III SA/Wa 1920/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji R.P. (dalej zwany "Skarżącym"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W powyższej skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wszelkich czynności podejmowanych przez Urząd Skarbowy w P. oraz Izbę Skarbową w W. na podstawie wydanej decyzji, w szczególności do niewznawiania zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego bezprawnie względem niezobowiązanej H.P. oraz do niekontynuowania bezskutecznej egzekucji względem R.P. z jego emerytury, albowiem podejmowanie przez organy administracji publicznej jakichkolwiek czynności w związku z wydaniem wadliwej decyzji, naraża Skarżącego oraz uczestniczkę H. P. na wyrządzenie znacznej szkody oraz może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Powyższy wniosek oparty został na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 P.p.s.a.). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Wskazania ponadto wymaga, że zgodnie z art. 61 § 3 ww. ustawy, sąd administracyjny może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu. Możliwe jest zatem udzielenie ochrony tymczasowej jedynie do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Jeżeli chodzi o postępowanie egzekucyjne to przedmiotem skargi mogą być wydane w tym postępowaniu postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, że sąd może podjąć orzeczenie o wstrzymaniu tylko do tych postanowień. Tymczasem w ramach niniejszego postępowania Skarżący wniósł o "wstrzymanie wszelkich czynności podejmowanych przez Urząd Skarbowy w P. oraz Izbę Skarbową w W. na podstawie wydanej decyzji, w szczególności do niewznawiania zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego bezprawnie względem niezobowiązanej H. P. oraz do niekontynuowania bezskutecznej egzekucji względem R. P. z jego emerytury". Wniosek taki należy uznać za niedopuszczalny, jako że przedmiotem wstrzymania wykonania na gruncie art. 61 § 3 in fine P.p.s.a. mogą być akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. W ocenie Sądu pominięcie słowa "czynności" w tej części art. 61 § 3 P.p.s.a. było działaniem celowym ustawodawcy. Właściwym bowiem dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest w myśl art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) – organ sprawujący nadzór nad egzekucją. Dopiero wydany w tym trybie akt może być przedmiotem badania Sądu pod kątem spełnienia przesłanek wstrzymania jego wykonania. W świetle powyższych uwag Sąd odniesie się do żądania Skarżącego jako do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, do czego jest właściwy. Oceniając zatem tak sformułowany wniosek w pierwszej kolejności zbadać należy, czy dany akt podlega wykonaniu. Nie każdy bowiem akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy bowiem tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności (tak L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego (pod red. J. Zimmerman), Warszawa 2007, s. 550; por. również m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2509/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2000, nr 11, poz. 164, z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 805/04, opubl. w Lex pod nr 837880, z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1108/11, opubl. w Lex pod nr 1070497, patrz także T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 217). Zagadnienie to ma istotne znaczenie w omawianej sprawie. Tym samym przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). W tym miejscu podkreślić należy, że wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy aktu administracyjnego, którym odmówiono przyznania uprawnienia w postaci umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Nie ulega wątpliwości, iż jest to rodzaj aktu prawnego nienoszącego znamion wykonalności. Wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 431/07 (opubl. w Lex pod nr 471074), wyjaśniając, że w żadnym przypadku nie mogą podlegać wykonaniu akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, jak na przykład umorzenia odsetek lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych, te bowiem niczego nie zmieniają w zakresie praw lub obowiązków strony. Decyzja odmowna nie ma przymiotu wykonania, tj. węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 325/08, opubl. w Lex pod nr 493905). Wypada ponadto zauważyć, że instytucja unormowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 762/11, opubl. w Lex pod nr 1151471). Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.