III SA/Wa 2206/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku spółki zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. oraz zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. postanawia umorzyć postępowanie sądowe Dyrektor Izby Skarbowej w W., zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] września 2009 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie zabezpieczenia na majątku C. sp. z o.o. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. oraz zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W., decyzją z [...] lipca 2009 r. Nr [...] określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r., a decyzja z [...] lipca 2009 r. Nr [...] zobowiązanie, kwotę różnicy podatku i kwotę podatku do zapłaty - w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące (3-6 i 8-12) 2005 r. Spółka, pismem z 9 listopada 2009 r., złożyła skargę do WSA w Warszawie i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w zaskarżonej decyzji, jakoby posiadała zaległości podatkowe a ponadto nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w zaskarżonej decyzji odnośnie faktur, które organ uznał za fikcyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarżąca zakwestionowała przed Sądem decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, dotyczące zabezpieczenia na majątku strony zobowiązania podatkowego w VAT za 03-06 2005 r. i 08-12 2005 r. oraz zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Podstawa prawną wydania zakwestionowanych decyzji był art. 33 § 1, §2, § 3 oraz § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz 60, ze zm, dalej jako Ordynacja). Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji, decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nadto, Sąd zauważa, że w stosunku do skarżącej zostały wydane dwie decyzje: decyzja Dyrektora UKS w W. z [...] lipca 2009 r. Nr [...] określająca zobowiązanie, kwotę różnicy podatku i kwotę podatku do zapłaty - w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące (3-6 i 8-12) 2005 r.; decyzja Dyrektora UKS w W. z [...] lipca 2009 r. Nr [...] określająca spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r Ww. decyzje określające zobowiązania doręczone zostały skarżącej w dniu 14 października 2009 r., co wynika z adnotacji na decyzjach poświadczonych za zgodność z oryginałem. Zdaniem Sądu, oznacza to, że został w sprawie spełniony przywołany wyżej warunek z art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji, co powinno skutkować zastosowaniem umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz 1270 ze zm, dalej jako u.p.p.s.a. (por. wyrok postanowienie NSA z 28 czerwca 2010 r. II FSK 1285/10, postanowienie WSA w Warszawie z 12 lutego 2010 r. III SA/Wa 1446/09, postanowienie WSA w Gdańsku z 27 kwietnia 2010 r. I SA/Gd 103/10, wyrok WSA w Łodzi z 5 marca 2010 r. 1040/09). Sąd podziela przy tym poglądy, wyrażane zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, że wygaśniecie z mocy prawa decyzji oznacza, że brak jest podstawy prawnej i faktycznej do orzekania, a decyzja taka nie funkcjonuje w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków stron (por. por. J. Orłowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 8 listopada 2002 r. III SA 820/01 - POP 2003/4/390; por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska Ordynacja podatkowa, Komentarz. Zobowiązania podatkowe, Toruń 1999, str. 136, postanowienie WSA. w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r. III SA 1600/02 - LEX nr 146542; por. wyroki NSA z dnia 10 października 2002 r. I SA/Łd 51/01 - POP 2003/2/23, czy z dnia 14 listopada 2000 r. III SA 7499/98 - Przegląd Podatkowy 2001/7/59; wyrok NSA z 14 grudnia 2000 r. sygn. akt III SA 7499/98, PP 2001, nr 7 i wyrok NSA z 10 października 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 51/01, POP 2003, z. 2, poz. 23; ). Zdaniem Sądu, bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowoadministracyjne, jeżeli wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji nastąpi z mocy prawa, np., tak, jak w analizowanej sprawie, na skutek wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu z powodu doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dlatego, sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na taką decyzję, jeżeli orzeczenie miałoby zostać wydane po wygaśnięciu decyzji (Komentarz do art. 161 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Sąd wskazuje, że wyroku z 20 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 68/03 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 33 § 4 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) był zgodny z art. 45 i art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału, decyzje zabezpieczające mają charakter tymczasowy i akcesoryjny: nie mogą uzyskać charakteru samoistnego, ponieważ same w sobie nie kształtują obowiązków adresata jako podatnika i powiązane są z toczącym się postępowaniem, prowadzącym do wydania decyzji wymiarowej (wyrok TK z 20 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 68/03). Materia decyzji zabezpieczającej staje się - z chwilą jej wygaśnięcia z powodu doręczenia decyzji wymiarowej - przedmiotem decyzji wymiarowej.. Sąd wskazuje, że zabezpieczenie jest instytucją, której celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Ma ona zapewnić wykonanie przez zobowiązanego (podatnika) ciążącego na nim obowiązku i jest ono w istocie jedynie postępowaniem pomocniczym w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Nie zmienia to faktu, że w razie wydania decyzji wymiarowej organ nie posiada już materialno – prawnej podstawy do władczej ingerencji, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 stycznia 2009r., I SA/Bd 726/08, Lex nr 483233, wyrok NSA z dnia 21 marca 2003r., I SA/Łd 1764/01, Lex nr 105109). Stąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 161 § 2 i art. 160 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.