III SA/Wa 3706/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2016r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odrzucić skargę Skarżący M.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z [...] września 2016r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału III do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z 3 marca 2017r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie zaskarżył powyższego postanowienia, w związku z czym stało się ono prawomocne. Na podstawie zarządzenia z 10 kwietnia 2017r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 15 grudnia 2016r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do 31 maja 2017r. Skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa Oddziału Finansowo Budżetowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma pogląd wyrażany wcześniej tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999r., I CKN 1461/98, opubl. w: OSNC 1999, nr 11, poz. 196; postanowienie SN z 23 lutego 1999r., I CKN 1064/97, publ. OSNC 1999, nr 9, poz. 153), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z 8 maja 2007r. II FSK 649/06, LEX nr 927112; z 3 lutego 2009r. I OZ 53/09, LEX nr 544984; z 28 lipca 2009r. I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z 7 lutego 2011r. II FSK 2274/10, LEX nr 742349), który Sąd podziela, a zgodnie z którym ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie. Pierwszy wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został już merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięty. Tym samym, rozstrzygnięcie kwestii wpadkowej uzyskało już moc wiążącą, zatem obowiązkiem Skarżącego było uiszczenie wymaganego wpisu. Złożenie zaś kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z 9 grudnia 2002r., III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010r., II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014r., II GZ 761/13, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2013r., I OSK 536/13). Ponadto, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że Skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielenia stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (porównaj wyżej cytowane postanowienie SN z 21 kwietnia 1999r. I CKN 1461/98, opubl. w: OSNC 1999r nr 11, poz. 196). Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Należy także mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 220 § 1 p.p.s.a., stosownie do której Sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencją nieuiszczenia należnego wpisu od skargi jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. Zatem, prawomocne postanowienie Sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.