyte w ustawie określenia użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z uregulowań tych wynika zatem, że o opodatkowaniu gruntów podatkiem od nieruchomości lub podatkiem rolnym (za wyjątkiem sytuacji, gdy na gruntach prowadzona jest działalność gospodarcza) decydują dane z ewidencji gruntów i budynków. Do treści ewidencji nawiązuje także art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), stanowiąc, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na tle tego przepisu w orzecznictwie ukształtował się pogląd, w świetle którego - stosownie do przywołanej regulacji - organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków (zob. wyroki NSA z: 6 kwietnia 2016 r., II FSK 284/14; 4 marca 2016 r., II FSK 3259/15; 23 lipca 2015 r., II FSK 1577/13 oraz uchwały NSA z: 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09). Tożsame poglądy wyrażane są w literaturze (zob. L. Etel "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków", Finanse Komunalne 2008/6/24; Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, praca zbiorowa, ODDK 2009 r., s. 152). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę poglądy te w pełni podziela. Z powyższego wynika zatem, że zapisów ewidencyjnych organy podatkowe nie mogą samodzielnie kwestionować. Może to nastąpić wyłącznie poprzez wprowadzenie zmian do ewidencji przez właściwego starostę. W niniejszej sprawie zmiany takiej starosta dokonał, o czym zawiadomił organ podatkowy. W stosownym zawiadomieniu wskazał m. in. decyzję, która stanowiła podstawę tej zmiany oraz jej zakres, jakim było przekwalifikowanie należącej do Skarżącej nieruchomości z gruntów ornych (oznaczonych symbolem RVI o pow. 0,0678 ha) i terenów mieszkaniowych (oznaczonych symbolem B o pow. 0,0670 ha) na tereny mieszkaniowe (oznaczone symbolem B o pow. 0,1348 ha). W zawiadomieniu tym określił także datę wprowadzenia tej zmiany, a mianowicie 28 kwietnia 2010 r. W tym zatem dniu – jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze – nastąpiła zmiana treści ewidencji, a co za tym idzie z tą też datą należąca do Skarżącej nieruchomość zmieniła swój charakter dla celów podatkowych. Tym samym rację należy przyznać organom podatkowym, iż od 1 maja 2010 r. ciążył na niej obowiązek w podatku od nieruchomości. W efekcie prawidłowo organy te postąpiły, uznając dokonaną przez starostę zmianę ewidencyjną za podstawę wznowienia postępowania w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Postępowanie to służyć miało wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z [...] lutego 2011 r. ustalającej wymiar tego zobowiązania na 2011 r. Do jej wyeliminowania doszło wskutek wydania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 O.p. decyzji z [...] października 2014 r. uchylającej w całości wspomnianą decyzję i umarzającej postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Skoro zatem w obrocie prawnym przestała funkcjonować decyzja z [...] lutego 2011 r. organ podatkowy miał pełne prawo, by wszcząć i prowadzić postępowanie wymiarowe, którego przedmiotem był podatek od nieruchomości. Miał też pełne prawo by wydać decyzję ustalającą jego wysokość. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kwestionowana decyzja nie została zatem podjęta w sytuacji uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną, a zatem nie wystąpiła przesłanka nieważności decyzji wymieniona w art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Jak bowiem zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywołanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku z 18 stycznia 2008 r. (III SA/Wa 110/07) zobowiązanie podatkowe pobierane w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w żadnym razie nie może być utożsamiane z podatkiem od nieruchomości, aczkolwiek przy jego ustaleniu uwzględnia się podatek od nieruchomości należny od określonego podatnika podatku rolnego. Odróżnienie to jest istotne z punktu widzenia wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego kończącego się ustaleniem wysokości zobowiązania podatkowego. Postępowanie podatkowe, tzw. "wymiarowe" musi mieć bowiem jednoznacznie określony przedmiot - konkretne, określone z nazwy zobowiązanie podatkowe. Sprawą, w świetle przepisów prawa podatkowego nie jest "opodatkowanie nieruchomości", a ustalenie wysokości konkretnego podatku. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela. Z tych względów sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 O.p. jest pozbawiony podstaw. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę Skarżącej oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło