III SA/Wa 1820/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-13
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli termin płatności zobowiązania przypadał na okres jego pełnienia funkcji, mimo że spółka złożyła korektę deklaracji po jego rezygnacji z funkcji?Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli termin płatności zobowiązania przypadał na okres jego pełnienia funkcji, nawet jeśli spółka złożyła korektę deklaracji po jego rezygnacji. Korekta deklaracji stwierdza stan, który powinien być uwidoczniony w pierwotnej deklaracji, a tym samym nie tworzy nowej sytuacji prawnej. Ponadto, organ podatkowy musi wykazać bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, a członek zarządu musi wykazać przesłanki uwalniające od odpowiedzialności, takie jak złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezłożeniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego wraz ze spółką C. sp. z o.o. oraz drugim członkiem zarządu za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym nieodniesienie się do podniesionych zarzutów dotyczących fikcyjności deklaracji VAT oraz błędnej wykładni przepisów prawa upadłościowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki wraz z drugim wspólnikiem za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za sierpień 2013 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2017. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego R.K. wraz ze spółką C. sp. z o.o. oraz pozostałym członkiem zarządu za zaległości tej spółki.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2017 r. organ I instancji wydał decyzję orzekającą o solidarnej ze spółką i pozostałym członkiem zarządu odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości C. sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz z tytułu odsetek od zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za sierpień 2013 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego.
Od tej decyzji Skarżący odwołał się.
Wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor przypomniał na wstępie, iż w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe, których ta odpowiedzialność dotyczy, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od tej odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
Dalej wskazał, iż zaległości spółki wynikają z korekty deklaracji VAT-7 za sierpień 2013 r. oraz deklaracji CIT-8 za 2013 r. Zaległości te objęte zostały tytułami wykonawczymi, na podstawie których prowadzono egzekucję z majątku spółki. Zauważył przy tym, że spełniony został warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, gdyż do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie doszło na mocy postanowienia z [...] czerwca 2017 r., doręczonego Skarżącemu w dniu 4 lipca 2017 r. Wspomniane wyżej postępowanie egzekucyjne wszczęto natomiast w 2014 r.
Następnie stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."), a mianowicie Skarżący pozostawał członkiem zarządu spółki w datach upływu terminów płatności zobowiązań podatkowych. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż w dniu złożenia przez spółkę korekty deklaracji VAT-7 za sierpień 2013 r. Skarżący nie był już członkiem zarządu.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie spełniona została również druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Wskazał, że zaległości spółki egzekwowane były w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych. Dalej Dyrektor szczegółowo przedstawił przebieg tego postępowania, które nie doprowadziło jednak do ujawnienia majątku ruchomego i nieruchomego, z których można by prowadzić egzekucję. W efekcie postanowieniem z [...] listopada 2016 r. postępowanie to umorzono.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, tj. nie wykazał, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie tego wniosku lub niewszczęcie postępowania nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał nadającego się do egzekucji mienia spółki. Zauważył, że Skarżący nie wystąpił do Sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, mimo, że pierwsze sygnały niewypłacalności spółki, rozumianej jako nieregulowanie wymagalnych zobowiązań miały miejsce już w sierpniu 2013 r. Od sierpnia 2013 r. stan ten pogłębiał się, czego przejawem były kolejne nieuregulowane zobowiązania publicznoprawne (zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień-październik 2013 r., odsetki stałe od nieterminowych wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące sierpień-październik 2013 r., zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r.).
W efekcie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Skarżący najpóźniej we wrześniu 2013 r. powinien był złożyć wniosek o upadłość spółki, czego nie uczynił.
Na koniec organ odwoławczy podniósł, że Skarżący nie wskazał majątku spółki, który pozwoliłby na zaspokojenie należności Skarbu Państwa.
W skardze Skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj. art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. przez nieodniesienie się przez organ II instancji do treści zarzutów podniesionych w odwołaniu, tj.:
- naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 187 O.p. w zw. z art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 191 O.p. polegającego na zaniechaniu przez organ podatkowy zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, poprzez pominięcie i niewyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez Skarżącego w toku postępowania, tj., że w sierpniu 2013 r. zarząd spółki nie wystawiał żadnych faktur, zaś spółka nie miała przychodu, z czym wiązało się przekonanie Skarżącego o fikcyjności deklaracji VAT za sierpień 2013 r., która złożona została 27 stycznia 2014 r.;
- naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm., dalej: "p.u.") poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nieregulowanie zobowiązań podatkowych oznacza, że spełnione zostały przesłanki ogłoszenia upadłości, w sytuacji, gdy ogłoszenie upadłości może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli przedsiębiorcy, którego wniosek dotyczy.
Zdaniem Skarżącego na mocy art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. organ podatkowy był zobowiązany do zbadania prawdziwości deklaracji VAT za sierpień 2013 r., wystawionej 27 stycznia 2014 r. oraz kwestii, czy spółka miała co najmniej dwóch wierzycieli w momencie, w którym - zdaniem organu — powinna była ogłosić upadłość.
Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia zaistnienia przesłanek do orzeczenia względem Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki C.sp. z o.o.
Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 czerwca 2018 r. (III SA/Wa 3422/17) w prawie podatkowym obowiązek zapłaty podatku, a co za tym idzie towarzysząca mu odpowiedzialność, ciąży co do zasady na podatniku. Zasada ta doznaje jednak istotnego wyjątku, ponieważ przepisy rozdziału 15 działu III O.p. przyznają organom podatkowym prawo do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe ma miejsce w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika (płatnika) lub jego następcę prawnego. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny, gdyż nie może powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec pierwotnego dłużnika. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna (posiłkowa), ponieważ wierzyciel podatkowy nie ma swobody w kolejności zgłaszania roszczenia do podatnika lub osoby trzeciej, lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego. Możliwość orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej warunkowana jest wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika, a prowadzenie wobec niej egzekucji dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Osoby trzecie odpowiadają za należności podatnika całym swoim majątkiem, co oznacza, że ich odpowiedzialność ma charakter osobisty. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich ukształtowana została jako solidarna z podatnikiem. Ten sam reżim odpowiedzialności obowiązuje także członków zarządu osób prawnych.
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich uzależniona jest od spełnienia wymogów ogólnych wskazanych w przepisach art. 107 – 109 O.p., natomiast krąg podmiotów, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych został określony w art. 110 – 117 O.p. Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (pkt 1 lit. a i b), bądź też nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (pkt 2). Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji (art. 116 § 4 O.p.).
Z powyższego wynika zatem, że wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność. Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość podatkowa spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Do przesłanek uwalniających od odpowiedzialności należą natomiast: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.
Należy zgodzić się z organami, iż Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w okresie kiedy upływał termin płatności zaległości podatkowej wynikającej ze zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r. oraz odsetek od zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za sierpień 2013 r. Terminy płatności tych zobowiązań przypadały odpowiednio w dniu 25 września i 20 września 2013 r. Okoliczność pełnienia funkcji członka zarządu potwierdzają zgromadzone przez organ odpisy dokumentów z akt rejestrowych spółki oraz odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego (według stanu na dzień 5 kwietnia 2017 r.). Z dokumentów tych wynika, że Skarżący został powołany w skład pierwszego dwuosobowego zarządu spółki w grudniu 2012 r., zaś rezygnację z tej funkcji złożył [...] października 2013 r.
Rację mają zatem organy podatkowe, iż w sprawie spełniona została pierwsza przesłanka odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej.
Oceny tej nie zmienia fakt, iż w dniu złożenia przez spółkę korekty deklaracji (a nie - jak wskazuje się w skardze - deklaracji) VAT-7 za sierpień 2013 r., tj. 27 stycznia 2014 r. Skarżący nie był już członkiem zarządu tej spółki.
Należy bowiem mieć na uwadze, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, tj. z chwilą zaistnienia określonych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz.1054 ze zm., dalej jako: "u.p.t.u."), zdarzeń takich jak odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; eksport i import towarów; wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (art. 5 ust. 1 u.p.t.u.). Wystąpienie opisanych wyżej podatkowoprawnych stanów faktycznych powoduje powstanie zobowiązania podatkowego niejako automatycznie, tj. niezależnie od woli i zamiaru podatnika. Wykonanie tego zobowiązania następuje zaś w drodze tzw. samoobliczenia (samowymiaru), czyli spoczywającego na podatniku obowiązku oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej. Takie rozwiązanie przerzuca na podatnika ciężar związany z ustaleniem wysokości zobowiązania podatkowego, o czym stanowi art. 103 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym podatnicy są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z obliczeniem i zapłatą podatku dodatkowo związany jest obowiązek złożenia w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowych za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu (art. 99 ust. 1 u.p.t.u.). Podatek wykazany w takiej deklaracji jest więc podatkiem do zapłaty. Jeżeli tak wykazany podatek nie odpowiada wysokością podatkowi należnemu zauważone w tym zakresie nieprawidłowości mogą być przez podatnika rozliczone - w drodze zastosowania odpowiednich, określonych w przepisach O.p. instytucji - przez niego samego lub z jego inicjatywy. Podatnikowi przysługuje mianowicie uprawnienie do skorygowania deklaracji, jeżeli zaniżył w niej kwotę podatku, a w efekcie doprowadził do powstania zaległości podatkowej bądź też prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji, w sytuacji, gdy wykazana w deklaracji kwota podatku jest nienależna lub wyższa od należnej. Korekta deklaracji prowadzi zatem do zmiany (ze skutkiem wstecznym) wysokości powstałego już wcześniej z mocy prawa zobowiązania podatkowego. Innymi słowy korekta taka nie stwarza nowej sytuacji prawnej, lecz stwierdza stan jaki powinien być uwidoczniony w pierwotnej deklaracji. Oznacza to, że niezadeklarowanie i niezapłacenie przez podatnika podatku we właściwej wysokości i we właściwym terminie skutkuje powstaniem zaległości podatkowej, która to zaległość istnieje obiektywnie do dnia dokonania zapłaty podatku w prawidłowej wysokości.
Tym samym zgodzić się należy z Dyrektorem, iż skoro złożona przez spółkę korekta deklaracji VAT-7 za sierpień 2013 r., dotyczy okresu, w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu tej spółki, to należy przyjąć, że jest to okoliczność będąca podstawą odpowiedzialności Skarżącego.
W ocenie Sądu organy wykazały również fakt bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała NSA z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08).
Z akt sprawy wynika, że wobec spółki toczyło się postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania, za które orzeczona została odpowiedzialność Skarżącego. Na stronie 10 i 11 zaskarżonej decyzji opisane zostały szczegółowo wszystkie czynności podejmowane przez organ egzekucyjny, które jednak nie doprowadziły do zaspokojenia tych zobowiązań. Przede wszystkim zaś nie udało się ustalić i pozyskać żadnych składników majątkowych. Stąd ocena, że spełniona jest przesłanka bezskuteczności egzekucji jest zasadna. Istotne jest także to, iż postanowieniem z 29 listopada 2016 r. umorzono prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne.
W przedmiocie kolejnej kwestii, a mianowicie zaistnienia przesłanki przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. należy przypomnieć, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. Jednakże odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca, jeśli przesłanki do złożenia wniosku o upadłość zaistniały, gdy nie miał on już wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki (tak m.in. wyroki NSA z: 20 listopada 2003 r., III SA 1110/02, 4 listopada 2005 r., I FSK 266/05, 13 lutego 2008 r., II FSK 1605/06). W każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony (uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09).
W niniejszej sprawie Skarżący nie złożył wniosku o upadłość, sporną zaś jest kwestia czy taki obowiązek na nim spoczywał.
Oceny tej kwestii należy dokonać w świetle art. 21 ust. 1 w zw. z art. 10 i art. 11 p.u. w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 1 stycznia 2016 r. Ustalenie, czy we właściwym czasie zgłoszono upadłość wymaga zaś uprzedniego stwierdzenia co do tego, czy i kiedy dłużnik stał się niewypłacalny. Zgodnie bowiem z art. 10 p.u. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Przepis art. 11 ust. 1 i 2 p.u. stanowi zaś, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 p.u., dłużnik jest zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z orzecznictwa wynika przy tym, że członek zarządu spółki kapitałowej może odpowiadać za jej zaległości podatkowe, jeżeli nie złoży wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie. W przypadku złożenia powyższego wniosku po upływie właściwego terminu, odpowiedzialność za zaległości spółki nie jest wyłączona i dotyczy to zarówno zaległościpowstałych przed złożeniem wniosku, jak też powstałych po złożeniu wniosku (tak m.in. w wyroku NSA z 17 października 2006 r., I FSK 85/06).
W niniejszej sprawie organy podatkowe zasadnie wskazały, że pierwsze sygnały niewypłacalności spółki miały miejsce już w sierpniu 2013 r., o czym świadczy brak uregulowania zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące 08-10/2013 r., odsetek od nieterminowych wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące 08-10/2013 r., a następnie zobowiązania w tym podatku za 2013 r.
Z powyższego wynika, że od sierpnia 2013 r. stan niewypłacalności spółki pogłębiał się. Podzielić zatem należy stanowisko Dyrektora, iż zaprzestanie przez spółkę regulowania zobowiązań miało charakter trwały - w kolejnych okresach rozliczeniowych wysokość nieuregulowanych zobowiązań wzrastała.
Organy podatkowe wykazały zatem – zdaniem Sądu – że już wówczas wystąpiła przesłanka uzasadniająca złożenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Wniosek taki powinien być złożony najpóźniej we wrześniu 2013 r., co jednak się nie stało.
Sąd odmawia racji Skarżącemu, że niemożliwe było ogłoszenie upadłości spółki, gdyż nie posiadała ona więcej niż jednego wierzyciela. Kwestia ta była już analizowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z 4 lipca 2013 r. (I FSK 996/12) Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 10 oraz art. 11 ust. 1 p.u. wskazujący na ich błędną wykładnię albowiem zdaniem autora skargi kasacyjnej brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości takiego dłużnika, który ma tylko jedno zobowiązanie w stosunku do jednego wierzyciela, albo kilka zobowiązań w stosunku do tego samego wierzyciela. Sąd ten zauważył mianowicie, że gdyby przyjąć taką wykładnię wspomniany przepis nie mógłby być zastosowany w większości przypadków w których jedynym wierzycielem jest Skarb Państwa, co pozostaje w sprzeczności z ratio legis przepisu art. 116 O.p. Nie może budzić wątpliwości, iż wskazane unormowanie, ustanawiając subsydiarną odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, obok odpowiedzialności za nie samej spółki, ma dawać Skarbowi Państwa dodatkową gwarancję uzyskania należnych świadczeń podatkowych, a jego celem jest obciążenie członków zarządu obowiązkiem wyrównania uszczerbku poniesionego w tym zakresie wskutek ich zawinionego działania. Wykładnia zatem omawianego przepisu powinna uwzględniać przede wszystkim funkcję ochrony praw podmiotu uprawnionego do uzyskania należności podatkowych.
Powyższa teza została także podtrzymana w wyroku NSA z 25 lipca 2017 r. (I FSK 2226/15). Tutejszy Sąd powyższe rozważania w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Z tych względów za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 p.u.
Skarżący nie dowiódł również istnienia przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., tj. nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja może być prowadzona.
W świetle powyższego uznać należy, że organy podatkowe dysponowały materiałem dowodowym zezwalającym na dokonanie ustaleń w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego. Materiał ten został zebrany w sposób rzetelny. Był on przy tym kompletny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Nadto – wbrew temu co twierdzi Skarżący - Dyrektor odniósł się do treści zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Wobec powyższego zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przywołanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. okazały się niezasadne.
Reasumując skoro w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały przesłanki przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, zaś Skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność, to wobec braku naruszeń przepisów postępowania organy te zasadnie zastosowały przepisy art. 116 O.p.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło