III SA/Wa 644/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-27

Skład orzekający: Jerzy Płusa, Alojzy Skrodzki, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, ma obowiązek uwzględnić ważny interes podatnika lub interes publiczny, czy też decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, działa w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo, ale nie obowiązek, umorzyć zaległość, nawet jeśli wystąpiły przesłanki wskazujące na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona do badania prawidłowości przeprowadzonego postępowania, a nie do nakazania organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2002 r., powołując się na przedawnienie zobowiązania oraz trudną sytuację finansową i zdrowotną, a także na fakt uniewinnienia go przez Sąd Najwyższy od zarzutu działania na szkodę Skarbu Państwa. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a sytuacja finansowa skarżącego nie jest na tyle trudna, aby zapłata zaległości stanowiła zagrożenie egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2002 r. oddala skargę 1. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: "ustawa Ord. pod.", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] września 2008 r. odmawiającej J. W., powoływanemu dalej jako: "Skarżący" lub "Strona" umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres: czerwiec i lipiec 2002 r. w łącznej wysokości 124.732,29zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 101.939,00 zł. W uzasadnieniu ostatecznej decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż Skarżący wnioskiem z dnia 21 lipca 2008r., uzupełnionym w dniu 1 września 2008 r. zwrócił się do właściwego organu o umorzenie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2002 r. w kwocie 124.732,29 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 101.939,00zł. W uzasadnieniu wniosku Strona powołała się na przepisy art. 68 i art. 70 ustawy Ord. pod. wskazując, iż przedmiotowa zaległość podatkowa uległa przedawnieniu oraz na art. 44, oraz art. 51 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks Karny Skarbowy i art. 1 pkt 34, art. 39, art. 41 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Kodeks Karny Skarbowy oraz niektórych innych ustaw. We wniosku Skarżący wyjaśnia, że otrzymał akt oskarżenia nr [...], w którym został oskarżony, iż od czerwca do lipca 2002 r. wyrządził szkodę majątkową Skarbowi Państwa poprzez nierzetelne prowadzenie ewidencji sprzedaży VAT. Skarżący zaznaczył, że na podstawie wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] grudnia 2005 r. wniesionego do Sądu Gospodarczego, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Sygn. akt [...] został pozbawiony na okres 4 lat możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni lub stowarzyszeniu. Skarżący we wniosku o umorzenie zaległości podniósł, że wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] kwietnia 2008 r. sygn. akt [...] uchylono wyrok Sądu Okręgowego i utrzymany nim wyrok Sądu Rejonowego i uniewinniono go od przypisywanego mu czynu. Wskazał, iż z powodu braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, wieku i choroby cukrzycowej oraz nadciśnienia nie może podjąć pracy zarobkowej nie tylko jako technolog i na stanowiskach kierowniczych, ale przede wszystkim pracy fizycznej. Mimo tych trudności stara się spłacić częściowo zaległości podatkowe i inne zaległości z otrzymywanego świadczenia emerytalnego, które wynosi 1.010,59 zł. Skarżący oświadczył, iż ponosi koszty związane z: opłatami za energię elektryczną w kwocie 150 zł, zużycia wody w kwocie 40 zł, podatkiem z tytułu współwłasności nieruchomości, należnego Gminie C. i J. w kwocie średnio 150 zł, zakupem lekarstw w kwocie 200 zł miesięcznie. Skarżący wskazał także, że posiada obciążenia komornicze w kwocie 439,24 zł miesięcznie. 2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówił umorzenia wnioskowanych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2002 r. z uwagi na brak przesłanek wynikających z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod. 3. Pismem z dnia 9 października 2008 r. Skarżący wniósł odwołanie do organu wyższego stopnia, w którym wystąpił ponownie o umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu odwołania polemizując z uzasadnieniem decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, iż stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego odnośnie nie wywiązania się przez Stronę z udzielonego układu ratalnego jest niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż zdaniem Skarżącego po uwzględnieniu dokonanych wpłat, pobranych nadpłat oraz potrąceń komorniczych dokonał on łącznej wpłaty na konto organu podatkowego w kwocie 150.994,32 zł. Wyjaśnił także, iż wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Sygn. akt [...], po rozpatrzeniu kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. i uniewinnił go od przypisywanego mu czynu. Skarżący w uzasadnieniu swojego wystąpienia dokonał analizy wysokości posiadanych zaległości i zarzucił nierzetelne i tendencyjne podejście Urzędu Skarbowego do przedmiotowej sprawy. 4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres: czerwiec i lipiec 2002r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że zgodnie z brzmieniem art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod. organ podatkowy, z zastrzeżeniem art. 67b, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę ma zatem charakter uznaniowy i realizowana jest na wniosek podatnika, bądź osoby trzeciej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej uznaniowość oznacza, że do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, przy czym nawet stwierdzenie, że w sprawie wystąpią okoliczności odpowiadające kierunkowej dyrektywie wyboru może, lecz nie musi prowadzić do pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Uznaniowość decyzji nie zwalnia organów podatkowych z obowiązku prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych ani z obowiązku zebrania materiału dowodowego i jego oceny. Organ wyższego stopnia podkreślił, że z materiału dowodowego wynikało, iż przedmiotowa zaległość dotyczyła podatku od towarów i usług i powstała w wyniku nierzetelnego prowadzenia przez Stronę ewidencji sprzedaży VAT za czerwiec 2002 r. poprzez zawyżenie podatku naliczonego za miesiąc czerwiec 2002 r. i przeniesienie należnej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia za lipiec 2002 r. Organ odwoławczy potwierdził stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Uznał, że problemy z jakimi boryka się Strona są konsekwencją podejmowanych działań i nieuzasadnione jest przenoszenie ich na budżet państwa. W ocenie organu odmienne stanowisko stawiałoby Skarżącego w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podatników którzy prawidłowo deklarują i płacą w terminie swoje zobowiązania podatkowe. Ze złożonego przez Stronę oświadczenia o sytuacji finansowej wynikało również, iż Strona obecnie nie prowadzi działalności, źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 1.010,59 zł netto. Ze złożonego PIT-11 za 2007 r. wynikało, iż Skarżący osiągnął przychód roczny z wynagrodzenia za pracę w kwocie 3.000 zł. Powyższe okoliczności w zestawieniu z wydatkami Skarżącego zdaniem organu wskazywały, iż jego sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, aby zapłata zaległości stanowiła zagrożenie egzystencji. Dyrektor Izby Skarbowej w rozpatrywanej sprawie nie dostrzegł sytuacji wystąpienia ważnego interesu Strony lub interesu publicznego, uzasadniającego zastosowanie ulgi w formie umorzenia zaległości wraz z odsetkami skutkującej całkowitą rezygnacją Skarbu Państwa z dochodzenia swoich należności również w przyszłości. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły zdarzenia nagłe niezależne od sposobu postępowania Strony bądź spowodowane działaniem czynników, na które Strona nie miała wpływu zatem zgodzić należy się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji który uznał, że nie ma podstaw do wyjątkowego potraktowania przedmiotowej sprawy i udzielenia ulgi wynikającej z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod. polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. W odniesieniu do wysokości istniejącej zaległości w podatku od towarów i usług organ wyższego stopnia wskazał, iż na dzień złożenia wniosku tj. 24 lipca 2008 r. w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej na karcie kontowej Strony widniała zaległość w kwocie 124.732,29 zł wraz z odsetkami w kwocie 101.939,00 zł. Natomiast dokonywane przez Stronę wpłaty w okresie przed złożeniem wniosku były księgowane zarówno na zaległości podatkowe jak i na odsetki za zwłokę, zgodnie z zasadami określonymi w art. 55 § 2 ustawy Ord. pod. Odnośnie podniesionej w odwołaniu kwestii, iż wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Sygn. akt [...] Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. i uniewinnił Stronę od przypisywanego mu czynu, należy zauważyć, iż z treści powyższych orzeczeń wynika, że Strona została uniewinniona z zarzutu działania na szkodę Państwa tj. o czyn z art. 303 §1 KK. Uchylenie zatem przez Sad Najwyższy powyższych orzeczeń Sadu Okręgowego i Sądu Rejonowego nie oznacza, iż Strona prowadziła rzetelnie ewidencje VAT a jedynie wskazuje, iż czyn ten nie może być uznany za przestępstwo z art. 303 § 1 KK. Powyższe oznacza, iż Strona nie została zwolniona z uiszczenia należnych podatków, które są wymagalne nadal. Wyrok Sądu Najwyższego zdaniem organu odwoławczego, nie stanowił w związku z tym przesłanki interesu publicznego uzasadniającej umorzenie przedmiotowych zaległości. W uzasadnieniu decyzji wskazano także, iż Dyrektor Izby Skarbowej mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż przedmiotowe zobowiązanie mogło ulec przedawnieniu wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji w tym zakresie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w odpowiedzi pismem z dnia [...] lutego 2009 r. wyjaśnił, iż w związku z postanowieniami Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] oddalającym wnioski o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej na nieruchomości Strony została złożona skarga. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], nr [...] oraz [...] Sąd Rejonowy oddalił wnioski w sprawie złożonej skargi. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] stycznia 2009 r. złożył apelację w tej sprawie do Sądu Okręgowego w S., sprawa jest w toku. Zatem mając na uwadze powyższe nie można stwierdzić czy w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie przedmiotowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od czerwca do lipca 2002 r. Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstawy do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. 5. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. W uzasadnieniu skargi kwestionuje argumentację zawartą w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, wskazując, iż nie znajduje ona oparcia w stanie faktycznym. Strona Skarżąca w punkcie pierwszym uzasadnienia skargi podnosi, że zawarte w decyzji stwierdzenie organu wyższego stopnia, iż "przedmiotowa zaległość dotyczy podatku od towarów i usług i powstała w wyniku nierzetelnego prowadzenia przez Stronę ewidencji sprzedaży VAT za czerwiec 2002 r., poprzez zawyżenie podatku naliczonego za miesiąc czerwiec 2002r. i przeniesienie należnej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia za lipiec 2002 r....", nie ma żadnego pokrycia prawnego. Skarżący na poparcie swego stanowiska powołuje wyrok Sądu Najwyższego. W punkcie drugim skargi Skarżący wskazuje, iż z analizy sytuacji finansowej przyprowadzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej nie wynikało jasno, iż Skarżącemu na miesięczne utrzymanie, po odtrąceniu wydatków pozostaje na miesięczne utrzymanie kwota netto 470,59 zł a po doliczeniu wynagrodzenia za pracę w wysokości 250 zł miesięcznie kwota w wysokości 720,59 zł. Skarżący podkreślił, iż ze względu na jego stan zdrowia, sytuację finansową oraz z racji wieku zapłata zaległości podatkowej w wysokości 226.671,29 zł nie będzie możliwa. W punkcie trzecim uzasadnienia skargi Skarżący nie podziela argumentu z zaskarżonej decyzji, "iż sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, aby zapłata zaległości stanowiła zagrożenie egzystencji Strony". Skarżący nie zgodził się z argumentem zawartym w zaskarżonej decyzji, iż fakt, że Strona posiada inne zaległości podatkowe świadczy o tym, iż Skarżący uchyla się od płacenia wszelkich zobowiązań podatkowych. Na poparcie swojego argumentu Skarżący wyjaśnił, że w dniu 15 maja 2007 r. przekazał do organu podatkowego zastawienie dokonanych wpłat. 6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. W rozpoznawanej sprawie skład orzekający nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik spraw lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Podnieść należy, iż zgodnie z dyspozycją przepisu art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod. organ podatkowy, z zastrzeżeniem art. 67b, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Należy wyjaśnić, że ustawodawca w powyższym przepisie użył sformułowania "może" co oznacza, że wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego polegającego na uprawnieniu, a nie obowiązku organu podatkowego do podjęcia określonych działań. Uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych z uwagi na wymienione wyżej przesłanki nie budzi wątpliwości. W świetle zaś ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia zaległości podatkowych dysponuje w tym przypadku organ podatkowy, który może, ale nie musi, umorzyć zaległości podatkowe. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r. Sygn. akt I SA/Łd 1811/96; LEX nr 31877). Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi. W kontekście powyższego stanowiska na podkreślenie zasługuje to, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Sąd w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości w zastosowaniu art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod., gdyż dokonując przełożenia ustawowych pojęć na konkretny stan faktyczny rozpatrywanej sprawy organy podatkowe nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, jak również zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd pragnie podkreślić, że powstałe zobowiązanie podatkowe były efektem prowadzenia przez Stronę działalności gospodarczej i nie wywiązywania się należycie z obowiązków wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż Strona nie dokonała wpłaty do Budżetu Państwa należnego podatku od towarów i usług wynikającego z deklaracji VAT - za okres czerwiec - lipiec 2002 r. Odnosząc się do podniesionej przez Skarżącego okoliczności związanej z jego uniewinnieniem przez Sąd Najwyższy uznać należy, iż fakt ten nie miał wpływu na samo istnienie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2002 r. jak i sytuację prawnopodatkową Skarżącego. Co prawda Sąd Najwyższy powołanym w stanie faktycznym sprawy wyrokiem uniewinnił Stronę od przypisywanego jej czynu wyrządzenia Skarbowi Państwa szkody w postaci uszczuplenia podatku VAT na skutek nierzetelnego prowadzenia ewidencji sprzedaży VAT i stwierdził, iż czyn ten nie może być uznany za przestępstwo z art. 303 § 1 KK, jednakże stwierdzić należy, że fakt wydania wyroku w tej sprawie nie oznacza, że Strona została zwolniona z obowiązku uiszczenia należnych podatków, które są nadal wymagalne. 8. Sąd nie podzielił także zarzutu Strony, iż przeprowadzona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analiza jej sytuacji finansowej nie wskazuje wprost, iż miesięcznie Stronie na utrzymanie pozostaje kwota 720,59 zł, gdyż organ wyższego stopnia przedstawił dokładnie jakie Strona osiąga dochody i jakie ponosi koszty. Sąd pragnie zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż Strona otrzymuje emeryturę w kwocie 1.010,59 zł netto, oraz po szczegółowym wyliczeniu wydatków Skarżącego wskazano, iż łącznie koszty utrzymania wraz z potrąceniem komorniczym wynoszą 829,24 zł, powołano się także na złożony PIT-11 za 2007 r. z którego wynika, iż Strona Skarżąca osiągnęła przychód roczny z wynagrodzenia za pracę w kwocie 3.000 zł. Ponadto wskazano, iż Strona jest współwłaścicielem nieruchomości tj. gospodarstwa rolnego o pow. 7ha i z tego tytułu opłaca podatki do Gmin C. i J. Zgodnie z postanowieniem Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w M., współwłaścicielem gospodarstwa rolnego jest Skarżący. Powyższe okoliczności wskazują, iż organy podatkowe prawidłowo zbadały okoliczności związane z sytuacją majątkową Skarżącego uznając w sposób zgodny ze swoim uznaniem popartym doświadczeniem i własną oceną materiału zgromadzonego w sprawie, iż sytuacja Strony nie jest na tyle trudna, aby zapłata zaległości stanowiła zagrożenie jej egzystencji. Skarżący wniosek swój uzasadniał trudną sytuacją finansową. Jednakże, jak to słusznie zauważyły organy podatkowe trudności finansowe same w sobie nie uzasadniają umorzenia zaległości podatkowej, zwłaszcza wtedy, gdy w sytuacji analogicznej do sytuacji wnioskodawcy znajduje się również szereg innych podmiotów. Stanowisko takie wielokrotnie zajmowały sądy administracyjne (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA/Łd 638/02, POP 2004/4/78; z dnia 29 września 1999 r. III SA 7356/98 Lex nr 39720; z dnia 11 sierpnia 1998 r. sygn. akt I SA/Wr 792/96, Lex nr 33633). 9. W orzecznictwie przyjmuje się także, że o istnieniu ważnego interesu strony decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu lub nie zaległości podatkowej. Podkreśla się przy tym, iż ważnego interesu strony nie można utożsamiać z jej subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. Ponieważ instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy (zasadą jest bowiem płacenie podatków), uzasadnieniem jej zastosowania będzie wystąpienie względów nadzwyczajnych, okoliczności, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu wnioskującego o ulgę (zob. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004; s. 253). "Interes publiczny", o jakim mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod. nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Zdaniem Sądu, organy podatkowe miały zatem prawo uwzględnić przy ocenie wystąpienia tej przesłanki również charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez podatników, a także obciążający je obowiązek dbałości o dochody budżetu Państwa. 10. Odnosząc się zarzutu Skarżącego, iż organ odwoławczy nie przeanalizował dogłębnie złożonego odwołania, gdyż powołał się na płacone podatki do gminy C. a nie gminy C. Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. sprostował oczywistą omyłkę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotycząca błędnie powołanej gminy C., a nie gminy C. 11. Zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Oceniły przedstawione przez Skarżącego przyczyny, dla których domagał się on umorzenia zaległości podatkowych. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia oraz zapewniły czynny udział Strony. Tym samym Sąd uznał, że zaskarżone decyzje, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszały prawa. W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej określanej jako "p.p.s.a."). 12. Sąd wskazuje także, iż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Przyjmując stanowisko zaprezentowane w piśmiennictwie podnieść należy, iż przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności) zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd wydając orzeczenie w niniejszej sprawie przyjął, iż na dzień wydania orzeczenia w sprawie nie istniały okoliczności potwierdzające podnoszony przez Skarżącego zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało bowiem, że w stosunku do Skarżącego dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego, a także iż organ podatkowy dokonując czynności egzekucyjnych wniósł do Sądu wnioski o wpis hipoteki przymusowej w księgach wieczystych nieruchomości należących do Skarżącego. Z akt sprawy wynikało jednakże, iż Sąd Rejonowy w M. postanowieniami z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] oddalił wnioski o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej na nieruchomości Strony. Na te postanowienia organ złożył stosowne skargi. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], nr [...] oraz [...] Sąd Rejonowy oddalił wnioski w sprawie złożonej skargi. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] stycznia 2009 r. złożył apelację w tej sprawie do Sądu Okręgowego w S, sprawa jest w toku. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podkreśla, że przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie była wyłącznie sprawa umorzenia zaległości podatkowej. Zatem kwestie związane z ewentualnym nieistnieniem dochodzonego obowiązku mogłyby być rozstrzygane w innych postępowaniu normowanym przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tych też względów Sąd przyjął w kwestii braku przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych stanowisko zaprezentowane przez organy podatkowe w przedmiotowej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło