III SA/Wa 2258/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-17
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego może zostać uchylona, jeśli skarżący udowodnił, że działki, za które naliczono podatek, z mocy prawa przestały być jego własnością w wyniku decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości pod drogę publiczną, mimo że dane w ewidencji gruntów i księgach wieczystych nie zostały zaktualizowane?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nieprawidłowo odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Sąd stwierdził, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości pod drogę publiczną, zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powoduje utratę własności z mocy prawa z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Organy podatkowe powinny były uwzględnić ten fakt, nawet jeśli dane w ewidencji gruntów i księgach wieczystych nie zostały zaktualizowane, co stanowiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej i prowadziło do obciążenia skarżącego podatkiem od nieruchomości, której nie jest już właścicielem.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r., argumentując, że działki objęte decyzją zostały wydzielone pod drogę publiczną i z mocy prawa przestały być ich własnością. Organy administracji (Prezydent i SKO) odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji, powołując się na dane z ewidencji gruntów i ksiąg wieczystych, które nadal wskazywały skarżących jako właścicieli. Skarżący podnieśli, że organy pominęły ostateczną decyzję podziałową z 2012 r. zatwierdzającą projekt ulicy P. jako drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. J. i K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. J. i K. J. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący K. J., pismem z 10 sierpnia 2015 r., złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nr: [...] ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. za działki nr [...] oraz [...] z obr. 4-07-04, położone w W. przy ul. [...]. Wskazał, że działki nr ewid. [...] i [...] zostały wydzielone pod drogę publiczną.
Prezydent [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], znak: [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2013 r. nr: [...] ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 za działki nr [...] oraz [...] z obr. 4-07-04. Jego zdaniem, na dzień wydania niniejszej decyzji brak jest wprowadzonych zmian własności działek ewid. Nr [...] i [...] z obrębu 4-07-04 w ewidencji gruntów i budynków organu geodezyjnego, jak również w księdze wieczystej organ podatkowy nie ma podstaw do nie naliczania podatku za ww działki. Dopiero wprowadzenie zmian danych w ewidencji gruntów i budynków będzie stanowić podstawę do zmiany decyzji przez organ podatkowy. Skoro stan własności działek nie zmienił się, a tym samym nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 240 O.p.
A. J. i K. J. w odwołaniu wskazali, że złożyli 12 odwołań od decyzji podatkowych wydanych przez Prezydenta [...] za lata 2013, 2014, 2015, 2016 dla działek nr: [...] stanowiących publiczną drogę gminną ul. P. wydzielona decyzją podziałową nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. przez Prezydenta [...]. Zdaniem Skarżących, z dniem 23 kwietnia 2012 r. działki nr [...] przestały być ich własnością, co wynika z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010, Nr 102, poz. 651 j.t., dalej "u.g.n.").
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "SKO"), decyzja z [...] maja 2017 r. nr [...], na podstawie art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2017r., poz. 201, dalej jako "O.p.") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nr: [...] z dnia 27 marca 2013 r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 za dziatki nr [...] z obr. 4-07-04 Zdaniem SKO, z materiału dowodowego, w tym wypisu z rejestru gruntów wynika, że K. i A. J. są współwłaścicielami m.in. działki ew. nr [...] z obr. 4-07-04, przy czym dane podmiotowe i przedmiotowe od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia sporządzenia wypisu (5 stycznia 2017) nie uległy zmianom. Wskazał, że Prezydent [...], decyzją z dn. [...] kwietnia 2012 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości KW WA3M/D003942
8 działki m. i. o nr 50/7 i 50/9 zostały przeznaczone pod projektowaną ulicę P.. Przywołana ulica została zaliczona do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały nr XVI/239/2003 Rady [...] z dn. 4 września 2003 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie [...] do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie [...]kategorii dróg gminnych. Na podstawie tej uchwały, ulica P. jest drogą publiczną kategorii gminnej na odcinku stanowiącym działkę ewid. [...] obręb 4-07-04 tj. na odcinku na którym wówczas istniała w terenie, od ulicy B. na długości 140 cm. Pozostały odcinek drogi stanowiący przedmiotowe działki dopiero po uregulowaniu stanu formalno - prawnego własności gruntów na rzecz [...] oraz po wybudowaniu stanie się drogą publiczną na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych.
Zdaniem SKO, z art. 98 u.g.n. wynika, że podział ewidencyjny nieruchomości dokonywany na wniosek jej właściciela bądź użytkownika wieczystego może wywołać bezpośredni skutek prawnorzeczowy w postaci utraty przez dotychczasowego właściciela (użytkownika wieczystego) posiadanego prawa do nieruchomości. Natomiast z decyzji podziałowej z 2 kwietnia 2012 r, nie wynika, aby ww. działki zostały wydzielone pod drogę publiczną: w decyzji tej wskazano wprost, że przedmiotowe działki zostały wydzielone pod projektowaną ulicę P., ale nie wskazano - że o charakterze publicznym. Aby można było mówić o skutku, jaki on przewiduje, z decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości musi wynikać, że z nieruchomości zostały wydzielone dziatki pod drogi publiczne. W ocenie SKO, odstępstwa od bezwzględnego związania wypisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów. Ewidencja gruntów nie może przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Organ podatkowy w sprawach dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości, nie ma uprawnień do podważania zgodności z prawem wpisów zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości. Księgi wieczyste podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin. Skoro zatem z danych wieczystoksięgowych wynika, że Strona w dacie powstania obowiązku podatkowego i aktualnie są właścicielami ww. działek, to organ podatkowy nie ma podstaw i nie jest uprawniony, aby dokonywać w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania wymiarowego.
Strona, w skardze z 15 maja 2017r. zakwestionowała decyzję SKO z [...] maja 2017 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z [...] grudnia 2016 r. nr [...] Prezydenta [...], odmawiającą uchyIenia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2013r. nr [...] ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 m. in. za nieruchomości dz. nr ew. [...] z obrębu 4-07-04 położone w dzielnicy B. Strona zarzuciła, że w decyzji z dnia [...] maja 2017r. całkowicie pominięty jest fakt, że "z chwilą gdy decyzja podziałowa nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. wydalająca działki nr 50/7 i 50/9 pod ul. P. stała się w dniu 23 kwietnia 2012r. ostateczna to działki te z mocy prawa przestały być naszą własnością i co przyznał sam Prezydent [...](...)" . Natomiast SKO w wydawanych przez siebie decyzjach przyznaje już, że decyzją podziałową nr 43/2012 została wydzielona ul. P. oznaczona w planie miejscowym jako 5KD-D, a nie inna droga, ale utrzymuje swoją własną tezę jakoby o charakterze niepublicznym co skutkuje sytuacją, że osoby fizyczne są jakoby właścicielami publicznej drogi gminnej ul. P. co jest prawnie niedopuszczalne. Skarżący powołał się na orzecznictwo i wskazał, że SKO oraz Prezydent [...] nie wykonali wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt SA/Wa 2955/13 z dnia 8 maja 2014r. zobowiązującego te organa do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wpisu do księgi wieczystej działki nr [...] wydzielonej wspólną decyzją nr [...] z działkami [...] z obrębu 4-07-04 wydaną przez Prezydent [...]. Zwróciło także na to uwagę SKO w decyzji [...] z dnia [...] lutego 2017r.
Zdaniem Skarżących, tylko właściwy organ może dokonać ujawnienia w księdze wieczystej praw gminy lub powiatu do wydzielonych działek pod drogę publiczną, Skarżący zaś, jako osoby fizyczne, nie mogą takiego ujawnienia dokonać.
SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga jest zasadna.
2. Spór w sprawie dotyczy zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 240 § 1 O.p., tj. warunkujących wznowienie postępowania i możliwość uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2013 r.nr [...], ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013, po wznowieniu postępowania.
3. Jako podstawę skargi Skarżący powołują niespójność pomiędzy stanem faktycznym i prawnym wynikającym z decyzji organu władzy publicznej (tj. Prezydenta [...], wydanej na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. art. 98 i 98a u.g.n.) z [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości i przeznaczeniu działek 50/7 oraz 50/9 pod projektowaną ulicę P. i zapisami w księgach rejestrowych, tj. w księgach wieczystych i w ewidencji gruntów i budynków i pomijanie przez SKO konsekwencji tego stanu rzeczy. Twierdzeniom Skarżących oponuje SKO, twierdząc, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia stosowania zasady trwałości decyzji administracyjnej i zastosowania instytucji z art. 240 § 1 O.p., ponieważ z danych rejestrowych (zarówno z wypisu z rejestru gruntów i budynków, jak też z ksiąg wieczystych) wynika, że Skarżący są właścicielami, m.in. działki ew. nr [...] z obr. 4-07-04.
4. Rację ma SKO, że ulica (P.) została zaliczona do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały nr XVI/239/2003 Rady [...] z 4 marca 2003 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie [...] do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie [...] kategorii dróg gminnych. Rację ma też w tym względzie, że odcinek drogi stanowiący przedmiotowe działki dopiero po uregulowaniu stanu formalno-prawnego własności gruntów na rzecz W. oraz po wybudowaniu stanie się drogą publiczną".
5. Umknęło jednak uwadze SKO, że ustawodawca , w art. 98 ust. 1 u.g.n., stosując zwrot "działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne:" nie nawiązuje w treści przepisu wyłącznie do istniejących dróg publicznych, lecz również do projektowanych dróg publicznych. Wskazuje na to bezpośrednio art. 98 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych, zaś podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział – o której mowa powyżej. Skoro również w decyzji z [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] Prezydent [...]zawarł pouczenie, zgodnie z którym "niniejsza decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej oraz w katastrze nieruchomości", zaś stan prawny i faktyczny nie ulegają wątpliwości – niezrozumiałe są wątpliwości organu podatkowego w tym zakresie, wyrażane w sprawie.
6. Na zasadność wyrażonego powyżej sposobu interpretacji wskazuje nie tylko bezpośrednia, jasna i jednoznaczna treść przepisu, ale również możliwość uniknięcia niepożądanych skutków obarczenia strony obowiązkiem ponoszenia ciężarów związanych z nieruchomością, której nie tylko (już) nie posiada, ale nie jest również właścicielem. Nie bez znaczenia jest również obowiązek poszanowania dorobku prawnego, z którego wynika, że "przebieg i kategoria przyszłej drogi, o której mowa w art. 98 § 1 u.g.n., winny wynikać z planu miejscowego, a w przypadku jego braku z ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego", tak jak w niniejszej sprawie. Charakter drogi nie budzi wątpliwości w przypadku drogi już wybudowanej i zaliczonej odpowiednią uchwałą do dróg określonej kategorii. Z reguły jednak podział nie dotyczy działek, na których drogę już wybudowano, lecz działek na których części jest ona dopiero planowana. Mimo, że treść przepisu nie określa, na podstawie jakiego aktu prawnego ustalane mają być przebieg i kategoria drogi, oczywistym jest, że okoliczność ta musi wynikać z aktu organu uprawnionego do wiążącego prawnie zaplanowania przebiegu drogi i określenia jej kategorii. Niedopuszczalna jest inna wykładnia 98 § 1 u.g.n. i wyinterpretowanie normy, w której ustalenie przebiegu drogi bądź jej kategorii pozostawione byłoby swobodnej decyzji organu wydającego decyzję o podziale lub organu rozstrzygającego wniosek o przyznanie należnego dotychczasowemu właścicielowi odszkodowania. Organy te nie są bowiem uprawnione do planowania przebiegu dróg.(por wyrok z 28 listopada 2017 r. II SA/Bd 607/17, CBOSA).
7. W tym kontekście Sąd wskazuje, że ustalenie w decyzji o podziale kategorii drogi publicznej, pod którą przeznaczona jest działka (drogowa) powstała w wyniku podziału, powinno nastąpić na podstawie postanowień planu zagospodarowania przestrzennego, które są jednoznaczne (por uchwała Rady [...] z 28 stycznia 2010 r. Nr LXXI/2230/2010. Jednoznaczność tę można uzyskać zarówno w drodze wykładni językowej, gdy wynika to bezpośrednio z treści planu, jak i w drodze innych metod wykładni (dokonanej w oparciu o inne postanowienia planu, materiały planistyczne lub inne akty). Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że treść decyzji podziałowej orzekająca o charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi powinna być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność jednostek samorządu terytorialnego i to za te działki przysługuje ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie (por. wyroki: NSA z dnia 26 stycznia 2011 r. I OSK 459/10, LEX nr 952050, NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. I OSK 986/11, LEX nr 1217382 oraz WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2015 r. II SA/Gd 276/15, od którego NSA w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. I OSK 2366/16 oddalił skargę kasacyjną). Wobec powyższego, Sąd stwierdza, że kategoria drogi powinna być określona w dacie wydawania decyzji o podziale, zaś w braku takiego określenia – powinna wynikać z planu zagospodarowania przestrzennego. Warunki te, jak wynika z treści decyzji z [...] kwietnia 2012 r., zostały spełnione. Sam przebieg przyszłej drogi, o której mowa w art. 98 ust. 1 przywołanej ustawy, winien wynikać z planu miejscowego, a w przypadku jego braku z ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 413/08, Lex nr 602032; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 781/08, Lex nr 523879).
8. Sąd zauważa, że droga publiczna to w Polsce droga zaliczona do jednej z kategorii dróg na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222), z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 i art. 2 pkt 4). Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajdują się materiały z których wynika, że organy administracji powinny mieć świadomość, że sporna droga, z którą wiąże się kwalifikacja działek w niniejszej sprawie, jest drogą gminną i publiczną. Tymi dowodami są decyzja z [...] kwietnia 2012 r nr [...], uchwała Rady [...] z 4 września 2003 r. XVI/239/2003 w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie [...] do kategorii dróg gminnych, wyrok z 12 kwietnia 2018 r. III SA/Wa 1493/17, z 8 maja 2014 r. III SA/Wa 2955/13, CBOSA).
9. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO nie odniosło się do wyżej powołanych dowodów, całkowicie je pomijając : wypełniona zatem została przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ponieważ dane zawarte w ewidencjach, na podstawie których ustalany był podatek względem Strony – nie odpowiadały rzeczywistości
10. Jak wskazuje się w dorobku prawnym, postanowienia decyzji w sprawie podziału nieruchomości dotyczące przejścia własności nie mają żadnego znaczenia, gdyż przejście prawa własności dokonuje się nie z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2006 r., I OSK 276/05, CBOSA). I chociaż, co do zasady, dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r. I OSK 1965/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r., I SA/Wa 1676/09, LEX nr 554064, z dnia 5 stycznia 2006r., sygn. akt I OSK 276/05, CBOSA), to jednak organy władzy państwowej są zobowiązane do niezwłocznego ujawnienia w rejestrach danych zgodnych ze stanem prawnym ustalonym jeszcze w 2012 r. Wbrew sugestiom SKO, zbyteczne i bez podstawy prawnej jest orzekanie w decyzji podziałowej o przejściu własności działek wydzielonych pod drogi, a w konsekwencji - dotknięte wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydanej bez podstawy prawnej) – skoro przewłaszczenie nieruchomości zajętej pod drogę następuje z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne (zob też Ewa Bończak-Kucharczyk, Komentarz aktualizowany do art.98 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Sąd akcentuje, że o tym, który z podmiotów wymienionych w art. 98 ust. 1 u.g.n. nabędzie z mocy tego przepisu prawo własności działek gruntu, decydują zapisy planu lub w przypadku jego braku – postanowienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.g.n.). Plan miejscowy może precyzować, że planowana na danym terenie inwestycja drogowa dotyczyć będzie drogi powiatowej, wojewódzkiej czy też krajowej Co więcej: takie ustalenia powinny być jednoznaczne, wobec konsekwencji związanych z przewłaszczeniem wydzielonego pod drogi gruntu i obowiązku wypłaty z tego tytułu odszkodowania (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 listopada 2008 r., II SA/Ol 781/08, LEX nr 523879). W konsekwencji, jeżeli nie budzi wątpliwości to, że Strona nie jest właścicielem spornych działek, a świadomość tego faktu powinny mieć organ państwa z urzędu, to niezrozumiałe jest to, czemu Strona jest obciążana podatkiem od nieruchomości, której nie jest właścicielem.
11. Należy zasygnalizować, że już w wyroku z 12 kwietnia 2017 r. III SA/Wa 1493/17 zostało ocenione negatywnie postępowanie organów administracji. SKO pominęły wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 8 maja 2014 r. III SA/Wa 2955/13, w którym Sąd wprost zaznaczył: "w aktach sprawy pisma Burmistrza Dzielnicy B. [...] z 14 marca 2011 r., z którego wynika, że na podstawie uchwały nr XVI/2369/2003 z 4 września 2003 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie [...] do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie [...] kategorii dróg gminnych została nadana ul. P. kategoria drogi publicznej. Wskazano również, że nieodpłatne pozyskanie gruntów w docelowych liniach rozgraniczających pod w/w ulicę możliwe będzie pod warunkiem utworzenia w budżecie [...]stosownego zadania inwestycyjnego i przeznaczenia odpowiednich Śródków na sporządzenie dokumentacji geodezyjnej i pokrycie kosztów związanych z nabyciem nieruchomości". Organy nie uwzględniły też poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 11 lipca 2012 r. sygn. akt. II FSK 2632/10, zgodnie z którym "co do zasady, organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w kwestii klasyfikacji gruntu, wiążąca zatem dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 p.g.k. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p., i zgodnie z tym przepisem stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte na treści tych dokumentów urzędowych są istotnym elementem określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Jednakże gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Należy zgodzić się ze skarżącymi, że w takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego i przeciwko jej treści mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej (taki sam pogląd został już wyrażony w doktrynie - por. np. L. Etel: Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28)".
12. Zdaniem Sądu, istnienie dokumentu urzędowego, w postaci wcześniej wydanej decyzji Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, jednoznaczna treść art. 98 ust. 1 i ust. 2 u.g.n., zalecenia z przywołanych orzeczeń Sądów wydanych w sprawie Skarżących, jak też treść pism Burmistrza Dzielnicy [...] [...] z 14 marca 2011 r. – podważają treść wpisów widniejących w ewidencji, przyjętej za podstawę wymiaru podatku. Sąd akcentuje okoliczność, że pozbawienie Strony władztwa (posiadania, dysponowania, korzystania, używania i in.) nad nieruchomościami było następstwem działań organów władzy publicznej, które – z racji tych właśnie działań, posiadać musiały wiedzę o istniejącym stanie rzeczy. Taki stan rzeczy obligował więc organy do weryfikacji ewidencji z podważającym ją przeciwdowodem (decyzją) w postaci dokumentu urzędowego, którym , jak wynika z akt sprawy, dysponowały: również wtedy, kiedy organy odpowiedzialne za dokonywanie wpisów nie wypełniły ciążących na nich obowiązków, wynikających z art. 98 ust. 2 u.g.n. Zdaniem Sądu, niedopuszczalne bowiem w państwie prawa jest obarczanie Strony konsekwencjami nieskoordynowanych działań organów władzy publicznej, jeżeli przepisy prawa nie przewidują nakładania na Stronę obowiązków – z tego powodu. Jak wskazał już w sprawie Skarżących, w wyroku z 12 kwietnia 2018 r. III SA/Wa 1493/17 Sąd, "usunięcie wątpliwości w tym zakresie w kierunku uznania Skarżących za podatników podatku od nieruchomości z tytułu bycia właścicielami przedmiotowej nieruchomości wymaga stwierdzenia, że decyzja podziałowa z [...] kwietnia 2012r. nie mogła w żadnym przypadku wywołać skutków, o których mowa w art. 98 u.g.n. (...) SKO w zaskarżonej decyzji nie przedstawiło jednak dowodów ani argumentów przemawiających na rzecz takiej tezy".
13. Skoro organy podatkowe nie wykazały podstaw poglądów, dla których uznały, że decyzja podziałowa z [...] kwietnia 2012 r budzi w stosunku do Skarżących odmienne skutki, niż te przyjęte w dorobku prawnym, związane z decyzją podziałową, należało w sprawie przychylić się do argumentów Skarżących. W zaniechaniu postulowanych powyżej i zasygnalizowanych działań Sąd doszukuje się naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w zw. z art. 120, art. 122 i art. 128 w zw. z art. 187 § 1, 191 raz 194 § 3 O.p.
14. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit c u.p.p.s.a. rzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło