III SA/Wa 1658/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. M.("Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W piśmie strony, opatrzonym datą 29 czerwca 2018 r., Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek Skarżąca wskazała, że w przypadku egzekucji administracyjnej grozić jej będzie wyrządzenie znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiono, iż Skarżąca jest samotną matką a jej sytuacja materialna jest zła i utrzymuje się wyłącznie z własnych dochodów, gdyż nie otrzymuje alimentów. Skarżąca oświadczyła również, że uregulowanie zobowiązań podatkowych przekracza jej możliwości finansowe. Do wniosku załączyła wyciąg z aktów notarialnych – oświadczenia o przelaniu kwoty 100 000 zł złożonego przez notariusza w dniu 14 lutego 2008 r. oraz wyciąg z aktu notarialnego z dnia 26 maja 2009 r., dotyczącego nabycia działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302, dalej "ppsa"), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 ppsa sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 ppsa chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ppsa. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ppsa (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009r. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa, oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Do dokumentów takich należą m. in. zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych czy inne dokumenty poświadczające stan majątkowy skarżącego (zob. postanowienie NSA z 17 grudnia 2015r., II GZ 835/15). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Wskazać przy tym należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach wypełnia jedną z wyżej wskazanych przesłanek. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny i w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 18 lipca 2017r., I SA/Po 286/17). Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 ppsa oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw, by wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek o wstrzymanie Skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację finansową i wskazała, że nie jest w stanie zapłacić spornego zobowiązania podatkowego. Podkreślić należy, że Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, w żaden sposób nie uprawdopodobniła powyższych twierdzeń. Do skargi nie zostały załączone żadne dokumenty obrazujące sytuację finansową Skarżącej np. wyciągi z rachunków bankowych, zeznania podatkowe, itp. Dlatego też Sąd nie ma wiedzy na temat dochodów Skarżącej, jej majątku oraz zobowiązań. Powyższe informację są bardzo istotne, gdyż np. jeżeli Skarżąca wykonuje pracę zarobkową w ramach umowy o pracę, to przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 2018 poz. 917) w art. 87 wprowadzają ograniczenia w zajmowaniu wynagrodzenia za pracę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.