III SA/Wa 2106/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2106/14 w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2015r. sygn. akt III SA/Wa 2106/14 oddalił skargę V. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana: "Skarżącą") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej zwany: "NUS") z [...] marca 2014r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za wrzesień 2013r. Skarżąca wnioskiem z 17 lutego 2015r. wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia od ww. wyroku, w uzasadnieniu podnosząc, że we wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia, jako adresata wskazano WSA w Warszawie, ale pracownik, do którego obowiązków należy nadawanie pism na poczcie, na kopercie wpisał adres NUS i na ten adres wniosek przesłano. NUS przekazał ww. wniosek do Sądu, o czym poinformował Skarżącą. Pismo to doręczono Skarżącej 10 lutego 2015r. i z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminu, jaką był brak wiedzy o błędnym zaadresowaniu koperty. Omyłkowe przesłanie wniosku nastąpiło bez winy Skarżącej, która dopełniła wszystkie wymogi formalne, nałożone ustawą z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a."). Uchybienie terminowi spowodowała wyłącznie oczywista omyłka ww. pracownika, który na kopercie umieścił adres strony przeciwnej, choć z pisma wynikało, że jest ono adresowane bezpośrednio do Sądu. Również pełnomocnik Skarżącej poinstruował pracownika, że pismo należy skierować do Sądu, ale nie miał wpływu na omyłkę popełnioną na terenie placówki pocztowej. Tym samym działania pełnomocnika nie należy traktować, jako zawinionego, a raczej jako jednostkowy przypadek, który nawet przy zachowaniu należytej staranności trudno byłoby przewidzieć. Omyłko pracownika pozbawiłaby też możliwości zapoznania się przez Skarżącą z motywami rozstrzygnięcia Sądu i możliwością ewentualnego wniesienia środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Warunkiem zatem skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku wskazanym w tym przepisie jest złożenie go w zakreślonym terminie siedmiodniowym. W sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ogłoszono 23 stycznia 2015r. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął zatem 30 stycznia 2015r. Stosownie do art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu, jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swej winy, sąd na jej wniosek, postanowi przywrócenie terminu. O warunkach przywrócenia terminu stanowi art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a., gdzie wskazano, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wynika, że o tym, że wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie złożono w terminie pełnomocnik Skarżącej dowiedział się 10 lutego 2015r. - w momencie otrzymania pisma NUS o przekazaniu do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu nadano 17 lutego 2015r. w placówce pocztowej. Tym samym zdaniem Sądu należało uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku złożono w terminie wskazanym w art. 87 § 1 P.p.s.a., jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca spełniła więc wymagania art. 87 § 4 P.p.s.a. W konsekwencji, brak jest podstaw do odrzucenia wniosku z przyczyn formalnych. Sąd, przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu, wskazuje, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2003r. sygn. akt II SA 4162/01). Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 października 1999r. sygn. akt I CKN 556/98, z 12 stycznia 1999r. sygn. akt II UKN 667/98, wyrok WSA w Białymstoku z 6 października 2005r. sygn. akt II SA/Bk 369/05, postanowienie NSA z 4 października 2000r. sygn. akt I SA/Gd 560/00). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogą usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia: NSA z 16 sierpnia 2010r. sygn. akt II FZ 422/10, z 2 października 2002r. sygn. akt V SA 793/03, z 4 października 2000r., sygn. akt I SA/Gd 560/00). W świetle wyżej wymienionych, jednoznacznych poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądowym, należy uznać, że niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie uzasadnia przywrócenia terminu. Analogiczną tezę postawił NSA w postanowieniu z 10 lutego 2000r. sygn. akt SA/Sz 1117/99). Sąd wskazuje również, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyroki NSA z: 19 września 2000r. sygn. akt I SA 1072/00 i z 20 kwietnia 1999r. sygn. akt I SA/Ka 1609/97). Należy ponadto podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich - w tym przypadku pełnomocnika - upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2012r. sygn. akt II FZ 993/12). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest więc pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienie NSA z 11 marca 2009r. sygn. akt I OZ 198/09). Sąd, mając powyższe poglądy na względzie oraz odnosząc się do okoliczności podnoszonych w sprawie przez pełnomocnika Skarżącej, stwierdza, że nie mogą one stanowić o braku winy w uchybieniu terminu, albowiem w tym przypadku za zaniedbanie pełnomocnika w prawidłowym zaadresowaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku odpowiedzialność ponosi strona skarżąca. W ocenie Sądu, do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu nie można zaliczyć błędnego zaadresowania koperty przez pracownika wyznaczonego przez profesjonalnego pełnomocnika, albowiem nie można uznać, że mylne zaadresowanie pisma, które wysłano było zdarzeniem nagłym, czy też niezależnym od strony reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika będącego doradcą podatkowym. Miernik staranności powinien uwzględniać zawodowy charakter czynności wykonywanej przez takiego pełnomocnika. Oznacza to, że pełnomocnik kierując się doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych powinien przedsięwziąć wszelkie działania, aby pismo zostało nadane pod właściwy adres (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2011r. sygn. akt II FZ 739/11). Sąd odnosząc się do twierdzenia o braku winy w uchybieniu terminu, z uwagi na błąd pracownika przy adresowaniu koperty, stwierdza, że brak staranności pełnomocnika w doborze osób, przy pomocy których prowadzi on działalność gospodarczą, nie może prowadzić do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (por. postanowienie NSA z 9 stycznia 2013r. sygn. akt I OZ 958/12). NSA w postanowieniu z 11 maja 2012r. sygn. akt II OZ 365/12 jednoznacznie stwierdził też, że błędy popełnione przez pracowników podległych profesjonalnemu pełnomocnikowi strony należy oceniać, jako błędy pełnomocnika. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 13 grudnia 2011r. sygn. akt II FZ 739/11, że pełnomocnik nie ma obowiązku osobiście adresować koperty, natomiast jego obowiązkiem jest nadzór nad prawidłowością wykonania tej czynności przez osobę, której to zlecił. Brak należytej dbałości pełnomocnika o to, by wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku został właściwie zaadresowany i wysłany, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.