III SA/Wa 4259/17
WyrokWSA w Warszawie2018-10-23
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Ewa Izabela Fiedorowicz, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury, która nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a jej wystawca uczestniczył w procederze wystawiania pustych faktur?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury, która nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Faktura taka, nawet jeśli spełnia wymogi formalne, nie może stanowić podstawy do odliczenia, jeśli nie potwierdza faktycznego nabycia towaru lub usługi, a jej wystawca nie wykonał czynności podlegającej opodatkowaniu. Dodatkowo, brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahenta i akceptowanie ryzyka udziału w nierzetelnych transakcjach również pozbawia go prawa do odliczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez skarżącego z faktury wystawionej przez J. Sp. z o.o. Organy podatkowe uznały, że faktura ta nie dokumentuje rzeczywistych usług remontowych, a J. Sp. z o.o. uczestniczyła w procederze wystawiania pustych faktur. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, podczas gdy organy twierdziły, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. oddala skargę
Decyzją z [...] października 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania A. P.(dalej: "skarżący", "strona" lub "podatnik"), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS" lub "Dyrektor IAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: "NUS", "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] maja 2017 r. Przedmiotem tych decyzji było określenie skarżącemu zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011r. Jako podstawę prawną swojej decyzji Dyrektor IAS wskazał między innymi przepisy art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) oraz art. 99 ust. 12 ustawy
z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT" lub "uptu"), a także art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "Op").
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik US, w rozpoznawanej sprawie prowadził wobec skarżącego kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe w przedmiocie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2011 r., w związku z pismem Prokuratury Okręgowej w L. z 7 października 2016 r. oraz prawomocną decyzją Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] stycznia 2015 r., z której wynika, że podwykonawca skarżącego – firma J. Sp. z o.o. w W. uczestniczyła w procederze wystawiania pustych faktur. Decyzja została wydana dla podmiotu powiązanego z ww. Spółką.
Decyzją z [...] maja 2017 r. organ I instancji określił zatem skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2011 r. w wysokości 24.883 zł w miejsce zadeklarowanej przez podatnika kwoty zobowiązania podatkowego – 19.133 zł. Z ustaleń wynikało bowiem, że kontrahent strony, tj. J. Sp.
z o.o. (dalej "Spółka") nie wykonała usług udokumentowanych fakturą VAT wystawioną na rzecz skarżącego. Faktura ta jest dokumentem nierzetelnym, który nie odzwierciedla faktycznej transakcji gospodarczej pomiędzy wskazanymi w niej podmiotami.
W związku z tym, skarżącemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT
z niej wynikającego, m.in. w świetle treści art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Odliczając ten podatek skarżący świadomie zawyżył podatek naliczony do odliczenia
w rejestrze zakupu, a następnie w deklaracji VAT-7K za 4 kwartał 2011 r. o wartość podatku VAT wynikającą z zakwestionowanej faktury (5.750 zł). Jednocześnie Naczelnik US odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, gdyż uznał, że po wyłączeniu ww. fikcyjnej faktury z rejestru zakupów dane z niego wynikające pozwalały na prawidłowe rozliczenie podatku VAT.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów: art. 188 Op poprzez oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez stronę, art. 291 § 2 Op poprzez nieudzielenie odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontroli, art. 122, 187
§ 1 oraz art. 191 Op poprzez oparcie decyzji na wątpliwych dowodach z przesłuchania osób w innych postępowaniach i wyciągnięcia na ich podstawie jednostronnych, niekorzystnych dla podatnika wniosków, niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oceny zebranego materiału dowodowego, art. 122 i art. 187 Op poprzez wysnucie
z dowodów przeprowadzonych w postępowaniu wniosków sprzecznych z zasadami logicznego myślenia, nie wyjaśniając przy tym, dlaczego np. z zeznań świadków potwierdzających wykonywanie prac przez podatnika wyciągnięto wnioski, iż prace te nie były wykonane, art. 210 § 4 Op poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji dlaczego organ podatkowy jednym dowodom dał wiarę, a innym odmówił waloru prawdziwości oraz brak omówienia wniosków, jakie organ skarbowy wyciągnął
z poszczególnych dowodów.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, działając z pominięciem wnioskowanych przez stronę dowodów organ bezpodstawnie, z góry przyjął, że Spółka nie wykonywała prac na rzecz skarżącego zasadniczo z tego powodu, że w okresie objętym kontrolą nie zatrudniała pracowników. Tymczasem podmiot ten zatrudniał głównie Ukraińców, od wynagrodzeń których nie było obowiązku naliczania składek ZUS (umowy o dzieło). Dodatkowo, w jego ocenie zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego
i prawnego, w szczególności w zakresie oceny wniosków z postępowania dowodowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2017 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił na wstępie przebieg postępowania
w sprawie oraz zarzuty i argumentację odwołania (zob. s. 1 – 4 decyzji DIAS). Przyjął, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustaleń w zakresie zasadności odliczenia przez stronę w kontrolowanym okresie podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot J. B. Sp. z o.o., które nie dokumentowały rzeczywiście wykonanych usług. Po przedstawieniu ram prawnych sprawy oraz poglądów prawnych prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości, związanych z prawem podatnika do odliczenia podatku naliczonego, organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji co do tego, że skarżący w kontrolowanym okresie bezprawnie odliczył podatek naliczony wynikający
z faktury VAT wystawionej dla niego przez ww. Spółkę. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie wynika bowiem z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi. Faktura stanowiąca podstawę do odliczenia podatku naliczonego musi być poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale także odzwierciedlać prawidłowy przebieg zdarzeń gospodarczych. Tymczasem, zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy w pełni potwierdza, że sporna faktura VAT z 28 października 2011 r. (na kwotę netto - 25.000 zł, podatek VAT - 5.750 zł) wystawiona przez Spółkę i dokumentująca usługę określoną jako remont dachów na blokach nr [...] Oddziału Prewencji Policji w P. nie dokumentuje faktycznie wykonanych usług przez podmiot uwidoczniony jako wystawca faktury. Okoliczność ta, zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości w świetle treści wydanej dla kontrahenta skarżącego decyzji w trybie art. 108 § 1 uptu. Wynika z niej, że D. J. (osoba zarządzająca Spółką) w 2011 r. kontynuował niezgodną
z przepisami prawa działalność polegającą na wystawianiu i wprowadzaniu do obrotu prawnego faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Spółka nie posiadała zasobów ludzkich, aby realizować różnorodne usługi. Nie stwierdzono, aby zatrudniała pracowników
z zagranicy, nie posiadała środków trwałych poza drobnym sprzętem budowlanym. Zeznania świadków potwierdziły, że zajmowała się wystawianiem pustych faktur. Brak było też dowodów na korzystanie przez nią w 2011 r. z podwykonawców. Za zasadne uznał przyjęcie przez organ odwoławczy, że J. Sp. z o.o. nie posiadała odpowiednich zasobów ludzkich do realizacji usług wykazanych w fakturach sprzedaży (5 pracowników biurowych i 1 pracownik budowlany). Spółka nie przedłożyła dokumentacji potwierdzającej zawarcie umów z podwykonawcami, nie dysponowała żadnymi środkami trwałymi. Przesłuchani świadkowie nie znali żadnych szczegółów prac budowlanych, które miała prowadzić Spółka. J. nie przedstawił także żadnych dowodów, aby prowadzona przez niego Spółka zatrudniała obcokrajowców. Istotne jest, że korespondencja D. J. pozyskana z komputerów zabezpieczonych w toku czynności prowadzonych przez Prokuraturę Okręgową w L. w postaci zamówienia na faktury i inne dokumenty np. protokoły odbioru robót i dowody KP znacząco potwierdza wystawianie tzw. pustych faktur przez Spółkę.
Dyrektor IAS powołał nadto okoliczność, że 22 sierpnia 2011 r. zawarta została umowa pomiędzy Stołeczną Komendą Policji w W. i A. Sp. z o. o., której przedmiotem było wykonanie spornych prac projektowych i robót budowlanych modernizacji budynków nr [...] na terenie obiektu P.. Inwestycję w zakresie remontu dachów ww. spółka zleciła skarżącemu, który wystawił na rzecz Spółki A. fakturę na kwotę netto - 49.700 zł, VAT – 11.431,16 zł. Kwota brutto 61.136,86 zł, wynikająca z faktury została zapłacona przelewem na rachunek bankowy wystawcy 18 listopada 2011 r. Fakturę podatnik zaewidencjonował w rejestrze sprzedaży za 4 kwartał 2011 r. i wykazał w deklaracji VAT-7K za ten okres. W postępowaniu podatkowym strona ani kontrahent A. Sp. z o.o. nie przedłożyły umowy zawartej ze zleceniodawcą, ani też protokołu odbioru robót. Jednocześnie na przedmiotowe usługi 28 października 2011 r. J. Sp. z o. o. wystawiła na rzecz skarżącego sporną fakturę na kwotę netto 25.000 zł. podatek VAT 5.750 zł. Kwota brutto 30.750 zł wynikająca z faktury została zapłacona jej wystawcy przez skarżącego gotówką, o czym świadczy dowód KP. Odbiór robót strony transakcji potwierdziły protokołem odbioru wykonanych robót z 28 października 2011 r. Dyrektor IAS powołując się na treść zawartej umowy przez KSP w W. z wykonawcą tj. A. zauważył, że wprawdzie przewidywała ona możliwości zatrudniania podwykonawców w celu realizacji określonych w niej robót, jednakże nie odnaleziono żadnych dokumentów świadczących o zgłoszeniu przez Wykonawcę zatrudniania Podwykonawców. W dokumentacji i elektronicznej ewidencji dzienników korespondencji nie stwierdzono również nazwisk ani skarżącego, ani D. J., jak też nazw prowadzonych przez nich firm.
Z tych względów organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotową fakturę uznać należy za fakturę pustą sensu stricto, bowiem materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że nie dokumentuje ona wykonania czynności. Kontrahent Strony, tj. Spółka J. Sp. z o.o., wprowadzał do obrotu prawnego faktury służące wyłudzeniom podatku VAT przez jej odbiorców. Spółka nie posiadała pracowników oraz nie miała dalszych podwykonawców. Sam zapis umowy pomiędzy Komendą a A. nie przewidywał możliwości transakcji z więcej niż jednym podwykonawcą. Tym samym faktura wystawiona przez kolejnego podwykonawcę miała służyć odliczeniu podatku naliczonego od podatku należnego w oparciu o fakturę wystawioną przez skarżącego na rzecz A. Dyrektor IAS nie dał przy tym wiary zeznaniom podatnika, że jako osoba kierująca pracami, a zatem odpowiedzialna za bezpieczeństwo powierzonych mu pracowników, zezwolił osobom na wykonywanie robót zaliczanych do prac na wysokościach nie sprawdzając ich kwalifikacji i uprawnień. Świadczy o tym zatajenie przez niego przed organami skarbowymi posiadanie faktury wystawionej przez J. Sp. z o. o. wyjaśniając ten fakt jako "przeoczenie". Również gotówkowa forma zapłaty za transakcję świadczy jednoznacznie na niekorzyść strony w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tejże faktury. Ponadto na niekorzyść skarżącego świadczą jego zeznania z dnia 14 listopada 2016 r. oraz 28 listopada 2016 r. (zob. str. 11 - 12 zaskarżonej decyzji). Strona nie dochowała przy tym należytej staranności, tj. nie była pewna czyimi pracownikami kieruje w zakresie remontu dachów, podając początkowo, że to byli pracownicy J. a następnie zmieniając zeznania, że było ich po trzech z jego firmy i J. Skarżący nie wiedział zatem faktycznie jaka Spółka J. wykonywała wskazane usługi, nie wykazując się tym samym należytą starannością, odliczając podatek naliczony z faktur wystawionych przez Spółkę J. Tym samym roboty określone w zakwestionowanej fakturze VAT zostały wykonane bądź to pracą osób zatrudnionych przez skarżącego, bądź to przy wykorzystaniu niezidentyfikowanych osób nie zatrudnionych formalnie przez stronę, bądź jej kontrahenta. Jednakże wykazane zostało, że prace te z pewnością nie mogły zostać wykonane przez podwykonawcę figurującego na zakwestionowanej fakturze, tj. J. Sp. z o.o. Faktura otrzymana od tego wystawcy nie potwierdza bowiem faktycznej sprzedaży usług przez tego kontrahenta, a jedynie posłużyła podatnikowi do obniżenia podatku należnego do zapłaty.
Zdaniem Dyrektora IAS skarżący mógł co najmniej przypuszczać, a w ocenie organu odwoławczego posiadał pełną świadomość, że uczestniczy w procederze wprowadzania do obrotu fikcyjnych faktur, które posłużyły do obniżenia podatku należnego. Wskazał, że przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Tymczasem skarżący wyjaśnił, że współpracę z firmą J. sp. z o.o. nawiązał przypadkiem, nie znał potencjału firmy. Nigdy nie był też w siedzibie firmy. D. J. widział 2 razy. Zapłata za usługi następowała gotówką, przy czym skarżący nie potrafił wskazać na rachunku bankowym środków na zapłatę wynagrodzenia. Bezspornie nie wykazano, że zapłata, w rzeczywistości, w ogóle nastąpiła. Strona w żaden sposób nie sprawdzała wiarygodności Spółki przed rozpoczęciem i w czasie trwania współpracy. Tym samym skarżący nie przedsięwziął żadnych środków ostrożności, aby zminimalizować swój udział w oszustwie podatkowym (zob. str. 14 - 16 zaskarżonej decyzji).
Dyrektor IAS wszystkie zarzuty odwołania uznał tym samym za nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik skarżącego (adwokat), wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji, stwierdzenie niemożności ich wykonania w całości
i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obydwu instancji
w całości i zwrot sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, postawił zarzuty naruszenia następujących przepisów:
- art. 188 Op poprzez oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez stronę;
- art. 291 § 2 Op poprzez nieudzielenie odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontroli;
- art. 122, 187 § 1 i art. 191 Op przez oparcie decyzji na wątpliwych dowodach
z przesłuchania osób w innych postępowaniach i wyciągnięcia na ich podstawie jednostronnych, niekorzystnych dla podatnika wniosków, niezgodnie z zasadą obiektywnej oceny zebranego materiału dowodowego;
- art. 122, art. 187 Op poprzez wysnucie z dowodów przeprowadzonych
w postępowaniu wniosków sprzecznych z zasadami logicznego myślenia, nie wyjaśniając przy tym dlaczego np. z zeznań świadków potwierdzających wykonywanie prac przez podatnika wyciągnięto wnioski, iż prace te nie były wykonywane;
- art. 210 § 4 Op poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji dlaczego organ podatkowy jednym dowodom dał wiarę, a innym odmówił waloru prawdziwości
i w zasadzie brak jest omówienia wniosków, jakie organ skarbowy wyciągnął
z poszczególnych dowodów;
- art. 194 § 1 i 3 Op w związku z art. 188 Op poprzez oparcie decyzji w zasadzie na dowodach zebranych w postępowaniu dotyczącym firmy J. sp. z o.o. i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na podstawie wniosków dowodowych składanych przez podatnika.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego nie można się zgodzić z tezą organów skarbowych, że firma J. Sp. z o.o. nie wykonywała prac na rzecz skarżącego. Nie jest bowiem prawdą to, że w okresie objętym kontrolą J. Sp. z o.o. nie zatrudniała pracowników. Z informacji posiadanych przez pełnomocnika skarżącego wynika, iż J. Sp. z o.o. zatrudniała osoby zza wschodniej granicy (głównie Ukraińców) na podstawie zezwolenia udzielonego przez Urząd Wojewódzki w W. Osoby te pracowały na podstawie umów o dzieło, co powodowało, iż nie było obowiązku naliczania składek ubezpieczeniowych od ich wynagrodzeń. Z tych względów przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, w tym z zeznań świadków na okoliczność potwierdzenia wykonania robót budowlanych udokumentowanych sporną fakturą VAT jest zatem kluczowe dla sprawy. Organ podatkowy, zgodnie z powołanymi zasadami postępowania jest również zobowiązany do zapewnienia stronie czynnego udziału w przeprowadzeniu tych dowodów, w tym możliwości zadawania świadkom pytań.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2017, poz. 2188), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub
z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, czyli przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 ppsa.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że spór w sprawie dotyczy oceny zasadności pozbawienia skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT wystawionej dla niego przez podmiot J. Sp. z o.o. w W.. w kwocie netto 25.000 zł, VAT 5.750 zł z tytułu wykonania remontu dachów na blokach nr 8 i 9 Oddziału Prewencji, Oddział P. Zdaniem organów podatkowych, w sprawie wykazane bowiem zostało, że faktura ta nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych (rzeczywiście wykonanych usług) przez podmiot uwidoczniony w jej treści jako wystawca. W roku 2011 kontrahent skarżącego wystawiał puste faktury VAT, o czym świadczy dowód m.in. z treści decyzji wydanej dla Spółki w trybie art. 108 § 1 ustawy o VAT. Organy podatkowe uznały, iż zakwestionowana faktura nie dokumentuje wykonania czynności. Roboty w niej określone nie zostały bowiem wykonane przez podwykonawcę figurującego na zakwestionowanej fakturze. Faktura ta nie potwierdza bowiem faktycznej sprzedaży usług przez kontrahenta, a posłużyła skarżącemu jedynie do obniżenia podatku należnego do zapłaty. Organy ustaliły, iż firma J. Sp. z o.o. zarządzana przez D. J. nie posiadała zasobów ludzkich, aby realizować różnorodne usługi, nie stwierdzono, aby zatrudniała pracowników z zagranicy, nie posiadała środków trwałych poza drobnym sprzętem budowlanym, brak jest też jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykonanie tych usług przez innych podwykonawców. Spółka zajmowała się wystawianiem pustych faktur, o czym świadczy wydana wobec niej decyzja określająca kwoty podatku podlegające wpłacie na podstawie art. 108 ustawy o VAT za 2011 r. Wskazano jednocześnie, iż sporna w niniejszej sprawie faktura nie została wykazana w decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r.) wobec nie stwierdzenia wprowadzenia jej do obrotu. Skarżący zaś wskazał, że nie wykazał tej faktury przez przeoczenie. Organ odwoławczy podniósł także, iż okoliczności i zachowanie skarżącego świadczą o niedochowaniu należytej staranności przy wyborze swojego kontrahenta i akceptowaniu ryzyka uczestniczenia w nierzetelnych transakcjach.
Skarżący utrzymuje natomiast, że organy podatkowe pominęły istotne okoliczności w sprawie, w szczególności bezpodstawnie odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z informacji jakie winny zostać pozyskane w toku postępowania oraz z zeznań wskazywanych świadków na okoliczność potwierdzenia wykonania przez wystawcę faktury spornych robót na budynku, udokumentowanych zakwestionowaną fakturą.
W konsekwencji organy podatkowe uznały, iż skoro zaewidencjonowana przez skarżącego faktura wskazująca ww. Spółkę jako jej wystawcę dotyczy czynności, które faktycznie nie zostały dokonane, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT nie może stanowić podstawy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jako że nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ odwoławczy uznał za prawidłową ocenę organu odwoławczego, iż zakwestionowana faktura jest faktura pustą sensu stricto, przy czym dokonał jednocześnie oceny, iż skarżący nie dołożył należytej staranności w celu uniknięcia udziału w oszustwach podatkowych, podważających zasadę neutralności VAT, a wręcz świadomie akceptował ryzyko dokonywania transakcji handlowych, których okoliczności budziły podejrzenia co do ich legalności.
W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, niezbędne do wydania zaskarżonej decyzji.
Zauważyć jednocześnie należy, że zarzuty skargi dotyczą naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania: art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że art. 122 Op stanowi, iż w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Art. 187 § 1 Op obliguje organ podatkowy do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś z treści art. 188 Op wynika, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zgodnie
z art. 191 Op organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Art. 194 § 1 Op wskazuje, iż dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, przy czym, jak wynika z § 3 przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego wyjaśnienia wymaga, że do realizacji uprawnienia strony do żądania przeprowadzenia dowodu niezbędne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia. Przesądza o tym norma prawa materialnego. Po drugie, przedmiotem dowodu nie może być okoliczność stwierdzona wystarczająco innym dowodem. Trzeba mieć na uwadze, że zupełność stanu faktycznego nie oznacza konieczności uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych stron postępowania podatkowego. Uwzględnione muszą być jedynie te spośród nich, które w świetle zarysowanej przez strony tezy dowodowej dotyczą dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA
z dnia 13 września 2005 r., II FSK 69/05, LEX nr 850014). Postępowanie dowodowe
w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (wyrok NSA z 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 256/07, LEX nr 369129). Uprawnienie strony wynikające z art. 188 Op, mające służyć zasadom z art. 122 Op i art. 187 § 1 tej ustawy nie ma charakteru bezwzględnego. Zasada zupełności materiału dowodowego wynikająca z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Należy przy tym pamiętać, że samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Skarżący naruszenia przepisów postępowania upatruje w braku przesłuchania świadków P. R., R. R. i D. J., twierdząc, że zeznania te miałyby wpłynąć na odmienną od dokonanej przez organy ocenę co do wykonania robót budowlanych przez pracowników skierowanych do pracy przez J. Sp. z o.o. Ponadto skarżący wskazuje na celowość zwrócenia się do Urzędu Wojewódzkiego Województwa [...] w W. z zapytaniem czy firma J. Sp. z o.o. w trzecim kwartale 2011 r. posiadała zezwolenia na zatrudnianie cudzoziemców, a jeżeli tak to ile osób miała prawo zatrudniać, zwrócenie się do Urzędu Kontroli Skarbowej w L. o udostępnienie dokumentacji księgowej Spółki J. za czwarty kwartał 2011 r. w celu przeprowadzenia dowodów na okoliczność wykonywania przez tą Spółkę robót budowlanych stwierdzonych zakwestionowanymi fakturami, przeprowadzenia dowodu z protokołów wykonania robót budowlanych na okoliczność wykonania przez J. Sp. z o.o. robót budowalnych objętych zakwestionowaną fakturą. Odnosząc się do tych zarzutów skargi zauważyć należy, iż z uzasadnienia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. wydanej dla J. Sp. z o.o. w W., włączonej do postępowania podatkowego w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. wynika, iż nie uzyskano żadnego dowodu, iż Spółka ta podnajmowała pracowników budowlanych (w tym osoby z zagranicy) od innych podmiotów, jak również Spółka nie przedłożyła dowodów na zatrudnienie tych osób. Wskazano w tym miejscu również, iż Spółka nie przedłożyła pełnej dokumentacji podatkowej, nie przedłożyła bowiem w szczególności faktur nabycia towarów i usług, które były przedmiotem odsprzedaży, rejestrów prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług, ewidencji środków trwałych. Wskazano jednocześnie, iż dokumentacja zabezpieczona przez Prokuraturę Okręgową w L. nie zawierała pełnej dokumentacji podatkowej Spółki, a podatnik jej nie uzupełnił. W tych okolicznościach w ocenie Sądu brak jest podstaw do wywodzenia tak daleko idących skutków dla ustaleń postępowania podatkowego, jak to sugeruje skarżący, albowiem J. Sp. z.o.o. w prowadzonym wobec niej postępowaniu nie wykazała zatrudniania pracowników budowlanych z Ukrainy, mimo, iż miało to niewątpliwie znaczenie dla jej sytuacji w tamtym postępowaniu, nie przedstawił też istotnej w zakresie wykazania rzeczywistego wykonywania usług dokumentacji podatkowej, także w odniesieniu do skarżącego. Zauważyć bowiem należy, iż w zainteresowaniu orzekającego w tamtej sprawie organu były także dwie inne faktury (z 28 czerwca i 30 września 2011 r.), niż zakwestionowana w niniejszej sprawie. Jak zaś wynika z zaskarżonej decyzji zakwestionowana w niniejszej sprawie faktura nie została uwzględniona w tamtym postępowaniu, z uwagi na niestwierdzenie wprowadzenia jej do obrotu, z uwagi na nieujawnienie jej przez skarżącego na wezwanie organów kontroli skarbowej. Podobnie należy się odnieść do twierdzeń skargi co do negatywnych skutków dla oceny okoliczności sprawy z powodu nie przesłuchania P. R. i R. R.– pracowników skarżącego oraz D. J., na okoliczność wykonywania robót budowlanych przez pracowników skierowanych do pracy przez J. Sp. z o.o. Zauważyć bowiem należy, iż skarżący nie sprawdzał wiarygodności swojego kontrahenta, nie sprawdzał gdzie pracownicy przywożeni przez D. J. są zatrudnieni, nie pytał ich o to, i jak wskazuje autor skargi, zakładał, że są to osoby zatrudniane przez jego Spółkę. Trudno zatem uznać za zasadne twierdzenia skarżącego, iż osoby te zatrudnione bezpośrednio przy wykonywaniu robót miałyby większą wiedzę o firmie występującej jako podwykonawca firmy skarżącego i jej pracownikach, niż sam skarżący. Kopia protokołu z przesłuchania w charakterze świadka D. J. z innego postępowania została zaś włączona do niniejszego postępowania postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Słusznie zatem organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do braku konieczności przeprowadzenia tych dowodów. W zakresie gromadzenia materiału dowodowego organy podatkowe nie mają bowiem obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów. Organy podatkowe winny wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, że mają to być jedynie działania niezbędne (art. 122 Op). Niezbędnymi działaniami są zaś takie, które są konieczne oraz istotne dla wyjaśnienia sprawy. Wystarczające jest, jeśli działania podjęte przez organ podatkowy mają charakter niezbędnych, tj. służących ustaleniu stanu faktycznego, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Odmowa przeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu w celu wyjaśnienia okoliczności już wyjaśnionych w tej sprawie nie jest, zdaniem Sądu naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Zauważyć jednocześnie należy, iż art. 181 Op wprost dopuszcza uwzględnienie jako dowodów w postępowaniu podatkowym materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, ustalenia faktyczne istotne dla sprawy nie budzą wątpliwości. Już same zeznania skarżącego dotyczące J. Sp. z o.o. pozwalają na wyciągnięcie wniosku, że współpraca z tym podmiotem była fikcyjna i ograniczona do przyjmowania pustych faktur. Skarżący podnosi, iż D. J. spotkał przypadkowo, w hurtowni, której nazwy nie pamięta i mimo tego w żaden sposób nie sprawdził wiarygodności jego firmy. Nie sprawdzał też kwalifikacji pracowników tej Spółki, którzy, jak twierdzi wykonywali pracę, nie pamiętał okoliczności dokonania zapłaty, a za fakturę zapłacił gotówką, mimo iż z ustaleń organów podatkowych nie wynika, aby pobrał z rachunku gotówkę wystarczającą na zapłatę kwoty z faktury i inne wydatki, które z pewnością skarżący ponosił. Natomiast z ustaleń dokonanych w postępowaniu kontrolnym wynikało, że ww. Spółka uczestniczyła w procederze wystawiania fikcyjnych faktur nabywanych przez różne podmioty gospodarcze. Ponadto orzekające w sprawie organy stwierdziły, że J. Sp. z o. o. nie posiadała zasobów ludzkich pozwalających realizować różnorodne usługi, nie posiadała środków trwałych poza drobnym sprzętem budowlanym. Zaważyć jednocześnie należy, iż z treści decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. wydanej wobec J. Sp. z o.o. wynika, iż Spółka wystawiała fikcyjne faktury dla danej firmy na określoną kwotę i wskazany zakres przedmiotowy, które to dane podawał nabywca faktury lub pośrednik występujący w jego imieniu, a za wystawione fikcyjne faktury otrzymywano "prowizję" w różnej wysokości. W decyzji tej wskazano jednocześnie, iż Spółka ta wykazała w deklaracji PIT-4R za 2011 r. należne zaliczki na podatek dochodowy w październiku od wynagrodzeń 4 pracowników, w listopadzie i grudniu 5 pracowników oraz w lipcu zaliczkę w kwocie 48 zł z tytułu umowy zlecenia/o dzieło.
Odnosząc się zatem do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, związanych w większości ze sposobem i zakresem przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny dowodów stwierdzić należy, że
w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłyby na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny, we wzajemnym powiązaniu zgromadzonych dowodów. Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie
z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, a w szczególności w art. 122, 180, 187, 188, 191 oraz 194 § 1 i 3 Op, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozważył całość zebranego materiału dowodowego, odniósł się do zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń,
a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił zrozumiale motywy swojego rozstrzygnięcia, pozostając w zgodzie z postanowieniami art. 210 § 4 Op. Należy też podkreślić, że strona skarżąca nie zdołała podważyć oceny poszczególnych dowodów dokonanej przez organy obu instancji mimo, że w odwołaniu od decyzji, jak i w rozpoznawanej skardze neguje ustalenia dokonane przez organy podatkowe oraz dowody zebrane
w toku postępowania kontrolnego. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym. W takim wypadku stanowisko skarżącego uznać należy jedynie za polemikę.
Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a strona na żadnym z etapów postępowania nie została pozbawiona zagwarantowanego w art. 123 Ordynacji podatkowej, prawa czynnego udziału w tym postępowaniu.
Sąd nie miał także wątpliwości, że materiał dowodowy sprawy został zgromadzony zgodnie z wynikającą z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej,
a uszczegółowioną w art. 181 tejże ustawy zasadą, nakazującą jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem (dotyczy to w szczególności i innych dokumentów dołączonych z akt innych postępowań podatkowych i spraw karnych). Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone skrupulatnie, dokładnie zbadano każdą okoliczność mogącą przyczynić się do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy podatkowe dokładnie wyjaśniły na podstawie jakich dowodów doszły do przekonania, iż usługi wynikające z zakwestionowanej faktury, nie zostały faktycznie przez podmiot je wystawiający wykonane. Wyjaśnienia te są przekonywające, tworzą logiczny oraz zgodny z doświadczeniem życiowym obraz zdarzeń. Podkreślenia wymaga, że zebrany materiał dowodowy jest jednoznaczny w swej wymowie. Należy zatem stwierdzić, że przeprowadzona swobodna ocena dowodów została dokonana prawidłowo, a zatem nie narusza prawa. Tym samym Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustalonym przez organy podatkowe stanie faktycznym.
Za niezasadny zdaniem Sądu należy uznać także zarzut naruszenia art. 291 § 2 Op poprzez brak udzielenia odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontroli. Organ
I instancji na zgłoszone zastrzeżenia odpowiedział bowiem pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. Odniósł się w nim do zgłoszonych w zastrzeżeniach wniosków dowodowych, ze wskazaniem, iż zastrzeżenia nie modyfikują ustalonego stanu faktycznego. Autor skargi dostrzega fakt sporządzenia i doręczenia tego pisma, wskazuje jednak, iż nie zawiera ono odpowiedzi na zastrzeżenia, czego Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż organy podatkowe zasadnie pozbawiły skarżącego prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego
w zakwestionowanej fakturze nie odzwierciedlającej rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego
z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy kwota wskazana jako podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy – faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanej w niej kwoty. Dysponowanie w tym przypadku przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi sam przez się uprawnienia do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy. To samo wynika z przepisów Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347/1 z 11 grudnia 2006), w szczególności z przepisów art. 167, 168 lit a, art. 220 ust. 1 pkt 1 tej Dyrektywy. Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od podatku przypadającego do zapłaty podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego na terytorium kraju od towarów lub usług dostarczanych, lub które mają być dostarczone podatnikowi przez innego podatnika. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że odliczenie przysługuje jedynie co do podatku powstałego w wyniku czynności wykonanej przez innego podatnika, a dla realizacji tego prawa podatnik musi posiadać fakturę wystawioną zgodnie z wymogami formalnymi. Faktura musi również odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenia gospodarcze.
Tylko zatem faktura rzetelna od strony podmiotowej i przedmiotowej, tzn. dokumentująca rzeczywistą czynność opodatkowaną podatnika, przez niego wykonaną i udokumentowaną tą fakturą, daje jej odbiorcy uprawnienie do odliczenia wykazanego w niej podatku. Nie chodzi przy tym o to, aby za fakturą stały jakiekolwiek czynności dokonane. Faktura winna bowiem stwierdzać rzeczywistość, a więc nie jest wystarczające podanie w niej jakichkolwiek danych. Konieczne jest podanie danych rzeczywistych stron transakcji - nabywcy i odbiorcy faktury oraz rzeczywistego przedmiotu transakcji oraz np. prawidłowej kwoty, ilości. System odliczeń podatku VAT ma na celu zwolnienie podatnika w całości od obciążeń podatkiem VAT należnym do zapłaty lub zapłaconym w toku całości jego działalności gospodarczej. Samo więc wykazanie w fakturze podatku VAT, jeżeli taki podatek nie wynika z rzeczywistej czynności rodzącej obowiązek podatkowy u jej wystawcy, nie może dawać podatnikowi prawa do odliczenia takiego podatku. Przyznanie w takiej sytuacji prawa do odliczenia podatku oznaczałoby, że prawo to przysługuje z tytułu samego posiadania faktury
z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który taką fakturę wystawił. W sytuacji, gdy faktura nie odpowiada rzeczywistemu zdarzeniu gospodarczemu, nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku w niej wykazanego. Faktura nie jest sama w sobie dowodem zdarzenia gospodarczego, któremu nie można by przeciwstawić innych dowodów. W przypadku powzięcia wątpliwości, co do tego, czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, organ podatkowy uprawniony jest do sprawdzenia zgodności faktury z tym zdarzeniem. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże domniemanie, iż odzwierciedla opisane w niej zdarzenia. Organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego, lecz również okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usługi, co sprowadza się do kontrolowania, czy w istocie faktura stwierdza fakt nabycia towarów lub usługi, a więc czy doszło między stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej (wyrok WSA z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt SA/Kr 254/07). Podobne stanowisko zaprezentował Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 24/03, stwierdził m.in., że "oryginał faktury VAT traktować należy jako wyłączny dowód zapłaty podatku VAT tylko w tym sensie, że jego brak uniemożliwia posłużenie się innymi środkami dowodowymi. Jego istnienie nie wyklucza natomiast możliwości ustalenia, że podatek faktycznie nie został zapłacony,
a wystawienie faktury (oryginału faktury) miało charakter pozorny".
Tym samym należy stwierdzić, że w świetle unormowań zawartych w art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy VAT podstawę do odliczenia podatku VAT naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Zatem faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do świadczenia usług pomiędzy konkretnymi podmiotami, w zakresie ściśle określonej usługi oraz w zakresie ilości danej usługi. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wykazały zaś w sposób przekonywujący, że zakwestionowana faktura VAT nie dokumentowała rzeczywistych usług świadczonych pomiędzy skarżącym a podmiotem, który wystawił dokument rozliczeniowy. Dlatego też zaskarżona decyzja wydana na tej podstawie prawnej jest zgodna z prawem.
Brak też jest podstaw do uznania, że strona w sposób dostateczny zweryfikowała ww. kontrahenta. Faktem bowiem jest, iż skarżący nie podjął żadnej próby weryfikacji ww. kontrahenta, co wynika z jego zeznań. Biorąc pod uwagę zaś sposób ułożenia współpracy, bez sprawdzenia kwalifikacji zatrudnianych pracowników, gotówkową płatność, wskazuje na zaniedbanie skarżącego lub też celowe działanie. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodzi istnienia szeregu czynników, które winny wzbudzić u skarżącego co najmniej wątpliwości co do rzetelności firmy,
z którą współpracował, jak np. przystanie na dokonywanie płatności gotówkowej, mimo znacznej kwoty, na którą opiewała faktura.
Skład orzekający w tej sprawie stwierdza jednocześnie, że w skardze dokonano wybiórczej, wyłącznie korzystnej dla skarżącego prezentacji poszczególnych fragmentów zdarzeń, pomijając te elementy zdarzeń, które były dla niego niekorzystne. Taka selektywna prezentacja stanu faktycznego, bez uwzględnienia całokształtu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy nie mogła doprowadzić do uchylenia wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów podatkowych. Natomiast zarzuty skargi sugerujące, że organy podatkowe oparły swoje ustalenia faktyczne na niekompletnym materiale dowodowym, ocenionym w sposób nieobiektywny i z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów są w realiach rozpoznawanej sprawy całkowicie chybione. Przy ocenie podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie można bowiem było pominąć dowodów, faktów i okoliczności, które w sposób bezpośredni (np. decyzja podatkowa wydana wobec kontrahenta strony - rzekomego wykonawcy robót budowlanych) wskazywały na prawidłowość ustaleń o fikcyjnym charakterze faktury VAT zakwestionowanej w niniejszym postępowaniu.
Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie należy w pełni zaakceptować stanowisko organów podatkowych jako prawidłowe dotyczące ustaleń o fikcyjności faktur wystawionych przez rzekomego wykonawcę. W świetle zgromadzonego materiału Sąd stwierdza zatem, że w niniejszej sprawie zostały zachowane wszystkie wymagane przez przepisy ordynacji podatkowej zasady prowadzenia postępowania dowodowego. Wbrew wywodom zawartym w skardze, organy podatkowe poddały analizie zgromadzony materiał dowodowy w sposób kompleksowy. Prawidłowe pozostaje stanowisko, że w toku postępowania podatkowego wykorzystano wszystkie dowody, które były niezbędne do przeprowadzenia i, że wyprowadzone z nich wnioski były logiczne i spójne. Uznanie prawidłowości poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych przesądza także o poprawności przyjętej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło