III SA/Wa 2788/17

Dnia 1 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Owsiak, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2018 r., doręczonym w dniu 29 sierpnia 2018r. (k. 80 akt sądowych), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "organ" lub "DIAS") został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W dniu 10 września 2018 r. organ złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na zmianę regulaminu organizacyjnego Izby Administracji Skarbowej w W. wystąpiła techniczna konieczność przygotowania Sytemu Zarządzania Dokumentacją (dalej: "SZD") w celu prawidłowego obiegu dokumentów, a sam system był okresowo niedostępny dla użytkowników, co w konsekwencji spowodowało, że wezwanie Sądu nie zostało zrealizowane w zakreślonym przez Sąd terminie. DIAS wskazał, że jego pełnomocnik w dniach 28.08.-06.09.2018 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, zaś osoba odpowiedzialna za obieg dokumentów w [...] Dziale Obsługi Prawnej była długotrwale nieobecna, co spowodowało, że płatność zrealizowano dopiero w dniu 7 września 2018 r. Pełnomocnik nie miał wiedzy o wezwaniu i nie mógł mieć wiedzy, że w czasie jego nieobecności dyspozycja wpłaty kwoty wpisu nie zostanie złożona w jego zastępstwie. Pełnomocnik zapoznał się z nim 7 września 2018 r., pierwszego dnia po powrocie do pracy. We wniosku wskazano, że nie było możliwości, aby wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało przekazane do realizacji bez odpowiedniej obsługi w SZD i bez zarządzania tego rodzaju procesem przez inne osoby, w tym osoby odpowiedzialne za międzybankowy przelew płatności. Do wniosku załączono: potwierdzenie przelewu, zarządzenie DIAS z dnia 21 sierpnia 2018 r. w sprawie nadania Izbie Administracji Skarbowej w W. regulaminu organizacyjnego oraz zaświadczenie o urlopie pełnomocnika organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Przepisy ustawy p.p.s.a. traktują go bowiem jako podmiot profesjonalny, dysponujący odpowiednią wiedzą i przygotowaniem do dokonywania czynności w toku postępowania. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają jej od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 232/11 oraz z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 566/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że organ uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem w dniu, w którym pełnomocnik organu po powrocie z urlopu dowiedział się o wezwaniu Sądu tj. 7 września 2018 r. Wniosek o przywrócenie terminu został zaś złożony 11 września 2018 r. (data prezentaty Sądu, k.74 akt sądowych), a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Z rejestru opłat sądowych WSA w Warszawie wynika, że w dniu 10 września 2018 r. organ uiścił 250 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej (k. 81 akt sądowych), a więc dokonano czynności, której terminowi uchybiono. Nie budzi zatem zastrzeżeń dopełnienie przez Skarżącą wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przytoczone we wniosku argumenty wskazują, że przeszkodami, które uniemożliwiły dotrzymanie terminu były choroba pracownika zajmującego się obiegiem dokumentów, czasowa niedostępność systemu obiegu korespondencji oraz urlop pełnomocnika organu. W tym miejscu należy wskazać, że w ramach kryterium dochowania staranności, warunkującego brak winy w uchybieniu terminowi, mieści się również właściwa organizacja wewnętrzna pracy urzędu, która jest bowiem traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 166/09; z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 116/09; z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1131/07). Zdaniem Sądu, z takim niedbalstwem ma się do czynienia w niniejszej sprawie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. powinien bowiem tak zorganizować pracę swojego urzędu i obieg korespondencji, aby zapewnić sprawność i terminowość swojego działania, również w takich przypadkach, jak urlop pracownika czy jego choroba albo przerwy techniczne w funkcjonowaniu systemów komputerowych. Należ również stwierdzić, że z całą pewnością nie są to przeszkody niemożliwe do przewidzenia. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienia NSA: z dnia 19 marca 2010 r., II OZ 248/10; z dnia 7 sierpnia 2012 r., II GZ 254/12; z dnia 6 maja 2010 r., I OZ 310/10). Sąd stwierdza tym samym, że pełnomocnik organu nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Taka bowiem organizacja pracy urzędu, która uniemożliwia bądź utrudnia terminowe dokonywanie czynności procesowych w prowadzonych sprawach organu, nie jest okolicznością obiektywnie, bez "swojej winy" usprawiedliwiającą uchybienie ustawowemu terminowi. Mając na uwadze, że wadliwość organizacji pracy Izby Administracji Skarbowej obciąża organ, gdyż nie wynika z przyczyn zewnętrznych od niego niezależnych, Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.