III SA/Wa 2422/21

WyrokWSA w Warszawie2022-06-09

Skład orzekający: Ewa Izabela Fiedorowicz, Dariusz Czarkowski, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, w tym na zajęcie nieruchomości, może być podstawą do badania przedawnienia egzekwowanego obowiązku?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie do badania zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Zakres tej skargi nie obejmuje badania zasadności wystawienia tytułów wykonawczych ani istnienia lub przedawnienia egzekwowanego obowiązku, gdyż te kwestie podlegają innym środkom prawnym, takim jak zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny w postępowaniu skargowym bada jedynie formalnoprawne aspekty dokonanej czynności, a nie merytoryczną zasadność egzekucji.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości, zarzucając m.in. przedawnienie egzekwowanego obowiązku. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie w sprawie skargi jako bezprzedmiotowe po uchyleniu zajęcia, a następnie oddalił skargę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że skarga na czynność egzekucyjną nie służy do badania przedawnienia. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi G.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. 1. Z akt sprawy wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej zwany "NUS") prowadził wobec G.K. (zwany dalej: "Stroną" lub "Skarżącym") na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 7 października 2019 r. nr [...] oraz z dnia 10 października 2019 r. nr [...], wystawionych celem przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości przeciwko zobowiązanemu oraz jego małżonce odpowiadającej majątkiem wspólnym E.K., obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres XII/2006 r., I/2007 - X/2007 r., XII/2007 r. - IV/2008 r., w łącznej kwocie należności głównej 3.308.937,60 zł plus należne odsetki za zwłokę. Podstawę prawną ww. tytułów wykonawczych stanowią orzeczenia z dnia 27 listopada 2014 r. nr [...] oraz z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...]. 2. NUS w dniu 11 października 2019 r. wystosował zawiadomienie o zajęciu nieruchomości położonej w miejscowości L., Gmina K., stanowiącej działkę niezabudowaną nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz wezwał Skarżącego i jego małżonkę E.K. do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania egzekwowanych na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości. Zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono Stronie w dniu 16 października 2019 r., natomiast E.K., w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej jako "K.p.a.") w dniu 5 listopada 2019 r. NUS zawiadomieniem z dnia 30 października 2019 r. uchylił w całości przedmiotowe zajęcie. 3. Skarżący pismem z dnia 29 października 2019 r., na podstawie art. 54 § 1 oraz § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.; zwanej dalej: "u.p.e.a.") wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości dokonaną zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 października 2019 r. W złożonej skardze zarzucił naruszenie: 1) art. 29 § 1 oraz § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zbadania jej dopuszczalności, ponieważ obowiązek podlegający egzekucji uległ przedawnieniu; 2) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że egzekwowany obowiązek nie wygasł wskutek przedawnienia; 3) art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. W oparciu o wskazane wyżej zarzuty wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, niepodejmowanie dalszych czynności egzekucyjnych, a w przypadku czynności już podjętych - o ich uchylenie. 4. NUS postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., wydanym w trybie art. 105 K.p.a., umorzył postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną z dnia 29 października 2019 r., jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 30 października 2019 r. uchylił dokonane zajęcie nieruchomości w całości, w związku z czym przedmiot żądania, o którym stanowi art. 54 u.p.e.a. przestał istnieć. Następnie wyjaśnił, że organ administracji publicznej jest obowiązany umorzyć postępowanie, w sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. 5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej zwany "DIAS") w wyniku rozpatrzenia zażalenia z dnia 12 grudnia 2019 r., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu złożonej przez Skarżącego skargi na powyższe rozstrzygnięcie DIAS, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1320/20 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie NUS z dnia [...] listopada 2019 r. W wyroku tym Sąd wskazał, że na gruncie u.p.e.a. brak jest przepisu, który wyłączałby rozpoznanie skargi na czynność egzekucyjną po uchyleniu kwestionowanej za jej pomocą czynności. W konsekwencji wobec braku przepisu wyłączającego rozpoznanie skargi na czynność egzekucyjną po uchyleniu kwestionowanej za jej pomocą czynności, niezbędne jest rozważenie ewentualnej bezprzedmiotowości takiego postępowania. W ocenie Sądu, mimo uchylenia zakwestionowanej czynności, postępowanie zainicjowane skargą na tę czynność nie stało się bezprzedmiotowe. Interes prawny Skarżącego może bowiem obejmować nie tylko uchylenie zaskarżonej czynności, ale także stwierdzenie, że określoną czynność podjęto niezgodnie z prawem, niemożliwe staje się jedynie uchylenie tej czynności. Wskazał, że w następstwie uchylenia zakwestionowanej czynności nie doszło do bezprzedmiotowości postępowania, co za tym idzie nie ma podstaw do umorzenia z tego tytułu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a., art. 18 i art. 54 u.p.e.a. 7. NUS po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną. 8. Skarżący zażaleniem z dnia 23 czerwca 2021 r. wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, niepodejmowanie dalszych czynności, a w przypadku czynności podjętych o ich uchylenie, zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 29 § 1 oraz § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a. poprzez uznanie, że NUS nie jest władny do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w zakresie wniesionych zarzutów wskazujących na wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zbadania jej dopuszczalności, pomimo że będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym był w posiadaniu informacji, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, bowiem obowiązek wskazany jako podstawa prawna uległ przedawnieniu; 2) art. 29 § 1 oraz § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 126 K.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a., poprzez brak odniesienia się do argumentacji Strony wskazującej we wniesionej skardze na czynność egzekucyjną, że NUS nie jest władny do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w zakresie wniesionych zarzutów wskazujących na wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zbadania jej dopuszczalności, pomimo że obowiązek wskazany jako podstawa prawna uległ przedawnieniu; 3) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 126 K.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się do argumentacji Strony wskazującej na przedawnienie obowiązku; 4) art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego; 5) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady praworządności; 6) art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej; 7) art. 7a K.p.a. poprzez naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony; 8) art. 10 K.p.a. poprzez naruszenie zasady rozstrzygania czynnego udziału strony w postępowaniu. Uzasadniając zarzuty podniósł brak zbadania dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej i przedawnienie dochodzonego obowiązku. Wyjaśnił, że decyzja stanowiąca podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych została zaskarżona, a sprawa jest obecnie na etapie rozpatrywania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec tego, uznał, iż skoro brak jest prawomocnego wyroku, a w sprawie toczy się postępowanie sądowo-administracyjne i nie jest jeszcze znane ostateczne rozstrzygnięcie, organ egzekucyjny nie powinien był wszczynać i prowadzić egzekucji, która przez wzgląd na powyższe okoliczności jest niedopuszczalna. Zarzucił również brak doręczenia tytułów wykonawczych małżonce E.K., skutkujący brakiem wprowadzenia ich do obrotu prawnego, a w konsekwencji niemożnością dokonania na ich podstawie czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu nieruchomości. Z uwagi na powyższe w jego ocenie prowadzone postępowanie egzekucyjne jest bezpodstawne, bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Ponadto zarzucił, iż w przedmiotowej sprawie NUS podejmował działania w sposób chaotyczny, ustalając prymat Skarbu Państwa nad dobrem Stron postępowania egzekucyjnego. Selektywnie oceniając okoliczności sprawy NUS świadomie dostosowywał orzecznictwo celem wykazania racji, z pominięciem słusznego interesu Strony oraz jego małżonki E.K. Ponadto naruszył uregulowaną w art. 10 K.p.a. zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść Strony. W związku z wadliwością podjętych czynności egzekucyjnych Strona wskazała na konieczność wstrzymania postępowania egzekucyjnego. 9. DIAS postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że w ramach środka zaskarżenia jakim jest skarga na czynność egzekucyjną można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Nie bada się w nim zatem zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, organ egzekucyjny bada jedynie prawidłowość dokonanej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji. W świetle powyższego w granicach skargi na czynności egzekucyjne złożonej przez Stronę w rozpatrywanej sprawie pozostają wyłącznie kwestie dotyczące podstawy faktycznej i prawnej zrealizowania konkretnej czynności egzekucyjnej, w tym przypadku zajęcia nieruchomości. DIAS analizując sposób przeprowadzenia czynności egzekucyjnej dokonanej na podstawie zawiadomienia z dnia 11 października 2019 r. nie dopatrzył się nieprawidłowości w zastosowaniu przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego polegającego na zajęciu nieruchomości. W przedmiotowej sprawie NUS pismem z dnia 11 października 2019 r. nr [...], wezwał Skarżącego i jego małżonkę E.K., do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonej w miejscowości L., Gmina K., dla której Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Wezwanie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostało doręczone Stronie w dniu 16 października 2019 r., jednocześnie wezwanie doręczono małżonce w dniu 5 listopada 2019 r., jako adresatowi niniejszej czynności egzekucyjnej skierowanej do majątku wspólnego. NUS pismem z dnia 30 października 2019 r. uchylił powyższe zajęcie w całości. W związku z uchyleniem przedmiotowego zajęcia nieruchomości, organ egzekucyjny nie skierował do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosku o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów. Organ zwrócił uwagę, iż wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej nie jest czynnością egzekucyjną, w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. lecz czynnością materialno-techniczną, o której mowa w art. 110c u.p.e.a., będącą następstwem wcześniej zastosowanej czynności egzekucyjnej. Według DIAS organ egzekucyjny dokonując zaskarżonej czynności egzekucyjnej wypełnił wszystkie wymogi art. 110c w stosunku do Strony. Natomiast brak skierowania do sądu wniosku o wpis o wszczęciu egzekucji stanowi wprawdzie uchybienie, jednakże przedmiotowa czynność egzekucyjna została uchylona w dniu 30 października 2019 r., nie wywołała zatem żadnych negatywnych (finansowych ani prawnych) skutków dla Strony. Tym samym wspomniane wyżej uchybienie organu egzekucyjnego nie naruszyło praw zobowiązanego i nie miało bezpośredniego wpływu na zasadność i prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej. W związku z powyższym NUS w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2021 r. słusznie uznał, iż zajęcie nieruchomości zostało przeprowadzone zgodnie z zapisem art. 110c u.p.e.a. DIAS zaznaczył, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione na obojga małżonków. Wymieniona nieruchomość wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków i organ egzekucyjny był uprawniony do zajęcia nieruchomości stanowiącej małżeńską wspólność ustawową. Natomiast Skarżący w skardze na czynność egzekucyjną z dnia 29 października 2019 r. nie wskazał jakie, jego zdaniem, naruszono przepisy dotyczące zajęcia nieruchomości. Powołał się jedynie na okoliczności, które nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. Na marginesie DIAS zauważył, że pismami z dnia 23 października 2019 r. Strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. NUS postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. uznał zarzut przedawnienia obowiązku za niedopuszczalny, natomiast zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 za nieuzasadnione. DIAS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. utrzymał powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. W dniu 13 maja 2021 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie DIAS - postępowanie sądowe w toku. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdził, że prawidłowym działaniem organu egzekucyjnego było dokonanie w zaskarżonym postanowieniu oceny podjętej zawiadomieniem z dnia 11 października 2019 r. czynności egzekucyjnej pod względem zgodności z prawem sposobu i formy jej dokonania, przy jednoczesnym wyjaśnieniu, że zarzuty zawarte w piśmie z dnia 29 października 2019 r. stanowiącym skargę na czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 54 u.p.e.a., nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze DIAS nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia NUS z dnia [...] czerwca 2021 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. 10. Strona skargą z dnia 27 września 2021 r., wnosząc o uchylenie postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzuciła naruszenie: 1) art. 29 § 1 oraz § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia NUS, pomimo wszczęcia egzekucji administracyjnej bez zbadania jej dopuszczalności, pomimo, że NUS występujący w roli zarówno wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, był w posiadaniu informacji, iż egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, bowiem obowiązek wskazany jako podstawa prawna uległ przedawnieniu, wskutek czego nie mógł podlegać egzekucji administracyjnej; 2) art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo zaistnienia obligatoryjnej przesłanki, mianowicie wygaśnięcia wskutek przedawnienia obowiązku; 3) art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo zaistnienia obligatoryjnej przesłanki mianowicie poprzez zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego w sprawie; 4) art. 107 § 1 oraz § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. oraz w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia niezawierającego pełnego uzasadnienia, bowiem DIAS nie odniósł się do argumentacji Spółki: a) dotyczącej przedawnienia obowiązku podatkowego wynikającego z decyzji stanowiącej podstawę do wszczęcia i prowadzenia egzekucji; b) dotyczącej argumentacji wskazującej na brak doręczenia E.K. (właścicielce zajętej nieruchomości) Tytułów oraz Zajęcia, co zostało dokonane post factum celem konwalidacji wadliwej czynności egzekucyjnej; c) wskazującej we wniesionym zażaleniu, że NUS nie był władny do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w zakresie wniesionych zarzutów wskazujących na wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zbadania jej dopuszczalności, pomimo że NUS występujący w roli zarówno wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, był w posiadaniu informacji, iż egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, bowiem obowiązek wskazany jako podstawa prawna uległ przedawnieniu, wskutek czego nie mógł podlegać egzekucji administracyjnej; 5) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez naruszenie zasady w nim zawartej; 6) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; 7) art. 7a K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony; 8) art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do uczestnika postępowania - Strony; 9) art. 10 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady rozstrzygania czynnego udziału strony w postępowaniu; 10) art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się DIAS przy wydawaniu postanowienia. 11. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 12. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; zwanej dalej: "P.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli, postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Należy również podkreślić, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. 13. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny wniesionej skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może polegać na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. Niedopuszczalne jest również stosowanie środków egzekucyjnych wobec osoby niepodlegającej jurysdykcji polskich organów administracyjnych, zwłaszcza korzystających z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego. Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może też polegać na zastosowaniu dopuszczalnego środka egzekucyjnego, ale w sposób naruszający ustawę. Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (art. 7 § 3 u.p.e.a.). W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kontrola jest ograniczona do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego). Przewidziany w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych. Tym samym w postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III FSK 3044/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). 14. Zwrócić należy uwagę, że Skarżący konsekwentnie nie dostrzega, że składając skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości i podnosząc okoliczność przedawnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym, zainicjował spór, którego rozstrzygnięcie wymaga w pierwszej kolejności poczynienia rozważań na temat charakteru przedmiotowego środka prawnego i zakresu, w jakim poruszać się powinien organ egzekucyjny w badaniu skargi złożonej w trybie 54 § 1 u.p.e.a. Nie ulega wątpliwości, że w przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Przy czym, chodzi tu nie tylko o działania jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie, czy zarzuty. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA z 24 kwietnia 2019 r., II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; z 24 października 2014r., II GSK 1377/13). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). 15. Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu DIAS, zgodnie z którym organ egzekucyjny prawidłowo dokonał oceny podjętej zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 października 2019 r. czynności egzekucyjnej pod względem zgodności z prawem sposobu i formy jej dokonania, przy jednoczesnym wyjaśnieniu, że zarzuty zawarte w piśmie z dnia 29 października 2019 r., stanowiącym skargę na czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 54 u.p.e.a., nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w niniejszym postępowaniu. Tym samym zasadnie uznał, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw, by w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynność egzekucyjną analizować kwestię wygaśnięcia, wskutek przedawnienia, obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym uznać należy, że DIAS rozpatrujący zażalenie Skarżącego prawidłowo ocenił działanie organu egzekucyjnego jako zgodne z prawem. W sprawie tej, w prowadzonym wobec Skarżącego postępowaniu egzekucyjnym zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości, wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. "a" tiret 14 u.p.e.a. Czynność zajęcia nieruchomości odbyła się w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 110c § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Stosownie do art. 110c § 2 u.p.e.a., zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W myśl art. 110c § 3 u.p.e.a., równocześnie z wysłaniem wezwania zgodnie z § 2-2b, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów wraz z odpisem tego wezwania. Z akt sprawy wynika, że w ramach prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego, NUS w dniu 11 października 2019 r. wystosował zawiadomienie nr [...] o zajęciu nieruchomości położonej w miejscowości L., Gmina K., stanowiącej działkę niezabudowaną nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz wezwał Skarżącego i jego małżonkę E.K. do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania egzekwowanych na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości. Zawiadomienia o zajęciu zawierają wszystkie niezbędne elementy, a więc min. wskazanie organu egzekucyjnego, zobowiązanego, wierzyciela, nr tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, rodzaj, stopę oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Zawiadomienia te wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczone zostały Skarżącemu 16 października 2019 r., natomiast E.K. w trybie art. 43 K.p.a. w dniu 5 listopada 2019 r. i zawierają w swej treści wezwania do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia każdego z tych wezwań, wymienionych w nich należności pieniężnych wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Występując do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny wypełnił także dyspozycje zawarte w treści art. 110c § 3 u.p.e.a. W ocenie sądu DIAS poprawnie zatem wskazał, że czynności zajęcia nieruchomości dokonano w tej sprawie z zastosowaniem wymogów określonych w art. 110c u.p.e.a. 16. Sąd za nieuprawnione uznał postawione w tym postępowaniu zarzuty skargi dotyczące zarówno przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty z pkt 1-3 dotyczą bowiem niebadanej w ramach skargi na czynności egzekucyjne kwestii dopuszczalności egzekucji w kontekście wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku. Z kolei zarzut z pkt 4 okazał się niezasadny, gdyż DIAS w sposób jasny i precyzyjny wyjaśnił istotę skargi na czynności egzekucyjne. Odniósł się zatem do wszystkich istotnych argumentów w tej sprawie. Przedstawił spójny i logiczny wywód obrazujący powody, dla których zasadnicza część argumentacji Zobowiązanego nie mogła być brana pod uwagę w tym postępowaniu. Tym samym DIAS nie naruszył wymienionej w art. 6 K.p.a. zasady praworządności. Wręcz przeciwnie, kierując się przepisami prawa właściwie określił zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne. Rozstrzygnął przy tym sprawę w granicach wspomnianego środka prawnego, tj. odnosząc się do tych okoliczności, które Skarżący miał możność kwestionować w ramach rzeczonej skargi. Mając to na uwadze, niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10 i art. 11 K.p.a. DIAS opisał bowiem przebieg dokonanej czynności egzekucyjnej i z urzędu wyjaśnił zobowiązanemu dlaczego została ona przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Organ nadzoru nie uchylił się również od wyjaśnienia powodów, dla których kwestie ewentualnego wygaśnięcia zobowiązania oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie mogły być analizowane w tym postępowaniu. Wskazać należy w ślad za DIAS, że nieistnienie obowiązku podlegającego egzekucji może być podnoszone w ramach zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Stanowi również kwestię istotną w ramach postanowienia, w którym organ egzekucyjny bada istnienie przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego. W skardze wnoszonej na podstawie art. 54 u.p.e.a., organ nie ocenia istnienia obowiązku, analizuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W tym miejscu wskazania wymaga, iż pełnomocnik Skarżącego pismami z dnia 23 października 2019 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. NUS postanowieniem z dnia 18 grudnia 2020 r. uznał zarzut przedawnienia obowiązku za niedopuszczalny, natomiast zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 za nieuzasadnione. Z kolei DIAS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. utrzymał powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. W dniu 13 maja 2021 r. pełnomocnik Strony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie DIAS. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r. oddalił skargę. Na powyższe rozstrzygnięcie została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego – postepowanie kasacyjne w toku. 17. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że poczynione w sprawie ustalenia przesądziły o uznaniu, iż w niniejszej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy, który poddany został starannej analizie i ocenie, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonego postanowienia. Odmienna ocena tego samego materiału dowodowego dokonana przez Stronę nie może stanowić sama w sobie podstawy do stwierdzenia, że ustalenia dokonane przez organ podatkowy są niewłaściwe czy też dowolne. 18. Reasumując dotychczasowe rozważania, a tym samym oceniając poprawność dokonanej czynności egzekucyjnej w granicach przewidzianych w art. 54 § 1 u.p.e.a. zająć należało stanowisko, że organ egzekucyjny, a następnie DIAS zasadnie uznali, że skarga ta podlega oddaleniu. 19. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło