III SA/Wa 2203/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-24
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wymaga szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazującego konkretne przesłanki uzasadniające przedłużenie?Ratio decidendi
Postanowienie przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym musi zawierać szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazujące konkretne przesłanki uzasadniające przedłużenie. Sama okoliczność prowadzenia czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub uzyskiwania odpowiedzi od kontrahentów nie jest wystarczająca, jeśli nie zostanie wykazane, dlaczego te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu. Ponadto, stwierdzone wcześniej naruszenia prawa w postanowieniach przedłużających termin zwrotu VAT za ten sam okres, które zostały uchylone prawomocnym wyrokiem sądu, muszą skutkować uchyleniem kolejnych postanowień przedłużających termin.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 za sierpień 2017 r. z kwotą nadwyżki podatku naliczonego do zwrotu w terminie 60 dni. Organ podatkowy I instancji (Naczelnik Urzędu Skarbowego) dwukrotnie przedłużał termin zwrotu, powołując się na trwające czynności sprawdzające i kontrolę podatkową u kontrahentów. Organ II instancji (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu terminu. Spółka zarzuciła brak uzasadnienia faktycznego i prawnego przedłużenia oraz przewlekłość postępowania. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. s.r.o. z siedzibą w Czechach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 04.2018 r., nr: [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz T. s.r.o. z siedzibą w Czechach kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postawienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS) z [...] kwietna 2018 r. przedłużające E. s.r.o. z siedzibą w Czechach (dalej: Spółka, Skarżąca) termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r w kwocie 45.395 zł do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 listopada 2018 r.
2. Jak wynika z akt sprawy w dniu 14 września 2017 r. Spółka złożyła deklarację VAT-7 za sierpień 2017 r. z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni.
Pismem z dnia 25 września 2017 r. NUS w ramach czynności sprawdzających wezwał Spółkę do przedstawienia:
- wszystkich faktur z rejestrów wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i nabycia towarów i usług pozostałych wraz z dokumentami potwierdzającymi zasadność zastosowania stawki 0%,
- dokumentów dotyczących zamówienia towarów od kontrahenta, tj. przedłożenia ewentualnych umów/zleceń/ofert, wydruków korespondencji e-mailowej,
- dokumentów związanych z kosztami transportu (faktur za paliwo, umowy z osobą kierującą pojazdem),
- wyciągu z rachunku bankowego zawierającego wszystkie transakcje przedmiotowego okresu.
Spółka udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie w dniach 2 i 11 października 2017 r.
Następnie pismem z 30 października 2017 r. NUS wezwał kontrahenta Spółki, tj. A. Sp. z o.o. do przesłania stosownych faktur, ewidencji i deklaracji, w których faktury te rozliczono, dokładnego opisu przedmiotu fakturowania, kserokopii umów lub zleceń, na podstawie których wystawiono faktury oraz przedłożenia potwierdzania zapłaty za towar i dokumentów CMR lub innych potwierdzających dostawy towarów, wskazania warunków na jakich dostawa została dokonana, adresu magazynu, dostawcy towaru wraz z dokumentami dotyczącymi zakupu i przesłanie zgłoszenia do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego dotyczącego wywozu towarów zawartych w załączniku do obwieszczenia Ministra Finansów dotyczącego produktów objętych wykazem produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej polskiej.
Ponadto pismem z 25 września 2017 r. NUS zwrócił się do organu właściwego dla rozliczeń A. Sp. z o.o. o przeprowadzenie kontroli podatkowej lub czynności sprawdzających.
3. NUS postanowieniem z [...] listopada 2017 r. przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r. do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 kwietnia 2018 r. DIAS postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS.
4. Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. NUS ponownie przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r. do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 listopada 2018 r. NUS argumentował, że prowadzona kontrola podatkowa prowadzona na podstawie upoważnienia z 23 listopada2017 r. nie została zakończona. W związku z koniecznością weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, analizą przedłożonych dokumentów złożonych w toku kontroli, oraz koniecznością uzyskania odpowiedzi od kontrahentów spółki oraz od innych organów NUS uznał za zasadne dalsze przedłużenie terminu zwrotu VAT.
5. Spółka złożyła zażalenia na powyższe postanowienie. W złożonym zażaleniu zarzuciła postanowieniu naruszenie:
- art. 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez brak uzasadnienia faktycznego, zawierającego wskazanie przesłanek uzasadniających przedłużenie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r.,
- art. 87 ust. 2 drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), poprzez błędne zastosowanie skutkujące przedłużeniem terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w sytuacji braku przesłanek do takiego przedłużenia w świetle dotychczasowych czynności przeprowadzonych przez organ.
Zdaniem Spółki, czynności podejmowane przez organ nie mają żadnego uzasadnienia i są podejmowane są tylko po to, aby przedłużyć postępowanie, a co za tym idzie termin zwrotu podatku VAT. Spółka argumentowała, że kolejne przedłużenia zwrotu podatku mogą doprowadzić ją do utraty płynności finansowej.
6. Utrzymując w mocy powyższe postanowienie DIAS argumentował, że przesłanką przedłużenia terminu zwrotu VAT jest wymóg dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku. DIAS wskazał, że NUS podjął szereg czynności w toku czynności sprawdzających, m.in.:
Wystąpiono do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o przeprowadzenie kontroli podatkowej, ewentualnie czynności sprawdzających u kontrahenta Spółki, tj. A. Sp. z o.o.
Pismem z 6 grudnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. poinformował, że podjął czynności sprawdzające w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług przez spółkę za luty i marzec 2017 r. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, organ ten zobowiązał się przekazać stosowną informację w odrębnym piśmie.
W dniu 18 grudnia 2017 r. wystąpiono do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o przeprowadzenie kontroli podatkowej, u kontrahenta Spółki, tj. A. Sp. z o.o. w zakresie prawidłowości i rzetelności transakcji przeprowadzonych pomiędzy spółkami za okres od 11/2016 do 08/2017 r.
Pismem z 5 marca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. poinformował, że w stosunku do transakcji pomiędzy kontrahentami A. Sp. z o.o. a E. s.r.o. w dniu 27 grudnia 2017 r. były przeprowadzone czynności sprawdzające w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za luty i marzec 2017 r., które nie wykazały nieprawidłowości, w związku z czym urząd ten nie planuje przeprowadzenia kontroli wobec firmy A. Sp. z o. o.
Pismem z 22 lutego 2018 r. do Głównego Inspektora Farmaceutycznego została przekazana uwierzytelniona kserokopia adnotacji z przeprowadzonych czynności sprawdzających wraz z kserokopią faktur zakupu i sprzedaży.
NUS pismem z 23 marca 2018 r. wezwał Spółkę A. Sp. z o.o. w celu sporządzenia i przekazania informacji dotyczących transakcji z firmą E. s.r.o., za okres od listopada 2016 do lipca 2017 r. w szczególności o przyporządkowanie faktur sprzedaży do faktur dokumentujących zakup towaru dokonany przez Spółkę A. Sp.z o. o. w celu zbadania źródła pochodzenia towarów.
DIAS wskazał ponadto, że w toku kontroli pismem z 8 grudnia 2017 r. wystąpiono do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli podatkowej u kontrahenta spółki tj. P. Sp. z o.o. w zakresie prawidłowości i rzetelności transakcji przeprowadzonych pomiędzy spółkami za grudzień 2016 r. W odpowiedzi Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. poinformował, że kontrola podatkowa nie zostanie przeprowadzona. Pismem z 7 marca 2018 r., poinformował o ustaleniach dokonanych w toku przeprowadzonych czynności sprawdzających, wskazując, że wobec P. Sp. z o.o. zachodzi uzasadnione podejrzenie uczestnictwa w odwróconym łańcuchu dystrybucji leków.
DIAS stwierdził również, że w sprawie istniały uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia Spółki za sierpień 2017 r., ponieważ przeprowadzone w Spółce kontrole zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za poprzednie okresy, tj. od października 2015 r. do października 2016r. zakończyły się wynikiem pozytywnym, a za okresy od listopada 2016 r. do sierpnia 2017 r. prowadzone są czynności sprawdzające, które wobec niepozyskania kompletnego materiału dowodowego nie mogą zostać zakończone, a ponadto Spółka dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, której przedmiotem są leki zawarte w załączniku do Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Powołane okoliczności, zdaniem DIAS, stanowią wystarczającą podstawę przedłużenia terminu dokonania zwrotu.
1. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wywiodła skargę do tutejszego Sadu. W skardze sformułowała żądanie uchylenia postanowienia DIAS z [...] lipca 2018 r. oraz poprzedzającego go postanowienia NUS.
W skardze zarzucono naruszenie art. 216 § 1 i 2, art. 280 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące przedłużeniem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w sytuacji braku podstaw do takiego przedłużenia; art. 125 § 1 O.p., poprzez prowadzenie przez NUS postępowania w sposób przewlekły i opieszały, co prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w konsekwencji może zachwiać płynnością finansową Skarżącej.
2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi.
3. Wyrokiem z 13 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 988/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie DIAS z [...]stycznia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie NUS z [...] listopada 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
5.1. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
5.2. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie DIAS z [...] lipca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z [...] kwietnia 2018 r. przedłużające Skarżącej termin zwrotu podatku VAT za sierpień 2017 r. do 30 listopada 2018 r.
Skarga wniesiona na powyższe postanowienie zasługiwała na uwzględnienie.
5.3. W pierwszej kolejności należy poczynić kilka uwag natury ogólnej na temat instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku, uregulowanej w art. 87 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 87 ust. 2 ustawy o VAT).
Na tle powyższych przepisów, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie podnosi się, że zastosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT stanowi w istocie wyjątek od zasady natychmiastowości zwrotu. Regulacje dotyczące tej materii w założeniu mają stanowić rozwiązanie charakteryzujące się ważeniem sprzecznych interesów podatnika oraz Skarbu Państwa. Podatnik zainteresowany jest otrzymaniem natychmiastowego zwrotu kwoty nadpłaconego podatku VAT (w zgodzie z zasadą neutralności). Z kolei organy podatkowe, weryfikując zasadność dokonania zwrotu zainteresowane są wyeliminowaniem potencjalnych oszustw podatkowych i nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku VAT działających na szkodę Skarbu Państwa (zob. np. wyrok NSA z 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1025/18).
Występujący pomiędzy tymi wartościami swoisty konflikt, a w konsekwencji konieczność ich wyważenia, zauważalny jest również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, które wyznacza wspólne dla wszystkich państw członkowskich zasady składające się na unijny systemu podatku od wartości dodanej (por. wyrok z 10 lipca 2008 r., C-25/07, EU:C:2008:395). Z orzecznictwa tego wynika, że państwa członkowskie mogą podejmować stosowne kroki w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę VAT, którą implementują przepisy ustawy o VAT (por. np. wyrok w sprawie Sosnowska, pkt 22 oraz powołane tam orzecznictwo). W judykaturze nie nasuwa wątpliwości, że jednym z takich środków jest przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1532/15).
Dlatego też, w tego rodzaju sprawach – w ramach oceny wykładni i stosowania przepisów dotyczących analizowanej instytucji – nieodzowne staje się dostrzeganie dwóch przeciwstawnych sfer ochrony interesów prawnych, tj. sfery interesów podatnika oraz sfery interesów Skarbu Państwa.
Ważąc te interesy na gruncie rozpoznawanej sprawie doszedł do wniosku, że zasadne jest uchylenie wydanych w sprawie postanowień.
5.4 W pierwszej kolejności, w ocenie Sądu wskazać trzeba, że uzasadnienia zaskarżonego postanowienie DIAS z [...] maja 2018 r. oraz poprzedzającego je postanowienia NUS z [...] lutego 2018 r. nie odpowiadają standardom ustawowym.
Postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie, co wynika wprost z art. 217 § 2 O.p.
Naruszenie ww. przepisu, jak również przepisów wskazanych poniżej należało ocenić jako mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 2039/15).
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie oznacza to, że decydując o przedłużeniu terminu zwrotu VAT organ podatkowy ma obowiązek wskazać nie tylko jakie okoliczności za tym przemawiają, lecz także dlaczego uważa, że te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Tak więc, postanowienie przedłużające termin zwrotu, powinno zawierać wskazanie przyczyny dokonywania dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu i je uzasadniać. Powodem niedokonania zwrotu nie może być sama okoliczność wydania postanowienia. Takim powodem nie może być też sama w sobie okoliczność prowadzenia określonego postępowania weryfikacyjnego.
Wyraźnie widoczne są deficyty uzasadnienia postanowienia NUS z [...] kwietnia 2018 r., w którym nie wskazano żadnych konkretnych działań, które zostały podjęte, a które uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu VAT. Wskazano jedynie na trwającą kontrolę podatkową (za inny okres), analizę przedłożonych dokumentów oraz konieczność uzyskania odpowiedzi od kontrahentów spółki oraz od innych organów. Nie wskazano natomiast kiedy i jakie konkretnie działania i czynności zostały podjęte oraz jakie okoliczności wymagają weryfikacji.
Sposób w jaki uzasadniono postanowienie godzi w zasady ogólne postępowania podatkowego, tj. działania organu na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy (zob. odpowiednio art. 120, art. 121 i art. 124 w związku z art. 280 O.p.).
Podkreślić należy, że przesłanki, którymi kieruje się organ podatkowy dokonując dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, w wyniku czego następuje przedłużenie terminu zwrot różnicy podatku, nie mogą stanowić dla podatnika tajemnicy (zob. prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 15 października 2014r., sygn. akt I SA/Łd 665/14).
Uwzględniając treść art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, organ podatkowy powinien wskazać na powód przedłużenia terminu zwrotu i przedstawić stronie istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. W tym zakresie podatnik powinien otrzymać jasną informację z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku i potrzeba dodatkowej weryfikacji transakcji (zob. prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 16 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 217/14).
Także NSA zauważa, że stwierdzenie przez organ podatkowy, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" musi się opierać co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach (zob. pkt 5.6. wyroku składu siedmiu sędziów NSA z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 255/17).
Oceniając uzasadnienie NUS z [...] kwietnia 2018 r. wskazać należy, że nie zawiera ono należytego uzasadnienia. Jest to o tyle istotne, bowiem postanowienie to było już drugim postanowieniem o przedłużeniu terminu zwrotu podatku za sierpień 2017 r. oraz przedłużało termin zwrotu o ponad 7 miesięcy (do 30 listopada 2018 r.). Tym bardziej powinno wyjaśniać Skarżącej zasadność dalszej weryfikacji jej rozliczenia i to przez tak długi okres czasu.
Z kolei DIAS w uzasadnieniu swojego postanowieniu skoncentrował się na szczegółowym wykazaniu czynności weryfikacyjnych, które podjął NUS, w tym wskazując na czynności, które miały miejsce już po wydaniu postanowienia NUS z [...] kwietnia 2018 r.
Dodatkowo należy mieć na uwadze, że organ ten wskazał zasadniczo dwie okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Pierwszą z nich są wyniki kontroli podatkowej oraz fakt niezakończania czynności sprawdzających przeprowadzonych za inne okresy rozliczeniowe, w ramach których stwierdzono nieprawidłowości. Drugą jest pozyskiwanie szeregu dokumentów, w tym od kontrahentów Skarżącej oraz organów podatkowych o przeprowadzonych transakcjach.
Biorąc zatem pod uwagę wskazane tezy wyroków sądów administracyjnych organ zobowiązany był w skarżonym postanowieniu wskazać na okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności takiej potrzeby nie wykazują. W zakresie wyników kontroli podatkowej przeprowadzonej za inne lata podatkowe należy zauważyć, że co do zasady nieprawidłowości stwierdzane za inne okresy rozliczeniowe nie muszą wystąpić w kolejnych okresach. W związku z powyższym sam fakt wystąpienia nieprawidłowości w innych okresach rozliczeniowych nie uzasadnia przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za inne okresy rozliczeniowe. W szczególności organ nie wskazuje, że istnieje prawdopodobieństwo tożsamości stwierdzonych uchybień. Podkreślić należy, że organ nie wszczął kontroli podatkowej w zakresie zasadności zwrotu podatku VAT za sierpień 2017 r., a więc jak należy przyjąć, organ nie dostrzegł owej tożsamości uchybień Skarżącej.
Drugą okolicznością wskazaną przez organ jest konieczność pozyskiwania i analizy dokumentów o przeprowadzonych transakcjach od kontrahentów i innych organów podatkowych. Zauważyć natomiast należy, że w odpowiedzi na wnioski organu o przeprowadzenie kontroli podatkowej u kontrahentów Skarżącej właściwe dla tych podmiotów organy podatkowe wskazywały na niestwierdzenie nieprawidłowości w zakresie podatku VAT, brak podstaw do wszczęcia kontroli podatkowej oraz argumentowały, że w sprawie mamy do czynienia ewentualnie z podejrzeniem uczestnictwa podmiotów w odwróconym łańcuchu dystrybucji leków. Trudno więc uznać te okoliczności za uprawdopodobniające konieczność dalszej weryfikacji zwrotu różnicy podatku w kontekście zasad wynikających z istoty i charakteru podatku VAT, co stanowi o naruszeniu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.
5.5. Niezależnie od powyższego, okolicznością przesądzającą o konieczności uchylenia wydanych w niniejszej sprawie postanowień organów obu instancji jest wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 988/18, uchylający postanowienie DIAS z [...] stycznia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie NUS z [...] listopada 2017 r., na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Sąd zauważa bowiem, że wystąpienie naruszeń prawa w zakresie postanowień przedłużających termin zwrotu podatku VAT za sierpień 2017 r. – bezpośrednio poprzedzających zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienia – musiało prowadzić do uchylenia następujących po nich – zaskarżonych do Sądu postanowień, jako przyjmujących w ramach swych ustaleń, wskazany w uchylonych postanowieniach wcześniejszy termin przedłużenia zwrotu.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę obowiązany był zatem do uwzględnienia skutku wynikającego z powołanego wyżej wyroku, w postaci uchylenia wskazanych postanowień.
W takim stanie rzeczy na moment wydawania niniejszego wyroku nie ostał się już wynik (mający swoje źródło w postanowieniu NUS z [...] listopada 2017 r. przedłużającym termin zwrotu do 30 kwietnia 2018 r.), który został przyjęty przez organy podatkowe w niniejszej sprawie jako punt wyjścia do dokonania kolejnego przedłużenia.
Sąd wskazuje ponadto, że przepisy prawa stosuje się w konkretnych okolicznościach faktycznych danej sprawy. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy – przez wzgląd na ww. wyrok w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 988/18 – nie można było wyrazić innej oceny, niż wyżej wskazana.
W konsekwencji również na gruncie rozpoznawanej sprawy przyjąć należało, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 217 § 2 O.p. Wynikające z nich przedłużenie terminu zwrotu obiektywnie nie mogło nastąpić wobec stwierdzonej wcześniejszym wyrokiem tutejszego Sądu wadliwości postanowień, na podstawie których przedłużono termin zwrotu.
5.6. Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe uwzględnią ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku.
5.7. Mając powyższe na uwadze, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. art. 135 P.p.s.a. – uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie NUS z [...] kwietnia 2018 r.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 4 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu – Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153). Koszty te stanowiły w sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło