IV SA/Wa 1040/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm) po rozpatrzeniu odwołania H. D. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. orzekającej o odmowie wymeldowania P. G. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] położonego w miejscowości B. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Na podstawie zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, ustalono następujący stan faktyczny: Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego w dniu [...] lutego 2010 r. na wniosek H. D. (matki P. G.), Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. orzekł o odmowie wymeldowania P. G. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej, bowiem wymieniony nie opuścił przedmiotowego budynku, a zatem nie ciążył na nim obowiązek wymeldowania się. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. D., właścicielka przedmiotowego budynku. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrując sprawę nie stwierdził podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji. Przywołał jednocześnie treść art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej stosownie do którego organ gminy na wniosek lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazał, iż zasadniczą kwestią dla oceny dopuszczalności wydania żądanej przez wnioskodawczynię decyzji było stwierdzenie, czy doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez P. G. miejsca, w którym jest zameldowany. Stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do takiego wniosku. Przeprowadzona bowiem kontrola meldunkowa oraz wyjaśnienia złożone przez H. D. i P. G. jednoznacznie potwierdziły, że P. G. mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w B. Co prawda wnioskodawczyni nie wpuszcza go do mieszkania, gdzie posiada on swoje rzeczy, ale P. G. mieszka na strychu tegoż budynku. Nie ma zamiaru się wyprowadzić, ponieważ nie posiada innego mieszkania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazała, iż P. G. wyprowadził się z przedmiotowego lokalu w dniu [...] listopada 2009 r. Jednocześnie podniosła, iż P. G. "..teraz siedzi za darmo i nic nie płaci...., nie daje pieniędzy na opłaty". Nadto dokonał wiele razy kradzieży rzeczy skarżącej oraz ubliża jej i grozi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2010 r. uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy meldunkowej. Wskazany akt prawny przewiduje ewidencjonowanie przez właściwe organy miejsca pobytu osób, nakładając na nie obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega, zgodnie z art. 4 tej ustawy, m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Regulacja ta wyraża funkcję, jaką spełnia ewidencja ludności, będąca instytucją służącą do odzwierciedlenia stanu faktycznego i jednocześnie źródłem informacji co do rzeczywistego i aktualnego miejsca pobytu konkretnej osoby, jak również charakteru tego pobytu. O zameldowaniu przesądza zatem stan faktyczny, polegający na rzeczywistym zamieszkaniu danej osoby pod określonym adresem. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy meldunkowej, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego przepisu, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza zatem o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Bez znaczenia przy tym w świetle ww. art. 6 pozostaje fakt, iż przebywanie w oznaczonym miejscu przerywane jest okresami czasowej nieobecności, skoro dana osoba wyraża zamiar stałego w nim przebywania. W przypadku osoby opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego, obowiązek meldunkowy polega na dokonaniu wymeldowania (art. 15 ust. 1 ustawy meldunkowej). Jeżeli strona takiego obowiązku nie dopełni, wówczas zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy, wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, iż przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie przez osobę miejsca stałego zameldowania. Jest to zatem jedyna przesłanka ustawowa, gdyż przepis art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej nie określa dodatkowych uwarunkowań dotyczących sposobu opuszczenia lokalu, a w szczególności nie określa przyczyn jego opuszczenia. Na tle omawianego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r., w sprawie II OSK 1256/08, wyrok z dnia 7 grudnia 2005 r., w sprawie II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok z dnia 23 kwietnia 2000 r, w sprawie V SA 3169/ 00 LEX 51023). Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nie przebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Przejawem takiej dobrowolności jest niewymuszona wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z innym miejscem poprzez urządzenie w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne istniejące w dacie opuszczenia lokalu potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 50123 oraz z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88 ONSA 1989 nr 2, poz. 72). Dodać także należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa przebywania w lokalu może nastąpić również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006r. II OSK 1069/05 LEX 360269, podobnie wyrok tego Sądu z 1 kwietnia 2008r. II OSK 330/07). Ustalenie wyżej opisanych materialnych przesłanek wymeldowania, istotnych z punktu widzenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, nastąpić winno w postępowaniu administracyjnym, w toku którego organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z zachowaniem zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie podstawowe znaczenie uzyskuje ustalenie czy P. G. trwale i dobrowolnie opuścił budynek nr [...] przy ul. [...] w B. Przeprowadzona przez Sąd analiza przedstawionych akt administracyjnych sprawy uprawnia do stwierdzenia, iż orzekające w przedmiotowej sprawie organy administracji prawidłowo uznały, że P. G. nie opuścił miejsca w którym jest zameldowany na pobyt stały. Zarówno bowiem przeprowadzona kontrola meldunkowa, jak i zeznania P. G. i samej skarżącej jednoznacznie potwierdziły, że P. G. mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w B. Co prawda skarżąca nie wpuszcza go do mieszkania, w którym posiada on swoje rzeczy osobiste, to jednak P. G. mieszka na strychu w spornym budynku. Nie nosi się też z zamiarem wyprowadzki, gdyż - jak podkreślił -nie ma innego mieszkania. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie nie została wyczerpana przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej warunkująca wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby z budynku w którym jest ona zameldowana, a co za tym idzie, organy prawidłowo odmówiły wymeldowania P. G. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w B. Ubocznie Sąd zwraca uwagę, że jakkolwiek naganne jest zachowanie się P. G. w stosunku do H. D., która jest jego matką, to nie mniej nie może stanowić w sposób bezpośredni o zasadności wymeldowania wymienionego z przedmiotowego budynku. Skarżąca może przy wykorzystaniu innych środków prawnych wystąpić do właściwych organów o podjęcie stosownego postępowania, którego przedmiotem może być postępowanie P. G. w stosunku do niej, jakie zostało opisane w skardze. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia dla adwokata z tytułu poniesienia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).