III SA/Wa 3874/14
WyrokWSA w Warszawie2015-09-17
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Małgorzata Długosz-Szyjko, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba stanu wolnego, która samotnie wychowuje dziecko, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli ojciec dziecka zamieszkiwał pod tym samym adresem i partycypował w kosztach utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie wystarczy samo posiadanie określonego stanu cywilnego i opieka nad dzieckiem. Kluczowe jest samodzielne wychowywanie dziecka, bez udziału drugiego rodzica. Skoro ojciec dziecka zamieszkiwał pod tym samym adresem, uczestniczył w jego życiu i kosztach utrzymania, nie można uznać, że matka wychowywała dziecko samotnie.Stan faktyczny
Skarżąca, będąc panną, rozliczyła się w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2008 r. jako osoba samotnie wychowująca małoletnią córkę. Organy podatkowe zakwestionowały to rozliczenie, wskazując, że ojciec dziecka mieszkał z nimi pod tym samym adresem, partycypował w kosztach utrzymania i miał kontakt z dzieckiem. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że ojciec dziecka nie mieszkał z nimi na stałe i nie partycypował w kosztach. Organy utrzymały w mocy decyzję określającą wyższe zobowiązanie podatkowe. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę
W dniu 12 marca 2009 r. A. W. (zwana dalej: "Skarżącą") złożyła do Urzędu Skarbowego W. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 za 2008 r., rozliczając się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. W przedmiotowym zeznaniu podatkowym Skarżąca wykazała następujące pozycje: przychód z tytułu należności ze stosunku pracy w wysokości – 69.799,89 zł, koszty uzyskania przychodów – 1.223,75 zł, dochód z należności ze stosunku pracy – 68.576,14 zł, zaliczkę pobraną przez płatnika – 10.202 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 5.264,65 zł, odliczenia od dochodu wykazane w załączniku PIT/O – 760 zł, dochód po odliczeniach – 62.551,49 zł, podstawę obliczenia podatku – 31.276 zł, obliczony podatek – 10.711,18 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne – 3.056,73 zł, odliczenia od podatku wykazane w załączniku PIT/O – 1.173,70 zł, podatek po odliczeniach – 6.480,75 zł, podatek należny – 6.481 zł, sumę zaliczek pobranych przez płatników – 10.202 zł, nadpłatę – 3.721 zł. Z dołączonej do zeznania podatkowego informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku PIT/O wynika, iż Skarżąca skorzystała z odliczenia od dochodu wydatków z tytułu użytkowania sieci internet w kwocie 760 zł oraz od podatku - ulgi z tytułu wychowywania małoletniej córki Z. M., urodzonej w dniu [...] lutego 2008 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (zwany dalej również: "organem pierwszej instancji") w wyniku analizy znajdujących się w jego posiadaniu dokumentów uznał, iż rozliczenie się przez Skarżącą w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2008 r. w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci budzi poważne wątpliwości. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. organ wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżącej w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 9.054 zł. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji, powołując się na przepisy art. 6 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r., poz. 361 z późn. zm.) – zwanej dalej: "u.p.d.o.f.", wskazał iż ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku od równoczesnego spełnienia następujących warunków: posiadania cywilno-prawnego statusu osoby samotnej, oraz faktycznego samotnego wychowywania dziecka, bez wsparcia drugiego z rodziców. Z istoty pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" wynika bowiem, że jest to osoba, która zupełnie sama zajmuje się wychowywaniem dziecka, tj. zapewnia mu osiągnięcie rozwoju fizycznego i psychicznego oraz opiekę, by doprowadzić je do samodzielności. W konsekwencji, aby podatnik mógł opodatkować swoje dochody w sposób, o którym mowa w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., musi nie tylko mieć określony stan cywilny, ale również wychowywać samotnie dziecko. Natomiast w niniejszej sprawie ojciec dziecka – M. M. zamieszkiwał w 2008 r. wspólnie ze Skarżącą i dzieckiem. Ponadto organ pierwszej instancji podkreślił, iż wspólny zakup w dniu 19 lutego 2008 r. nieruchomości we wsi L. oraz niedokonanie zmiany adresu zamieszkania i zameldowania przez M. M. świadczy o tym, że Skarżąca i M. M. prowadzili w 2008 r. wspólne gospodarstwo domowe. Organ pierwszej instancji wskazał również w uzasadnieniu swojej decyzji, iż osoby żyjące w nieformalnych związkach, wspólnie mieszkające i wspólnie wychowujące swoje dzieci, nie mogą korzystać z opodatkowania osiągniętych dochodów w sposób preferencyjny, tj. na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że Skarżąca jako panna, spełniła tylko jeden z warunków wynikających z art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f., co jednak jest niewystarczające do skorzystania z możliwości rozliczenia się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Pismem z dnia 8 lipca 2014 r. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, uzupełnione następnie pismem z dnia 13 września 2014 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniu odwołania Skarżąca wskazała, iż organ pierwszej instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przesłuchań świadków, nie mógł jednoznacznie stwierdzić, że skorzystanie przez nią w zeznaniu podatkowym za 2008 r. z preferencyjnego rozliczenia, tj. w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, jest niezgodne z prawem. Skarżąca oświadczyła, iż jako panna samotnie wychowuje małoletnią córkę - Z. M. urodzoną w dniu [...] lutego 2008 r. Natomiast ojciec dziecka - M. M., pomimo zameldowania, nie mieszka pod tym samym adresem. Ponadto ojciec dziecka nie partycypuje w kosztach utrzymania dziecka, nie płaci za czynsz i media lokalu, pod którym jest zameldowany. Pomiędzy Skarżącą a ojcem dziecka nie ma więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej. Ojciec dziecka nie ma prawnie nałożonego obowiązku alimentacyjnego. Skarżąca stwierdziła również, że organ pierwszej instancji uznając, iż z ojcem dziecka prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, nie poparł tego żadnymi dowodami. Zeznania świadków nie potwierdziły bowiem powyższego, natomiast wyrażenie "samotnie" nie znaczy w odosobnieniu. Ponadto wskazanie przez M. M. miejsca zameldowania tego samego co miejsce zamieszkania Skarżącej i ich dziecka, a także wspólne nabycie działki, nie może stanowić o wspólnym wychowywaniu dziecka, ani o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca stwierdziła, iż spełnia wszystkie kryteria określone w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. do rozliczenia się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej również: "organem odwoławczym") decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść przepisu art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f., wskazał, że przepis ten zawiera definicję legalną osoby samotnie wychowującej dziecko. Podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykształcił się jednolity pogląd, zgodnie z którym dokonując wykładni tej definicji nie można pomijać żadnego z jej elementów. Przepisy art. 6 ust. 4 i ust. 5 u.p.d.o.f. należy interpretować łącznie w ten sposób, że art. 6 ust. 4 przyznaje osobie, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko, prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego. Natomiast art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. określa krąg osób, które ze względu na swój stan cywilny mogą być uznane za samotnie wychowujące dzieci. Jednakże przepis ten nie może być, zdaniem organu, odwoławczego odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisu ustawy. Warunkiem skorzystania z tej ulgi jest bowiem, nie tylko posiadanie określonego stanu cywilnego, ale również samodzielne (bez pomocy drugiego rodzica) wychowywanie dziecka.
Odnosząc się następnie do twierdzeń Skarżącej zawartych w jej odwołaniu, że spełnia ona warunki do preferencyjnego opodatkowania, gdyż jest osobą stanu wolnego, zaś ojciec dziecka, mimo że jest zameldowany pod tym samym adresem co Skarżąca i dziecko, nie mieszka z nimi, nie partycypuje w kosztach utrzymania dziecka i opłatach za czynsz i media, a Skarżąca nie ma wpływu na to, aby ojciec dziecka wymeldował się spod tego adresu, organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji było ustalenie stanu faktycznego obowiązującego w 2008 r., bowiem za ten właśnie rok podatkowy organ pierwszej instancji określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma zatem znaczenia w niniejszej sprawie, czy na dzień złożenia odwołania Skarżącej, tj. 8 lipca 2014 r., Skarżącą łączyły z ojcem dziecka – M. M., więzi duchowe, fizyczne i gospodarcze, czy ojciec dziecka partycypuje obecnie w kosztach utrzymania dziecka oraz czy obecnie zamieszkuje pod tym samym adresem zamieszkania. Z materiału dowodowego wynika zaś, że w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-3, złożonym do Urzędu Skarbowego W. w dniu 4 czerwca 2008 r., Skarżący wskazał jako adres zamieszkania i adres zameldowania - ul. [...] m. [...], [...] W., obowiązujące od dnia 28 lutego 2008 r. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż córka Skarżącej i M. M. urodziła się w dniu [...] lutego 2008 r., a w tym samym miesiącu M. M. zgłosił dla celów podatkowych adres, pod którym mieszkała jego córka wraz z Skarżącą. Stwierdził, że z zeznań świadków zamieszkałych pod adresem: W., ul. [...] wynika, iż w lokalu mieszkalnym nr [...] zamieszkiwały w 2008 roku trzy osoby, tj. dziecko, a także jego matka i ojciec. W związku z powyższym nie można uznać, iż w 2008 roku Skarżąca samotnie wychowywała swoją córkę - Z. M., gdyż ojciec dziecka - M. M. mieszkał pod tym samym adresem, a zatem miał kontakt z dzieckiem i uczestniczył w jego życiu, dobrowolnie partycypował w kosztach jego utrzymania oraz miał pełnię praw rodzicielskich. Ponadto o zamieszkiwaniu ojca dziecka – M. M. w 2008 roku pod wskazanym powyżej adresem świadczą również dane zawarte w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-3, złożonym przez M. M. do Urzędu Skarbowego W. w dniu 4 czerwca 2008 r., informacja o dochodach PIT-11, wystawiona przez płatnika dla M. M. za okres od 17 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. oraz zeznanie podatkowe PIT-37 za 2008 r.
Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, iż wyrażenie "samotnie" użyte w art. 6 ust. 4 i ust. 5 u.p.d.o.f., oznacza - bez udziału innej osoby. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że Skarżąca w 2008r. wychowywała dziecko wspólnie z ojcem dziecka we wspólnie prowadzonym gospodarstwie domowym, czyli nie samotnie. Zatem nie była osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu zgodził się z twierdzeniem Skarżącej, że sam fakt nabycia w 2008 r. wspólnie z M. M. po ½ części niezabudowanych działek rolnych, nie świadczy o wspólnym wychowywaniu przez nich córki Z. M. Stosownie jednak do treści art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.) – zwanej dalej: "O.p.", organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżąca zaskarżyła następnie powyższą decyzję organu odwoławczego, wnosząc skargę w piśmie z dnia 11 listopada 2014 r., w której zarzuciła:
1) naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. - zobowiązujących organ podatkowy do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, wydanie decyzji przy błędnym przyjęciu, że materiał dowodowy jest wyczerpujący i pozwala na podjęcie obiektywnej decyzji w przedmiotowej sprawie, nieuwzględnienie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie pomimo składanych wyjaśnień.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w swojej skardze o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w całości
2) uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji ze względu na naruszenie zasady prawdy obiektywnej podczas ustalania stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie,
3) zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, iż jej zdaniem brak jest jakichkolwiek przesłanek, na podstawie których można byłoby określić stan faktyczny stanowiący o niespełnieniu przez nią w 2008 r. wymogów określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych odnoszących się preferencyjnego opodatkowania osoby samotnie wychowującej dzieci. W materiale dowodowym znajdują się zeznania świadków, które nie pozwalają w jej opinii na uznanie, że nie spełnia ona warunków określonych w ustawie do rozliczenia się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Albowiem świadkowie w osobach M. G. i A. K. w istocie nie potwierdzili faktu wspólnego zamieszkiwania Skarżącej z ojcem dziecka; nie podali danych osób zamieszkujących w 2008 r. pod adresem ul. [...] m. [...]. Skarżąca nie wie, czy A. K. była jej sąsiadką w 2008 roku. Z kolei M. M. w swoich zeznaniach oświadczył, że w 2008r. przebywał sporadycznie pod adresem W., ul. [...] m. [...], oraz zobowiązał się do złożenia korekty zeznań podatkowych w zakresie adresu zamieszkania. Skarżąca podkreśliła też, że fakt odebrania przez ojca dziecka korespondencji, nie świadczy o wspólnym wychowywaniu dziecka. Zdaniem Skarżącej, organy podatkowe obu instancji wydały rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie w oparciu o ocenę stanu faktycznego, lecz opierając się na formalnych ustaleniach, że M. M. wykazał w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2008r. i w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-3 oraz podał pracodawcy (PIT-11 za 2008r.) adres zamieszkania i adres zameldowania przy ul. [...] m. [...].
Skarżąca podkreśliła również, iż w świetle ustawy, wspólne zamieszkiwanie matki i ojca dziecka nie przesądza jeszcze o wspólnym wychowywaniu dziecka. Natomiast przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest aby taki stan wystąpił w ciągu roku. Ponadto w opinii Skarżącej, o samotnym wychowywaniu dziecka nie musi przesądzać orzeczenie sądowe o sprawowaniu władzy rodzicielskiej przez jedno z rodziców. W sytuacji kiedy żaden z rodziców nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, ani nie jest ona ograniczona, a oboje rodzice są stanu wolnego, każde z nich może samotnie wychowywać dziecko, a prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku, jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje jednemu z rodziców, który w danym roku podatkowym faktycznie sam wychowywał dziecko. Skarżąca przytaczając treść przepisu art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., stwierdziła również, że przepis ten nie określa warunków do rozliczenia się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, na które powołały się organy podatkowe w ich decyzjach. Natomiast w decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji można doszukać się kilku interpretacji pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko", a każda z nich jest interpretowana na korzyść organów podatkowych, co wskazuje na brak obiektywizmu w podjętej decyzji i każdorazowo działa na niekorzyść podatnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było, czy skarżąca miała prawo korzystać w 2008 roku z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Skarżąca wywodzi, że spełnia warunki do preferencyjnego opodatkowania, ponieważ jest panną i samotnie wykonuje władzę rodzicielską nad córką, a art. 6 ust. 4 u.o.p.d.o.f., nie zawiera ani definicji samotnego wychowywania dziecka (poza wymienieniem osób, którym przysługuje status osoby samotnie wychowującej dziecko), ani definicji wychowania. Ustawa też nie odwołuje się do tego, czy drugi rodzic żyje oraz gdzie mieszka.
W ocenie Sądu, jako prawidłowe uznać należy stanowisko organów.
Jak bowiem słusznie zauważył zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy, art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. zawiera definicję legalną osoby samotnie wychowującej dziecko. I tak, za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Dokonując wykładni tego przepisu nie można pominąć żadnego z określeń, jakie zostały w tym przepisie wymienione, w tym także zwrotu "osoba samotnie wychowująca dzieci". Warunkiem skorzystania z tej ulgi jest w związku z tym nie tylko posiadanie określonego stanu cywilnego, ale również samodzielne (tj. bez pomocy drugiego rodzica) wychowywanie dziecka. Wskazuje na to choćby wyliczenie osób, które mogą skorzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania, a które to osoby powinny być traktowane (zgodnie z zasadą równości, wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) jednakowo. Osobą samotnie wychowującą dzieci są osoby stanu wolnego: wdowa, wdowiec, które – z oczywistych względów – nie mogą skorzystać z pomocy drugiego z rodziców w wychowaniu dziecka, ale także osoby pozostające w związku małżeńskim, które jednakże z uwagi na pozbawienie drugiego rodzica praw rodzicielskich czy też pozbawienie go wolności, także sprawują pieczę nad dzieckiem bez udziału współmałżonka.
Prawidłowość przedstawionego rozumienia przepisu art. 6 ust. 4 i 5 u.p.d.o.f. potwierdza również wykładnia celowościowa i historyczna. Preferencyjne opodatkowanie rodziców samotnie wychowujących dzieci, należy do grupy ulg prorodzinnych. W ten sposób ustawodawca zrównał pod względem możliwości łącznego opodatkowania dochodów małżonków z tymi rodzicami, którzy wychowują dzieci samotnie, w pojedynkę (por. uzasadnienie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 maja 1993 r., sygn. akt K 19/92, opubl. w OTK z 1993 r., Nr 1, poz. 10).
Zdaniem Sądu, słowo "samotnie" nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W kontekście art. 6 ust. 4 i 5 u.p.d.o.f. oznacza po prostu – "bez udziału innej (innych) osób". Taki sposób rozumienia tego określenia prezentowany jest w orzecznictwie administracyjnym (por. wyroki NSA z 6 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 371/07 i 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2474/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA"). Jak podkreślono w wyroku NSA z dnia 20 października 2006 r., sygn akt II FSK 1266/05 (dostępny w CBOSA) "przepisu tego nie można odczytywać w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f."
Dodać należy, że omawiane przepisy (art. 6 ust. 4 i ust. 5 u.p.d.o.f.) były już wielokrotnie przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy czym w orzecznictwie tego Sądu nie było rozbieżności co do ich rozumienia oraz stosowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt II FPS 3/10, oraz powołane tam orzecznictwo, a także wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2474/10 - CBOSA).
Reasumując przyjąć należy, iż organy dokonały prawidłowej wykładni przedmiotowych przepisów i zajęły trafne stanowisko, że dla zastosowania ulgowego opodatkowania, przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, nie wystarczy ustalenie, że Skarżąca jest osobą stanu wolnego i opiekuje się dzieckiem. gdyż decydujące znaczenie ma fakt, z kim dziecko zamieszkuje. Okoliczność, że dwie osoby zamieszkują wspólnie i wychowują dziecko, wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje dziecko samotnie. Skoro bowiem samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie sama (samodzielnie) zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców, to sytuacja taka nie zachodzi w okolicznościach, gdy Skarżąca spełnia jedynie część warunków przewidzianych dla uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko. Organ wykazał, że ojciec dziecka w 2008 r. zamieszkiwał ze Skarżącą, podawał jej adres jako adres zamieszkania, a nie tylko zameldowania, sąsiedzi potwierdzili, że widywali oboje rodziców. Oboje państwo dokonywali wspólnych inwestycji. W tej sytuacji zasadnie organy podatkowe uznały, że rodzice w 2008 r. wspólnie wykonywali władzę rodzicielską nad dzieckiem oraz wspólnie je wychowywali.
Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło