III SA/Wa 1859/15

WyrokWSA w Warszawie2016-09-28

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Piotr Przybysz, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku błędnego pouczenia organu o braku prawa do wniesienia zażalenia, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia biegnie od momentu powzięcia przez stronę wiedzy o możliwości zaskarżenia, czy też błędne pouczenie zwalnia stronę z obowiązku dochowania terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne pouczenie organu co do prawa do wniesienia zażalenia nie zwalnia strony z obowiązku dochowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten biegnie od momentu, w którym strona powzięła wiedzę o możliwości zaskarżenia, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia. Skoro strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od tej daty, organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (DIS) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (DUKS). DUKS pierwotnie przywrócił termin do skorygowania deklaracji podatkowej, a następnie odmówił stwierdzenia nieważności tego postanowienia. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie DUKS, jednocześnie wnioskując o przywrócenie terminu do jego wniesienia, argumentując, że w postanowieniu DUKS błędnie pouczono ich o braku prawa do zażalenia. DIS odmówił przywrócenia terminu, wskazując na uchybienie 7-dniowego terminu na złożenie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi B. K. oraz K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę I. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: 1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (zwany dalej: "DUKS") wszczął 6 sierpnia 2007r. wobec Skarżących - K. i B. K. kontrolę podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (zwany dalej: "p.d.f."), w tym dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003r. i decyzją z [...] września 2009r. ustalił Skarżącym zobowiązanie podatkowe w p.d.f. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych przychodach za 2003r. (373.657 zł). 2. DUKS - na wniosek Skarżących reprezentowanych przez pełnomocnika z 1 września 2009r. - postanowieniem z [...] września 2009r. przywrócił termin do skorygowania deklaracji PIT-37 za 2003r., choć Skarżący skorygowaną deklarację zeznania podatkowego PIT- 37 za 2003r. złożyli dopiero 28 września 2009r. 3 Skarżący reprezentowani przez pełnomocnik złożyli 23 czerwca 2014r. wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r., uznając, że wydano je z rażącym naruszeniem art. 162 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm., zwana dalej: "O.p.") w związku z art. 14c ust. 1, 2 i 4 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U z 2011r. Nr 41, poz. 214 ze zm., zwana dalej: "u.k.s."). 4. DUKS postanowieniem z [...] grudnia 2014r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. 5. Skarżący 18 grudnia 2014r. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie DUKS z [...] września 2009r. wraz z dwoma wnioskami o: - przywróceniu terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie z [...] września 2009r. (z ostrożności procesowej, na mocy art. 162 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 214 i 219 O.p.), gdyż postanowienie to było na mocy art. 163 § 1 i 3 O.p. w związku z art. 236 § 1 O.p. zaskarżalne zażaleniem oraz - przywróceniu terminu do złożenia korekty zeznania podatkowego PIT-37 za 2003r. Zdaniem Skarżących byli uprawnieni, stosownie do poglądów wyrażanych w piśmiennictwie i orzecznictwie, do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie DUKS z [...] września 2009r. w dowolnym czasie, gdyż zawarto w nim błędne pouczenie, że zażalenie nie przysługuje, wskutek czego Skarżący zażalenia nie wnieśli w obowiązującym terminie. Zgodnie z art. 214 O.p. w związku z art. 219 O.p. błędne pouczenie lub jego brak nie może szkodzić stronie. 6. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] kwietnia 2015r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie DUKS z [...] września 2009r., w podstawie prawnej wskazując art. 163 § 2 w związku z art. 239 O.p. oraz art. 31 ust. 1 i 2 pkt 1 u.k.s. oraz odwołując się do orzecznictwa i piśmiennictwa w zakresie przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, a w szczególności braku winy w uchybieniu terminu. DIS zwrócił uwagę, że pełnomocnik Skarżących składając 23 czerwca 2014r. wniosek z o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. o przywróceniu terminu do złożenia korekty zeznania PIT-37 za 2003r. posiadał wiedzę o braku pouczenia w ww. postanowieniu oraz o ustawowym terminie na złożenie zażalenia. Nie wskazał ponadto dnia, w którym ustala przyczyna uchybienia terminowi, a tym samym nie dopełnił jednej z czterech przesłanek, aby termin mógł być przywrócony. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi przez stronę. Pierwszym dniem biegu tego terminu jest dzień następny po dniu, w którym ustała przyczyna, z powodu której doszło do uchybienia. DIS zwrócił też uwagę, że pełnomocnicy stron zobowiązani są do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego im zlecenia, gdyż adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie zawodowe i związaną z tym znajomość procedur, co winno im zapewnić prawidłowe prowadzenie sprawy. DIS, ustosunkowując się do zarzutu niezwarcie w ww. postanowieniu pouczenia i niezłożeniu w związku z tym w ustawowym terminie zażalenia, wskazał, że błędna informacja (w tym brak pouczenia), co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych, choć nie może powodować negatywnych konsekwencji u strony, nie może też dawać stronie specjalnych uprawnień, naruszających zasady postępowania. Nieznajomość prawa nie uzasadnia przywrócenia terminu (wyrok NSA z 27 czerwca 2012r. sygn. akt I OZ 450/12). Mylne informacje organu, co do przysługujących środków prawnych nie wpływają na bieg terminu do wniesienia takich środków i nie oznaczają, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna biegu w ogóle. 7. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli o uchylenie ww. postanowienia DIS oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: art. 214 w zw. z art. 219 oraz w zw. z art. 162 § 1 i 2 O.p. przez bezzasadne przyjęcie, że w przypadku zawarcia w postanowieniu błędnego pouczenia, co do prawa wniesienia zażalenia: - skuteczne wniesienie zażalenia uzależnione jest od przywrócenia przez organ podatkowy terminu do wniesienia zażalenia, a także - ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia może być załatwiony odmownie. W uzasadnieniu Skarżący podnieśli m.in., że DIS w zaskarżonym postanowieniu nie ustosunkował się do ich argumentacji opartej na piśmiennictwie (S. Presnarowicz w J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski – Ordynacja podatkowa Komentarz, Lex 2013r.) i orzecznictwie (I OSK 1553/11), iż w przypadku zawarcia w postanowieniu błędnego pouczenia, co do prawa złożenia zażalenia strona jest uprawniona do wniesienia zażalenia w dowolnym czasie, bez konieczności wnioskowania o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. DIS nie przedstawił własnych argumentów, które przemawiałyby za stanowiskiem, że w przypadku błędnego pouczenia, co do prawa złożenia zażalenia, prawo do wniesienia tego zażalenia po upływie ustawowego terminu jest uzależnione od złożenia przez stronę i uwzględnienia przez organ wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Tym samym zaskarżone postanowienie w ogóle nie powinno być wydane, a zawarcie w nim odmowy przywrócenia terminu powoduje przekreślenie ochrony prawnej przyznanej Skarżącym z mocy samego prawa – art. 214 i art. 219 O.p. – więc naruszenie ww. przepisów jest ewidentne. Skarżący wskazali, że nawet, gdyby teoretycznie dopuścić stanowisko odmienne od wyżej zaprezentowanego, że prawo do wniesienia zażalenia w dowolnym terminie w przypadku zawarcia w postanowieniu błędnego pouczenia o braku prawa do złożenia tego środka zaskarżenia – uzależnione jest od równoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu, to należy podkreślić, że łączna wykładnia art. 162 § 1 i 2 O.p. i art. 214 w zw. z art. 219 O.p. nakazywałaby przyjąć, że organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest zobowiązany do bezwzględnego przywrócenia w każdym takim przypadku terminu do złożenia zażalenia. Złożenie zażalenia po terminie jest bowiem zawinione przez organ administracyjny, który zawarł błędne pouczenie. Skarżący podkreśli również, że prezentowane w zaskarżonym postanowieniu stanowisko DIS, że Skarżący byli zobowiązani wykazać istnienie wszystkich przesłanek z art. 162 § 1 i 2 O.p. - w tym złożyć wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi - pozostaje w sprzeczności z ww. poglądem (ugruntowanym w piśmiennictwie i orzecznictwie), że w razie błędnego pouczenia, co do prawa zaskarżenia strona może wnieść środek zaskarżenia w dowolnym czasie. Organy w takim przypadku uzyskałyby nieuzasadnioną możliwość kwestionowania ochrony prawnej przyznanej stronie przez ustawodawcę, twierdząc, że przyczyna uchybienia terminowi ustała wcześniej niż twierdzi strona. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem DIS, że błędna informacja, co do prawa, trybu i terminu złożenia środka zaskarżenia nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania – uznając, że podważa ono racjonalność ustawodawcy. Przyznanie bowiem stronie uprawnienia przez ustawodawcę nie może być uznane za działanie naruszające inne normy prawne. Skarżący wskazali ponadto, że fakt reprezentowania ich przez profesjonalnego pełnomocnika nie mógł być podstawą do wyłączenia zasady z art. 214 O.p.- nieszkodzenia stronie wskutek błędnego pouczenia, co do prawa zaskarżenia (wyrok z 19 czerwca 2006r. sygn. akt I FSK 1123/05. 8. DIS, w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w art. 247 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). 3. Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Kwestią sporną w sprawie jest ustalenie czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia z 18 grudnia 2014r. od postanowienia DUKS z [...] września 2009r. o przywróceniu terminu do złożenia korekty PIT-37 za 2003r., należało uwzględnić – a zażalenie rozpoznać, gdyż w ww. postanowieniu zawarto błędne pouczenie, że zażalenie nie przysługuje, czy też odmówić przywrócenia tego terminu, z uwagi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem 7-dniowego terminu z art. 162 § 2 O.p. Zdaniem Skarżący w realiach rozpoznawanej sprawy możliwe były złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od postanowienia DUKS z [...] września 2009r. w każdym czasie, a więc również dopiero 19 grudnia 2014r., z uwagi na błędne pouczenie i brak wiedzy Skarżących, co do przysługującego im środka odwoławczego, choć przed organem w 2009r. reprezentował ich fachowy pełnomocnik. DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazuje natomiast, że Skarżący wiedzę o braku pouczenia oraz o 7-dniowym terminie na złożenie wniosku o przywrócenie terminu posiedli w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. W związku z tym uznał, że mylne informacje organu, co do przysługujących stronie środków prawnych, nie wpływają na bieg terminu do wniesienia takich środków i nie oznaczają, że termin do złożenia tych stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna w ogóle biegu. 4. Sąd w sporze przyznał rację organowi podatkowemu, choć wskazuje, że zaskarżone postanowienie DIS zawiera pewne mankamenty natury procesowej, w zakresie sformułowania motywów przemawiających za odmową przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie DUKS z [...] września 2009r. W tym zakresie – zdaniem Sądu – zaskarżone postanowienie DIS narusza niewskazany w skardze przepis art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 219 O.p., tym niemniej Sąd uznaje, że stopień tego naruszenia nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd administracyjny, stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka bowiem na podstawie akt sprawy oraz na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany argumentacją skargi. Z akt administracyjnych wynika – sygnalizowana przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – okoliczność, w jakiej dacie Skarżący posiedli wiedzę o wadliwości pouczenia zawartego ww. postanowieniu DUKS z [...] września 2009r. o przywróceniu terminu do złożenia korekty zeznania podatkowego. Była to data złożenia do organu podatkowego wniosku o stwierdzenie nieważności tegoż właśnie postanowienia DUKS z [...] września 2009r. - 23 czerwca 2014r. Okoliczności te wynikają ze strony 3-4 wniosku z 23 czerwca 2014r. o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia (k. 49-50 akt administracyjnych). Wprawdzie DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności tych nie przytoczył wprost, wynikają one z akt sprawy i były znane zarówno DIS, jak i Skarżącym w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia DIS z 28 kwietnia 2015r. W treści wniosku z 23 czerwca 2014r. o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. Skarżący dokonali ponadto wykładni przepisów prawa proceduralnego i zasad pouczeń, które należało zastosować w sprawie i wskazali, że na podstawie art. 163 § 1 i 3 O.p. i art. 236 § 1 O.p ww. postanowienie DUKS było zaskarżalne zażaleniem. Skarżących przy składaniu zarówno ww. wniosku o stwierdzenie nieważności, jak również wniosku o przywrócenie terminu reprezentował ten sam profesjonalny pełnomocnik - doradca podatkowy, co wynika z jego podpisu (k. 47 i k.10 akt administracyjnych) oraz z załączonego pełnomocnictwa procesowego (k. 45, 9 akt administracyjnych). W tym kontekście prawidłowe było wyjaśnienie DIS zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że pełnomocnik Skarżących miał obowiązek zachowywać podwyższoną staranność w rozpoznawanej sprawie, posiadając przygotowanie zawodowe i związaną z tym znajomość procedur. Sąd stwierdza, że z porównania dat: wniosku o przywróceniu terminu do złożenia korekty PIT-37 za 2003r. - zawartego w zażaleniu Skarżących z 18 grudnia 2014r. od ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. (wpłynęło 19 grudnia 2014r., k. 17 akt administracyjnych) i wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. - 23 czerwca 2014r., wynika, że Skarżący blisko pół roku przed złożeniem ww. wniosku o przywrócenie terminu - już 23 czerwcu 2014r. - dysponowali wiedza o przysługującym im prawie do wniesienia zażalenia od ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. Tym samym siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r., powinien być liczony od powzięcia wiedzy o możliwości zaskarżenia ww. postanowienia, a stało się to z chwilą wyartykułowania przez Skarżących tej okoliczności DIS przy składaniu wniosku o stwierdzenie nieważności od ww. postanowienia DUKS. W tym kontekście uzasadnione jest wskazanie przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w sprawie należało uwzględnić treść art. 162 § 2 zd. 1 O.p. Przepis ten stanowi bowiem, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zdaniem Sądu, jakkolwiek Skarżący w skardze eksponują, że zostali błędnie pouczeni przez organ podatkowy w ww. postanowieniu DUKS z [...] września 2009r., co do prawa zaskarżenia tego postanowienia i to błędne pouczenie nie powinno im szkodzić, tym niemniej Sąd stwierdza, że okoliczność ta nie była kwestionowana przez DIS w zaskarżonym postanowieniu. DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uwypuklił natomiast, wynikającą z akt administracyjnych okoliczność istotną z punktu widzenia art. 162 § 2 zd. 1 O.p., że Skarżący z chwilą złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia DUKS posiadali już wiedzę, że ww. postanowienie jest zaskarżalne zażaleniem, choć nie uzyskali jej z ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, aby Skarżący złożyli ww. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie, stosownie do art. 162 § 2 O.p. - najpóźniej w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi – czyli od powzięcia przez Skarżących wiedzy o zaskarżalności ww. postanowienia ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. – a nie dopiero blisko pół roku od powzięcia wiedzy o jego zaskarżalności - 18 grudnia 2014r. Sąd wskazuje, że DIS w zaskarżonym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu, w świetle przepisu art. 162 § 2 O.p. i okoliczności wynikających wprost z akt sprawy, nie mógł pominąć daty powzięcia przez stronę wiedzy na temat zaskarżalności ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r., ujawnionej organowi podatkowemu w ramach wniosku o stwierdzenie nieważności tego postanowienia. Z przepisu art. 214 O.p. – wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze - nie wynika, że błędne pouczenie może spowodować zmianę ustawowego wymogu z art. 162 § 2 zd. 1 O.p., czy też sprawić, że nie będzie potrzeby uruchamiania właściwych środków procesowych, w tym złożenia wniosku o przywracanie terminu do złożenia środka zaskarżenia, o którym stron nie poinformowano. Z przepisu art. 214 O.p., który w sprawie może być stosowany na mocy art. 219 O.p., wynika jedynie, że strona korzystając z właściwych środków procesowych może uniknąć negatywnych skutków uchybienia terminu, jeżeli przyczyną tego uchybienia było na przykład błędne pouczenie organu, co do środków zaskarżenia. Błędne pouczenie nie może jednak kreować nowych praw u strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach, czy też modyfikować obowiązujących przepisów, tylko dlatego, że organ błędnie pouczył stronę, że w sprawie nie przysługiwało zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 maja 2013r. sygn. akt II FSK 1804/11 wskazał, że przepis art. 112 k.p.a. (do którego to przepisu odwoływał się NSA w powołanym przez Skarżących orzeczeniu o sygn. akt I OSK 1553/11, a który to przepis stanowi odpowiednik art. 214 O.p.) stanowi dla błędnie pouczonej strony gwarancję skutecznego uchylenia się od skutków uchybienia terminu stanowiącego skutek zastosowania się do błędnego pouczenia, ale przy zastosowaniu środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Skoro w rozpoznawanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu należało wnieść w ciągu siedmiu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a Skarżący najpóźniej z datą wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia DUKS dowiedzieli się o jego zaskarżalności, powinni w celu uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu, zastosować się reguł wynikających z art. 162 § 2 zd. 1 O.p. Jednym z podstawowych wymogów każdej czynności procesowej jest jej dokonanie w określonym terminie. Zdaniem Sądu stanowisko DIS wyrażone w sentencji zaskarżonego postanowienia nie narusza więc przepisu art. 214 O.p. w związku z art. 219 O.p. O błędności pouczenia można bowiem mówić jedynie do momentu, w którym strona poweźmie wiadomość o tym, w jaki sposób możliwe jest jego prawidłowe zaskarżenie. Ustalenie, w jakim momencie strona powzięła wiedzę o możliwości zaskarżenia postanowienia jest z reguły trudne lub wręcz niemożliwe do ustalenia. Zdarza się, że strona skarżąca z orzeczeń sądowych dowiaduje się o możliwości lub sposobie i terminie złożenia środków zaskarżenia – wówczas ta okoliczność, ujawniona na piśmie, wskazuje datę ustana przyczyny uchybienia terminowi. Zazwyczaj jednak to złożenie wniosku o przywrócenie terminu wyznacza datę, o której mowa w art. 162 § 2 zd. 1 O.p., chyba, że strona wskaże inną datę, albo z okoliczności znanych organowi z urzędu wynika data ustania przyczyny uchybienia terminowi. W rozpoznawanej sprawie natomiast Skarżący w ww. piśmie kierowanym do organu odwoławczego 23 czerwca 2015r. sami wskazali, że na podstawie treści obowiązujących przepisów powzięli wiadomość, że postanowienie wydane przez DUKS [...] września 2009r. jest zaskarżalne (k. 49-50 akt administracyjnych). Tym samym prawidłowe było przyjęcie przez DIS w zaskarżonym postanowieniu, że niemożliwa było przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie DUKS z [...] września 2009r., na mocy którego doszło do przywrócenia terminu do złożenia korekty zeznania podatkowego za 2003r., gdyż już 23 czerwca 2014r. Skarżący posiadali wiedzę o terminie, w jakim powinni złożyć zażalenie na ww. postanowienie, a pierwszym dniem 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu był dzień następny po dniu, w którym ustała przyczyna, z powodu której doszło do uchybienia terminu. W tym kontekście powołanie się przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na okoliczność, że mylne informacje organu, co do przysługujących stronie środków prawnych nie wpływają na bieg terminu do wniesienia takich środków i tym samym nie oznaczają, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna w ogóle biegu – nie może być uznane za nieprawidłowe. Teza ta była wielokrotnie prezentowana w orzecznictwie i wynika m.in. z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2013r. sygn. akt I OSK 1304/12 (wydanego na gruncie art. 112 k.p.a., który stanowi odpowiednik art. 214 O.p.). W uzasadnienia ww. orzeczenia wskazano, że ochrona udzielana na podstawie art. 112 k.p.a. jest dość szeroka, ale nie ma charakteru absolutnego. Błędna informacja (w tym brak w ogóle pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może wprawdzie powodować dla strony negatywnych konsekwencji, ale też nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania (lex nr 1311062). W świetle powyższych rozważań - wbrew uzasadnieniu skargi – w orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazywano, że decydujące są okoliczności konkretnej sprawy, a ochrona udzielana na podstawie na mocy art. 214 O.p., choć jest dość szeroka, nie ma charakteru absolutnego, więc okoliczności towarzyszące konkretnej sprawie mają znaczenie. Wskazać też należy, że orzeczenie NSA z 19 września 2006r. sygn. akt I FSK 1123/05, na które powołują się Skarżący, zapadło w ramach instytucji przywrócenie terminu, więc na jego podstawie nieuprawnione są wnioski, że w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie było potrzeby uruchamiania trybu przywrócenia terminu, bo doszło do błędnego pouczenia, więc Skarżący w każdym czasie mogli wnieść zażalenie. Ww. wyrok NSA nie dotyczył ponadto tożsamej sytuacji, do tej która wystąpiła w rozpoznawanej, gdyż w toku postępowania w tamtej sprawie nie ujawniono okoliczności istotnej z punktu widzenia art. 162 § 2 zd. 1 O.p. – daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. W wyroku tym podobnie, jak w powoływanym przez Skarżących wyroku NSA z 4 stycznia 2013r. sygn. akt I OSK 1553/11 - wbrew twierdzeniom skargi - nie wskazano wprost, że rozstrzygnięcie organu, które zawierało błędne pouczenie można zaskarżyć w dowolnym czasie, bez potrzeby składania wniosku o przywrócenie termin, bądź z pominięciem okoliczności ustania przyczyny uchybienia terminowi, przez np. dowiedzenia się przez Skarżących o możliwości zaskarżenia ww. postanowienia DUKS z [...] września 2009r. zażaleniem. Tym samym orzeczenia te nie mogły mieć przesądzającego znaczenia do uznania, że zaskarżone postanowienie DIS narusza wskazane w skardze przepisy. 5. Sąd, mając powyższe na uwadze oddalił skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło