III SA/Wa 1734/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. M.("Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] maja 2018 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W piśmie strony, opatrzonym datą 29 czerwca 2018 r., Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek Skarżąca wskazała, że w przypadku egzekucji administracyjnej grozić jej będzie wyrządzenie znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiono, iż Skarżąca jest samotną matką a jej sytuacja materialna jest zła i utrzymuje się wyłącznie z własnych dochodów, gdyż nie otrzymuje alimentów. Skarżąca oświadczyła również, że uregulowanie zobowiązań podatkowych przekracza jej możliwości finansowe. Do wniosku załączyła wyciąg z aktów notarialnych – oświadczenia o przelaniu kwoty 100 000 zł złożonego przez notariusza w dniu 14 lutego 2008 r. oraz wyciąg z aktu notarialnego z dnia 28 maja 2008 r., dotyczącego nabycia działki. W piśmie z dnia 17 września 2018 r. Skarżąca uzupełniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że jest aktualnie matką wychowującą jedno ze swoich dzieci i utrzymuje się wyłącznie z własnych dochodów (nie uzyskuje alimentów). Dodatkowo wyjaśniła, iż spłaca samodzielnie kredyt bankowy uzyskany na zakup domu. Podniosła, że obok kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania, spłaca również drugi kredyt wynikający z umowy karty kredytowej. Umowy kredytowe były przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. pod sygnaturami [...] i [...]. W dniu 30.10.2017 r. Skarżąca otrzymała promesę Banku [...], w ramach której Bank zobowiązał się do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o ile Skarżąca będzie terminowo spłacać swoje zobowiązania kredytowe. Zaznaczyła, iż egzekucja należności publicznoprawnych wynikających z decyzji Organu II dotyczących zobowiązań podatkowych Skarżącej w podatku od spadków i darowizn wynosi łącznie 52 tys. zł. W ocenie Skarżącej regulowanie kwoty zobowiązań podatkowych przekracza jej możliwości finansowe, gdyż nie posiada środków finansowych na uiszczenie tak wysokiej kwoty zobowiązań podatkowych, ani również majątku, który mógłby być przedmiotem egzekucji w celu zaspokojenia należności publicznoprawnych. Do wniosku załączyła (zestawienie przychodów i wydatków wymienione w załączniku nr 1), (Promesę Banku [...] z dnia 30.10.2017 r. oraz wezwanie do zapłaty należności wobec operatora telekomunikacyjnego [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Do dokumentów takich należą m. in. zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych czy inne dokumenty poświadczające stan majątkowy skarżącego (zob. postanowienie NSA z 17 grudnia 2015 r., II GZ 835/15). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Wskazać przy tym należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach wypełnia jedną z wyżej wskazanych przesłanek. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny i w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 18 lipca 2017 r., I SA/Po 286/17). Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw, by wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek o wstrzymanie Skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację finansową i wskazała, że nie jest w stanie zapłacić spornych zobowiązań podatkowych. Podkreślić należy, że Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, nie uprawdopodobniła powyższych twierdzeń. Do wniosku nie zostały załączone dokumenty obrazujące sytuację finansową Skarżącej np. wyciągi z rachunków bankowych, zeznania podatkowe, itp. Skarżąca do wniosku załączyła jedynie dokumenty wskazujące na wysokość jej zobowiązań. Natomiast za wyjątkiem sporządzonego przez nią zestawienia dochodów i wydatków Skarżąca nie nadesłała dokumentów potwierdzających wysokość jej dochodów. W zestawieniu Skarżąca wskazała, iż jej przychody wyniosły do czerwca 2018 r. 107.291,17 zł przy kosztach utrzymania 77.931,78 zł. Jak wynika z załączonej kopii Promesy Banku [...] z dnia 30.10.2017 r., Bank ustalił Skarżącej harmonogram spłat zobowiązań z tytułu pożyczki objętej ugodą z pierwszą ratą w kwocie 15.500 zł płatną do 31.10.2017 r. oraz miesięcznymi ratami w kwocie 5400 zł, z ostatnią ratą do 31.10.2018 r. Wezwanie do zapłaty należności wobec operatora telekomunikacyjnego [...] opiewa na kwotę 1641,30 zł, z terminem spłaty do dnia 27 maja 2018 r. Jak wynika z powyższych dokumentów Skarżąca w zdecydowanej większości termin spłaty objętych nimi zobowiązań upłynął na dzień złożenia powyższych dokumentów przez Skarżącą do sądu. Natomiast Skarżąca nie przedstawiła dokumentów, iż powyższych zobowiązań nie uregulowała. Jak podała Skarżąca ciążą na niej zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od spadków i darowizn orzeczone zaskarżonymi do sądu decyzjami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w łącznej kwocie 52 tys. zł. Wobec braku możliwości zweryfikowania wiedzy na temat rzeczywistych dochodów Skarżącej oraz jej majątku nie można stwierdzić, czy w aspekcie jej zobowiązań wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powyższe informację są bardzo istotne, gdyż np. jeżeli Skarżąca wykonuje prace zarobkową w ramach umowy o pracę to przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 2018 poz. 917) w art. 87 wprowadzają ograniczenia w zajmowaniu wynagrodzenia za pracę. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.