III SA/Wa 836/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-27

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Bożena Dziełak, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ interpretacyjny (Minister Finansów) miał podstawy do pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, jeśli wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja prawnopodatkowa jest bezpośrednio związana z zadanym pytaniem, mimo że pytanie dotyczyło przepisów prawa podatkowego?
Ratio decidendi
Organ interpretacyjny miał podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący stanu faktycznego ani nie przeformułował pytania w sposób jednoznacznie wskazujący na jego indywidualną sprawę podatkową i konsekwencje dla jego praw i obowiązków. Wnioskodawca oczekiwał rozstrzygnięcia kwestii, która dotyczyła głównie jego kontrahenta, a nie jego własnej sytuacji prawnopodatkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, pytając o zastosowanie konkretnych przepisów (art. 6 pkt 2, art. 29, art. 29a u.p.t.u.) w przypadku, gdy sądy powszechne uznają pobrane przez jej kontrahenta opłaty półkowe za czyny nieuczciwej konkurencji. Minister Finansów wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku, wskazując na brak wyczerpującego opisu stanu faktycznego i przeformułowania pytania w sposób odnoszący się do jej sytuacji prawnopodatkowej. Po bezskutecznym uzupełnieniu, Minister pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. spółki akcyjnej spółki komandytowej z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oddala skargę Skarżąca – D. S.A. w P. (obecnie D. S.A. sp. kom.), 21 sierpnia 2014 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. Opisując stan faktyczny wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie hurtowej sprzedaży wyposażenia łazienek, pieców i eko-groszku. Zawarła z L. sp. z o.o. umowy handlowe na dostawy towarów, w których znalazły się zapisy o przyznaniu tej spółce premii pieniężnej (po przekroczeniu progu obrotu 50.000 zł) i o zapłaceniu na jej rzecz równowartości 1% od wartości netto obrotów wynikających wystawionych przez Skarżącą faktur z tytułu wszystkich dostaw dokonanych w roku kalendarzowym, z tytułu wsparcia działań marketingowych tej spółki, na podstawie wystawionej przez nią faktury. Zdaniem Skarżącej, pobierane przez L. sp. z o.o. opłaty z tytułu premii pieniężnych oraz za wsparcie działań marketingowych (tzw. "opłaty półkowe") stanowią czyny nieuczciwej konkurencji, utrudniające innym przedsiębiorcom dostęp do rynku, polegające na pobieraniu innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towarów do sprzedaży (art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji; Dz. U. Nr 153, poz. 1503). Po wezwaniu do zwrotu pobranych opłat półkowych oraz wypowiedzeniu umowy, w kwietniu 2014 r. Skarżąca wniosła pozew o zasądzenie opłat półkowych pobranych przez L. sp. z o.o. Skarżąca zadała pytanie, czy w zakresie pobranych od grudnia 2010 r. do lutego 2014 r. opłat półkowych, w przypadku gdy sądy powszechne rozpoznające sprawy cywilne i ewentualnie w razie wniesienia skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy uznają, iż pobrane od niej przez L. sp. z o.o. premie pieniężne oraz opłaty za wsparcie działań marketingowych są czynami nieuczciwej konkurencji zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zastosowanie będzie miał art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 177, poz. 1054) – dalej: "u.p.t.u.", czy też art. 29 ust 4 tej ustawy, który obowiązywał do 31 grudnia 2013 r. i obowiązujący od 1 stycznia 2014 r. jego odpowiednik art. 29a u.p.t.u.? Zdaniem Skarżącej, która powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego ("NSA") z 25 czerwca 2012 r. sygn. akt I FPS 2/12, do przedmiotowych opłat półkowych zastosowanie znajdzie jedynie art. 6 pkt 2 u.p.t.u. Czyny nieuczciwej konkurencji są bowiem czynami niedozwolonymi i tym samym nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy Sądy powszechne jednolicie wskazują, iż pobieranie opłat półkowych stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Tym samym do przedmiotowych opłat nie będzie miała zastosowania ww. uchwała NSA. W opinii Skarżącej prawnopodatkowa kwalifikacja upustów, bonusów i premii pieniężnych zależy od ich uprzedniej prawidłowej kwalifikacji cywilnoprawnej pod kątem ich dopuszczalności. Kolejność taką nakazuje art. 6 pkt 2 u.p.t.u. Organ interpretacyjny uznał, iż wniosek o wydanie interpretacji nie spełnia wymogów formalnych i na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, wezwał Skarżącą do jego uzupełnienia przez przedstawienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do opłat półkowych, przeformułowanie pytania adekwatnie do wyczerpująco przedstawionego stanu faktycznego w sposób odnoszący się do sytuacji prawnopodatkowej Skarżącej i przedstawienie jej własnego stanowiska w kontekście przeformułowanego pytania i doprecyzowanego opisu sprawy. W odpowiedzi na to wezwanie, udzielonej pismem z 24 listopada 2014 r., Skarżąca stwierdziła, iż Organ interpretacyjny nie do końca zrozumiał pytanie przyporządkowane do stanu faktycznego opisanego we wniosku. W jego kompetencji nie leży rozstrzyganie, czy opłaty półkowe są czynem nieuczciwej konkurencji – należy to bowiem do kognicji sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Formułując pytanie Skarżąca chciała się dowiedzieć, który przepis (art. 6 ust. 2, art. 29, art. 29a u.p.t.u.) będzie miał zastosowanie, jeżeli sądy powszechne (Sąd Najwyższy) rozstrzygną, iż pobrane premie pieniężne i opłaty z tytułu wsparcia działań marketingowych są czynami nieuczciwej konkurencji. Zdaniem Skarżącej, pobrana od niej premia pieniężna to dodatkowe wynagrodzenie za uzyskany obrót. Natomiast opłata z tytułu wsparcia działań marketingowych nie miała związku z jakimkolwiek świadczeniem na jej rzecz. Skarżąca się nie zgadza się z twierdzeniem L. sp. z o.o., że pobrana przez nią premia roczna jest czynnikiem cenotwórczym, a opłaty z tytułu wsparcia działań marketingowych mają związek z gazetkami reklamowymi. W celu pełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego Skarżąca przytoczyła szczegółowe zapisy jednej z umów dotyczących opłat półkowych. Uważała, iż postawione przez nią pytanie przyporządkowane zostało do stanu faktycznego odnoszącego się do jej sytuacji prawnopodatkowej już po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia sądu powszechnego (Sądu Najwyższego) rozpoznającego sprawy cywilne, że przedmiotowe opłaty są czynami nieuczciwej konkurencji, ponieważ takie rozstrzygnięcie będzie oznaczało, że nie były świadczone usługi na jej rzecz. Zgodnie zaś z art. 366 k.p.c. prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej. Zdaniem Skarżącej, nie było więc potrzeby przeformułowania pytania postawionego we wniosku o wydanie interpretacji. Aktualne pozostaje także jej wyrażone we wniosku stanowisko dotyczące pytania, zgodnie z którym opłaty półkowe, jako czyny nieuczciwej konkurencji, nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy i L. sp. z o.o. będzie zmuszona zwrócić Skarżącej pobrane opłaty. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., wniosek Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej pozostawił bez rozpatrzenia. Powołując się na art. 14b § 1 oraz art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wywiódł, że wnioskodawca ma prawo uzyskać interpretację prawa podatkowego w każdej indywidualnej sprawie, która może kształtować jego prawa i obowiązki na gruncie określonej regulacji podatkowej, w szczególności zaś rzutować na jego prawidłowe rozliczenie podatkowe. Przedstawienie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) w sposób wyczerpujący należy rozumieć, jako opisanie go szczegółowo tak, aby można było prawidłowo ocenić wątpliwości interpretacyjne przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie konkretnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Podany we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną faktyczną podstawę interpretacji i wyznacza granice, w jakich interpretacja ta będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne. Pytanie nie może zatem dotyczyć zdarzeń hipotetycznych. Zdaniem Ministra Finansów, w stanie faktycznym opisanym przez Skarżącą nie można w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej odpowiedzieć na postawione przez nią pytanie. Oczekuje ona bowiem potwierdzenia tezy, że w przypadku uzyskania wyroku sądu, premie pieniężne i opłaty z tytułu wsparcia marketingowego stanowią czyn nieuczciwej konkurencji, co z kolei oznacza, że usługi na rzecz Skarżącej nie były świadczone. Z opisu sprawy nie wynika, czy przedmiotem oceny sądu w hipotetycznym wyroku będzie kwestia wykonania lub niewykonania usług na rzecz Skarżącej na gruncie u.p.t.u., czy też wyłącznie fakt zaistnienia przesłanek deliktu zawartych w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Organ interpretacyjny władny jest dokonać wykładni tylko przepisów prawa podatkowego, zdefiniowanych w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wezwanie Skarżącej do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego i przeformułowania pytania nie miało na celu rozstrzygania, czy opłaty półkowe są czynem nieuczciwej konkurencji, ale sprecyzowanie okoliczności i przedmiotu interpretacji indywidualnej oraz ustalenie, czy wykładnia wskazanych przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe rozliczenie Skarżącej w ramach podatku i w rezultacie, czy w można ją uznać za "zainteresowanego" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy. Ustawodawca rozróżnia interpretacje ogólne oraz interpretacje indywidualne, co wskazuje, że ustalając uprawnienie określonego podmiotu do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej należy badać, czy jest to jego indywidualna sprawa. Z opisanego przez Skarżącą zdarzenia przyszłego wynika, iż jest ona nabywcą (odbiorcą) ewentualnej usługi świadczonej przez kontrahenta. Pytanie postawione we wniosku nie pozwala ustalić jego związku z wpływem na zakres opodatkowania Skarżącej – ewentualna odpowiedź na to pytanie nie dotyczy jej sytuacji prawnopodatkowej, lecz sytuacji kontrahenta. W rezultacie sposób, w jaki Skarżąca sformułowała pytanie, obejmując nim wpłaty z różnych tytułów, dokonywane na podstawie faktur wystawianych przez kontrahenta, nie pozwala na ustalenie precyzyjnego związku z jej sytuacją prawnopodatkową. W uzupełnieniu wniosku Skarżąca nie przeformułowała pytania w sposób umożliwiający wykazanie związku z jej prawami i obowiązkami podatkowymi oraz nie wykazała, w jaki sposób ma wpływ na jej rozliczenie z organem podatkowym. Skarżąca de facto oczekuje od Organu interpretacyjnego rozstrzygnięcia o prawidłowości wystawiania faktur przez kontrahenta, co nie przenosi się na jej sytuację prawnopodatkową. Skoro zaś pytanie postawione we wniosku nie odnosi się do konsekwencji podatkowych ciążących na Skarżącej, nie jest ona podmiotem zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Minister Finansów podkreślił, iż rolą organu podatkowego nie jest przyjmowanie za stan sprawy przedstawionego przez wnioskodawcę stanowiska ani dokonywanie założeń co do stanu faktycznego. Odwołał się również do ochronnej funkcji interpretacji indywidualnych (art. 14k-14m Ordynacji podatkowej). Ponieważ Skarżąca nie doprecyzowała okoliczności sprawy i nie przeformułowała pytania w sposób niezbędny do osadzenia zdarzenia w konkretnych realiach prawnopodatkowych, wniosek o wydanie interpretacji wraz z jego uzupełnieniem nie spełnia wymogów z art. 14b § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, co uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek Skarżącej należało zatem pozostawić bez rozpatrzenia. W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie i wydanie interpretacji indywidualnej. Zarzuciła rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej: – art. 14b § 1 w zw. z art. 169 § 1 i 4 przez niewydanie interpretacji pomimo, że uzupełniony wniosek o interpretację spełniał wymogi określone w art. 14b § 3; – art. 14b § 3 w zw. z art. 14g § 1 przez błędne przyjęcie, że stan faktyczny przedstawiony w uzupełnionym wniosku o interpretację pozostawał w oderwaniu od warunków z art. 14b § 3, w wyniku czego niesłusznie pozostawiony został bez rozpatrzenia; – art. 121 § 1 przez działanie w sposób niebudzący zaufania do organu. Skarżąca uważała, iż ma prawo wiedzieć, jaka będzie jej sytuacja podatkowa, gdy sądy powszechne (Sąd Najwyższy) uznają opłaty półkowe pobrane od niej przez L. sp. z o.o. za czyny nieuczciwej konkurencji. Dlatego też powinna uzyskać informację, czy w sprawie będzie miał zastosowanie art. 6 ust. 2, czy też art. 29 i art. 29a u.p.t.u. Gdyby wydano interpretację, znałaby odpowiedź na pytanie, która norma prawa podatkowego ma zastosowanie w jej indywidualnej sprawie. W opinii Skarżącej bardzo wyczerpująco przedstawiła stan faktyczny i jego ocenę prawną, a ponadto dostatecznie opis ten uzupełniła. Pytanie zostało sformułowane w taki sposób, aby organ podatkowy mógł osądzić zdarzenie w konkretnych dotyczących jej realiach prawnopodatkowych. Postanowieniem z 14 stycznia 2015 r. Minister Finansów swoje postanowienie z 2 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy. Podtrzymał stanowisko zajęte w postanowieniu pierwszoinstancyjnym oraz ponowił uzasadniającą je argumentację. Nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącej, że wnioskowana interpretacja dostarczyłaby jej odpowiedzi na pytanie, która norma prawa podatkowego ma zastosowanie w jej indywidualnej sprawie jako podatnika. Opisując stan faktyczny Skarżąca wskazała bowiem, że w wyniku zawartych umów handlowych, na podstawie faktur wystawionych przez kontrahenta dokonywała na jego rzecz wpłat z różnych tytułów. Wynika z tego, że Skarżąca jest nabywcą, tj. odbiorcą ewentualnej usługi świadczonej przez kontrahenta. Ewentualna odpowiedź na postawione we wniosku pytanie nie dotyczy zatem sytuacji prawnopodatkowej Skarżącej, a jej kontrahenta – wystawcy faktur. Tym samym pytanie to nie odnosi się do konsekwencji podatkowych ciążących na Skarżącej i nie jest ona podmiotem zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, organ interpretacyjny obowiązany jest zająć stanowisko "prawidłowe" lub "nieprawidłowe" w odniesieniu do całości uzasadnienia wnioskodawcy. Celem wydawania interpretacji indywidualnych nie jest przekazywanie wiedzy o zasadach postępowania w zależności od tego, z jaką sytuacją wnioskodawca ma do czynienia, lecz interpretacja precyzyjnie określonych przez wnioskodawcę przepisów prawa podatkowego, które mają zastosowanie w konkretnej sytuacji problemowej. Minister Finansów podkreślił, iż orzeczenie na gruncie prawa pozapodatkowego, że dany czyn nosił znamiona nieuczciwej konkurencji nie jest tożsame ze stwierdzeniem, iż między stronami nie doszło do świadczenia usług na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. Nie można więc trybie art. 14b Ordynacji podatkowej potwierdzić tezy Skarżącej, że wypłacane premie pieniężne i opłaty z tytułu wsparcia marketingowego stanowią czyn nieuczciwej konkurencji, co oznacza, że żadne usługi na jej rzecz nie były świadczone. W ocenie Ministra Finansów zarzuty Skarżącej były niezasadne. Złożony przez nią wniosek o wydanie interpretacji nie spełniał wymogów formalnych i pomimo wezwania – nie został uzupełniony. Sprawa nie mogła mieć zatem innego zakończenia, jak postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień. Podniosła takie same jak w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 14b § 1 w zw. z art. 169 § 1 i 4; art. 14b § 3 w zw. z art. 14g § 1 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreśliła, że w piśmie uzupełniającym wniosek w sposób wystarczający przedstawiła stan faktyczny. Jeżeli sąd powszechny (Sąd Najwyższy) rozstrzygnie, że opłaty półkowe pobrane przez L. sp. z o.o. są czynami nieuczciwej konkurencji, spółka ta będzie zmuszona zwrócić opłaty Skarżącej, co będzie oznaczało, iż do opłat tych zastosowanie znajdzie jedynie art. 6 pkt 2 u.p.t.u. Skarżąca uważała, iż Minister Finansów sugerował, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług opłaty za wsparcie działań marketingowych mogły stanowić udzielenie przez nią rabatu lub świadczenie usług przez kontrahenta. Odwołała się zatem do wyroku Sąd Najwyższy z 23 października 2014 r. sygn. akt I CKS 615/13, w którym odniesiono się do traktowania premii pieniężnej jako upustu cenowego. Podkreśliła, że ani nazwa nadana określonemu świadczeniu, ani nawet mechanizm jego rozliczania w taki sam sposób, jak gdyby był to uzgodniony przez strony rabat pomniejszający cenę towaru, nie nadaje temu świadczeniu przymiotu legalności. W przeciwnym razie, w łatwy sposób można byłoby przekwalifikować opłaty półkowe w rabat potransakcyjny, obchodząc zakaz wprowadzony w art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. To sąd powszechny (Sąd Najwyższy) po zbadaniu całokształtu okoliczności faktycznych sprawy rozstrzygnie, czy przedmiotowe opłaty są czynem nieuczciwej konkurencji. Natomiast pytanie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji dotyczy stanu faktycznego już po stwierdzenie przez sądy, że pobrane opłaty są czynem nieuczciwej konkurencji. Skoro L. sp. z o.o. pobierała od Skarżącej opłaty półkowe, Skarżąca ma prawo wiedzieć, jaka będzie jej sytuacja podatkowa, gdy sądy powszechne uznają te opłaty za czyny nieuczciwej konkurencji. Dlatego też Skarżąca powinna uzyskać odpowiedź na zadane we wniosku pytanie dotyczące norm prawa podatkowego. Organ interpretacyjny nie musiał ustalać stanu faktycznego, jako że Skarżąca przedstawiła stan faktyczny precyzyjny i jasny. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Jego zdaniem, uzasadnione były wątpliwości, czy odpowiedź na pytanie postawione we wniosku dotyczy sytuacji prawnopodatkowej Skarżącej, czy też jej kontrahenta – wystawcy faktur. Przepis art. 29 (art. 29a) u.p.t.u. reguluje podstawę opodatkowania. W przypadku faktur wystawionych przez kontrahenta odpowiedź odnosi się więc jego sytuacji prawnopodatkowej i to on mógłby zwrócić się z pytaniem, czy w opisanej sytuacji zastosowanie ma art. 6 ust. 2, czy art. 29 (art. 29a) u.p.t.u. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. I. Kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, tj. postanowienie w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Możliwość podjęcia takiego rozstrzygnięcia w przypadku wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przewiduje art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej, a tryb uzupełniana braku formalnego tego rodzaju wniosku określa art. 169 § 1 stosowany tu na mocy art. 14h tej ustawy. Przepis art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Stosownie zaś do art. 14g § 1 ww. ustawy, wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 pozostawia się bez rozpatrzenia. II. Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej). Sposób zastosowania przepisów prawa podatkowego przedstawiony w interpretacji indywidualnej odnosi się do konkretnej, opisanej przez wnioskodawcę sytuacji faktycznej, która już miała miejsce (zaistniały stan faktyczny) lub też dopiero będzie miała miejsce (zdarzenie przyszłe). Dokonywana w ramach tej instytucji interpretacja przepisów nie ma zatem charakteru abstrakcyjnego. Wnioskodawca może uzyskać stanowisko organu interpretacyjnego wyłącznie co do znaczenia i zastosowania przepisów prawa w konkretnej sytuacji faktycznej. Obowiązkiem określenia tej sytuacji oraz wyczerpującego jej przedstawienia we wniosku o interpretację ustawodawca obciążył właśnie wnioskodawcę (art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej). Obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego spoczywa na wnioskodawcy także z tego względu, że jego realizacja przełoży się niejako na przydatność samej interpretacji. Spełni ona swoje funkcje informacyjną i ochronną wobec wnioskodawcy, który się do niej zastosował, tylko o tyle, o ile rzeczywisty przebieg zdarzeń będzie odpowiadał opisanemu we wniosku o jej wydanie. Należyte spełnienie przez wnioskodawcę obowiązku wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) pozwala także stwierdzić, czy zagadnienie z zakresu prawa podatkowego przedstawione na tle tegoż stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) stanowi "indywidualną sprawę wnioskodawcy", a w rezultacie, czy wnioskodawca jest podmiotem "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na treść art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) oraz własne stanowisko wnioskodawcy sprowadzające się do oceny prawnej tegoż stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) są wymogami formalnymi wniosku o wydanie interpretacji – wymogami, których spełnienie warunkuje rozpatrzenie wniosku. Braki wniosku w tym zakresie mogą być uzupełnione właśnie w trybie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. III. W rozpoznanej sprawie, Minister Finansów wezwał Skarżącą do uzupełnienia wniosku przez przedstawienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do opłat półkowych (zarówno premii pieniężnych jak i opłat z tytułu wsparcia działań marketingowych), przeformułowanie pytania adekwatnie do wyczerpująco przedstawionego stanu faktycznego w sposób odnoszący się do sytuacji prawnopodatkowej Skarżącej oraz przedstawienie własnego stanowiska w kontekście przeformułowanego pytania i doprecyzowanego opisu sprawy. Minister Finansów domagał się uzupełniania opisu stanu faktycznego o informacje dotyczące związku opłat półkowych ze świadczeniem na rzecz wypłacającego oraz ich związku z dostawami zrealizowanymi w konkretnie określonym przedziale czasowym lub dotyczącymi określonego asortymentu towarów, warunków uzyskania premii i sposobu ich kalkulacji. Bezspornym jest, że Skarżąca odpowiedziała na wezwanie w zakreślonym jej terminie. Spór stron dotyczy natomiast kwestii, czy Minister Finansów miał podstawy do wystosowania powyższego wezwania oraz czy Skarżąca zastosowała się do tego wezwania. Zdaniem Ministra Finansów, ani we wniosku o wydanie interpretacji, ani też w jego uzupełnieniu Skarżąca nie sformułowała pytania związanego z jej prawami i obowiązkami podatkowymi. Odpowiedź na postawione przez nią pytanie dotyczyłaby sytuacji podatkowoprawnej jej kontrahenta. W rezultacie zaś nie można uznać Skarżącej za podmiot zainteresowany w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca uważała natomiast, że we wniosku o wydanie interpretacji w sposób wyczerpujący przestawiła stan faktyczny oraz sformułowała pytanie adekwatne do tegoż stanu faktycznego. Wydanie interpretacji dostarczyłoby jej informacji, jaka norma prawa podatkowego ma zastosowanie w jej indywidualnej sprawie. IV. Z treści wniosku o wydanie interpretacji oraz pisma uzupełniającego wniosek wynika, że Skarżąca wniosła przeciwko L. sp. z o.o. pozew o zasądzenie na jej rzecz opłat półkowych pobranych przez tę spółkę. Skarżąca uważa, że jeżeli sąd powszechny (ewentualnie Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym) uzna uiszczone przez nią opłaty półkowe za czyny nieuczciwej konkurencji, do opłat tych będzie miał zastosowanie jedynie art. 6 pkt 2 u.p.t.u., nie zaś art. 29 ust. 4 lub odpowiadający mu, obecnie obowiązujący art. 29a tej ustawy. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.p.t.u., przepisów tej ustawy nie stosuje się do. czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Zarówno art. 29 u.p.t.u. obowiązujący do 31 grudnia 2013 r., jak też art. 29a u.p.t.u. obowiązujący od 1 stycznia 2014 r., określają podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Poprzednio był to obrót rozumiany jako kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Zgodnie z obecnie obowiązującą definicją, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej. Wskazany przez Skarżącą art. 29 ust. 4 u.p.t.u. stanowił, że podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4b. W art. 29a u.p.t.u., rabaty, opusty, obniżki i zwroty udokumentowanych wydatków, których nie obejmuje podstawa opodatkowania, wskazane zostały w ust. 7 . Zagadnienie przedstawione przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji dotyczyło tzw. opłat półkowych, które uiszczała ona na rzecz L. sp. z o.o. W świetle zaś wskazanego przez nią art. 29 (art. 29a) u.p.t.u. opłaty te mogły mieć wpływ na podstawę opodatkowania podmiotu, na rzecz którego były płacone. Tym samym skutki ewentualnego uznania opłat za czyny nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji na gruncie podatku od towarów i usług Skarżąca odniosła do sytuacji prawnopodatkowej swojego konkurenta – L. sp. z o.o. W tej sytuacji prawidłowo Minister Finansów wezwał Skarżącą nie tylko do podania informacji umożliwiających klasyfikację opłat półkowych z punktu widzenia art. 29 ust. 4 i art. 29a u.p.t.u., ale też do przeformułowania pytania w taki sposób, aby dotyczyło ono jej sytuacji prawnopodatkowej, czyli jej uprawnień i obowiązków na gruncie podatku od towarów i usług, a także przedstawienia stanowiska uwzględniającego przeformułowane pytanie oraz doprecyzowany opis stanu faktycznego. Oceniając dopuszczalność wydania interpretacji indywidualnej organ interpretacyjny musi wziąć pod uwagę wszystkie przepisy prawa podatkowego wskazane przez wnioskodawcę. Minister Finansów nie mógł więc ograniczyć się do analizy art. 6 pkt 2 z pominięciem art. 29 ust. 4 (art. 29a) u.p.t.u. Wezwanie musiało uwzględniać okoliczności istotne z punktu widzenia wszystkich wymienionych we wniosku przepisów podatkowych. Zdaniem Sądu, wezwanie Skarżącej do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji było konieczne w celu umożliwienia jej wykazania, iż jest podmiotem zainteresowanym, uprawnionym do uzyskania interpretacji, o której wydanie wnioskowała – innymi słowy, umożliwienia wykazania, że złożyła wniosek w jej indywidualnej sprawie, co mogła uczynić właśnie doprecyzowując opis stanu faktycznego oraz dostosowując do niego pytanie. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, kierując do niej wezwanie Minister Finansów nie zmierzał natomiast do dokonania oceny, czy pobieranie od niej opłat półkowych było czynami nieuczciwej konkurencji. V. Zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej jest ten, kto zwraca się o wydanie interpretacji w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Ze sposobu ukształtowania instytucji interpretacji indywidualnych wynika, że status "osoby zainteresowanej" należy rozpatrywać przede wszystkim przez pryzmat zagadnienia prawnego poddanego ocenie organu interpretacyjnego. Zagadnienie to przesądza bowiem o możliwości skorzystania przez wnioskodawcę z wydanej interpretacji. Jak słusznie zauważył Minister Finansów, wniosek o interpretację może złożyć tylko osoba, która po wydaniu interpretacji mogłaby skorzystać z gwarancji, że zastosowanie się do uzyskanej interpretacji nie może jej szkodzić. W świetle powyższego Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów, że do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawnopodatkowych. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy lub dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu, a zatem wywołujące określone konsekwencje wynikające z przepisów prawa podatkowego (np. wyroki NSA: z 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 1681/09; z 21 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1359/12 oraz z 25 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 462/13; dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca natomiast "nie przełożyła" niejako opisanego stanu faktycznego oraz zagadnienia ujętego w pytaniu na dotyczącej jej konsekwencje zaistnienia tego stanu faktycznego na gruncie podatku od towarów i usług. Minister Finansów nie negował samej możliwości wydania interpretacji indywidualnej w zakresie wskazanych przez Skarżącą przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Nie podważał również możliwości wydania interpretacji na tle opisanych przez Skarżącą okoliczności faktycznych. Słusznie uznał natomiast, że okoliczności faktyczne opisane przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji w powiązaniu z zagadnieniem przedstawionym w pytaniu, sformułowanym w odniesieniu do konkretnych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, nie pozwalały uznać, że wniosek dotyczył indywidualnej sprawy Skarżącej. Innymi słowy, Skarżąca nie wskazała żadnych wymagających oceny Organu interpretacyjnego skutków podatkowych, jakie na gruncie podatku od towarów i usług powstałyby dla niej z uwagi na ewentualne uznanie, że do opłat półkowych ma zastosowanie art. 6 pkt 2 u.p.t.u. Skutkiem takim nie jest podniesiona przez nią okoliczność, że kontrahent – L. sp. z o.o., obowiązany byłby do zwrotu opłat, wynikająca z faktu, że spółka ta nie świadczyła na rzecz Skarżącej żadnych usług, jako że opłaty półkowe stanowiły czyny nieuczciwej konkurencji. Zaznaczyć należy, że konstrukcja podatku od towarów i usług, której jednym z zasadniczych elementów jest prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, sprawia że w określonych sytuacjach podatnik może wystąpić z pytaniem o sytuację prawnopodatkową kontrahenta, wystawiającego mu faktury z wyszczególnionym podatkiem naliczonym. Jednakże to wnioskodawca powinien wskazać ewentualne powiązanie istniejące między jego sytuacją prawnopodatkową a sytuacją jego kontrahenta. Tego zaś Skarżąca nie uczyniła, choć Organ interpretacyjny stworzył jej taką możliwość. Z treści wniosku o wydanie interpretacji nie wynika, że jej wątpliwości związane z opłatami półkowymi dotyczyły podatku naliczonego, czy też działań, jakie na gruncie podatku od towarów i usług powinna byłaby podjąć w razie ewentualnego uznania przez sąd powszechny lub Sąd Najwyższy, że pobieranie od niej opłat półkowych było nieuprawnione. Stąd zasadność wystosowania do Skarżącej w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwania do uzupełnienia wniosku w zakresie, w jakim uczynił to Minister Finansów. Na wezwanie Organu interpretacyjnego Skarżąca uzupełniła zawarty we wniosku opis stanu faktycznego o informacje dotyczące opłat półkowych, ale nie podała żadnych okoliczności związanych z jej sytuacją jako podatnika podatku od towarów i usług. W rezultacie przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego nie był wyczerpujący. Skarżąca nie przeformułowała również treści pytania, pozostając przy zagadnieniu istotnym z punktu widzenia podstawy opodatkowania, której dotyczyły wskazane przez nią przepisy. Jej ocena konieczności zastosowania się do wezwania w tym zakresie była błędna i skutkowała nieuzupełnieniem braku formalnego wniosku, który powodował niemożność uznania, iż wniosek dotyczył indywidualnej sprawy Skarżącej – pochodził od podmiotu zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Zasadnie Minister Finansów uznał, że Skarżąca nie zastosowała się do prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji. W tej sytuacji prawidłowo wniosek ten pozostawił bez rozpatrzenia. Pouczenie o takim skutku niezastosowania się do wezwania zamieszczone zostało w treści wezwania. Z przedstawionych wyżej względów zarzuty podniesione przez Skarżącą w skardze Sąd ocenił jako niezasadne. V. Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia prawa w sposób, który powodowałby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło