III SAB/Wa 5/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-12
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Artur Kuś, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może być merytorycznie rozpoznana przez sąd administracyjny, jeśli postępowanie to zostało zakończone przez organ administracji przed wniesieniem skargi?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest uprawniony do merytorycznego rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nawet po jego zakończeniu przez organ. Fakt zakończenia postępowania nie stanowi przeszkody do stwierdzenia, czy przewlekłość miała miejsce i czy nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, co może mieć znaczenie dla ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. odrzucające skargę na czynność egzekucyjną. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległości podatkowych Spółki Z. Spółka z o.o. Po uchyleniu przez WSA postanowień organów niższych instancji, Dyrektor Izby Skarbowej oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Minister Rozwoju i Finansów stwierdził niedopuszczalność zażalenia na to postanowienie z uwagi na jego przedwczesne wniesienie. Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania, wskazując na opóźnienia w rozpoznaniu zażalenia.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że Minister Rozwoju i Finansów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Tomasz Sałek (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi I.C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. stwierdza, że Minister Rozwoju i Finansów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
I.C. (dalej też jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Finansów (dalej też jako "Minister") w zakresie rozpoznania zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Zarzucana przewlekłość powstała w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Z. Spółka z o.o. z siedzibą w G. – dalej "Spółka" - na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług.
Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z dnia 4 października 2012 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w banku [...] w G., a zawiadomieniem z dnia 15 listopada 2012 r. w Banku [...] we W.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przekazał przy piśmie z dnia 5 września 2013 r. tytuł wykonawczy nr [...] Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. celem dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny powołał się przy tym na oświadczenie I.C., zawarte w piśmie z dnia 14 czerwca 2012 r. dotyczące majątku Spółki. W piśmie tym wskazano, iż Spółka posiada mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Do pisma załączono spis mienia Spółki na dzień 14 czerwca 2013 r. zaznaczając, iż mienie to znajduje się w miejscu zamieszkania Skarżącego. Wśród wymienionych w spisie składników mienia znajdował się samochód ciężarowy [...]. W celu wyegzekwowania przedmiotowych należności Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. protokołem z dnia 28 kwietnia 2014 r. dokonał zajęcia ruchomości w postaci samochodu ciężarowego [...].
Pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. Skarżący wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną związaną z zajęciem ruchomości, tj. samochodu ciężarowego [...] zarzucając, iż ww. zajęcie stanowi pogwałcenie prawa z pominięciem zarówno faktów jak i procedur.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi Skarżącego z dnia 29 kwietnia 2014 r. na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.
Skarżący pismem z dnia 21 czerwca 2014 r. wniósł do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie organu.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. wniósł skargę, w której częściowo powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 roku sygn. akt III SA/Wa 883/15 uchylił zarówno postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r., jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 roku.
Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. zwrócił się do Skarżącego o przedłożenie dokumentów potwierdzających odwołanie z zarządu Z. Spółka z o.o., bądź wykazanie rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz do Sądu Rejonowego w P. z prośbą o udostępnienie odpisów umowy Spółki i dokumentów dotyczących powołania bądź odwołania Skarżącego z funkcji członka jej zarządu. W odpowiedzi na powyższe Skarżący podtrzymał swe stanowisko, natomiast Sąd Rejonowy poinformował, że w aktach rejestrowych brak jest dokumentu potwierdzającego odwołanie Skarżącego z funkcji prezesa zarządu tej Spółki.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...] oddalił skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. polegającą na zajęciu samochodu ciężarowego marki [...] nr. rej. [...], na które to postanowienie Skarżący wniósł zażalenie.
Minister Rozwoju i Finansów pismem z dnia 18 października 2016 roku zawiadomił Skarżącego, że zażalenie nie zostało załatwione w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. z uwagi na konieczność dokonania wnikliwej analizy okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
Następnie Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku nr [...], działając na podstawie art. 134 w związku art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm. – dalej też jako "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Minister podkreślił, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone zobowiązanej Spółce zgodnie z treścią art. 44 § 4 k.p.a. w trybie doręczenia zastępczego z dniem 17 sierpnia 2016 roku. Wobec powyższego dopiero od niniejszej daty rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia, który upłynął z dniem 24 sierpnia 2016 r. Natomiast skarżący zażalenie wniósł dnia 12 sierpnia 2016 roku. Wobec wyżej przytoczonych okoliczności nie budzi wątpliwości Ministra Rozwoju i Finansów, że I.C. wniósł przedmiotowe zażalenie przedwcześnie tj. przed jego doręczeniem postanowienia z dnia [...] lipca 2016r. nr [...], a więc przed wejściem postanowienia do obrotu prawnego. Organ podkreślił, że w przypadku przedwczesnego wniesienia środka winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
Z kolei w dniu 27 grudnia 2016 roku Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra. W skardze wskazał, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. adresowane na Z. Spółka z o. o., dostarczono na jego adres domowy. Ponadto pismo z dnia 18 października 2016 r. wyznaczające nowy termin załatwienia sprawy również doręczone zostało na adres Skarżącego. Zdaniem Skarżącego nie posiada on uprawnień do reprezentowania wskazanej firmy, gdyż przestał być prezesem ww. firmy po wygaśnięciu mandatu za 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, gdyż w wyznaczonym nowym terminie załatwienia sprawy, wydał rozstrzygnięcie, skutkiem czego postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – powoływana dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W świetle przywołanych powyżej przepisów, kluczowe zagadnienie, które wystąpiło w rozpoznawanej sprawie, dotyczy przypadku wystąpienia ze skargą na przewlekłość postępowania administracyjnego już po jego zakończeniu. Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku nr [...], stwierdził bowiem niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...]. Tymczasem Skarżący w dniu 27 grudnia 2016 roku wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Finansów w zakresie rozpoznania przedmiotowego zażalenia.
W tym kontekście podkreślenia wymaga, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w § 1a art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie.
Wbrew stanowisku organu wrażonemu w odpowiedzi na skargę, wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia, nie spowodowało, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania oraz czy miało ono charakter rażącego naruszenia prawa, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Unormowanie art. 149 § 1 zdanie pierwsze i zdanie drugie p.p.s.a. zawiera odrębne od siebie podstawy orzekania uzależnione od stanu faktycznego sprawy. Stwierdzenie zatem, że bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie ma charakteru akcesoryjnego w stosunku do rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do podjęcia określonego działania (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12).
Przedstawiona wyżej interpretacja art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. upoważnia do dalszego wnioskowania, że kompetencji sądu administracyjnego do odrębnego orzekania wyłącznie w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa – odpowiadać musi uprawnienie strony do złożenia skargi w takim właśnie przedmiocie.
Oznacza to możliwość wniesienia skargi, która w swej istocie nie jest nakierowana na uzyskanie rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności w danej sprawie, lecz ma na celu doprowadzenie do orzeczenia przez sąd o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Analizując funkcje skarg przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. trzeba mieć na uwadze, że nie stanowią one wyłącznie środka do dyscyplinowania organów administracji, ale mają w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych. Niewątpliwie istotne znaczenie w tym zakresie przypisać należy grzywnie, którą sąd administracyjny może nałożyć na organ administracji w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Rozróżnienie skarg w aspekcie celu ich zastosowania pozwala przyjąć, że skarga na przewlekłość postępowania zasadniczo zmierza do uzyskania przez stronę orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Taka konstrukcja skargi, pozbawiona żądania w zakresie zobowiązania organu do podjęcia określonych działań (wydanie aktu, podjęcie czynności), skutkuje tym, że drugorzędne znaczenie ma stan sprawy administracyjnej w momencie wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym, a także w dacie wyrokowania.
Innymi słowy, sam fakt zakończenia sprawy przez organ administracji, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie stanowi przeszkody do złożenia skargi w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości postępowania.
Otóż ze spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne i cywilne wynika, że nieterminowe załatwianie spraw przez organy administracji często powoduje, iż żądany przez stronę akt mający znaczenie dla realizacji określonych praw lub obowiązków staje się nieprzydatny, bezprzedmiotowy w razie wydania go ze znacznym opóźnieniem, a w konsekwencji może powodować powstanie szkody majątkowej. Wówczas ochrona interesu strony wymaga dochodzenia stosownych roszczeń na drodze cywilnej.
W orzecznictwie sądów cywilnych i piśmiennictwie dotyczącym odpowiedzialności odszkodowawczej uregulowanej w art. 4171 § 3 k.c. wskazuje się na niezbędność uzyskania prejudykatu, jakim jest orzeczenie sądu administracyjnego bądź organu administracji w przedmiocie bezczynności lub przewlekłości postępowania administracyjnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 6 września 2012 r., I ACa 724/12).
Całość przedstawionych powyżej uwarunkowań systemowych i funkcjonalnych prowadzi do konkluzji, że wydanie przez organ administracji decyzji (bądź ostatecznego postanowienia) przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 p.p.s.a.
Przy czym, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2013 roku sygn. akt II OSK 891/13, uwzględnienie skargi w takim przypadku polega na rozstrzygnięciu, czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ewentualnym wymierzeniu grzywny stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a.
W związku z powyższym, w realiach niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że z uwagi na wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia jeszcze przed wniesieniem skargi, poza zakresem orzeczenia Sadu znajdzie się kwestia zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia.
Analizując z kolei zgromadzony w aktach administracyjnych materiał, Sąd podzielił ujęty w skardze zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego przez Ministra Finansów i Rozwoju, jednakże nie dopatrzył się cech rażącego naruszenia prawa przez ww. organ i nie widzi podstaw do ukarania organu grzywną.
Wskazać należy, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 891/13; Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. BECK, 2014, str. 176).
Nie sposób nie zauważyć, że zarzucana przewlekłość dotyczyła organu odwoławczego, który co do zasady nie jest zobligowany do przeprowadzania obszernego i czasochłonnego postępowania dowodowego, stąd stosownie do art. 35 § 3 in fine k.p.a. winien załatwić sprawę w ciągu miesiąca od dnia otrzymania zażalenia. Nie ulega wątpliwości, że Minister Finansów i Rozwoju nie rozpoznał zażalenia wniesionego przez skarżącego w ustawowym terminie, określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Zażalenie to wpłynęło do organu odwoławczego, jak wskazuje data prezentaty, w dniu 26 sierpnia 2016 roku. Tymczasem Minister Rozwoju i Finansów pismem z dnia 18 października 2016 roku zawiadomił Skarżącego, że zażalenie nie zostało załatwione w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i wydłużył termin rozpatrzenia zażalenia do dnia 18 grudnia 2016 r. Zatem, wydając postanowienie w dniu 16 listopada 2016 roku, organ rozpoznał co prawda zażalenie jeszcze przed upływem wyznaczonego terminu, jednakże po upływie ponad dwu i pół miesiąca od wpływu zażalenia.
Podkreślenia wymaga, że samo zawiadomienie strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu nie zwalnia organu z zarzutu bezczynności, a praca organu powinna zostać zorganizowana w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron (por. wyroki NSA: z 13 stycznia 2013 r., I OSK 2005/12, LEX nr 1341460; z 27 lipca 2012 r., I OSK 775/12 - dostępny na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://www.nsa.gov.pl oraz z 4 lipca 2010 r., II OSK 1767/10, LEX nr 746779). Co więcej, organ uzasadniając konieczność przedłużenia postępowania odwoławczego odwołał się do konieczności dokonania wnikliwej analizy okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Miało to miejsce już po upływie miesięcznego terminu do rozpoznania zażalenia. Jednakże podjęte przez organ rozstrzygniecie w ogóle nie dotyczyło rozpoznania zarzutów zażalenia, gdyż skupiło się na stwierdzeniu jego niedopuszczalności z uwagi na przedwczesny charakter. W ocenie Sądu, nie zasługuje na aprobatę wyznaczenie stronie nowego terminu rozpatrzenia zażalenia z uwagi na niezbędną szczegółową analizę sprawy, po czym wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzeczono jak w pkt 1 wyroku.
Oceniając z kolei stopień naruszenia prawa w świetle art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustalając w kontekście okoliczności niniejszej sprawy czy naruszono prawo w sposób oczywisty, niemożliwy do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, Sąd zważył, że organ nie ignorował całkowicie obowiązków określonych w przepisach prawa i poinformował skarżącego o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Pierwotnie zapowiadany przez organ termin został następnie skrócony a czas niedziałania organu oraz uchybienia terminu nie kwalifikowały się do tego, aby można było rozpatrywać je w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Sąd prezentuje pogląd, zgodnie z którym przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć stan w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Prowadzenie postępowania z rażącą przewlekłością będzie charakteryzować się znacznym i niczym nie uzasadnionym przekroczeniem obowiązujących terminów. Trzeba przy tym pamiętać, że nie jest wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15) oraz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. W ocenie Sądu w analizowanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Wobec powyższego, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. - orzeczono jak w pkt 2 wyroku.
W konsekwencji nie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., o której Sąd może orzec także z urzędu. Warto bowiem zauważyć, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem stosowanym w celu zmobilizowania organu do wydania decyzji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest konieczności mobilizowania organu do wypełnienia obowiązku ustawowego w postaci wydania rozstrzygnięcia, gdyż organ już je wydał.
Jednocześnie, mając na względzie zwolnienie skarżącego postanowieniem starszego referendarza sądowego od kosztów sądowych, brak jest podstaw do orzekania o kosztach należnych stronie z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło