III SA/Wa 2109/17

Warszawa, 8 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 2016 r. nr IPPPB/2/4514-355/16-2/MZ w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 13 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. ("Skarżąca", "Spółka") na indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 2016 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Pismem z dnia 25 października 2017 r. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na ww. postanowienie. Zarządzeniem z 6 listopada 2017 r. Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, a także do usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie jej odpisu dla strony przeciwnej, a także poprzez zawarcie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 13 listopada 2017 r. W dniu 20 listopada 2017 r. Spółka uiściła wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Termin do uzupełnienia pozostałych braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 20 listopada 2017 r. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych oraz zwrócił stronie skarżącej kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącej 13 lutego 2018 r. Pismem z 20 lutego 2018 r. Skarżąca uzupełniła braki formalne skargi kasacyjnej i wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu na uzupełnienie jej braków. W uzasadnieniu wskazała, że informację o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych uzyskała w dniu 13 lutego 2018 r. wraz z doręczeniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, bowiem zarządzenie z dnia 6 listopada 2017 r. nie zostało doręczone jej pełnomocnikowi, a o jego wydaniu dowiedział się on 13 lutego 2018 r. Pełnomocnik Spółki podniósł, że w korespondencji dostarczonej 13 listopada 2018 r. zostało jedynie doręczone wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, a zatem termin do złożenia odpisu skargi kasacyjnej oraz zawarcia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, nie rozpoczął biegu. Pismem z dnia 20 lutego 2018 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lutego 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 września 2017 r. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącej w uzasadnieniu wskazując, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawarta jest informacja "wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej plus braki" co obrazuje zawartość doręczonej koperty. Potwierdzenie doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym stwierdzającym ten fakt, a adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien to udowodnić, czego Skarżąca i jej pełnomocnik nie uczynili. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności. Z przywołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie, we wskazanym terminie, wniosku przez skarżącego oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której uchybił. Niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej zachował siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Z uzasadnienia wniosku wynika, że ustanie przyczyny, dla której uchybiono dokonaniu czynności nastąpiło w dniu doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2018 r. tj. w dniu 13 lutego 2018 r., natomiast w dniu 20 lutego 2018 r. został nadany wniosek oraz została dokonana czynność – złożenie odpisu skargi kasacyjnej oraz złożenia oświadczenia o rozpoznaniu sprawy na rozprawie. Warunkiem niezbędnym do przywrócenia terminu dla dokonania czynności jest brak winy wnioskodawcy w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć. Należy jednak dodać, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (w niniejszej sprawie – przez radcę prawnego), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, LEX nr 565 711). Podkreślić należy, że to pełnomocnik jest osobą, która dokonuje czynności procesowych za reprezentowaną stronę postępowania. Pełnomocnictwo z mocy prawa obejmuje umocowanie do dokonywania wszystkich, łączących się ze sprawą czynności procesowych. Czynności te wywołują skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy, niezależnie od tego czy wykonane zostały dobrze, czy źle. Pełnomocnik zobowiązany jest do starannego działania i za takie działania ponosi odpowiedzialność wobec mocodawcy. Tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę, a zatem nie można przyjąć, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1999 r., sygn. akt II UKN 678/99 OSNAPiUS 2001/11 poz. 402). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, pełnomocnik uczestnika postępowania nie dopełnił należytej staranności przy prowadzeniu spraw skarżącej, czego konsekwencją stało się niewykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Nie można zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącej, że ewentualna pomyłka pracownika sądu, mająca polegać na wysłaniu w przesyłce jednego zamiast dwóch pism, a wśród nich wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, przy braku obalenia domniemania zgodności z prawdą poświadczenia odbioru przesyłki, które ma wtedy walor dokumentu urzędowego, wpływa na brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do uzupełnienia ww. braków formalnych. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wcześniej postanowieniu wydanym w niniejszej sprawie, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki skierowanej do pełnomocnika uczestnika postepowania, znajdowała się informacje, że zawiera ona wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Należało więc przyjąć, że wiedza o zawartości przesyłki sądowej, wynikająca z podpisanego przez pełnomocnika zwrotnego poświadczenia odbioru, w sytuacji, gdy pełnomocnik stwierdził brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, powinna skutkować podjęciem przez pełnomocnika czynności w celu prawidłowego doręczenia stronie zarządzenia o uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej, a następnie braki te uzupełnić. Własnoręczny podpis umocowanego pracownika kancelarii na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II OZ 1449/16, LEX nr 2 198 440; z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 63/16, LEX nr 2 034 211; z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II OZ 864/16, LEX nr 2 143 588). Nie ma przy tym znaczenia fakt, że przesyłkę odebrał wyznaczony przez pełnomocnika pracownik, a nie on sam. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sadów administracyjnych poglądem, jakiekolwiek zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej, bądź osoby go zastępującej, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II FZ 260/08, LEX nr 493 774). Pogląd ten wynika z ogólnej zasady, zgodnie z którą osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za zaniedbania personelu administracyjnego, którym posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I GZ 403/12, LEX nr 1 239 403). Wobec tego, skoro pełnomocnik Skarżącej skutecznie odebrał ww. przesyłkę, ale nie kwestionował w żaden sposób jej zawartości aż do doręczenia mu postanowienia Sądu z dnia 6 lutego 2018 r. odrzucającego skargę kasacyjną, nie można w żaden sposób zwolnić go z winy w uchybieniu terminu. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji