III SA/Wa 2157/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-14
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Piotr Przybysz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może ustalić wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków bez przeprowadzania dodatkowych dowodów dotyczących obowiązku podatkowego, oraz czy decyzja organu podatkowego jest prawidłowa pomimo wcześniejszego umorzenia postępowania w tej sprawie?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu obowiązku podatkowego i wymiaru podatku od nieruchomości. Nie może samodzielnie dokonywać zmiany klasyfikacji nieruchomości w postępowaniu podatkowym bez uprzedniej zmiany wpisów w ewidencji. Umorzenie wcześniejszego postępowania z powodów procesowych nie stanowi przeszkody do wydania nowej decyzji merytorycznej. Wnioski dowodowe, które nie dotyczą okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, mogą być odrzucone.Stan faktyczny
Wójt Gminy L. wydał decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 rok na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący złożył odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa podatkowego i procesowego oraz wskazując na wcześniejsze umorzenie postępowania w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. oddala skargę
Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego należnego od A. K. – dalej "Skarżący" - na kwotę 195 zł, płatną tytułem podatku za 2011 rok od nieruchomości położonej w L., objętej działkami ewidencyjnymi o numerach: [...],[...], i [...], o łącznej powierzchni 1,152 m². W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w N.
Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 247 § 1 pkt 3) i 4), art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 128, art. 180, art. 187 § 1 i § 3, art. 188, art. 191, art. 192, art. 210 § 1 pkt 4) 6) i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa dalej "O.p.", art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 2 i 3, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i Kartograficzne – dalej "p.g.k." - w zw. z § 20 Rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie i w zw. z § 61 ust. 1.1). lit. b oraz 2)a rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oraz w zw. z art. 6 ust. 1, 3, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (jednolity tekst Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zmianami) – dalej "u.p.o.l.", art. 35 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej, art. 1a ust. 3, art. 6 ust. 6 u.p.o.l., art. 7, art. 32 ust 1, art. 217 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 226 § 1 O.p. oraz umorzenie postępowania podatkowego za 2011 rok z uwagi na okoliczność, że sprawa wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011 od nieruchomości położonej w L., nr obrębu [...], nr działek: [...], [...], [...] została umorzona decyzją ostateczną (art. 128 O.p.) z dnia [...] sierpnia 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. sygn. [...], na zasadzie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. i nie zachodzą przesłanki do jej zmiany, względnie rażąco narusza prawo.
W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego na zasadzie art. 233 § 1 pkt. 2. lit. a O.p. umorzono postępowanie w sprawie decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego Skarżącego za rok 2011 od nieruchomości położonej w L., nr obrębu: [...], nr działek: [...],[...],[...] ("uchylona decyzja Wójta Gminy L."). Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ma charakter ostateczny (art. 128 O.p.). Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Wójt Gminy L. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżącego w zakresie wymiaru zobowiązania podatkowego za rok 2011 od nieruchomości położonej w L., nr obrębu: [...], nr działek: [...],[...],[...]. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Skarżący złożył wnioski dowodowe dot. ustalenia stanu faktycznego w zakresie obowiązku podatkowego. Wójt Gminy L. odrzucił wszystkie wnioski dowodowe, dotyczące ustalenia innych, nowych okoliczności faktycznych dot. nieruchomości podatnika w L. i okoliczności prawnych w sprawie i nie dokonał żadnych innych, nowych, własnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, które odróżniłby stan faktyczny sprawy, będący osnową decyzji Wójta Gminy L. od stanu faktycznego sprawy uchylonej decyzji Wójta Gminy L., zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W ocenie Skarżącego, mając na uwadze powyższe, zasadny jest zarzut naruszenia przez Wójta Gminy L. art. 247 § 1 pkt 4) O.p. który stanowi, że nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Ponadto Skarżący dodał, iż ani uchylona decyzja Wójta Gminy L., ani decyzja Wójta Gminy L. nie zawiera żadnych ustaleń organu podatkowego dotyczących obowiązku podatkowego Skarżącego, zaś pkt 5 uzasadnienia decyzji Wójta Gminy L.świadczy o tym, iż organ podatkowy nie odróżnia pojęcia "obowiązek podatkowy" od pojęcia "zobowiązanie podatkowe".
Zdaniem Skarżącego decyzja Wójta Gminy L. w sposób rażący narusza prawo (art. 247 § 1 pkt 3), gdyż nie tylko nie zawiera żadnych nowych i istotnych ustaleń dotyczących obowiązku podatkowego Skarżącego, właściciela nieruchomości w L., ale także oddala bez żadnego uzasadnienia wszystkie wnioski dowodowe dotyczące sposobu ustalania zdarzeń będących źródłem obowiązku podatkowego przez Wójta Gminy L. od gruntów, stanowiących tereny mieszkaniowe; zgłoszone w piśmie z dnia [...] października 2014 r., oraz ponowione pismem z dnia [...] października 2014 r., po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie decyzji Wójta Gminy L.. Owe wnioski podatkowe mają także na celu ustalenie, czy organ podatkowy w sposób równy z prawem traktuje podatników w gminie L., ale także czy Wójt Gminy L. w sposób należyty wypełnia swoje obowiązki dot. dyscypliny finansowej, jako organ podatkowy.
W ocenie Skarżącego zasadny jest w sprawie zarzut rażącego naruszenia art. 120 O.p. przez Wójta Gminy L.. W szczególności wykracza poza granice prawa domniemywanie przez Wójta z art. 21 ust. 1 p.g.k., że skoro wymiar podatku Skarżącego powinien zostać określany na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, to sam fakt, że grunt władającego nieruchomością w L. został wykazany jako teren mieszkaniowy przez starostę N. w ewidencji gruntów i budynków w ramach postępowania modernizującego na podstawie art. 24a p.g.k., przesądza o istnieniu obowiązku podatkowego Skarżącego na podstawie art. 6 ust. 6 o.p.o.l. w podatku od nieruchomości.
Ponadto Skarżący dodał, że ponieważ naruszenie przez Wójta Gminy L. w sposób rażący zasady legalizmu jest wynikiem oczywistego błędu wykładni prawa podatkowego, to fakt ten podważa zaufanie podatnika do merytorycznej kompetentności Wójta Gminy L. (art. 121 § 1 O.p.).
Decyzja Wójta Gminy L. w sposób rażący narusza także art. 123 O.p. tworząc swoisty stan fasadowego przestrzegania zasady aktywnego udziału strony w postępowaniu, które jest całkowicie arbitralnym i pozaprawnym postępowaniem organu podatkowego. Organ podatkowy w sprawie w zasadzie nie przeprowadza żadnych dowodów, nie ustala okoliczności faktycznych, dotyczących obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 6 o.p.o.l. w sytuacji, gdy w przypadku kategorii terenu mieszkaniowego art. 1a ust. 3 u.p.o.l. za stan faktyczny będący podstawą opodatkowania nie uznaje stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków. Odmawia zaś przeprowadzenia wszelkich dowodów w sprawie na tej podstawie, że mogłoby to przedłużyć postępowanie w sprawie, w której zdaniem organu podatkowego wystarczają domniemania i to domniemania nie znajdujące wsparcia w prawie podatkowym, ani na gruncie art. 21 § 1 p.g.k., a nadto domniemanie niekonstytucyjne (prowadzącego do obejścia wymogu z art. 217 Konstytucji RP — nakładania podatków, określania podmiotów i przedmiotu opodatkowania tylko w drodze ustawowej), gdyż przepisy dotyczące aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków zawarte w art. 24a p.g.k. oraz § 45 i n. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454) wyznaczają jedynie zadania staroście powiatowemu w zakresie aktualizacji danych, lecz nie dają mu kompetencji do inicjowania postępowania aktualizującego w zakresie obowiązku określonego w art. 6 ust. 6 o.p.o.l.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 6c ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 993 z późn. zm.), art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. i wyjaśnił, że istotne znaczenie dla opodatkowania nieruchomości właściwym podatkiem mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stanowi o tym również przepis art. 21 p.g.k. wskazując, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2585/06 i podkreślił, że organy podatkowe nie mają możliwości dokonywania samodzielnych ustaleń co do wielkości gruntu i jego klasyfikacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało również, że szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i czynionych w niej zapisów reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Przepis § 67 ww. rozporządzenia dzieli wykazywane w ewidencji użytki gruntowe na grupy, w których wyróżnia m.in. użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane. Z kolei przepis § 68 ust. 1 dzieli użytki rolne m.in. na: grunty orne, oznaczone symbolem - R, łąki trwałe - Ł, grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps, rowy oznaczone symbolem - W. Z kolei w ust. 3 dzieli grunty zabudowane i zurbanizowane na m.in. tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem - B. Jak wynika z załączonego do akt wypisu z rejestru gruntów, nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania skarżoną decyzją jest objęta działkami ewidencyjnymi nr [...],[...], i [...], której powierzchnia wynosi 1.152 m² opodatkowanej zgodnie z uchwałą Rady Gminy L. nr [...] z dnia [...] listopada 2010 roku w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na terenie gminy L., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z późn. zm. Powyższa treść wypisu z rejestru gruntów potwierdza, iż decyzja organu I instancji w zakresie opodatkowania gruntów jest prawidłowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, biorąc pod uwagę przywołane przepisy ustaw regulujące kwestie opodatkowania gruntów poszczególnymi podatkami, stwierdziło, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty sklasyfikowane jako tereny mieszkaniowe o powierzchni 1.152 m².
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 254 § 1 O.p. i art. 6 ust. 8 u.p.o.l., który sprowadził się do stwierdzenia, iż skoro w sprawie z odwołania Skarżącego od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] stycznia 2014 roku określającej wymiar podatku od nieruchomości za rok 2011 roku - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie z uwagi na stwierdzenie braku wydania decyzji podatkowej - to obecnie Wójt Gminy L. nie mógł wszcząć postępowania podatkowego i określić wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2011 roku, organ odwoławczy stwierdził, że jest to rozumowanie błędne, skoro bowiem przyczyną umorzenia postępowania był w istocie brak istnienia substratu zaskarżenia (czyli decyzji od której się odwołano) - to całkowicie dopuszczalne było wydanie merytorycznej decyzji z dnia [...] listopada 2014 roku.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że wnioski dowodowe Skarżącego zgłaszane w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zmierzały do wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i słusznie nie zostały uwzględnione.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że kolejne zarzuty Skarżącego wynikają z przyjęcia założenia, iż zakwalifikowanie danego gruntu do właściwej kategorii podatku (rolny albo od nieruchomości) jest uzależnione od sposobu jego faktycznego użytkowania. W ocenie organu odwoławczego jest to założenie niezgodne z obowiązującymi przepisami. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem "użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów" (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2014 roku, sygn. akt II FSK 1930/12). W konsekwencji, jeżeli Skarżący chciałby dokonać korekty treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków, to może zrealizować swoje zamiary w innym postępowaniu - co mogłoby mieć znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości w przyszłości. Jednakże, nawet fakt takiej późniejszej zmiany nie mógłby stanowić podstawy do wzruszenia - w trybie zwykłym - prawidłowej decyzji o wymiarze podatku.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie art. 21, art. 247 § 1 pkt 3), art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 187 § 1 i § 3, art. 188, art. 191, art. 192, art. 210 § 4 O.p., art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 2 i 3 p.g.k. w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie i w zw. z § 61 ust.1.1 lit. b oraz 2)a rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oraz w zw. z art. 6 ust. 1, 3 u.p.o.l., art. 35 ustawy z dnia 12 stycznia 1911 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej, art. 1a ust. 3, art. 6 ust. 6 u.p.o.l, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 217 Konstytucji RP. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 226 § 1 O.p. oraz umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość na zasadzie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
A. K. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wystąpił o przeprowadzenie dowodu z pisma Wójta Gminy L. z dnia [...] stycznia 2016 r. na okoliczność źródeł informacji Wójta o powstaniu obowiązku podatkowego. Sąd na rozprawie w dniu [...] września 2016 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) mając na uwadze, że wnioskowany dowód nie dotyczy okoliczności budzących istotne wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
Istota sporu sprowadza się do dwóch kwestii: po pierwsze, istnienia obowiązku podatkowego oraz po drugie, sposobu dokonania ustaleń pozwalających na określenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżący domaga się umorzenia postępowania wymiarowego z powodu jego bezprzedmiotowości, spowodowanej brakiem obowiązku podatkowego Skarżącego. Ponadto Skarżący przyjmuje, że jest prawnie dopuszczalne przeprowadzenie wszelkich dowodów pozwalających na ustalenie okoliczności potrzebnych do określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego. Organy podatkowe przyjęły natomiast, że są związane treścią wpisów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków zarówno co do samego faktu powstania obowiązku podatkowego, jak i co do jego konkretyzacji.
W sporze tym rację należy przyznać organom podatkowym.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, podzielany również przez skład orzekający rozpatrujący niniejszą sprawę, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Ma to miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2565/12).
Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Jeżeli w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą podatnik przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, wówczas dopiero pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości (wyrok NSA z 27 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 1691/14).
Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego (wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12).
Także najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza, że użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając zaś kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Natomiast kto nie zgadza się z ustaloną przez organy wysokością podatku od nieruchomości z powodu nieścisłości w ewidencji, musi najpierw doprowadzić do ich usunięcia (np. wyroki NSA: z 15 lipca 2014 r., II FSK 2234/12 i z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12; Lex nr 1580045). Dopuszcza się jednak w niektórych sytuacjach odstępstwo od związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z 19 listopada 2015 r., II FSK 2365/13; Lex nr 19902271).
Przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. powinien być rozumiany jako mający znaczenie również w odniesieniu do kwestii istnienia obowiązku podatkowego. Skoro bowiem budynek został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to nie można twierdzić, że opodatkowanie takiego budynku jest niedopuszczalne. Notabene opodatkowaniu podlegają również budynki niewpisane do ewidencji budynków, ponieważ ustawa z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 376/16, LEX nr 2056284). Nie można również wywodzić, że opodatkowaniu podlega wyłącznie budynek wpisany do ewidencji budynków w związku ze stosownym zgłoszeniem dokonanym przez podatnika, skoro dane niezbędne do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków mogą być uzyskane nie tylko od właściciela nieruchomości (zob. art. 23 i 24a p.g.k.).
Należy podkreślić, że organem podatkowym w podatku od nieruchomości jest odpowiednio właściwy wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 1c u.p.o.l.). Sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji, takie jak okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych czy modernizacja ewidencji, należą do zadań właściwego starosty na podstawie § 44 pkt 1 - 8 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zatem ocena i kontrola rzetelności danych zawartych w ewidencji nie leży w zakresie kompetencji organu podatkowego, dlatego też odmawia mu się prawa do dokonywania samodzielnych ustaleń, jeśli chodzi o dane dotyczące konkretnych działek, jakie uwidaczniane są w ewidencji gruntów i budynków.
Przenosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że skarga została skonstruowana na założeniu odrzucającym utrwaloną linię orzecznictwa sądów administracyjnych w odniesieniu do spornych zagadnień. Sąd nie widzi podstaw do podzielenia poglądów Skarżącego w tym zakresie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wójt Gminy L. ustalił wymiar podatku od "terenów mieszkaniowych", które na podstawie operatu geodezyjnego z dnia [...] maja 2011 r., przestały być gruntami rolnymi i nie podlegają opodatkowaniu według przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 ze zm.), podlegają natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Przeszkody dla wydania powyższej decyzji nie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r., sygn. [...], o umorzeniu postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego A.K. za rok 2011. Do umorzenia postępowania doszło z powodów procesowych, zatem decyzja ta, mająca charakter procesowy, nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i nie stanowi przeszkody dla wydania rozstrzygnięcia co do meritum sprawy – w przypadku ponownego wszczęcia postępowania w sprawie.
Zasadnie organy podatkowe uznały, że skoro z ewidencji gruntów i budynków wynika określony stan faktyczny pozwalający na dokonanie ustaleń dotyczących istnienia obowiązku podatkowego oraz wymiaru podatku, to nie ma podstaw do podejmowania dalszych czynności wyjaśniających. Organy podatkowe zasadnie zatem oddaliły wnioski dowodowe Skarżącego.
Trzeba mieć na uwadze, że zupełność stanu faktycznego nie oznacza konieczności uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych stron postępowania podatkowego. Uwzględnione muszą być jedynie te spośród nich, które w świetle zarysowanej przez strony tezy dowodowej dotyczą dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2005 r., II FSK 69/05, LEX nr 850014). Nie ma bowiem podstaw do poszukiwania elementów stanu faktycznego, które nie mają żadnego odniesienia do rozpatrywanej sprawy, czyli nie zmierzają do ustalenia (lub zaprzeczenia) warunków hipotezy określonej normy materialnego prawa podatkowego, która obiektywnie powinna być w sprawie zastosowana. Mówiąc inaczej, nie ma podstaw do poszukiwania elementów stanu faktycznego, które nie mają żadnego odniesienia do podatkowoprawnego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, czyli nie zmierzają do ustalenia (lub zaprzeczenia) warunków hipotezy określonej normy materialnego prawa podatkowego, która ma w sprawie zastosowanie. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2008 r., I FSK 256/07, LEX nr 369129).
W konsekwencji należy stwierdzić, że nie są zasadne zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przepisów procesowych określających sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy podatkowe, to jest: art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i § 3, art. 188, art. 191 O.p. oraz art. 21 ust. 1 p.g.k.
Należy w tym miejscu wskazać, że w skardze przywołano wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1334/12, wydany w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany użytku gruntowego w stosunku do położonych w L. działek [...] oraz [...]. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że z dokumentacji postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego następnie z udziałem Skarżącego, wynika, że na działkach usytuowany jest obiekt budowlany o cechach zewnętrznych budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Starosta Powiatowy w N. działając jako organ I stopnia odmówił dokonania zmian w danych ewidencji gruntów i budynków poprzez ponowne uznanie za działki rolne (R VI), położonych w L. działek [...] oraz [...], sklasyfikowanych uprzednio jako tereny mieszkaniowe. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarga A. K. na tę decyzję, wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, została oddalona przywołanym wyżej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013 r.
Zarzut naruszenia przepisów art. 22 ust. 2 i 3 p.g.k. w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie i w zw. z § 61 ust. 1.1 lit. b oraz 2)a rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oraz w zw. z art. 6 ust. 1, 3 u.p.o.l., art. 35 ustawy z dnia 12 stycznia 1911 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej, nie jest zasadny, albowiem przepisy te nie były stosowane w rozpatrywanej sprawie. Analogicznie nie znajdował zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepis art. 6 ust. 6 u.p.o.l., zatem nie mógł on zostać naruszony przez organy podatkowe. Przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. zawiera definicje legalne niektórych pojęć ustawowych i w ocenie Sądu nie ma podstaw do twierdzenia, że organy podatkowe naruszyły ten przepis przyjmując inny sposób rozumienia pojęć zdefiniowanych w tym przepisie.
Sąd nie dopatrzył się okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że doszło do naruszenia art. 21 O.p., bowiem, jak była mowa powyżej, z ewidencji gruntów i budynków wynikało, że istniał obowiązek podatkowy.
Zarzut naruszenia art. 120 O.p. jest skonstruowany na założeniu, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia powyżej wskazanych przepisów prawa. Skoro Sąd nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów, to nie można zarzutu naruszenia art. 120 O.p. uznać za zasadny.
Analiza akt administracyjnych sprawy pozwala na sformułowanie tezy o zapewnieniu Skarżącemu aktywnego udziału w postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 123 § 1 O.p. wynika z przekonania Skarżącego, iż dopiero przeprowadzenie przez organ dowodów wnioskowanych przez Skarżącego będzie świadczyć o respektowaniu przez organ zasady wyrażonej w art. 123 § 1 O.p. Sąd nie podziela tego sposobu rozumowania i nie widzi podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 123 § 1 O.p.
Skarżącemu umożliwiono wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów, zatem nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 192 O.p.
Zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p. również nie może być uwzględniony, bowiem przepis ten odnosi się do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, a nie do postępowania zwykłego.
Skarżący formułując zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p. wskazuje, że przepis ten został naruszony poprzez naruszenie przez Wójta Gminy L. w sposób rażący zasady legalizmu oraz błędną wykładnię przepisów prawa podatkowego. Skoro Sąd nie podziela powyższej oceny Skarżącego co do zgodności z prawem działań Wójta Gminy L., to nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 210 § 4 O.p. – pamiętając o zakresie czynności dowodowych w rozpatrywanej sprawie.
Zdaniem Sądu nie ma podstaw do formułowania zarzutów naruszenia art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu uwzględnienie wniosków dowodowych Skarżącego prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa w procesie stosowania prawa, skoro w podobnych sprawach nie przeprowadza się tego rodzaju dowodów, jak dowody wnioskowane przez Skarżącego.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia określonej w art. 217 Konstytucji RP zasady nakładania podatków, określania podmiotów i przedmiotu opodatkowania tylko w drodze ustawowej.
Zarzut naruszenia art. 7 i art. 32 ust 1 oraz art. 217 Konstytucji RP został postawiony w kontekście zagadnienia aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Zagadnienie to nie może być przedmiotem postępowania w sprawie wymiaru podatku (łącznego zobowiązania pieniężnego). Powyższy zarzut nie może być zatem uznany za uzasadniony.
Wprawdzie Skarżący stawia zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji, jednakże nie uzasadnia tego zarzutu. Fakt rozpoznania skargi przez Sąd świadczy o tym, że Skarżący w rozpatrywanej sprawie nie został pozbawiony prawa do sądu.
Konkludując, zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś przepisy prawa materialnego, jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane przez organy obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło