III SA/Wa 2318/09
WyrokWSA w Warszawie2010-08-06
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Sylwester Golec, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak tłumaczenia przysięgłego zagranicznego zaświadczenia, które jest wymagane jako załącznik do wniosku o zwrot podatku VAT, stanowi brak formalny wniosku, którego nieuzupełnienie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak tłumaczenia przysięgłego zagranicznego zaświadczenia nie stanowi braku formalnego wniosku o zwrot VAT, jeśli do wniosku dołączono oryginał zaświadczenia oraz jego tłumaczenie, które pozwala organowi na zapoznanie się z treścią dokumentu. Wymóg przedłożenia tłumaczenia przysięgłego nie wynika wprost z przepisów rozporządzenia dotyczącego zwrotu VAT ani dyrektyw unijnych. Obowiązek procedowania w języku polskim nie może kreować wymogu formalnego podania, który nie został ustanowiony w przepisach prawa.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwrot podatku VAT za 2006 r., dołączając m.in. zagraniczne zaświadczenie o byciu podatnikiem. Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił wniosek bez rozpatrzenia z powodu braku tłumaczenia przysięgłego tego zaświadczenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że brak tłumaczenia przysięgłego nie jest brakiem formalnym i że organ naruszył zasadę szybkości postępowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą na W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. z siedzibą na W. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca – M. w B., 29 czerwca 2007 r. złożyła wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r.
Postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wniosek powyższy pozostawił bez rozpatrzenia.
Wyjaśnił, że wniosek nie spełniał wymogów określonych rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 89, poz. 851 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie z 23 kwietnia 2004 r.". Skarżąca przedłożyła bowiem zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r., iż jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze, bez tłumaczenia dokonanego przez tłumacza przysięgłego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz.U. Nr 273, poz. 2702). Pełnomocnika Skarżącej wezwano zatem do uzupełnienia wniosku o tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia. Wezwanie, zawierające pouczenie o skutkach niezastosowania się do niego w terminie 7 dni, doręczono 11 stycznia 2008 r.
W odpowiedzi na to wezwanie, 4 lutego 2008 r. (pismo nadane w polskiej placówce pocztowej 31 stycznia 2008 r.) do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącej wraz z oryginałem tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia na język polski, nie zawierające określenia rodzaju działalności Skarżącej oraz kserokopią zaświadczenia. Natomiast 11 lutego 2008 r. wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika (nadane w polskiej placówce pocztowej 8 lutego 2008 r.) wraz z kserokopią zaświadczenia oraz oryginałem tłumaczenia zaświadczenia na język polski, w którym uwzględniono już rodzaj działalności.
Organ pierwszej instancji poinformował, że zgodnie z pismem Ambasady Republiki Węgierskiej z 17 lipca 2007 r. na Węgrzech jedynym odpowiednikiem instytucji polskich tłumaczy przysięgłych jest Krajowe Biuro Tłumaczeń i Uwierzytelnień S.A. (OFFI Zrt.), natomiast dołączone do wniosku tłumaczenie zaświadczenia zostało sporządzone przez biuro tłumaczeń sp. z o.o. R..
Zdaniem organu sam oryginał zaświadczenia bez tłumaczenia lub samo tłumaczenie bez oryginału zaświadczenia, nie może stanowić dowodu w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej.
Ponieważ Skarżąca nie uzupełniła wniosku w terminie i nie wniosła o przywrócenie terminu, Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił wniosek bez rozpatrzenia.
W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie.
Jej zdaniem brakiem formalnym w rozumieniu art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej może być jedynie niespełnienie wymogu ściśle określonego przepisami prawa dla danego rodzaju podania. Rozporządzenie z 23 kwietnia 2004 r. nie przewidywało konieczności załączenia tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia, a zatem brak tego dokumentu nie uzasadniał pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Skarżąca zgodziła się z organem, iż obcojęzyczne dokumenty nie mogą być dowodem w sprawie. Podniosła jednak, że dostarczenie tłumaczenia przysięgłego stanowi dostarczenie dowodu, a nie spełnienie wymogu formalnego, które to pojęcia należy rozróżnić. Powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 2748/08, w którym wyrażono pogląd, iż brak tłumaczenia przysięgłego obcojęzycznego dokumentu nie powoduje niemożności rozpatrzenia wniosku. Skutek taki nie dotyczy wniosku spełniającego wymogi pozwalające na jego merytoryczna ocenę.
Za bezzasadne Skarżąca uznała twierdzenia dotyczące ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego oraz węgierskiego Krajowego Biura Tłumaczeń i Uwierzytelnień, z których wynikało, że tłumaczenie nie będące tłumaczeniem przysięgłym nie jest ważnym dokumentem. W jej ocenie wykonanie tłumaczenia przez osobę (podmiot) nie będącą tłumaczem przysięgłym nie jest czynem sprzecznym z prawem i organ ma obowiązek włączyć je do materiału dowodowego. Skarżąca dołączyła do wypełnionego wniosku oryginały faktur oraz zaświadczenie o rejestracji jako podatnik, spełniając wymogi rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. Brak tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia nie uprawniał Naczelnika Urzędu Skarbowego do zastosowania trybu z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca zarzuciła również rażące naruszenie zasady szybkości postępowania (art. 125 Ordynacji podatkowej). Wniosek o zwrot podatku wpłynął 29 czerwca 2007 r., a postanowienie o jego pozostawieniu bez rozpatrzenia wydano prawie dwa lata później. Z uwagi na powyższe oraz na zasadę wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie powinien był wywodzić negatywnych dla Skarżącej skutków, nawet gdyby dopuściła się ona kilkudniowego uchybienia terminu.
Postanowieniem z [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
Wyjaśnił, że przewidziany w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym, a zatem organ podatkowy nie jest uprawniony do jego zmiany ani z urzędu, ani na wniosek osoby zainteresowanej. Podjęcie rozstrzygnięcia bez uprzedniego wezwania strony do usunięcia braków formalnych podania mogłoby stanowić rażące naruszenie prawa.
Przepisy art. 162 Ordynacji podatkowej stwarzają jedynie możliwość przywrócenia terminu na wniosek podatnika, o czym Skarżącą poinformowano w wezwaniu. Działaniem tym Naczelnik Urzędu Skarbowego wypełnił wynikające z art. 121 ww. ustawy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz informowania i wyjaśniania przepisów. Strona z uprawnienia powyższego nie skorzystała.
Organ odwoławczy powołał się na art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. Nr 90, poz. 999) z którego wynikało, że oświadczenia woli, podania i inne pisma składane organom państwa polskiego powinny zostać złożone w języku polskim. Jego zdaniem należało mieć również na względzie, że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Polsce jest język polski.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej brak tłumaczenia przysięgłego obcojęzycznej części zaświadczenia jest brakiem formalnym, którego na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Skarżąca nie uzupełniła w ustawowym terminie. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 668/06, w świetle którego na etapie wszczęcia postępowania podatkowego rzeczą organu jest ustalenie, czy do wniosku o zwrot podatku dołączono oryginały faktur lub dokumentów celnych oraz oryginał zaświadczenia wraz z tłumaczeniem przysięgłym, a brak któregokolwiek z tych dokumentów uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, gdy strona nie uzupełni go w terminie 7 dni od otrzymania wezwania.
W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uznanie, że narusza ono art. 89 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535) – dalej: "u.p.t.u.", a także art. 169 § 1 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej przez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
Skarżąca powtórzyła argumentację podniesioną w zażaleniu, na potwierdzenie swego stanowiska wskazując orzecznictwo sądowe. Wywiodła, że powołane przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia art. 4 ust. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim są normami na tyle ogólnymi, że nie mogą być uznane za przepisy określające wymogi formalne wniosku o zwrot podatku.
Podkreśliła, że organ podatkowy ma obowiązek pisemne tłumaczenie dokumentu dokonane przez osobę (podmiot) nie będąca tłumaczem przysięgłym, włączyć do materiału dowodowego i zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej ocenić je jako materiał dowodowy, uwzględniając jego treść bądź też ją kwestionując. Tym samym organ podatkowy ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty, wydając decyzję. Naczelnik Urzędu Skarbowego rażąco obowiązki te naruszył.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz powtórzył przedstawioną w nim argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r.
Zdaniem organów podatkowych rozstrzygnięcie takie uzasadnione było nieuzupełnieniem przez Skarżącą w wyznaczonym terminie braku formalnego powyższego wniosku poprzez przedłożenie tłumaczenia przysięgłego na język polski zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. wskazującego, iż jest ona podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze.
Skarżąca kwestionowała zasadność uznania okoliczności wskazanej przez organy podatkowe za brak formalny wniosku o zwrot podatku od towarów i usług na rzecz uprawnionego podmiotu zagranicznego.
W oparciu o przedłożone przez Dyrektora Izby Skarbowej akta sprawy, stanowiące dla Sądu podstawę rozstrzygnięcia (art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") Sąd przyjął, że 29 czerwca 2007 r. na stosownym formularzu Skarżąca, działając przez pełnomocnika, złożyła wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. Przedmiot działalności Skarżącej wpisany został w języku polskim i był to "transport kolejowy". Do wniosku, oprócz pełnomocnictwa (wraz z tłumaczeniem) oraz oryginałów faktur, dołączono oryginał zaświadczenia "Certificate of Residency" z 11 czerwca 2007 r., a także tłumaczenie tego dokumentu na język polski. Z tłumaczenia wynikało, iż jest to dokument sporządzony przez węgierski organ skarbowy, potwierdzający, że Skarżąca – zajmująca się transportem kolejowym – figuruje w rejestrze jako podatnik zobowiązany do płacenia podatku VAT. Tłumaczenie sporządzone zostało przez węgierską firmę R..
Naczelnik Urzędu Skarbowego, uznając niedołączenie tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia za brak formalny wniosku, 11 stycznia 2008 r. doręczył pełnomocnikowi Skarżącej wezwanie do uzupełnienia tego braku.
Skarżąca nadesłała organowi pierwszej instancji żądanie tłumaczenie, aczkolwiek uczyniła to z uchybieniem terminu wyznaczonego w wezwaniu. Wskazać przy tym należy, że zmuszona była uczynić to dwukrotnie, jako że w pierwszej wersji tłumaczenia tłumacz przysięgły popełnił błąd polegający na wpisaniu jako rodzaju działalności numeru indentyfikacyjnego podatnika.
Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia organ wydaje postanowienie (art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej).
Wniosek o zwrot podatku jest podaniem w rozumieniu powyższego przepisu.
Podstawę prawną złożenia wniosku stanowiło rozporządzenie z 23 kwietnia 2004 r. Przepis § 5 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia wymaga, aby do wniosku dołączyć oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności.
Zdaniem Sądu tak postawiony wymóg formalny wniosku Skarżąca spełniła. Dołączyła bowiem do wniosku oryginał zaświadczenia, której to okoliczności organy podatkowe nie kwestionowały. Dołączyła także tłumaczenie tego zaświadczenia na język polski. Tłumaczenie to nie zostało wprawdzie dokonane przez polskiego tłumacza przysięgłego, ani też przez instytucję stanowiącą węgierski odpowiednik tłumacza przysięgłego w rozumieniu przepisów prawa polskiego, jednakże pozwalało ono organom podatkowym zapoznać się z treścią zaświadczenia, z której jednoznacznie wynikało, że Skarżąca jest zarejestrowanym na Węgrzech podatnikiem podatku od towarów i usług.
Nie może budzić wątpliwości, ponieważ świadczy o tym treść przepisu, że prawodawca określając wymogi formalne wniosku o zwrot podatku nie wymienił wśród nich tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia o byciu podatnikiem podatku od towarów i usług, ani w ogóle tłumaczenia tego zaświadczenia. Wymóg taki nie wynika również z przepisów Ósmej Dyrektywy Rady 79/1072/EWG z dnia 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju (Dz.U.UE.L z 1979 r. Nr 331).
Zdaniem Sądu wynika to miedzy innymi z faktu, że zarówno prawodawca unijny, jak i prawodawca polski przyjęli za oczywiste, iż każdy kraj posługuje się właściwym mu językiem urzędowym, którego stosowanie zapewniają przepisy tego właśnie kraju. W Polsce przepisy takie to art. 27 Konstytucji RP oraz ustawa o języku polskim. Wymagają one, aby m.in. polskie organy administracyjne procedowały w języku polskim, a także aby oświadczenia woli, podania i inne pisma składane było organom w tym języku.
Powyższe unormowania są jedynym źródłem, z którego może być wywodzony obowiązek przedkładania polskim organom podatkowym tłumaczeń dokumentów, które są wymagane przepisami prawa i które mają stanowić dowód w prowadzonym przez te organy postępowaniu podatkowym.
Obowiązek procedowania w języku polskim jest jedynym powodem, dla którego organ podatkowy może żądać przedłożenia tłumaczenia dokumentu obcojęzycznego na język polski.
Podmiot zagraniczny, który zapozna się z treścią tych przepisów uzyska informację o konieczności posługiwania się językiem polskim w kontaktach z polskimi organami podatkowymi, ale nie o obowiązku dokonywania tłumaczeń dokumentów na język polski przez tłumacza przysięgłego w rozumieniu polskiej ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego.
Instytucja uzupełnienia braków formalnych wniosków pozwala na naprawienie określonych braków tych wniosków, jednakże wprowadza kolejne rygory formalne, aby wyeliminowanie braku uznać za skuteczne, chociażby relatywnie krótki ustawowy termin, w jakim należy brak uzupełnić. Istnieje możliwość przywrócenia terminu, jednakże również ona wymaga zachowania wymogów formalnych. W rezultacie podmiot zagraniczny, który spełnia wszystkie warunki do otrzymania zwrotu podatku, może zwrotu tego nie otrzymać z tego tylko powodu, że nie przedłożył tłumaczenia dokumentu sporządzonego przez polskiego tłumacza przysięgłego.
Zdaniem Sądu w świetle powyższego oraz wskazanych przez Dyrektora Izby Skarbowej przepisów Konstytucji RP i ustawy o języku polskim, brak jest podstaw, aby obcojęzyczne zaświadczenie – w założeniu mające dowodzić, iż podmiot zagraniczny jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze – traktować inaczej niż jakikolwiek inny złożony w postępowaniu dowód sporządzony w języku obcym. Zaświadczenie takie, którego przedłożenie w oryginale stanowi wymóg formalny wniosku o zwrot podatku, przedłożone wraz z tym wnioskiem, staje się dowodem w postępowaniu w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług. Dowodem, który podlega ocenie organu podatkowego i to konieczność dokonania tej oceny powoduje, że organ podatkowy winien otrzymać od strony tłumaczenie zaświadczenia.
Podkreślić należy, iż wbrew twierdzeniu Dyrektora Izby Skarbowej, dokumenty obcojęzyczne mogą być dowodami w sprawie. Język, w jakim zostały sporządzone nie pozbawia je tego charakteru i nie skutkuje niemożnością zaliczenia ich w poczet materiału dowodowego bez względu na to, czy towarzyszy im tłumaczenie. Zgodnie bowiem z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem jest treść dokumentu, a nie jego tłumaczenie, służące jedynie odczytaniu tej treści.
Stwierdzenie powyższe z oczywistych względów nie może być rozumiane jako uzasadnienie dla odstąpienia od nałożonego na organy administracji publicznej wymogu dokonywania czynności urzędowych w języku polskim. Jednakże istnienie tego wymogu, a także obowiązek składnia pism i oświadczeń w języki polskim, nie może kreować z kolei wymogu formalnego podania, który to wymów nie został przy tym ustanowiony w akcie prawnym określającym warunki, jakie to podanie powinno spełniać. Podkreślić przy tym należy, że ani Konstytucja, ani ustawa o języku polskim nie ustanawia tłumaczenia dokonanego przez tłumacza przysięgłego jakiegokolwiek dokumentu wymogiem formalnym podania. W ogóle o tłumaczeniu takim nie wspominają.
Sąd dostrzega różnicę między sytuacją, gdy tłumaczenie dotyczy dokumentu będącego dowodem przedłożonym w już toczącym się postępowaniu podatkowym oraz sytuacją, gdy tłumaczenie dotyczy dokumentu stanowiącego wymóg podania wszczynającego postępowanie. Tym niemniej w obu tych sytuacjach w istocie chodzi o możliwość zapoznania się z treścią obcojęzycznego dokumentu. Tłumaczenie dokonane przez tłumacza przysięgłego, przynajmniej w założeniu, ma to znaczenie iż gwarantuje poprawność dokonanego tłumaczenia.
Na etapie badania spełnienia wymogów formalnych wniosku o zwrot podatku istotnym jest jedynie, czy podatnik przedłożył wymagany oryginał zaświadczenia. Jest to okoliczność możliwa do stwierdzenia przez organ także bez tłumaczenia sporządzonego przez tłumacza przysięgłego.
Zgodnie bowiem z § 5 ust. 6 rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. zaświadczenie, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, wydaje organ podatkowy w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności podmiotu uprawnionego.
Nazwa i adres urzędu skarbowego oraz numer rejestracyjny VAT w kraju, w którym podmiot uprawniony ma siedzibę, miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzenia działalności, wpisywane są w poz. 4 wniosku o zwrot podatku, który w tej sprawie sporządzony został w języku polskim. Wystarczyło zatem sprawdzić, czy na przedłożonym oryginale dokumentu znajdują się te same dane. Ich poprawność i rzetelność mogła być badana już w toku postępowania podatkowego, jako że rzeczywiste bycie podatnikiem podatku od towarów i usług jest warunkiem otrzymania zwrotu, o którym organ rozstrzyga w sposób merytoryczny.
Sąd zauważa, że organy podatkowe nie miały wątpliwości co do tego, że dołączony do wniosku dokument był oryginałem zaświadczenia wymaganym zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. Świadczy o tym okoliczność, że nie wezwały pełnomocnika Skarżącej do przedłożenia tego oryginału, a do uzupełnienia wniosku o tłumaczenie przysięgłe treści zaświadczenia.
Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy organy podatkowe dysponowały wypełnionym w języku polskim wnioskiem o zwrot podatku, a także oryginałem zaświadczenia oraz jego tłumaczeniem, brak było podstaw do żądania tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia w trybie uzupełniania braków formalnych podania, przewidzianym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że Skład orzekający w rozpatrywanej sprawie podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, że instytucja wezwania do usunięcia braków w powyższym trybie służyć ma usunięciu braków formalnych podania wynikających ze ściśle określonych przepisów, jednak nie może być stosowana, gdy co prawda brak formalny występuje, ale nie niweczy on możliwości rozpoznania sprawy. Skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania nie dotyczy bowiem wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 października 2009 r. sygn. akt I FSK 785/08; z 9 października 2008 r. sygn. akt I FSK 1166/07).
Gdyby więc nawet przyjąć, że niedołączenie tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia o statusie podatnika podatku od towarów i usług stanowiło brak formalny wniosku, to w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy, kiedy to Skarżąca przedłożyła nie tylko oryginał zaświadczenia, ale też oryginał tłumaczenia tego zaświadczenia, dokonanego przez zarejestrowaną węgierską firmę świadczącą usługi w tym zakresie, a przy tym sam wniosek zawierał dane te same co wynikające z zaświadczenia i tłumaczenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego mógł przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
Podkreślić również należy, że postępowanie wszczynane wnioskiem o zwrot podatku jest postępowaniem podatkowym, w którym obowiązuje zasada, iż to organ podatkowy gromadzi dowody i dokonuje ich oceny. To właśnie postępowanie dowodowe dostarcza podstaw do stwierdzenia zasadności dokonania żądanego zwrotu podatku zarówno od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej. Ustalenie w toku postępowania, że osoba która złożyła wniosek nie była podmiotem uprawnionym w rozumieniu przepisów rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r., będzie skutkowało bezprzedmiotowością postępowania i jego umorzeniem. Przystąpienie do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w oparciu o dane wynikające z tego wniosku i dołączonych dokumentów nie jest zatem równoznaczne z niemożnością dokonywania ustaleń, czy odzwierciedlają one rzeczywisty stan rzeczy.
Wzywając Skarżącą do przedłożenia tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia o statusie podatnika w trybie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego przepis ten naruszył. Naruszenie to mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia tego przepisu dopuścił się również Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Niezależnie od powyższego Sąd uważa, iż możliwość złożenia przez podmiot zagraniczny wniosku o zwrot podatku naliczonego przy nabyciu w Polsce towarów i usług służy realizacji zasady neutralności podatku od towarów i usług. Znaczenie tej zasady, stanowiącej o istocie tego podatku, nie może budzić wątpliwości. Zdaniem Sądu pozbawienie podmiotu zagranicznego już samej możliwości rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku o zwrot podatku, na tej jedynie podstawie, że nie przedłożył on tłumaczenia zaświadczenia sporządzonego przez tłumacza przysięgłego w rozumieniu polskich przepisów, chociaż przedłożył zarówno oryginał zaświadczenia jak i jego tłumaczenie sporządzone przez firmę świadcząca usługi w tym zakresie, należy ocenić jako skutek zbyt daleko idący.
Nie był natomiast zasadny podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 89 ust. 5 u.p.t.u., który to przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2009 r. ustanawiał delegację dla Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia przypadków, warunków i trybu zwrotu podatku podmiotom nieposiadającym siedziby, miejsca zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, niezarejestrowanym na potrzeby podatku na terytorium kraju. W rozpatrywanej sprawie merytoryczna prawidłowość zwrotu podatku nie mogła być badana. Natomiast z zakresie istotnym z punktu widzenia tej sprawy, rozporządzenie z 23 kwietnia 2004 r. nie wykraczało poza zakres powyższej delegacji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrzy wniosek Skarżącej o zwrot podatku.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Zakres, w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w kwocie stanowiącej sumę wpisu od skargi oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło