III SA/Wa 995/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r. i 2019 r. postanawia: odrzucić skargę K. S.A. z siedzibą w K. ("Skarżąca", "Spółka"), reprezentowana przez doradcę podatkowego - tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2022 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 14 kwietnia 2023 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Na wykonanie wezwania zakreślono termin siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało przesłane na adres elektroniczny pełnomocnika i zostało uznane za doręczone 9 maja 2023 r. Termin na uzupełnienie braków formalnych upływał zatem 16 maja 2023 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu braki skargi nie zostały usunięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym oznacza konieczność spełnienia przez pismo będące skargą warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony określonych w art. 46 P.p.s.a. Jak zaś stanowi art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto przepis art. 29 P.p.s.a. stanowi, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z kolei, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. precyzują natomiast, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Z treści art. 28 § 1 P.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, aby przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym nie jest związane ze zdolnością sądową tej osoby, ale z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. Braki w zakresie zdolności procesowej sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wyznaczonego przez Krajową Radę Doradców Podatkowych na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...] stycznia 2023 r., złożony w trybie art. 138m § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.). Podkreślenia wymaga, że w przypadku pełnomocnictwa szczególnego, zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy, w której ma działać pełnomocnik (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A, Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz praktyczny. Gdańsk 2017, s. 742). Tym samym nie rozciąga się ono na postępowanie sądowoadministracyjne, które reguluje procedura odrębna w stosunku do postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że dla potrzeb postępowania sądowoadministracyjnego każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowi część akt sądowych niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepisy cytowanej ustawy stanowią podstawę dla dokonywania przez sądy kontroli działalności administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 1226/06; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z brzmieniem art. 138m § 1 O.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Podkreślenia przy tym wymaga, że - zgodnie z art. 138e § 1 O.p. - pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa. Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 942/17. Zob. także postanowienia: NSA z 23 września 2020 r. sygn. akt I FZ 188/20; WSA w Bydgoszczy z 2 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 801/20; WSA w Krakowie z 25 marca 2021 r. sygn. akt 804/20; WSA w Warszawie z 14 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2287/21). Postępowanie przed sądem administracyjnym - pomimo że zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt - w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepis artykułu 138m O.p. nie odnosi się bowiem do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach. Mając powyższe okoliczności na względzie, należało uznać, że tymczasowy pełnomocnik szczególny (ustanowiony na etapie postępowania podatkowego) nie posiada umocowania do złożenia skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie legitymuje się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Do przedmiotowej skargi nie zostało bowiem załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu Spółki przed sądem administracyjnym, a pełnomocnik wezwana do usunięcia tego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie nie przedstawiła skutecznie udzielonego pełnomocnictwa. W takim stanie rzeczy, zważywszy na fakt, iż skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a jej braki formalne nie zostały usunięte, skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.