III SA/Wa 1738/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-08
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Bożena Dziełak, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy garaż stanowiący odrębną własność lokalu, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych, a nie budynków mieszkalnych?Ratio decidendi
Garaż stanowiący odrębną własność lokalu, nawet jeśli znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych. Wynika to z faktu, że garaż, jako lokal użytkowy o funkcji niemieszkalnej, nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych właściciela i nie może być kwalifikowany jako mieszkalna część budynku. Odmienne opodatkowanie garażu jako odrębnego lokalu od garażu będącego przynależnością lokalu mieszkalnego nie narusza zasady równości wobec prawa.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. Spór dotyczył stawki podatku zastosowanej do miejsca postojowego w garażu podziemnym oraz do pomieszczenia technicznego węzła cieplnego, które zostały wyodrębnione jako samodzielne lokale użytkowe. Skarżący domagali się zastosowania stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, podczas gdy organy podatkowe zastosowały stawkę dla budynków pozostałych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. K. i G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę
Decyzją z [...] lutego 2011r. Prezydent W. ("Prezydent Miasta") na kwotę 515 zł ustalił Skarżącym – M. K. i G. K., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011r. Przedmiot opodatkowania stanowiła nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...].
Decyzją z [...] kwietnia 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("SKO") decyzję organu pierwszej instancji uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzję organu pierwszej instancji doręczono bowiem jedynie G.K..
Decyzją z [...] lipca 2011r. Prezydent Miasta ustalił Skarżącym, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011r. na kwotę 514 zł.
Powołał się na art. 2 ust. 1 (przedmiot opodatkowania) i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." Opodatkowaniem objęła została ww. nieruchomość Skarżących stanowiąca lokal mieszkalny nr [...], udział 2/104 w samodzielnym lokalu użytkowym – garażu oraz udział 1/160 w samodzielnym lokalu użytkowym – pomieszczeniu technicznym węzła cieplnego, a także przypisane tym lokalom części w prawie własności gruntu.
Wysokość podatku ustalono w oparciu informacje z rejestru gruntów i lokali oraz aktów notarialnych ustanawiających odrębną własność lokali (z [...] czerwca 2006r. Rep. A [...] oraz z 3 sierpnia 2006r. Rep. A [...]).
Prezydent Miasta powołał się na piśmiennictwo i orzecznictwo sądowe dotyczące opodatkowania miejsc postojowych (garaży) w budynkach mieszkalnych wielolokalowych. Jego zdaniem, do powierzchni przypadającej na udział w lokalu niemieszkalnym, tj. w garażu i w pomieszczeniu technicznym węzła cieplnego, zastosowanie ma stawka podatku właściwa dla budynków pozostałych.
W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucili opodatkowanie miejsca postojowego w garażu podziemnym budynku mieszkalnego stawką podatku przynależną dla garażu, który nie stanowi części budynku mieszkalnego oraz opodatkowanie stawką właściwą dla budynków pozostałych udziału w pomieszczeniu technicznym węzła cieplnego.
Zdaniem Skarżących, wskazane przez Prezydenta Miasta wyroki sądów administracyjnych były wiążące wyłącznie w sprawach, których dotyczyły. Natomiast w odpowiedzi z 2009r. na interpelację poselską nr 7649 Minister Finansów stwierdził, że w świetle przepisów u.p.o.l. garaż mieszczący się w bryle budynku mieszkalnego, jeśli jego powierzchnia nie przekracza połowy tego budynku, traktowany jest jako część budynku mieszkalnego, a zatem do jego opodatkowania stosuje się stawkę właściwą dla budynku mieszkalnego. Skarżący uważali, że posiadany przez nich garaż spełnia wszystkie warunki opodatkowania stawką stosowaną dla budynków mieszkalnych. Ponadto nie jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 u.p.o.l.
Skarżący podnieśli, że podobne stanowisko zajmowały sądy administracyjne i wiele składów samorządowych kolegiów odwoławczych. Wskazali wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Olsztynie z 29 sierpnia 2009r. sygn. akt I SA/Ol 452/09 oraz WSA w Bydgoszczy z 28 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Bd 346/09, w których uznano, iż nie ma dwóch odrębnych przedmiotów opodatkowania (budynku i części budynku); rodzaj budynku determinuje wysokość stawki podatkowej; zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych miejsca postojowe znajdujące się w podziemiu budynku mieszkalnego mieszczą się w pojęciu budynku mieszkalnego, a ze względów funkcjonalnych (przeznaczenie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych) oraz prawnych miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym i garaż znajdujący się w bryle budynku mieszkalnego winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości wg stawek właściwych dla budynku mieszkalnego.
W opinii Skarżących, nieprawidłowe było także opodatkowanie stawką właściwą dla budynków pozostałych udziału w pomieszczeniu technicznym. Pomieszczenie to jest częścią budynku mieszkalnego, a znajdujący się w nim węzeł cieplny służy ogrzewaniu tylko mieszkalnych części budynku (mieszkań i prowadzących do nich klatek schodowych), Spełnia ono zatem w całości funkcję mieszkalną. Gdyby węzeł ten nie został cywilnoprawnie wyodrębniony, lecz wchodził w skład nieruchomości wspólnej, byłby opodatkowany stawką właściwą dla budynków mieszkalnych, podobnie jak pomieszczenia garażowe nie stanowiące odrębnego przedmiotu własności. Dowodzi to absurdalności uzależniania stawki podatku od cywilnoprawnego statusu pomieszczeń.
Podsumowując swoje stanowisko Skarżący stwierdzili, iż podstawą ładu prawnego jest jednolite traktowanie przez prawo podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej. Cywilnoprawna forma nabycia miejsca postojowego nie ma znaczenia, jako że sens ekonomiczny jego wykorzystywania pozostaje taki sam. Ponadto nabywca zazwyczaj nie ma wpływu na formalny sposób przeprowadzenia transakcji. Polityka władz miasta powinna zachęcać wszystkich do nabywania miejsc parkingowych w garażach podziemnych budynków mieszkalnych z uwagi na zatłoczenie ulic.
Decyzją z [...] marca 2012r. SKO decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów u.p.o.l., tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 5, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 (podstawa opodatkowania), art. 1a ust. 1 pkt 5 (powierzchnia użytkowa), art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. e) (upoważnienie dla rady gminy do określenia wysokości stawek podatku od budynków i ich części mieszkalnych i pozostałych). Wyjaśnił, że w świetle art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawowym kryterium zaliczania do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków.
SKO powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2012r. sygn. akt II FPS 4/11, zgodnie z którą do garażu stanowiącego odrębny przedmiot własności zastosowanie ma stawka właściwa dla budynków pozostałych. Wskazało również wyrok WSA w Warszawie z 7 kwietnia 2009r. sygn. akt III SA/Wa 3085/08, z którego wynikało, że jeżeli istnieje możliwość ustalenia właściciela każdego z miejsc postojowych oraz powierzchni garażu, jaka przynależy do konkretnego właściciela, nie ma przeszkód, aby ustalić podatek od konkretnego miejsca postojowego. W przypadku tym występuje współwłasność w częściach ułamkowych, która każdemu ze współwłaścicieli daje możliwość dysponowania udziałem.
W ocenie SKO, odwołanie nie zasługiwało zatem na uwzględnienie.
W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji w części dotyczącej wymiaru podatku od garażu i pomieszczenia węzła cieplnego oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Z ostrożności procesowej zwrócili się o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zgodność z Konstytucją RP przepisów, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję w zakresie kwalifikowania garaży i pomieszczenia węzła cieplnego do części budynków "pozostałych".
Skarżący podtrzymali argumenty zawarte w odwołaniu. Wskazali, że z powodu wliczania do powierzchni lokalu garażowego ciągów komunikacyjnych kwota podatku za miejsce parkingowe jest wyższa niż kwota obciążająca mieszkanie.
Zdaniem Skarżących, aczkolwiek można dyskutować, czy obecnie posiadanie samochodu i możliwość jego parkowania pod budynkiem jest podstawową potrzebą mieszkaniową, nie budzi wątpliwości, że uwagi na warunki klimatyczne dodatkowo wyodrębnione pomieszczenie węzła cieplnego spełnia kryterium najbardziej podstawowych potrzeb mieszkaniowych.
W przekonaniu Skarżących, decyzja Prezydenta Miasta ma charakter wyłącznie fiskalny i prawdziwym jej kryterium jest wyodrębnienie lokali bez względu na ich związek z celem mieszkaniowym, co prowadzi do sytuacji, gdy miejsca garażowe przypisane do lokali mieszkalnych opodatkowane są inaczej niż takie same miejsca w wyodrębnionym lokalu garażowym. Skarżący powtórzyli przy tym argumentację o konieczności jednakowego traktowania podmiotów w takiej samej sytuacji. Jako przykład wskazali inną nieruchomość, gdzie hala garażowa z jednym wjazdem znajduje się na terenie dwóch działek. Na jednej z nich miejsca garażowe są przypisane do lokali, na drugiej zaś "wyodrębnione" co powoduje, że sąsiednie miejsca parkingowe na granicy działek byłyby odmiennie opodatkowane. Wydzielenie w sensie budowlanym lokalu wyodrębnionego w sensie prawnym jest często trudno uchwytne.
Skarżący dołączyli zdjęcie obrazujące miejsca parkingowe oddzielone siatką metalową od tzw. boksów, które mają charakter analogiczny do piwnic (komórek lokatorskich) i są przypisane do lokali. Ich zdaniem, odrębne opodatkowanie po obu stronach siatki może naruszać art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Dołączyli również zdjęcie wejścia do węzła cieplnego oddzielonego takimi samymi drzwiami od reszty lokalu garażowego jak zespoły komórek lokatorskich, czy inne pomieszczenia techniczne, ale inaczej opodatkowane.
Zdaniem Skarżących, niespójność aktów prawnych, często dość starych (np. u.p.o.l. oraz prawo geodezyjne i kartograficzne), pochodzących z okresu, kiedy problemy garaży podziemnych i wyodrębniania lokali nie istniały lub wyglądały inaczej, powodują tysiące skarg i odwołań oraz zupełnie rozbieżne orzecznictwo. Sprzyja temu mylenie lokali przeznaczonych do celów stricte mieszkalnych (stałego przebywania w nim osób) i lokali realizujących cele mieszkaniowe, ale nie zamieszkiwanych przez ludzi. Skarżący powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2011r. sygn. akt II FSK 335/11. Ich zdaniem, nie da się uzyskać uporządkowania decyzji i jednolitego orzecznictwa bez zmiany obecnego stanu prawnego.
Skarżący ponownie podkreślili społeczne znaczenie kwestionowanych decyzji. Wyodrębnianie lokali garażowych pozwala w elastyczny sposób przydzielać miejsca garażowe nie zmuszając osób nie posiadających samochodu do ich nabycia oraz odsunąć w czasie nabycie miejsca garażowego. Umożliwia także sprzedaż miejsc garażowych mieszkańcom sąsiednich budynków oraz wtórny obrót miejscami garażowymi przy zmieniających się w czasie potrzebach poszczególnych rodzin. Takie wyodrębnianie jest także zgodne z duchem ustawy o własności lokali, nowszej od innych aktów prawnych dotyczących tej problematyki. Skarżący dołączyli zdjęcia okolicznych ulic, niedrożnych z powodu parkujących na nich samochodów.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznało za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2011r.
Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący są właścicielami lokalu mieszkalnego oraz udziałów w garażu wielostanowiskowym (tzw. miejsce postojowe) i w pomieszczeniu technicznym węzła cieplnego, mieszczących się w tym samym budynku mieszkalnym. Garaż i pomieszczenie techniczne wyodrębnione zostały jako samodzielne lokale użytkowe, dla których założono oddzielne księgi wieczyste. Skarżący posiadają również stosowne udziały we własności gruntu, związane z poszczególnymi lokalami. W rejestrze (kartotece) lokali funkcję użytkową zarówno garażu, jak i pomieszczenia technicznego węzła cieplnego, określono jako "niemieszkalną".
Spór stron dotyczył stawki podatku od nieruchomości, jaką należało zastosować do opodatkowania przysługującego Skarżącym miejsca postojowego (garażowego) oraz pomieszczenia technicznego węzła cieplnego.
Zdaniem organów podatkowych, należało zastosować stawkę przewidzianą do opodatkowania budynków pozostałych.
Skarżący uważali natomiast, że właściwą była stawka podatkowa przypisana budynkom mieszkalnym.
W stanie prawnym istotnym w niniejszej sprawie przepis art. 2 ust. 1 u.p.o.l. stanowił, iż opodatkowaniu podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty (pkt 1), budynki lub ich części (pkt 2) oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3).
Zgodnie zaś z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5.
Przepis z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. stanowi natomiast, że jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.
Zagadnienie opodatkowania garaży, jak podnosili Skarżący, istotnie budziło kontrowersje prowadzące do rozbieżności w orzecznictwie organów podatkowych oraz w orzecznictwie sądowym. Rozstrzygnął je Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z 27 lutego 2012r. sygn. akt II FPS 4/11 (ONSAiWSA 2012/3/36) stwierdzając, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy.
Oznacza to, że właściwą w tym przypadku jest stawka przypisana budynkom i ich częściom "pozostałym".
Podzielając dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię powyższych przepisów u.p.o.l., stanowiących także podstawę rozstrzygnięć organów podatkowych w rozpoznanej sprawie, wskazać należy, że na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. budynki lub ich części. Zgodnie zaś z art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przepisy u.p.o.l. nie określają natomiast, co należy rozumieć pod pojęciem "części" budynku. Zważywszy jednak, że w znaczeniu potocznym "część" to element jakiejś całości, fragment czegoś, dający się wydzielić lub wydzielony, a ponadto, iż określając podatników podatku od nieruchomości w art. 3 ust. 4 i 5 u.p.o.l. ustawodawca uwzględnił sytuację, gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowią współwłasność oraz sytuację, gdy wyodrębniono własność lokali, uprawniony jest wniosek, że lokal – czy to mieszkalny, czy użytkowy – stanowi część budynku, a własność lokalu może stanowić przedmiot opodatkowania odrębny od innych części budynku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, odrębność ta (od innych części budynku) pozwala na różne opodatkowanie, w zależności od charakteru lokalu, który może być mieszkalny, pozostały, bądź przeznaczony na działalność gospodarczą (art. 5 ust. 1 u.p.o.l.).
Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) wskazuje, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Z art. 2 ust. 4 tej ustawy wynika natomiast, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi".
W świetle powyższych przepisów garaż może być pomieszczeniem przynależnym do samodzielnego lokalu mieszkalnego albo odrębną własnością lokalową. W pierwszej z tych sytuacji garaż nie będzie stanowił przedmiotu opodatkowania odrębnego od samodzielnego lokalu mieszkalnego, co oznacza, iż będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej, np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum (podział rzeczy do korzystania z niej). Jeżeli jednak garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalne przeznaczeniu, stanowiący odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego).
Maksymalne stawki podatku od nieruchomości, jakie może uchwalić rada gminy w odniesieniu do budynków lub ich części określa art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Zostały one zróżnicowane w zależności od rodzaju budynków i ich części. Odrębne stawki ustanowiono dla budynków mieszkalnych lub ich części (lit. a), budynków (ich części) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarcze (lit. b), budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit. c), budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych (lit. d) oraz budynków pozostałych lub ich części (lit. e).
Zakwalifikowanie przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej – garażu do odpowiedniej stawki uzależnione jest więc od uznania, czy ma ona charakter mieszkalny, czy też nie.
"Garaż" w rozumieniu potocznym oznacza pomieszczenie przystosowane do przechowywania samochodów (Słownik współczesnego języka polskiego, pod red. B.Dunaja; WILGA, Warszawa 1996, s. 166). Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji zatem, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za przyjęciem stanowiska, że garaż (lokal) stanowiący odrębną własność podlega innemu (wyższemu) opodatkowaniu, niż garaż będący przynależnością lokalu mieszkalnego, przemawiają także względy wykładni celowościowej. W praktyce zdarza się, że właścicielami lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w postaci garażu są osoby fizyczne, które nie są właścicielami samodzielnych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W takiej sytuacji brak jest uzasadnienia, aby podatek od nieruchomości w stawce przewidzianej dla budynków mieszkalnych był uiszczany przez osoby będące właścicielami samego garażu, który nie pełni funkcji mieszkalnej. Podatek od nieruchomości zalicza się do podatków o charakterze majątkowym. W polskiej regulacji opodatkowania posiadania majątku, wysokość stawek dla budynków lub ich części zróżnicowano w zależności od sposobu ich wykorzystania. Generalnie, w polskim systemie prawa podatkowego preferencje przyznano budownictwu mieszkaniowemu i zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. W podatku od nieruchomości realizacja tej preferencji wyraża się tym, że domy i lokale mieszkalne opodatkowane są według stawek najniższych. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. ustawodawca przewidział niższą stawkę podatkową dla podatników posiadających majątek przeznaczony do celów mieszkalnych w stosunku do osób, które przykładowo, zajmują budynki na prowadzenie działalności gospodarczej i podlegają w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. opodatkowaniu według stawek najwyższych. Zastosowanie do garaży stanowiących odrębny przedmiot opodatkowania (odrębna własność lokali), jako części budynków mieszkalnych preferencyjnej stawki podatkowej z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. stanowiłoby wyłom w stosowaniu najniższej stawki podatkowej dla lokali ściśle spełniających kryterium lokali mieszkalnych.
Jakkolwiek uchwała powyższa podjęta została na skutek wniesienia pytania prawnego w konkretnej sprawie, jej moc wiążąca dotyczy także innych spraw, na co wskazuje art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) – dalej: "p.p.s.a.", nakazujący ponowne przedstawienie powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego przez skład sądu administracyjnego, który nie podziela stanowiska zajętego w uchwale. W rezultacie dopóki co do przedmiotowego zagadnienia nie zostanie podjęta uchwała o odmiennej treści, albo też nie ulegnie zmianie stan prawny, uchwała z 27 lutego 2912r. wiąże sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których znajdują zastosowanie interpretowane tą uchwałą przepisy, a zatem także w rozpoznanej sprawie.
W ocenie Sądu, pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do opodatkowania miejsc postojowych znajdujących się w garażach wielostanowiskowych wyodrębnionych jako samodzielne lokale użytkowe, znajduje zastosowanie także w przypadku pomieszczenia technicznego węzła cieplnego, w jakim udział należy do Skarżących.
Bezspornym jest bowiem, że pomieszczenie to również wyodrębnione zostało jako odrębny lokal użytkowy.
Organy podatkowe zasadnie podkreśliły znaczenie informacji zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków, wynikające z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę między innymi wymiaru podatków. Znaczenie to podkreślił także Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale z 27 lutego 2012r. stwierdzając, iż jest to przepis o istotnym znaczeniu dla wymiaru podatku od nieruchomości, chociaż znajdujący się poza regulacją ustawy podatkowej.
W ewidencji gruntów i budynków, jak stanowi art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zamieszczane są informacje dotyczące gruntów (ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty), budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych) oraz lokali (ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej).
Zgodnie zaś z zapisem w rejestrze lokali, pomieszczeniu technicznemu węzła cieplnego – tak jak garażowi – przypisano funkcję niemieszkalną.
Z umowy przeniesienia udziału w nieruchomościach lokalowych: garażu podziemnym wielostanowiskowym i pomieszczeniu technicznym (akt notarialny sporządzony [...] sierpnia 2006r. Repertorium A Nr [...]) wynika przy tym, że do lokalu stanowiącego pomieszczenie techniczne węzła cieplnego przynależą hydrofornia, podrozdzielnia i separator. Lokal ten (wraz z przynależnościami) wykorzystywany jest wspólnie do dwóch budynków, wzniesionych na różnych działkach.
Ogrzewanie mieszkań i klatek schodowych nie jest zatem jedyną funkcją tego lokalu. Jakkolwiek znajdują się w nim urządzenia służące korzystaniu z części mieszkalnej budynku, w tym z mieszkania Skarżących, nie jest to lokal o charakterze mieszkalnym – nie spełnia funkcji mieszkalnej. Z istoty swej nie jest przeznaczony do zamieszkania (stałego pobytu w nim ludzi). Jego wyodrębnienie z budynku mieszkalnego i przypisanie mu innej niż mieszkalna funkcji użytkowej, uniemożliwia zastosowanie stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla lokali mieszkalnych. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw, aby z okoliczności, że w pomieszczeniu tym znajdują się urządzenia służące zapewnieniu ogrzewania budynku, wywodzić mieszkalny charakter tego pomieszczenia. Sąd zauważa, że w orzecznictwie sądowym tzw. komórki lokatorskie, jeżeli zostały wyodrębnione jako samodzielne lokale, także uznaje się za podlegające opodatkowaniu stawką przewidzianą dla części budynków "pozostałych" (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 października 2012r. sygn. akt I SA/Kr 1090/12)
Sąd stwierdza zatem, że zarówno miejsce postojowe w garażu, jak i pomieszczenie techniczne węzła cieplnego stanowiły przedmioty odrębnej własności – samodzielne lokale. Wyodrębnienie ich własności uniemożliwia ponadto uznanie ich za pomieszczenia przynależne do lokalu mieszkalnego. Jakkolwiek lokale te znajdują się w budynku mieszkalnym, należało je zakwalifikować jako wyodrębnione części tegoż budynku, stanowiące odrębne przedmioty opodatkowania. Ponieważ lokale te, pomimo swojego usytuowania, nie zaspokajają potrzeb mieszkaniowych właścicieli, na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie mogły być zakwalifikowane jako "mieszkalna część budynku", o jakiej mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a). Prawidłowo organy podatkowe do opodatkowania tych lokali zatosowały stawkę przewidzianą dla "części pozostałej budynku", której dotyczy art. 5 ust.1 pkt 2 lit e), tj. części budynku innej niż zajęta na cele mieszkalne lub na prowadzenie działalności gospodarczej.
Niezasadne były zatem zarzuty Skarżących dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów określających stawki podatku od nieruchomości.
Sąd nie kwestionuje istotnego charakteru argumentów, jakie Skarżący wskazali uzasadniając społeczne znaczenie miejsc postojowych pod budynkami mieszkalnymi, zwłaszcza w warunkach dużych miast, a także podniesionego przez nich niedostosowania unormowań dotyczących opodatkowania garaży podatkiem od nieruchomości do zmienionej rzeczywistości. Jednakże argumenty te nie mogły skutecznie podważyć stanowiska organów podatkowych, znajdującego oparcie w przepisach obowiązującego prawa oraz ich wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 27 lutego 2012r.
Zdaniem Składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie było podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na podstawie których garaż i pomieszczenie techniczne węzła cieplnego zakwalifikowane zostały do części budynków "pozostałych".
W uchwale z 27 lutego 2012r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zróżnicowanie stawek podatku od garaży w zależności od tego, czy są one lokalem stanowiącym odrębną własność, a w konsekwencji odrębny przedmiot opodatkowania, czy stanowią jedynie przynależność lokalu mieszkalnego, nie stanowi naruszenia zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Dodać należy, że w świetle przepisów u.p.o.l. każdy lokal mieszkalny opodatkowany jest taką samą stawką, niższą niż stawki stosowane w przypadku lokali pozostałych. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym zróżnicowanie w opodatkowaniu lokali wynika z odmienności stanów faktycznych, jakie występują na skutek różnych działań uczestników obrotu lokalami, korzystających ze swobody zawierania umów.
Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia prawa w sposób, który powodowałby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło