III SA/Wa 2752/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-29
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Artur Kuś, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego może zostać wydana w trakcie trwania postępowania kontrolnego, a przed doręczeniem protokołu kontroli podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego może zostać wydana w trakcie trwania postępowania kontrolnego, nawet jeśli protokół kontroli podatkowej nie został jeszcze doręczony. Kluczowe jest, aby decyzja została doręczona przed zakończeniem postępowania kontrolnego, co zapewnia, że podatnik ma możliwość zapoznania się z ustaleniami organu. W analizowanej sprawie, doręczenie decyzji o zabezpieczeniu nastąpiło przed doręczeniem protokołu kontroli, co było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zabezpieczenia na majątku M.S. wykonania zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące 2013 r. i 2015 r., określając przybliżoną kwotę zobowiązań na 823.503 zł oraz odsetki w wysokości 179.914 zł. Organ ustalił, że kontrahenci Skarżącego pozorowali działalność gospodarczą, a faktury przez nich wystawione nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Skarżący zakwestionował decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 33 § 2 O.p. poprzez wydanie decyzji zabezpieczającej w sytuacji, gdy nie toczyło się postępowanie kontrolne lub podatkowe. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając zarzuty za niezasadne. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. i 2015 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej zwany "NUS"), na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie kontroli podatkowej dotyczącej prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") od stycznia do sierpnia 2013r. i od stycznia do marca 2015r. - decyzją z [...] marca 2017r. dokonał zabezpieczenia na majątku M. S. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S."(zwany dalej: "Skarżącym") wykonania zobowiązań podatkowych w VAT za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2013r. oraz za styczeń, luty i marzec 2015r. i określił przybliżoną wysokość tych zobowiązań - łącznie 823.503 zł (za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2013r. – łącznie 280.315 zł, a za styczeń, luty i marzec 2015r. - 543.188 zł) i odsetki za zwłokę - 179.914 zł.
NUS ustalił, że Skarżący prowadził w przeważającym zakresie sprzedaż hurtową artykułów użytku domowego i był czynnym podatnikiem VAT od 24 czerwca 2011r. W deklaracjach podatkowych VAT-7 w ww. miesiącach rozliczył VAT naliczony z faktur wystawionych w 2013r. przez: A. Sp. z o.o. (decyzja Naczelnika [...] M. Urzędu Skarbowego w W. – zwany dalej: "[...]" z [...] grudnia 2014r. w trybie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. z 2016r., poz. 710 ze zm.; zwana dalej: "u.p.t.u."), J. Sp. z o.o. (decyzja [...] z [...] maja 2015r. w zakresie VAT od lipca 2012r. do września 2013r., kwestionująca prawo do odliczenia VAT), K. Sp. z o.o. (decyzja [...] z [...] czerwca 2015r. w trybie art. 108 u.p.t.u.), F. Sp. z o.o., L. Sp. z o.o., K. Sp. z o.o., oraz w 2015r. przez: C. sp. z o.o. (DUKS w K. wydał decyzję z [...] czerwca 2016r., w której zakwestionował prawo do odliczenia VAT w związku pustymi fakturami) i P. sp. z o.o. (DUKS w K. wydał [...] stycznia 2016r. decyzję w trybie 108 u.p.t.u.).
Zdaniem NUS ww. spółki stwarzały wyłącznie pozory prowadzenia działalności, a w rzeczywistości jej nie wykonywały, bądź dysponowały towarem niewiadomego pochodzenia. Należało więc zakwestionować Skarżącemu prawo do odliczenia VAT naliczonego w wartościach wynikających z deklaracji VAT-7 i VAT-7K i przyjąć, że znaczne kwoty uszczuplenia mogą nie zostać uregulowane przez Skarżącego, gdyż Skarżący, mimo dwóch wezwań nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym, a z oświadczenia złożonego 4 kwietnia 2016r. (opisane na s. 14-15 decyzji) wynika, że jego dochody były zróżnicowane (najniższy był w 2013r.), ale wobec ogólnej kwoty przybliżonego zobowiązania z odsetkami (1.003.417 zł) były niskie (Skarżący w zeznaniu PIT-36L za 2015r. wykazał dochód 179.083,69 zł, co stanowi 16,18% przybliżonych zobowiązań z odsetkami). W prawdzie Skarżący nie posiada na dzień wydania ww. decyzji zaległości podatkowych w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.; zwana dalej: "O.p."), ale postępowanie kontrolne w sprawie było wynikiem kontroli podatkowej wszczętej wobec Skarżącego25 lutego 2010r. w celu sprawdzenia prawidłowości rozliczeń w VAT za III i IV kwartał 2012r. i od stycznia do grudnia 2014r, która także wykazała nieprawidłowości skutkujące znacznym (przybliżonym) zaniżeniem zobowiązań podatkowych na rzecz budżetu państwa - łącznie 2.551.240 zł, określonym w decyzji NUS z [...] kwietnia 2016r., którą utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej w W.. Postępowaniem zabezpieczającym nie jest też objęty VAT do zapłaty w trybie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za: styczeń 2013r. - 26.470zł, marzec 2013r. - 4.285 zł, kwiecień 2013r. - 516 zł, maj 2013r. - 5.210 zł, czerwiec 2013r. - 14.533 zł, lipiec 2013r. - 3.288 zł, sierpień 2013r. - 1.879 zł oraz za styczeń 2015r. - 219.195 zł, luty 2015r. – 266.539 zł, marzec 2015r. - 394.217zł.
W sprawie wystąpiły więc okoliczności z art. 33 § 1 O.p. uzasadniające dokonanie zabezpieczenia na majątku Skarżącego przybliżonej kwoty ww. zobowiązań w VAT za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2013r. i za styczeń, luty i marzec 2015r. (art. 33 § 2 pkt 2 O.p.) - zaszła uzasadniona obawa, że ww. zobowiązania w kwocie nie mniejszej niż 823.503 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę nie zostaną wykonane.
2. Skarżący w odwołaniu z 29 marca 2017r., wnosząc o uchylenie ww. decyzji NUS i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucił naruszenie: - art. 33 § 2 O.p. przez wydanie decyzji zabezpieczającej z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w momencie wydania decyzji NUS nie toczyło się postępowanie kontrolne lub podatkowe, a ponadto NUS nie uzasadnił "uzasadnionej obawy", że przyszłe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, więc nie wystąpiły przesłanki uprawniające do wydania decyzji o zabezpieczeniu; - art. 33 § 1 O.p. - przez dokonanie zabezpieczenia na majątku Strony, gdy nie ma ku temu przestanek, gdyż NUS nie wykazał podstaw do przypuszczeń, że powstaną zobowiązania podatkowe inne niż wynikające ze złożonych deklaracji; - art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w związku z § 4 O.p. - przez brak uzasadnienia decyzji i ograniczenie się do ogólnego wskazania, że w sprawie istnieje prawdopodobieństwo powstania zaległości podatkowych, - art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. - przez naruszenie zasady prawdy materialnej, art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych. Bezprzedmiotowe było więc zabezpieczenie, w wyniku którego pozbawiono Skarżącego możliwości działania, przez blokadę środków finansowych, pomimo braku podstaw do zastosowania art. 33 O.p.
3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIAS") decyzją z [...] czerwca 2017r. utrzymał w mocy decyzję NUS, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
DIAS odwołał się do przesłanek z art. 33 § 1 O.p. i wskazał, że istnienie uzasadnionej obawy nie wykonania zobowiązania może być wykazane nie tylko przez odwołanie się do trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, czy dokonywaniem czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję, ale możliwe jest sięgnięcie do wszystkich argumentów, które uzasadnią zastosowanie instytucji zabezpieczenia w konkretnym indywidualnym przypadku. W tym zakresie DIAS odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Wprawdzie sama kwota przewidywanego zobowiązania nie może być powodem wydania decyzji o zabezpieczeniu, ale odniesienie tej kwoty do sytuacji podatkowej podatnika, może uprawdopodobnić jej nieściągalność w przyszłości. DIAS po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wskazał, że wobec kontrahentów właściwe organy podatkowe wykazały, że A. pozoruje działalność, a jej działania są typowe dla oszustw podatkowych, a faktury przez nią wystawione nie potwierdzają rzetelnych transakcji; wobec J. niemożliwe było przeprowadzenie weryfikacji, z uwagi na brak kontaktu z osobami ją reprezentującymi i dostępu do dokumentacji; K. nie prowadziła działalności gospodarczej pod adresem wskazanym jako siedziba, nie dysponowała towarami z faktur, które wystawiła, a rozliczeń w zakresie VAT dokonywała na podstawie faktur od podmiotów, które nie prowadziły działalności gospodarczej; Ceres w ewidencjach uwzględniła tzw. puste faktury, służące jedynie legalizacji towaru z niewiadomego źródła; P. nie dokonywała od października 2014r. do marca 2015r. czynności opodatkowanych, nie dysponowała towarami, a wystawione przez nią faktury nie dokumentują realnych zdarzeń gospodarczych.
Zdaniem DIAS fikcyjność transakcji zawieranych przez Skarżącego i brak deklarowania rzeczywistych zobowiązań VAT za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2013r. oraz za styczeń, luty i marzec 2015r. stwarza uzasadnione domniemanie istnienia zagrożenia ich niewykonywania w łącznej wysokości 823.503 zł z odsetkami - 179.914 zł. Niezasadny był więc zarzut naruszenia art. 33 § 1 O.p. przez błędne stwierdzenie, że w sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania instytucji przewidzianej w tych przepisach.
DIAS za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 187, art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 O.p. i wskazał, że NUS wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się wydając skarżoną decyzję. DIAS wyjaśnił, że z informacji z protokołu kontroli oraz z dowodów zebranych w postępowaniu kontrolnym wynika, że na obecnym etapie postępowania doszło do ustaleń wskazujących na naruszenie u.p.t.u., co stanowiło wystarczający materiał dowodowy do dokonania zabezpieczenia, zgodnie z art. 33 § 1 O.p. Dodatkowo ze złożonego przez Skarżącego oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że w skład wspólnego majątku z S. wchodzą: zabudowana nieruchomość w P. przy ul. [...] o wartości na poziomie 705.000 zł (objęta hipoteką kaucyjną do 1.360.000 zł na rzecz [...] S.A. z ustalonym terminem spłaty na 30 kwietnia 2040r.), lokal mieszkalny nr [...] o pow. 146,33 m2 w R. przy ul. [...], o wartości ustalonej na dzień podpisania umowy sprzedaży - 5 marca 2012r. (Rep. A nr [...]) - 650.000 zł, samochód osobowy T. 1.4. (rok prod. 1997) o wartości 3.800 zł - 4.700 zł, samochód osobowy M.180 (rok prod. 2007) o szacunkowej wartości 28.200 zł - 29.150 zł, samochód ciężarowy R. (rok prod. 2003) o wartości 6.700 zł - 9.450 zł. Dochody Skarżącego, zgodnie z zeznaniami podatkowymi kształtowały się: za 2011r. - 214.223,71 zł, za 2012r. - 145.994,67 zł; za 2013r. - 85.343,02 zł; za 2014r. - 131.927,79 zł; za 2015r. - 179.083,69 zł.
DIAS, mając powyższe na uwadze podzielił stanowisko NUS, że w stosunku do ogólnej wysokości przybliżonej kwoty przyszłych zobowiązań podatkowych określonych ww. decyzją (łącznie z odsetkami - 1.003.417 zł) dochody Skarżącego są zbyt niskie. Uzasadnione są obawy niewykonania przyszłych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, bo Skarżący nie ma wystarczającego pokrycia w ujawnionym majątku ani w jego dochodach z lat 2011-2015 na ww. przybliżoną kwotę zobowiązań z odsetkami. Istnienie tak dużej kwoty do jednorazowej wpłaty niewątpliwe spowoduje trudności w uregulowaniu ewentualnych ww. zobowiązań podatkowych i uzasadnia obawę ich niewykonania.
DIAS za niezasadne uznał zarzuty o naruszeniu art. 33 § 1 i 4 O.p., podkreślając, że materiał dowodowy sprawy uzasadniał podejrzenie, że w związku z ustaleniem przybliżonej kwoty zaległości podatkowych istnieje obawa niewykonania przez Skarżącego zobowiązań. DIAS nie zgodził się też z zarzutem rażącego naruszenia art. 33 § 2 O.p. i wskazał, że w decyzję o zabezpieczeniu wydano [...] marca 2017r. (doręczona 15 marca 2017r.) - podczas trwania postępowania kontrolnego. Protokół kontroli podatkowej i badania ksiąg kończący kontrolę doręczono pełnomocnikowi Spółki 15 marca 2017r. W momencie wydania ww. decyzji NUS toczyło się więc postępowanie kontrolne.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji DIAS i zasądzenie kosztów postępowania, z uwagi na naruszenie: a) art. 33 § 2 O.p. - przez wydanie decyzji zabezpieczającej, gdy unie było podstaw prawnych do jej wydania, b) art. 33 § 1 O.p. - przez bezpodstawne stwierdzenie, że wystąpiły przesłanki do zabezpieczenia na majątku Skarżącego, c) art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p., d) art. 120 O.p., e) art. 121 § 1 O.p., f) art. 127 O.p., g) art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 O.p. - przez błędne uzasadnienie skarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że DIAS ograniczył się do podtrzymania stanowiska NUS, uznając w sposób ogólnikowy bezzasadność zarzutów odwoławczych, więc zaskarżona decyzja nie jest wynikiem oceny sposobu działania NUS dokonanej zgodnie z przepisami O.p. i zarzutów odwołania szczególnie, co do naruszenia art. 33 § 2 O.p. Decyzję NUS doręczono Skarżącemu choć nie toczyło postępowanie lub kontrola w momencie jej doręczenia. Skoro protokół kontroli podatkowej dotyczący rozliczenia VAT za ww. okresy doręczono 15 marca 2017r., zgodnie z brzmieniem art. 33 § 2 O.p. - w tym dniu nie można było doręczyć decyzji o zabezpieczeniu. Wbrew twierdzeniom DIAS decyzję NUS wydano z rażącym naruszeniem prawa, co wskazuje na wystąpienie przesłanki nieważnościowej z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Skarżący nie zgodził się z DIAS, że istotna jest data wydania, a nie doręczenia decyzji i posiłkując się stanowiskiem NSA (wyrok z 5 października 2012r. sygn. akt I FSK 1939/11) wskazał, że decyzja niedoręczona nie może wywoływać skutków prawnych. W ocenie Skarżącego w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania instytucji zabezpieczenia, a organy podatkowe przyjęły pełną swobodę w stosowaniu tej instytucji, pomijając art. 33 § 1 O.p. i kierując się subiektywnym przeświadczeniem o uzasadnionej obawie niewykonania zobowiązań. Skarżący nie dokonywał czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję, a także nie przestał trwale nie uiszczać zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Treść decyzji DIAS nie pozwala na stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji dokonały szczegółowych ustaleń mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji zabezpieczenia. NUS i DIAS ograniczyły się do ogólnikowego stwierdzenia o możliwości wystąpienia ewentualnych nieprawidłowości w działaniach wybranych kontrahentów, gdy uzasadnienie decyzji wydanej na mocy art. 33 § 1 O.p. musi zawierać jednoznaczne przedstawienie przyczyn zastosowania zabezpieczenia oraz wskazywać konkretne dowody uprawdopodobniające wystąpienie obawy niewykonania zobowiązania.
5. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi za niezasadne.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
2. Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały przede wszystkim zarzuty Skarżącej o charakterze proceduralnym, podnoszone także w kontekście naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 33 § 1, 2 i 4 O.p.
Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, jak również w odwołaniu organy podatkowe obu instancji, a w szczególności NUS, przy udziale Skarżącego, podejmował środki niezbędne do zebrania pełnego materiału dowodowego, który miał być przydatny i miał pozwolić na podjęcie prawidłowej decyzji w zakresie potrzeby dokonania zabezpieczenia, jak również wykazania przesłanek do dokonanie tegoż zabezpieczenia na majątku Skarżącego. DIAS natomiast, wydając zaskarżoną decyzję, wziął pod rozwagę zebrany w sprawie całokształt materiału dowodowego sprawy i dokonał jego należytej reasumpcji na potrzeby zastosowania art. 33 O.p. – z zachowanie zasady prawdy obiektywnej wynikającej z przepisów art. 122 i art. 187 § 1 O.p., a przede wszystkim wyjaśnił, odnosząc się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu, dlaczego uznał, że w sprawie wypełniono przesłanki pozwalające na dokonanie zabezpieczenia na majątku Skarżącej, o których mowa w art. 33 § 1 i 2 O.p.
DIAS uczynił tym samym zadość zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz wyjaśnił, z jakich powodów uznał uzasadniona była obawę, że Skarżący w przyszłości nie wykona zobowiązań podatkowych w VAT za ww. miesiące 2013r. i 2015r., mając na względzie zarówno sytuację majątkową Skarżącego, jak również posiadane przez niego i jego żonę składniki majątkowe oraz możliwość ich szybkiego zbycia, jak również przyszłą wysokość ww. zobowiązań podatkowych w VAT. Organ podatkowy, określając przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT za ww. okresy rozliczeniowe powinien wykazać – i uczynił to w rozpoznawanej sprawie, na co wskazuje treść decyzji organów podatkowych obu instancji - z czego wynika przewidywana kwota zobowiązań podatkowych w poszczególnych okresach rozliczeniowych. W tym celu możliwe było posłużenie się danymi uzyskanymi z protokołu kontroli wydanego wobec Skarżącego. Decyzja o zabezpieczeniu, którą wydaje się w toku kontroli podatkowej, opiera się z natury rzeczy na obawach, że dany podmiot nierzetelnie rozlicza się z należności podatkowych oraz, że w przyszłości nie będzie w stanie wykonać zobowiązań podatkowych, których przybliżoną kwotę podał w decyzji o zabezpieczeniu organ pierwszej instancji w zestawieniu z majątkiem Skarżącego i uzyskiwanego przez niego przychodami począwszy od 2011r. do 2015r.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów podatkowych, że przesłanką zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, którą należy rozumieć jako znaczne prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikające z całokształtu okoliczności, w tym sytuacji finansowej podatnika. Norma art. 33 O.p. wyraźnie stanowi o "uzasadnionej obawie", a więc takiej, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jak również o "wykonaniu" zobowiązania, zarówno dobrowolnie, jak i w drodze egzekucji. Nie ma przy tym wątpliwości, że to, czy w konkretnym przypadku istnieje obawa niewykonania zobowiązania pozostawiono uznaniu organu podatkowego, właściwemu w sprawie. Uznanie to nie może jednak oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych.
Organy podatkowe obu instancji wydając w sprawie decyzje, które są przedmiotem oceny Sądu, odwołały się do ustawowej przesłanki, dającej podstawy prawne do dokonania zabezpieczenia ma majątku podatnika - "uzasadnionej obawa niewykonania zobowiązania podatkowego". Nie sposób więc uznać, że naruszono art. 120 O.p. Rację miał też DIAS wskazując, że zabezpieczenie należności podatkowych na majątku podatnika, o którym mowa w art. 33 O.p. nie ma na celu wykonania obowiązku przez zobowiązanego, ale zagwarantowanie, że zostanie on wykonany w przyszłości. Celem nadrzędnym postępowania zabezpieczającego jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela - Skarbu Państwa. Rację miał również DIAS wskazując, że uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, a jedynie zobrazowana okolicznościami faktycznymi, z których organ podatkowy może wywieść wniosek, iż zachodzą przesłanki dokonania zabezpieczenia i muszą być one ocenione w każdym przypadku odrębnie, a stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Łodzi z 16 czerwca 2009r. sygn. akt I SA/Łd 89/09, dostępny na www.nsa.gov.pl).
W związku z tym należy wskazać, że organ podatkowy stosujący zabezpieczenie wobec Skarżącego mógł zatem odwołać się też do innych, niewymienione wprost w przepisie art. 33 § 1 O.p. okoliczności faktycznych, które uzasadniają obawę, że podatnik nie wykona zobowiązania podatkowego i za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości, uzasadniająca zastosowanie instytucji zabezpieczenia, ponieważ trudno jest przy tego rodzaju instytucji rozpatrywać stan obawy w kontekście tradycyjnie pojmowanych dowodów (por. wyrok NSA z 19 listopada 2009r. sygn. akt I FSK 1383/08, dostępny na www.nsa.gov.pl).
W sprawie uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji DIAS, jak również poprzedzającej ją decyzji NUS wskazuje, że organy podatkowe powołały się na kilka okoliczności wskazujących na wystąpienie uzasadnionej obawy, że przyszłe zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane przez Skarżącego. Z ustaleń organu podatkowego pierwszej instancji wynika, że Skarżący przez dłuższy okres czasu – począwszy od stycznia 2013r. przez luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2013r., jak również przez styczeń i luty 2015r., do marca 2015r. odliczał VAT naliczony z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wystawionych przez podmioty gospodarcze w stosunku, do których prowadzone były kontrole podatkowe i zostały wydane decyzje określające zobowiązania podatkowe. Organy podatkowe powołały się ponadto na prowadzenie wobec Skarżącego postępowania kontrolne w zakresie poszczególnych okresów 2014r. i wskazały, że również w tych okresach Skarżący korzystał z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że WSA w Warszawie wyrokiem z 25 września 2017r. sygn. akt III SA/Wa 3079/16 oddalił skargę w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014r. oraz zabezpieczenia jej na majątku Skarżącego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jako przesłankę wystarczającą do dokonania zabezpieczenia uznaje się sytuację, gdy w postępowaniu kontrolnym ujawniono, że rozliczając VAT dokonano obniżenia VAT należnego na podstawie faktur nieuprawniające do obniżenia VAT należnego o kwoty podatku naliczonego na tych fakturach. (por. wyrok WSA w Krakowie z 17 maja 2017r. sygn. akt I SA/Kr 131/17). Tym samym już powyższa okoliczność uzasadniała zastosowanie przez wobec Skarżącego przepisu art. 33 O.p., tym bardziej, że organy podatkowe wskazały nazwy poszczególnych kontrahentów Skarżącego oraz dokonane wobec nich ustalenia przez właściwe organy podatkowe, które pokazywały konkretne wadliwości w rozliczeniach VAT. Dodatkowo argumenty dotyczące zasadności określenia prawidłowej wysokości VAT, nie miały decydującego wpływu na wynik postępowania w sprawie zabezpieczenia, aczkolwiek opisano jako elementy stanu faktycznego sprawy, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji z czym organy podatkowe wiązały uzasadnioną obawę niewykonania przez Skarżącego w przyszłości zobowiązań podatkowych w VAT za ww. okresy rozliczeniowe 2013r. i 2014r. Organy podatkowe rozpoznając sprawę nie poprzestały więc tylko na okoliczności nierzetelności w rozliczeniach VAT, dokonywanych przez Skarżącego z wykorzystaniem tzw. pustych faktur, lecz dodatkowo wskazały na prawdopodobną wysoką kwotę zobowiązań podatkowych w ww. okresach rozliczeniowych oraz dysproporcję, która zachodzi pomiędzy ww. kwotami a osiąganymi przez Skarżącego dochodami na przestrzenia czterech lat – od 2011r. do 2015r. Organy podatkowe uzasadniając obawę niewykonania przez Skarżącego ww. przybliżonej kwoty zobowiązań wzięły również pod rozwagę posiadane przez Skarżącego we wspólności majątkowej małżeńskiej składniki majątkowe. Wbrew zatem podniesionemu w skardze zarzutowi, organy podatkowe wykazały w wystarczającym stopniu szczegółowości okoliczności, na podstawie których wywodziły ustalenia o potrzebie dokonania zabezpieczenia na majątku Skarżącego.
W ocenie Sądu ustalenia oraz oceny wyrażone przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie o potrzebie dokonania zabezpieczenia na majątku Skarżącego oraz stopień szczegółowości przedstawionych okoliczności były prawidłowe i wystarczające do uznania, że decyzje wydano bez naruszenia przepisów procesowych i materialnoprawnych wskazanych w skardze. Akta sprawy zawierają też materiał dowodowy w pełni uzasadniający podjęte decyzje i wskazują na zasadność dokonanego zabezpieczenia, więc nie sposób uznać, że naruszono art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Organy podatkowe obu instancji przekonująco wyjaśniły, w czym konkretnie upatrywały źródła obawy, że ww., przyszłe zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane. Przekonanie takie ma uzasadnione podstawy w okolicznościach faktycznych i prawnych istniejących w stanie faktycznym wynikającym z akt sprawy. Podkreślić należy, że ocena zebranego materiału dowodowego w sposób nie odpowiadający oczekiwaniom podatnika, ale znajdujący oparcie w materiale sprawy, nie może sama w sobie godzić w zasadę zaufania do organów podatkowych lub w zasadę prawdy obiektywnej (wyrok NSA z 24 listopada 2011r. sygn. akt II FSK 981/10, dostępny na www.nsa.gov.pl). Organy podatkowe w treści wydanych w sprawie decyzji wykazały przesłanki i podstawy, które zaważyły na treści rozstrzygnięć.
3. Sąd stwierdza również, że oczywiście niezasadny był zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisu art. 33 § 2 O.p. w kontekście przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją ww. decyzji NUS (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.). Z akt administracyjnych sprawy, na podstawie których, stosownie do art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") orzeka Sąd administracyjny, wynika, że Skarżący ww. decyzję NUS z [...] marca 2017r. odebrał osobiście 15 marca 2017r., wpisując na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru datę - 15 marca 2017r. i godzinę – 11:55 (k. 81 akt administracyjnych). Natomiast z protokołu kontroli podatkowej wynika, że został on odebrany przez Skarżącego również osobiście 15 marca 2017r. o godz. 12.20, o czym świadczy własnoręczny podpis Skarżącego oraz data i godzina (k. 29 akt administracyjnych). Bezpodstawny jest zatem zarzut Skarżącego, że ww. decyzję NUS o zabezpieczeniu doręczono Skarżącemu, gdy nie toczyło postępowanie. Skoro protokół kontroli podatkowej dotyczący rozliczenia w VAT za ww. okresy 2013r. i 2015r. doręczono Skarżącemu 15 marca 2017r., ale o późniejszej godzinie niż doręczenie ww. decyzji NUS, należało uznać, że doszło do skutecznego doręczenia ww. decyzji NUS przed zakończeniem postępowania podatkowego. Tym samym oczywiście bezzasadny był zarzut rażącego naruszenia art. 33 § 2 O.p.
4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło