III SA/Wa 2297/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Monika Świercz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K.G. (dalej "Skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Skarżący wnioskiem z dnia 12 grudnia 2016 r., wniesionym do Ministra Rozwoju i Finansów, przekazanym następnie za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. do załatwienia zgodnie z właściwością, zwrócił się o wszczęcie postępowania wyjaśniającego powody zaniechania "dokończenia" kontroli podatkowej na terenie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...] (dalej ZGN – [...]). W ocenie Skarżącego, przedmiotowa kontrola niczego nie wykazała i dlatego należy się mu zwrot podatku VAT od wystawcy faktur wraz z odsetkami. Po rozpatrzeniu wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. w którym odmówił wszczęcia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ podatkowy wskazał na brak możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku uznając, że w przepisach ustaw podatkowych brak jest podstaw do jego rozpatrzenia w ramach postępowania podatkowego. Jednocześnie organ podatkowy poinformował, iż sprawa, na którą Skarżący powołał się w złożonym piśmie była już przedmiotem rozpatrzenia i została zakończona wydaniem postanowienia z dnia 1 grudnia 2011 r. oraz postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego. Pismem z dnia 13 marca 2017 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu podatkowego, w którym podniósł, że cyt.: "Z treści zawartej w Protokole Kontroli Podatkowej Doraźnej z dnia 29 grudnia 2010 r. nic nie wynika, przyjęto, że nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, co oznacza, że osoby dokonujące kontroli nie potrafiły, bądź nie chciały lub nie dokonały właściwej konfrontacji, albo nie wiedziały jak się przeprowadza takie postępowanie. Z treści Protokołu wynika, że oparto się na dokumentach, które nie miały znaczenia w sprawie. Błąd polegał na przyjęciu istnienia czegoś, co nie istniało w rzeczywistości. Wystarczyło przeprowadzenie dowodu z urzędu, wówczas usunięto by fikcję z postępowania kontrolnego." Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i treścią zażalenia z dnia 13 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie przeszkodą do wszczęcia postępowania - jak wskazał organ podatkowy pierwszej instancji - był brak podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku. Zawarty w piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. inicjującym sprawę wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego powody zakończenia kontroli podatkowej na terenie ZGN [...] i o dokonanie zwrotu podatku, nie dawał organowi podatkowemu możliwości merytorycznego rozpatrzenia, gdyż jak prawidłowo organ wskazał, w przepisach ustaw podatkowych brak jest podstaw do rozpatrzenia takiego wniosku w trybie postępowania podatkowego. Wnioskodawca, składając zażalenie na powyższe postanowienie, nie mogąc (z racji wykraczania tego wniosku - co do meritum - poza zakres prawa podatkowego) wskazać racjonalnych zarzutów przeciwko postanowieniu, przedstawia argumentację zawierającą szereg uwag i spostrzeżeń odnośnie sposobu przeprowadzanej u kontrahenta kontroli doraźnej. Ich treść, w ocenie organu odwoławczego wskazuje, iż Wnioskodawca nie dostrzega lub nie rozumie wskazanej w treści postanowienia istoty podstawy odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, a w szczególności, że przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości rozpatrywania wniosku o prowadzenie postępowania podatkowego w zakresie, w którym zostałoby wyjaśnione dlaczego i z jakiego powodu zaniechano dokończenia kontroli podatkowej u podatnika. Z powyższych przyczyn oraz z braku uchybień formalno - prawnych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie znajduje podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości tego postanowienia. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie jest w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego poprawne pod każdym względem, jak również nie wymaga konwalidowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o powtórzenie kontroli i nakazanie zwrotu podatku VAT z wystawionych faktur. Skarżący nie wskazał naruszenia przepisów materialnych, ani proceduralnych. Uzasadnienie skargi sprowadza się do wskazania przez Skarżącego uwag i spostrzeżeń odnośnie prowadzonej u kontrahenta w 2010 r. kontroli doraźnej, cyt.: "Protokół kontroli podatkowej doraźnej z dnia 29 grudnia 2010 r., jest dokumentem na tyle niewiarygodnym, że przedkładając do tego posiadane dokumenty, można postawić hipotezę, że protokół pisano pod dyktando, bądź osoby nie miały pojęcia, jak się zabrać do kontroli ZGN – [...]: a więc wybrano dwa lata, 2005-2007 (2009?), w miesiącu lipcu 2010 dosłano korekty faktur za lata 2004 - 2007? Jeżeli osoby, które prowadziły kontrolę i przyjęły dwukrotnie oświadczenie dyrektora ZGN, że najemcy korzystali z lokalu, to mamy problem, wystawiano faktury na osoby których nie było w kraju, gdzie jest nadwyżka VAT-u za lata 1998 - 2003, czyli zwrot, oraz kary za wystawianie nierzetelnych faktur ", W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: P.p.s.a.), stosownie do art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była prawidłowość postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r., utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydanego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wyjaśnienia "dlaczego i z jakiego powodu zaniechano "dokończenia" kontroli podatkowej na terenie ZGN [...]". Zgodnie z art. 165 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na podstawie art. 165a oraz 165 § 3 O.p. można wskazać, że postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie do treści art. 165 § 3 O.p., z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania, jednak jest to faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. W wyroku z dnia 3 marca 2015 r. (II FSK 909/13, LEX nr 1774645) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozstrzygnięcie przewidziane w części dyspozytywnej tego przepisu, tj. odmowa wszczęcia postępowania, nie jest uzależnione od uznania organu administracji i stanowi obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania jest zatem obowiązkiem organu administracji w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie sytuacji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Artykuł 165a § 1 O.p., jako przesłankę odmowy wszczęcia postępowania wskazuje powody odmowy wszczęcia postępowania, które zostały określone w sposób szeroki, gdyż organ wydaje postanowienie o odmowie, jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". W literaturze (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 165 (a) ustawy - Ordynacja podatkowa, WKP 2017, LEX) wskazuje się, iż przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, mogą m.in. dotyczyć braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego. Sąd wskazuje, że zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r. III SA/Wa 2207/06, LEX nr 328123 oraz wyroki NSA z dnia 3 lutego 2012 r. II FSK 1250/10, LEX nr 1131068 i z dnia 23 sierpnia 2013 r. II FSK 2586/11; CBOIS). Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że chodzi tutaj o takie przypadki, gdy w przepisach ustaw podatkowych nie istnieje podstawa do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego. W tym miejscu ponownie zauważyć należy, że odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależniona od uznania organu administracji, ponieważ stanowi obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Z treści wniosku Skarżącego wynika, iż zgłaszając on uwagi odnośnie sposobu przeprowadzonej kontroli podatkowej wnosi o wszczęcie postępowania podatkowego w zakresie, w którym wyjaśnione byłoby z jakiego powodu zaniechano "dokończenia" kontroli podatkowej u podatnika. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania jest prawidłowe, ponieważ w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, brak jest podstaw do rozpatrzenia tego żądania w trybie postępowania podatkowego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.