III SA/Wa 883/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-15

Skład orzekający: Beata Sobocha, Waldemar Śledzik, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego jako Prezes Zarządu Spółki, która twierdzi, że jej mandat wygasł, ma legitymację do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną dotyczącą majątku tej spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Osoba wpisana do KRS jako Prezes Zarządu Spółki, mimo jej oświadczenia o wygaśnięciu mandatu, nie może być automatycznie pozbawiona statusu strony postępowania. Wpis do KRS rodzi domniemanie prawdziwości danych, a jego obalenie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Odmowa wszczęcia postępowania bez takiego wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów procesowych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zalegała z podatkiem VAT, w związku z czym wszczęto postępowanie egzekucyjne, w tym zajęto samochód ciężarowy. I.C., który był wpisany w KRS jako Prezes Zarządu Spółki, złożył skargę na czynność egzekucyjną, twierdząc, że jego mandat wygasł i nie jest już związany ze Spółką. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi, uznając I.C. za niebędącego stroną. Minister Finansów utrzymał tę decyzję w mocy. I.C. złożył skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku I. Spółka z o.o. z siedzibą w G. – dalej "Spółka" - na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] ([...]), obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z dnia 4 października 2012 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w banku [...] w G., a zawiadomieniem z dnia 15 listopada 2012 r. w Banku [...] we W. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przekazał przy piśmie z dnia 5 września 2013 r. tytuł wykonawczy nr [...] Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. celem dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny powołał się przy tym na oświadczenie Pana I.C. – dalej "Skarżący" - zawarte w piśmie z dnia 14 czerwca 2012 r. dotyczące majątku Spółki. W piśmie tym wskazano, iż Spółka posiada mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Do pisma załączono spis mienia Spółki na dzień 14 czerwca 2013 r. zaznaczając, iż mienie to znajduje się w miejscu zamieszkania Skarżącego. Wśród wymienionych w spisie składników mienia znajdował się samochód ciężarowy [...]. W celu wyegzekwowania przedmiotowych należności Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. protokołem z dnia 28 kwietnia 2014 r. dokonał zajęcia ruchomości w postaci samochodu ciężarowego [...]. W protokole zajęcia poborca skarbowy zaznaczył, iż obecny przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych Skarżący odmówił podpisania i odbioru protokołu. Jednocześnie w protokole poborca wskazał, iż zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem Skarżącego ("były Prezes i udziałowiec"), który odmówił potwierdzenia podpisem przyjęcia pod dozór zajętego pojazdu. Pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. Skarżący wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną związaną z zajęciem ruchomości, tj. samochodu ciężarowego [...] zarzucając, iż ww. zajęcie stanowi pogwałcenie prawa z pominięciem zarówno faktów jak i procedur. W ocenie Skarżącego zajęcie samochodu stanowiło grabież, gdyż nielegalny zabór mienia nie posiadającego obecnie ochrony ze względów formalno-prawnych jest działaniem zmierzającym do zniszczenia Spółki, a ponadto zabór podstawowego środka, którego brak praktycznie wyklucza możliwość działania firmy usługowej przy istnieniu innych możliwości jest działaniem represyjnym, łamiącym ustawę o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wskazał ponadto, iż od dwóch lat nie jest pracownikiem ani członkiem zarządu Spółki. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi Skarżącego z dnia 29 kwietnia 2014 r. na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., ponieważ Skarżący nie był stroną postępowania uprawnioną do składania skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - dalej "u.p.e.a.". Skarżący pismem z dnia 21 czerwca 2014 r. wniósł do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie organu. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w B. w kwestii braku legitymacji do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, podnosząc, iż w sprawie występuje jako współwłaściciel Spółki. Wskazał, iż jako współwłaściciel Spółki jest osobą w pełni upoważnioną do występowania w celu ochrony majątku Spółki będącej jego własnością, w sytuacji braku zarządu Spółki. Zdaniem Skarżącego, mandat do pełnienia funkcji członka zarządu wygasa automatycznie z chwilą zamknięcia roku obrachunkowego w przypadku, gdy zgromadzenie wspólników nie zatwierdziło sprawozdania finansowego, co jest zgodne z aktem założycielskim spółki. Jako potwierdzenie wygaśnięcia mandatu członka zarządu, Skarżący wskazał brak złożenia w ustawowym terminie do Sądu Rejestrowego zatwierdzonego przez Zgromadzenie Wspólników sprawozdania finansowego za 2011 rok. W ocenie Skarżącego to Sąd Rejestrowy winien z urzędu wykreślić zarząd z rejestru, ale zaniechał wykonania tego obowiązku powodując niezmiernie szkodliwe dla Spółki następstwa, gdyż brak możliwości działania przez były zarząd i brak możliwości zwołania zgromadzenia wspólników spowodowało wystawienie Spółki na wyniszczenie. Skarżący wskazał, że ani były zarząd, ani wspólnicy nie mogą być stroną w postępowaniu rejestrowym, Sąd natomiast ma prawo zwołania Zgromadzenia Wspólników oraz zobowiązania go do podjęcia uchwały w sprawie dalszej działalności Spółki jak również cło powołania nowego Zarządu. Podniósł ponadto, że współwłaściciel Spółki pozbawiony jest możliwości zakwestionowania wysokości należności z tytułu podatku od towarów i usług i nie może zweryfikować poprawności tytułu wykonawczego. Podobnie jak w skardze na czynności egzekucyjne Skarżący ponowił zarzut wymuszania nadzoru nad zajętą ruchomością. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej "k.p.a." - postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 61 a § 1 k.p.a. w myśl którego, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyczyny te nie zostały przez ustawodawcę skonkretyzowane, jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż są to sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Organ podatkowy powołał się również na treść art. 54 § 1 u.p.e.a., z którego wynika, iż skarga na czynności egzekucyjne przysługuje wyłącznie podmiotowi, który posiada status zobowiązanego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Definicja legalna zobowiązanego została określona w art. 1a pkt 20 u.p.e.a, który wskazuje, że ilekroć w ustawie mowa jest o zobowiązanym, to rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (...). Mając powyższe na uwadze organ podatkowy stwierdził, że Skarżący nie jest zobowiązanym w rozumieniu ww. przepisu. W postępowaniu prowadzonym przez organ egzekucyjny zobowiązanym była Spółka i wyłącznie ten podmiot był uprawniony do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości wg protokołu z dnia 28 kwietnia 2014 r. Organem spółki z o.o. realizującym zdolność do czynności prawnych jest zarząd. Zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity - Dz.U. z 2013r. poz. 1030 z późn. zm.) zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. W skardze z dnia 29 kwietnia 2014 r. na czynność egzekucyjną Skarżący oświadczył, że nie jest ani pracownikiem, ani członkiem zarządu Spółki. W zażaleniu podniósł natomiast, iż w sprawie występuje jako współwłaściciel Spółki. Jednocześnie potwierdził, że nie jest członkiem zarządu Spółki, wyjaśniając, iż zarząd Spółki został odwołany. W ocenie organu Skarżący nie wystąpił zatem w imieniu Spółki, lecz w imieniu swoim jako osoby fizycznej będącej jej współwłaścicielem. W związku z tym nie może zostać uznany jako zobowiązany w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. i w konsekwencji za stronę postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 §1 u.p.e.a. Zdaniem organu odwoławczego sytuacja, w której podmiot żądający wszczęcia postępowania nie posiada przymiotu strony prowadzić musi do wydania postanowienia zgodnego z treścią art. 61 a § k.p.a., a więc do odmowy wszczęcia postępowania, z powodu zaistnienia przeszkody o charakterze podmiotowym. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, gdyż nie było podstawy prawnej do rozpatrzenia środka zaskarżenia wniesionego przez Skarżącego niebędącego stroną postępowania. Odnosząc się do podnoszonych w zażaleniu kwestii związanych z prowadzeniem spółki z o.o., w tym związanych ze składaniem do sądu sprawozdań finansowych spółki, odwoływaniem zarządu spółki, sposobem reprezentacji spółki w sytuacji odwołania zarządu, obowiązkami organów statutowych spółki uprawnionych do jej prowadzenia i reprezentacji, czy też kwestii związanych z dokonywaniem wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, Minister Finansów stwierdził, iż nie jest przedmiotem niniejszego postępowania ocena prowadzenia i organizacji spółki ani ustalanie odpowiedzialnych za sytuację braku zarządu w spółce. Przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, która została wniesiona przez osobę nie będącą zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. wniósł skargę, w której częściowo powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił wadliwość, podważanie zasady praworządności, bezstronności postępowania i błędy merytoryczne. Uzasadniając skargę Skarżący wskazał, iż w prowadzonym postępowaniu organem pierwszej instancji jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., który wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Spółki na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] ([...]), obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług. Minister Finansów jednoznacznie w uzasadnieniu postanowienia wskazał przepisy podważające wszczęcie postępowania przez organ pierwszej instancji, jednocześnie wydając postanowienie podtrzymujące postanowienie organu pierwszej instancji w pełni je akceptując i aprobując. Odnosząc się do użytego w uzasadnieniu - zdaniem Skarżącego - nieuprawnionego stwierdzenia, że zarząd został odwołany Skarżący wyjaśnił, że : - nie występował o mandat do pełnienia obowiązków członka zarządu spółki na następną kadencję (na 2012 rok), - zgodnie z aktem założycielskim spółki i obowiązującymi przepisami po wygaśnięciu kadencji za 2011 rok przestał pełnić obowiązki członka zarządu, - utracił wszelkie uprawnienia do reprezentowania spółki (składania dokumentów, wniosków zgodnie z art. 19 ustawy o KRS (Dz. U 1997 Nr 121 poz. 769), - wielokrotne próby wykreślenia jego osoby jako prezesa zarządu Spółki były nieudane. Zgodnie z przepisami, nieodzownymi dokumentami potwierdzającymi umocowanie formalno-prawne dla zarządu do pełnienia mandatu na następną kadencję są: uchwała Zgromadzenia Wspólników zatwierdzająca mandat dla zarządu na następną kadencję lub sprawozdania finansowe zatwierdzone przez Zgromadzenie Wspólników złożone do sądu rejestrowego w ustawowo ustalonym terminie do 3 m-cy od zamknięcia roku obrachunkowego tj. końca marca roku następnego. Dalej Skarżący stwierdził, że brak w/w dokumentacji nakłada na sądy rejestrowe obowiązek z urzędu, do dokonania wpisów w rejestrach zgodnych ze stanem faktycznym, tj. wykreślenie członków byłego zarządu. Niedopełnienie ustawowych obowiązków przez referendarza sądowego w sposób oczywisty uzmysławia znaczenie art.4 i 6 ustawy o KRS stanowiących, że organy obowiązane są w postępowaniach korzystać z dokumentów źródłowych zawartych w katalogach KRS i weryfikować z wpisami w rejestrach. Żaden z organów fiskusa nie tylko nie zweryfikował zgodnie z przepisami podstawowych danych newralgicznych dla postępowania i zgodnie z art. 21 ustawy o KRS (Dz. U. 1997 Nr 121 poz. 769) nie dopełnił wynikających z przepisu obowiązków. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Konstatacja ta prowadzi do wniosku, że Sąd nie mógł się odnosić do zarzutów merytorycznych dotyczących obu postanowień. Sąd był władny ocenić jedynie prawidłowość czynności procesowej jaką jest odmowa wszczęcia postępowania i w związku z tym odnieść się do stanowiska organów obu instancji, że Skarżący nie może reprezentować Spółki będącej stroną w tym postępowaniu administracyjnym. Przyjmuje się bowiem, że postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter proceduralny. W tym zakresie, organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, nie może odnosić się do meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1356/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 618/14, CBOSA). W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku I. Spółka z o.o. z siedzibą w G. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług. Sąd uznał skargę za zasadną lecz z innych powodów niż w niej wskazane. Przede wszystkim Sąd nie podziela stanowiska i argumentację organów orzekających w sprawie odnośnie tego, że I.C. nie przysługiwało uprawnienie do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Stroną - jak to określa art. 28 k.p.a. - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. Art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Natomiast art. 1a w pkt 20 u.p.e.a. precyzuje, iż ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym, to rozumie się przez to osobę prawną (...) albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony. Sąd podziela stanowisko organów, iż w niniejszej sprawie osobą "zobowiązaną" w myśl ww. przepisu jest I. Spółka z o.o. z siedzibą w G. - gdyż na nią został nałożony obowiązek zapłaty podatku VAT. Bez wątpienia zarząd jest organem realizującym zdolność do czynności prawnych spółki z o.o., reprezentuje ją na zewnątrz. Zarząd może być powołany na czas określony lub nieokreślony. Okres sprawowania funkcji może być oznaczony kalendarzowo lub w inny sposób. Skład zarządu podlega obowiązkowemu wpisowi do rejestru. Wpis wywołuje skutek deklaratoryjny. Wpisy deklaratoryjne są to bowiem te wszystkie wpisy, którym przepis nie nadał wyraźnie charakteru wpisu konstytutywnego. Wynika stąd zarazem, że niekoniecznie osoba wpisana do rejestru jest rzeczywistym członkiem organu (czy wspólnikiem) i odwrotnie, osoba niewpisana może w rzeczywistości być członkiem organu (czy wspólnikiem). Może to być związane zarówno z czasem, który musi upłynąć od złożenia wniosku do dokonania wpisu (również wykreślenia), zaniechania takiego działania itd. Dlatego też wyraźnie należy stwierdzić, że wykreślenie wpisu nie powoduje, że osoby powołane do zarządu tracą status członków tego organu. Jest to zależne tylko i wyłącznie od okoliczności prawidłowego powołania do pełnienia funkcji czy też z drugiej strony wygaśnięcia mandatu (tak również WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., I SA/Ol 739/11, LEX nr 1117515, w którym podkreślono, że prawny status członka zarządu spółki określają umowa spółki i przepisy art. 201-211 k.s.h.; w świetle tych unormowań za członka zarządu można uznawać tylko osobę, która w przewidzianym prawem trybie powołana została na tę funkcję i której mandat nie wygasł; zakwalifikowanie danej osoby jako członka zarządu nie jest natomiast zależne od tego, czy i w jakim zakresie faktycznie spełnia ona swoje obowiązki w spółce; podobnie NSA w Warszawie w wyroku z 7 maja 2014 r., I FSK 649/13, LEX nr 1480694 oraz SA w Krakowie w wyroku z 28 maja 2014 r., III AUa 534/12, LEX nr 1496423). Jeżeli więc nie miało miejsce wygaśnięcie mandatu, na przykład w wyniku rezygnacji, odwołania, śmierci, upływu terminu, to okoliczność wykreślenia z rejestru nie powoduje wygaśnięcia mandatu. Wpis do rejestru ma jednak określone znaczenie z punktu widzenia jawności materialnej rejestru. Ponieważ wpisy dotyczące spółki z o.o., która jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o KRS, muszą być ogłaszane, to zasada jawności materialnej wiąże się z ogłoszeniem tych wpisów. Dla uczestników obrotu (osób trzecich) zarówno wpis do rejestru, jak i jego ogłoszenie może mieć określone znaczenie (A. Kidyba, Prawo handlowe, op. cit., s. 58-59; Z. Kuniewicz, Skutki działania "fałszywego" organu w świetle przepisów o rejestrze handlowym, Glosa 2010, nr 1, s. 43 i n.; M. Smyk, Skutki działania pozornego piastuna organu reprezentacji osoby prawnej, PPH 2012, nr 2, s. 25 i n.; J. Grykiel, Ochronna funkcja rejestru przedsiębiorców na przykładzie wpisów dotyczących spółek handlowych, PPH 2012, nr 12, s. 43 i n.; zob. również wyrok Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2008 r., III CZP 124/08, LEX nr 469106, zgodnie z którym osoba trzecia nie może skutecznie podnieść zarzutu nieważności umowy zawartej przez spółkę z o.o., reprezentowaną przez odwołanego członka zarządu, który w chwili zawierania umowy był nadal wpisany do rejestru przedsiębiorców; krytycznie ustosunkował się do tej tezy J. Grykiel w glosie do powołanej uchwały, Rejent 2009, nr 9, s. 130 i n.; por. również Ł. Węgrzynowski, Reprezentacja..., op. cit., s. 34 i n.). W związku z ogłoszeniami pozostaje zasada jawności materialnej KRS. Jest ona związana z domniemaniami prawnymi: domniemaniem powszechnej znajomości danych wpisanych do rejestru i domniemaniem ich prawdziwości oraz zasadą dobrej wiary. Zasada jawności materialnej wyróżniona w art. 15 i 16 ustawy o KRS polega na określeniu chwili, od której dane podlegające ujawnieniu w Rejestrze zyskują skuteczność wobec osób trzecich. Domniemanie prawdziwości wpisu zostało wyrażone w art. 17 ust. 1 ustawy o KRS. Domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Artykuły 14 i 17 ust. 2 wyrażają z kolei zasadę dobrej wiary (zasada wiarygodności) polegającą na tym, że osoby działające w dobrej wierze mogą się powoływać na dane zamieszczone w Rejestrze, nawet gdy dane te nie są zgodne ze stanem faktycznym. Należy tu odróżnić dwie sytuacje: 1) niezgodność danych w Rejestrze ze stanem faktycznym powstaje wskutek niezgłoszenia wniosku przez podmiot zobowiązany do jego złożenia; 2) gdy doszło do niezgodności wskutek wpisania danych niezgodnie ze zgłoszeniem lub bez takiego zgłoszenia. Pierwszą sytuację reguluje art. 14 ustawy o KRS. Zgodnie z tym przepisem podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru (zob. również wyrok SA we Wrocławiu z dnia 12 marca 2012 r., I ACa 102/12, LEX nr 1136087; na temat zakresu obowiązywania domniemania prawdziwości wpisów w rejestrze i zasady dobrej wiary w stosunku do członków rady nadzorczej spółki - zob. E. Marszałkowska-Krześ, I. Gil, Charakter czynności prawnych dokonanych przez członków rady nadzorczej ze spółką z o.o. reprezentowaną przez członka zarządu, którego mandat wygasł, Rejent 2012, nr 1, s. 101 i n.). W konsekwencji oświadczenie Skarżącego, że jego mandat jako członka zarządu Spółki wygasł, jest niewystarczające aby obalić domniemania wynikające z załączonego do akt sprawy wypisu KRS z dnia 5 maja 2014 r., według którego pełni on funkcję Prezesa Zarządu Spółki. W ocenie Sądu organy podatkowe powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem będzie ustalenie, czy Skarżący uprawniony jest do występowania w imieniu zobowiązanej Spółki, bowiem konstatacja organów, że Skarżący nie reprezentuje Spółki w sprawie nie jest oczywisty. Organy na tę okoliczność nie przeprowadziły żadnych dowodów, które potwierdziłyby oświadczenie Skarżącego. Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organy obu instancji uznały, że Skarżący nie jest zobowiązanym uprawnionym do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Organy administracji publicznej rozstrzygając przedmiotową sprawę pominęły zupełnie fakt wpisu Skarżącego jako członka zarządu i konsekwencje z tego płynące. Wpis Skarżącego w KRS wskazuje na istnienie wątpliwości co do oświadczenia Skarżącego, sytuacja ta wymagała wyjaśnienia i dokonania niezbędnych ustaleń w zakresie możliwości reprezentowania przez niego Spółki, a więc faktycznego prowadzenia postępowania. W tym stanie rzeczy organ administracji nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz je wszcząć, a następnie - w razie przyjęcia, że Skarżący nie może reprezentować Spółki - umorzyć. Organ dopuścił się więc naruszenia przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił oba postanowienia wydane w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło