III SA/Wa 1829/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-27
Skład orzekający: Beata Sobocha, Matylda Arnold-Rogiewicz, Agnieszka Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wypłacone pracownikowi na mocy ugody sądowej, stanowiące wyrównanie wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy po niezgodnym z prawem rozwiązaniu umowy o pracę, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT?Ratio decidendi
Świadczenie wypłacone pracownikowi na mocy ugody sądowej, które nie wynika wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych, nie może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Ponadto, jeśli świadczenie to stanowi rekompensatę za utracone korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono, nie podlega ono zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, ponieważ przepis ten dotyczy jedynie odszkodowania za szkodę rzeczywistą.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła korektę zeznania podatkowego PIT-37 za 2017 r. i wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, kwestionując zasadność pobrania przez płatnika podatku dochodowego od zaległego wynagrodzenia wypłaconego na mocy ugody sądowej. Skarżąca argumentowała, że należności te korzystają ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że świadczenie nie spełnia wymogów zwolnienia podatkowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. oddala skargę
M.K. (dalej jako: "skarżąca") 7 maja 2018 r. złożyła do Urzędu Skarbowego W. zeznanie podatkowe o wysokości uzyskanego w 2017 r. dochodu (poniesionej straty) PIT-37, w którym wykazała dochód ze stosunku pracy - 291.665,69 zł, zaliczkę pobraną przez płatnika - 49.603,00 zł, odliczenie od dochodu składki na ubezpieczenie społeczne - 2.290,07 zł, podstawę obliczenia podatku - 289.376,00 zł, obliczony podatek - 80.626,40 zł, odliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne - 2.484,87 zł, podatek należny - 75.917,00 zł. Różnica pomiędzy podatkiem należnym (75.917,00 zł), a sumą zaliczek pobranych przez płatników (49.603,00 zł) stanowiła kwotę do zapłaty w wysokości 26.314,00 zł. Ww. kwotę Strona zapłaciła w dniu 7 maja 2018 r.
Następnie, 7 czerwca 2018 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. w kwocie 75.917,00 zł. W uzasadnieniu ww. wniosku zakwestionowała zasadność pobrania przez płatnika podatku dochodowego od zaległego wynagrodzenia wypłaconego na mocy ugody sądowej z [...] października 2017 roku. Zdaniem skarżącej te wypłacone jej należności korzystają ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.; dalej jako: "ustawa o PIT"). Dodatkowo skarżąca wskazała, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT zwolnione z podatku są również inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W dalszej części wniosku, skarżąca zwróciła uwagę, że pracodawca rozwiązał z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia z jej winy. Od tego wypowiedzenia złożyła odwołanie do sądu pracy. W toku postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w B. [...] sygn. akt [...],[...] października 2017 r. skarżąca z pracodawcą zawarli ugodę sądową. Na mocy tej ugody pracodawca skarżącej cofnął swoje oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę. Strony rozwiązały łączący je stosunek pracy za porozumieniem stron, a pracodawca zobowiązał się wypłacić skarżącej zaległe wynagrodzenie w kwocie 291.776,94 zł. Dalej skarżąca wyjaśniła, że wypłacając zaległe wynagrodzenie pracodawca potrącił zaliczkę na podatek w kwocie 49.603,00 zł.. Skarżąca wykazała całą kwotę w zeznaniu rocznym za 2017 r. i dopłaciła 26.314,00 zł zaległego podatku.
Wraz z wnioskiem o zwrot nadpłaty skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej jako: "naczelnik", "organ pierwszej instancji") korektę zeznania podatkowego, w której wykazała dochód ze stosunku pracy - 0,00, zaliczkę pobraną przez płatnika - 49.603,00 zł, podstawę obliczenia podatku - 0,00, obliczony podatek - 0,00, podatek należny - 0,00. Różnica pomiędzy podatkiem należnym (0,00) a sumą zaliczek pobranych przez płatników (49.603,00 zł) stanowiła kwotę nadpłaty w wysokości 49.603,00 zł. Różnica pomiędzy podatkiem należnym zadeklarowanym w korekcie zeznania podatkowego, a kwotą podatku należnego wykazanego w pierwszym zeznaniu podatkowym oraz dopłatą dokonaną przez Stronę w dniu 7 maja 2018 r. wynosi 75.917,00 zł (49.603,00 zł + 26.314,00 zł).
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, decyzją z dnia [...] marca 2019 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. w kwocie 75.917,00 zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji naczelnik uznał, że świadczenie wypłacone skarżącej nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, ponieważ nie posiada cech odszkodowania wypłaconego na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. W jego ocenie podstawę wypłaty wynagrodzenia stanowi ugoda sądowa, a nie przepisy odrębnych ustaw lub przepisy wykonawcze wydane na podstawie tych ustaw.
Organ pierwszej instancji stwierdził również, że nie można uznać wypłaconego stronie na podstawie ugody odszkodowania za dochód zwolniony z opodatkowania w oparciu o zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) ustawy o PIT, gdyż zwolnieniem podatkowym nie są objęte odszkodowania dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W ocenie organu pierwszej instancji szkoda, jaką poniosła skarżąca w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jest utrata spodziewanych zarobków, co stanowi w rozumieniu Kodeksu cywilnego utracone korzyści, a nie rzeczywiście poniesioną stratę.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie z 1 kwietnia 2019 roku. Decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 180 § 1 w zw. z art. 199a § 1 w zw. z art. 122 ordynacji podatkowej poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej w celu ustalenia okoliczności zawarcia ugody oraz woli stron zawierających ugodę, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych oraz
2) przepisów prawa materialnego poprzez odmowę zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT poprzez błędną ocenę prawną świadczenia otrzymanego przez skarżąca, stwierdzając, że nie spełnia ono wymogów uznania je za odszkodowanie, a w konsekwencji odmowę zastosowania przedmiotowej normy.
W ocenie skarżącej należy ocenić, czy zawierając ugodę uzyskała inne warunki niż gdyby o jej roszczeniu rozstrzygnął sąd. Wskazała, że wysokość wynagrodzenia byłaby analogiczna oraz czas trwania stosunku pracy również byłby taki sam. Różnica dotyczyłaby podstawy rozwiązania stosunku pracy - zamiast wypowiedzenia przez pracodawcę było porozumienie stron. Uznała jednak, że rozwiązanie stosunku pracy w niniejszej sprawie stanowiło fikcję prawną, bowiem za okres sporny nie świadczyła pracy.
Z powyższych względów, skarżąca uznała zaskarżoną decyzję za wadliwą i wniosła o jej zmianę poprzez stwierdzenie nadpłaty na jej rzecz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. w kwocie 75,917,00 zł lub jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na wstępie uzasadnienia swojej decyzji DIAS wyjaśnił, że przedmiot sporu sprowadza się do zasadności odmowy przez naczelnika stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu pobranej przez płatnika zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzenia skarżącej w 2017 roku. Przy czym chodzi o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, o które skarżąca wnioskowała w pozwie przeciwko S. nr [...] im. [...] w B., w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do podzielenia argumentacji Skarżącej odnośnie objęcia wypłaconego jej świadczenia hipotezą art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przypomniał, ze spór pomiędzy skarżącą i jej pracodawcą zakończył się zawarciem ugody sądowej. Na podstawie tej ugody pracodawca skarżącej zobowiązał się do zapłacenia skarżącej świadczenia w wysokości 291.776,94 zł. DIAS podniósł, że zgodnie z treścią ugody w § 1 pkt 2 strony oświadczyły, iż umowa o pracę zawarta przez powódkę z pozwanym uległa skutecznemu rozwiązaniu z dniem [...] kwietnia 2015 r., na podstawie porozumienia stron, przy czym pozwany za zgodą powódki wycofuje swoje oświadczenie woli w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z dnia [...] września 2013 r. Według organu odwoławczego powyższe wskazuje, że zgodnie z ww. ugodą strony zmieniły termin skutecznego rozwiązania umowy o pracę z dnia [...] września 2013 r. na dzień [...] kwietnia 2015 r. na podstawie porozumienia stron. Tym samym – w ocenie DIAS - wypłata przez pracodawcę świadczenia na rzecz byłego pracownika nastąpiła w związku z rozwiązaniem umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony bez wypowiedzenia, tj. z naruszeniem prawa. W sprawie miał zatem zastosowanie przepis art. 56 K.p. zgodnie z którym pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie.
Odwołując się do treści art. 45 § 2 i 3 oraz art. 57 § 1 i 2 K.p. organ odwoławczy doszedł do przekonania, że wobec pracowników podlegających szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy zatrudnionych na podstawie umowy na czas nieokreślony można orzec odszkodowanie w wysokości całego wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy, ale tylko w sytuacji przywrócenia do pracy. W konsekwencji świadczenie jakie skarżąca otrzymała na podstawie ugody sądowej z [...] października 2017 r. w wysokości 291.776,94 zł, na które składało się: wyrównanie wynagrodzenia za wrzesień 2013 r. - w kwocie 304,46 zł brutto, wysługa lat "chorobowa" za okres 17.09.2013 r. - 28.04.2014 r. - w kwocie 9.359,18 zł brutto, wynagrodzenie chorobowe (17.09.2013 r. - 18.10.2013 r.) – w kwocie 17.649,28 zł brutto, zasiłek chorobowy (19.10.2013 r. - 28.04.2014 r.) – w kwocie 104.379,00 zł brutto, pomniejszony o zasiłek chorobowy wypłacony przez ZUS w kwocie 27.292,25 zł, zasiłek macierzyński (29.04.2014 r. - 15.09.2014 r.) – w kwocie 65.760,80 zł brutto, dodatkowy zasiłek macierzyński (16.09.2014 r. –27.10.2014 r.) – w kwocie 19.728,24 zł brutto, zasiłek rodzicielski (28.10.2014 r. – 27.04.2015 r.) – w kwocie 85.489,04 zł brutto, ekwiwalent urlopowy do 06/2014 r. (6 dni za 2013 r. i 13 dni za 2014 r.) – w kwocie 16.399,19 zł brutto nie jest odszkodowaniem, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Wysokość wypłaconego świadczenia wynika z ugody zawartej pomiędzy stronami i była zależna od woli stron, a nie wynika wprost z treści przepisów ustawy lub przepisów wykonawczych do ustawy.
W ocenie organu odwoławczego zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, nie ma zastosowania do badanego stanu faktycznego, co z kolei czyni bezzasadnym zaprezentowany w odwołaniu zarzut naruszenia powyższego przepisu.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Stwierdził, że zakres zwolnienia wynikający z powyższego przepisu obejmuje wyłącznie odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli za poniesioną stratę, nie dotyczy natomiast utraconych korzyści. W ocenie DIAS powyższe oznacza, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega odszkodowanie otrzymane z tytułu utraconych korzyści, które podatnik mógłby otrzymać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Opodatkowanie to wynika stąd, że gdyby podatnik osiągnął spodziewane korzyści, to korzyści te podlegałyby opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Zatem odszkodowanie z tytułu utraconej korzyści powinno być opodatkowane, w przeciwnym razie poszkodowany znalazłby się w korzystniejszej sytuacji niż ta, w jakiej by był, gdyby szkoda nie zaistniała.
Zdaniem DIAS, gdyby ze skarżącą nie została rozwiązana umowa o pracę, otrzymywałaby ona w dalszym ciągu miesięczne wynagrodzenie za pracę, które podlegałoby opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Tym samym - w ocenie DIAS - odszkodowanie, które zostało wypłacone skarżącej dotyczyło korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono i nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że naczelnik nie dopuścił się naruszenia art. 180 § 1, art. 199a § 1 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: "ordynacja podatkowa") poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej w celu ustalenia okoliczności zawarcia ugody oraz woli stron zawierających ugodę. Zdaniem DIAS postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem ww. zasad. Materiał dowodowy został zebrany kompleksowo w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał przy tym, że nie zachodziła również konieczność dodatkowego przesłuchania skarżącej i jej pracodawcy, jako stron ugody sądowej zawartej [...] października 2017 roku. Organ podatkowy pierwszej instancji zgromadził cały materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny niezbędny do zajęcia stanowiska w sprawie, jak również zapewnił skarżącej czynny udział w postępowaniu, poprzez m.in. umożliwienie czynnego w nim udziału (art. 190 ordynacji podatkowej), udostępnianie akt postępowania (art. 178, art. 179 ordynacji podatkowej), a przed wydaniem decyzji umożliwił skarżącej wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art.200 ordynacji podatkowej).
DIAS nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 199a § 1 ordynacji podatkowej, Stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie zakwestionowano istnienia stosunku prawnego między skarżącą, a S. nr [...] im. [...] w B., a jedynie ustalono stan faktyczny dla potrzeb ustawowego określenia podstawy opodatkowania zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Z tego stanu faktycznego wynika – wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że skarżąca otrzymała w ramach zawartej ugody sądowej świadczenie na ogólną kwotę 291.776,94 zł, które to nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b lit. b) ustawy o PIT. Za niebudzący wątpliwości uznając ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można prawidłowo ustalić konsekwencje podatkowe zaistniałych zdarzeń.
W podsumowaniu swojego stanowiska organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, co do naruszenia przepisów postępowania, polegającego na nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania strony w trybie art. 199a O.p., w celu ustalenia okoliczności zawarcia ugody oraz woli stron zawierających ugodę. W ocenie DIAS, w toku prowadzonego postępowania podatkowego naczelnik zgromadził dokumenty w postaci pozwu wystosowanego do sądu pracy przez skarżącą, wyroku sądu pracy pierwszej instancji, wyroku sądu pracy drugiej instancji, postanowienia Sądu Najwyższego, wyjaśnień składanych przez S. nr [...] im. [...] w B. oraz wyjaśnień skarżącej, które jednoznacznie określały okoliczności zawarcia ugody sądowej oraz w sposób wyczerpujący określały wolę stron niniejszej ugody. Zatem w ocenie organu odwoławczego przesłuchanie skarżącej nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie ww. kwestii, a ocena dowodów przeprowadzona przez organ pierwszej instancji nie była dowolna. Stanowiła rezultat wszechstronnego rozważenia przez organ podatkowy całokształtu okoliczności, w jakich działały strony czynności prawnych, także przy respektowaniu art. 199a § 1 ordynacji podatkowej.
W końcowej części uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy wskazał, że wobec tego, że naczelnik decyzją z [...] marca 2019 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. korekta zeznania podatkowego złożona wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołuje skutków prawnych.
W skardze z 23 lipca 2019 r. wniesionej do tutejszego sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji naczelnika z [...] marca 2019 r. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie odmowę zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT poprzez błędną ocenę prawną świadczenia otrzymanego przez skarżącą uznającą, że nie spełnia ono wymogów uznania je za odszkodowanie, a w konsekwencji odmowę zastosowania przedmiotowej normy;
2) postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 180 § 1 w zw. z art. 199a § 1 w zw. z art. 122 ordynacji podatkowej poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej w celu ustalenia okoliczności zawarcia ugody oraz woli stron zawierających ugodę, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja organu odwoławczego w pełni odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią art. 72 § 1 pkt 1) ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Natomiast w myśl art. 75 § 1 ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Zgodnie z treścią § 2 tego przepisu, uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje m. in. podatnikom. Natomiast z treści art. 75 § 3 ordynacji podatkowej wynika, że jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Jak stanowi § 4 art. 75 ordynacji podatkowej, jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W takim przypadku korekta wywołuje skutki prawne. Stosownie natomiast do treści § 4a ww. przepisu, w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty.
Wobec treści powołanych przepisów ordynacji podatkowej, dla ustalenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy, w odniesieniu do skarżącej powstała nadpłata oraz czy słuszna była decyzja organu odwoławczego który utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia nadpłaty na rzecz skarżącej, należy odnieść się do treści stosownych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3) ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666), z wyjątkiem:
a)określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b)odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c)odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d)odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g)odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b) ustawy o PIT, wole od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a)otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b)dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W świetle treści powołanych przepisów, jako w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko organu odwoławczego zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że sporne należności wypłacone na rzecz skarżącej, nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie art. 21 usta. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Przepis ten wyraźnie i jednoznacznie wskazuje, że wysokość odszkodowania lub zasady jego ustalania muszą wprost wynikać z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw (z określonymi wyjątkami). Natomiast w niniejszej sprawie świadczenia wypłacone skarżącej wynika z ugody zawartej pomiędzy nią, a jej pracodawcą. Zatem nie ma ono swego źródła w przepisach rangi ustawowej, czy też innych normatywnych źródłach prawa pracy. Świadczenie, które zostało wypłacone skarżącej wynika z ustaleń zawartych w ugodzie, nie wynika z przepisów prawa, a zatem nie może korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.
Należy również wskazać – co zasadnie zostało podniesione w odpowiedzi na skargę, że w sytuacji gdyby skarżąca nie zawarła ugody z byłym pracodawcom i w sprawie toczącej się przed sądem pracy zapadłby wyrok, należności jej przyznane tym wyrokiem na mocy przepisów kodeksu pracy były całkowicie inne niż ustalone w ugodzie sądowej. W świetle treści art. 57 kodeksu pracy, gdyby sąd orzekł o przywróceniu do pracy skarżącej, mogłaby ona otrzymać wynagrodzenie – za okres 3 miesięcy bądź za cały okres pozostawania bez pracy (w zależności od spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie). W tej sytuacji bez wątpienia zasądzona na rzecz skarżącej należność stanowiąca wynagrodzenie pracownicze (a nie odszkodowanie) w ogóle nie podlegałaby zwolnieniu od opodatkowania, o którym mowa w powołanym wyżej art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. W sytuacji gdyby skarżąca nie wnosiła o przywrócenie do pracy otrzymałaby ona odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, zgodnie z treścią art. 58 kodeksu pracy. Zasądzona na rzecz skarżącej kwota stanowiłaby zatem równowartość wynagrodzenie za okres trzech miesięcy.
W świetle powyższego, że nie można uznać, że należności wypłacone na rzecz skarżącej w oparciu o postanowienia ugody sądowej zawartej przez nią z byłym pracodawcą nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw ani co do zasad ich ustalania, ani co do wysokości. Dla zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT nie jest wystarczającą ta okoliczność, że należności wypłacone na rzecz skarżącej znajdują "oparcie" w przepisach kodeksu pracy, czy też wynikają z uprawnień przyznanych pracownikowi w tej ustawie. Zasady ustalania tych należności lub ich wysokość musi wynikać wprost z przepisów ustaw bądź aktów wykonawczych prawa pracy. Taka sytuacja nie ma miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy.
W ocenie sądu nie ma również podstaw do uznania, że należności wypłacone na rzecz skarżącej podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Nie ulega wątpliwości, że sporna należność została wypłacona skarżącej na podstawie ugody sądowej i do wysokości w niej ustalonej. Należności te stanowią jednak – co słusznie zostało podniesione w zaskarżonej decyzji – utracone korzyści, które skarżąca mogłaby osiągnąć, gdyby jej szkody nie wyrządzono. Z niespornych w tym zakresie okoliczności niniejszej spawy wynika jednoznacznie, że na kwotę którą skarżąca otrzymała na podstawie ugody sądowej z [...] października 2017 roku, składało się szereg należności wynikających ze stosunku pracy. Były to m. in. wyrównanie wynagrodzenia, zasiłek macierzyński, czy ekwiwalent urlopowy. Nie ulega wątpliwości, że gdyby skarżącej nie wyrządzono szkody w postaci niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, wszystkie te należności podlegałyby opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Należy w pełni zgodzić się z organem odwoławczym, że przyjęcie odmiennej koncepcji prezentowanej przez skarżącą doprowadziłoby do nieakceptowalnej sytuacji, w której poszkodowany znalazłby się w korzystniejszym położeniu, niż to w jakim byłby gdyby szkoda nie zaistniała.
Należy przypomnieć, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT wprowadza zwolnienie od opodatkowania wyłącznie takie odszkodowanie, które rekompensuje szkodę rzeczywistą, poniesioną przez podatnika stratę. Nie dotyczy on utraconych korzyści. Jak słusznie podnosi organ odwoławczy, gdyby ze skarżącą nie rozwiązano umowy o pracę , w dalszym ciągu otrzymywałyby ona miesięczne wynagrodzenie, , które podlegałoby opodatkowaniu.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, jako całkowicie niezasadne należy ocenić podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3) i art. 21 ust. 1 pkt 3b) ustawy o PIT.
W ocenie sądu, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, jako całkowicie niezasadny należy ocenić także podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca upatruje ich naruszenia w związku tym, że w sprawie niniejszej nie został przeprowadzony dowód z przesłuchania jej, jako strony postępowania. Zdaniem sądu skarżąca błędnie zdaje się sugerować, że w sprawie podatkowej należy przeprowadzić wszelkie możliwe dowody. Postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie. Celem tego postępowania – co jednoznacznie wynika z treści art. 122 i art. 180 ordynacji podatkowej – jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W ocenie sądu sprawa została wyjaśniona wszechstronnie i prawidłowo w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Był on całkowicie wystarczający dla ustalenia okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia. Wbrew sugestiom skargi w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do charakteru wypłaconych skarżącej środków pieniężnych w oparciu o treść ugody zawartej przez skarżącą z jej byłym pracodawcą. Prawidłowej oceny dokonanej w tym zakresie przez organy podakowe nie mogły zmienić odmienna ocena charakteru przedmiotowych świadczeń wyrażona przez skarżącą. W konsekwencji jako niezasadny należy również ocenić zarzut naruszenia art. 199a ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło