IV SA/Wa 1309/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-07

Skład orzekający: Anna Sękowska, Anna Szymańska, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego. Zagadnienie wstępne musi być kwestią materialnoprawną, która uniemożliwia wydanie decyzji w sprawie głównej, a nie jedynie ułatwia jej rozstrzygnięcie. Postępowanie sądowoadministracyjne bada zgodność z prawem decyzji kasacyjnej, a nie rozstrzyga kwestii materialnoprawnych wpływających na postępowanie administracyjne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zakłócenia stosunków wodnych. Burmistrz zawiesił postępowanie do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie dotyczącego skargi kasacyjnej. Skarżący zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie rozpoznania skargi kasacyjnej za zagadnienie wstępne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K., R. K., G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta G. z [...] lutego 2016 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz D. K., R. K., G. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...], którym zawieszono, na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2016, poz. 23), dalej jako "k.p.a.", postępowanie administracyjne w sprawie zakłócenia stosunków wodnych przez właścicielkę działki nr [...], położonej w [...] przy ul. [...], do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie dnia 19 października 2015 r. i rozpoznania skargi kasacyjnej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. W dniu 10 lipca 2013 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek E. K. o nakazanie – na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne – właścicielowi działki nr [...] przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił zobowiązania właściciela nieruchomości o nr ew. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Od decyzji tej złożone zostało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...], które decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie decyzja Kolegium została poddana kontroli sądowej, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 10 października 2014 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1237/14 oddalił skargę. Rozpatrując wniosek ponownie, Burmistrz Miasta [...] decyzją Nr [...], z dnia [...] listopada 2014 r., odmówił zobowiązania właściciela nieruchomości o nr ew. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego, wskazując iż działania podjęte przez właścicieli nieruchomości o nr ew. [...], polegające na wybudowaniu ogrodzenia, nie spowodowały zakłócenia stosunków wodnych na działce o nr [...]. Od decyzji tej również złożono odwołanie, które rozpatrzone zostało decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], uchylającą decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r. i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja Kolegium stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 19 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 890/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję tutejszego Kolegium wydaną w sprawie nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Burmistrz Miasta [...] ponownie rozpoznając sprawę, wobec uchylenia przez SKO w [...] jego decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., decyzją administracyjną z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], orzekł o odmowie zobowiązania właściciela nieruchomości o nr ew. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego. Decyzja ta została zaskarżona do organu odwoławczego. SKO na skutek powzięcia informacji o wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 października 2015 r., zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o udzielenie odpowiedzi, czy ww. wyrok jest prawomocny. Pismem z dnia 30 listopada 2015 r. WSA w Warszawie poinformował, iż ww. wyrok oddalający skargę nie jest prawomocny. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] (ponownie odmawiającą nałożenia obowiązków) w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem znak [...], z dnia [...] lutego 2016 r., zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie dot. zakłócenia stosunków wodnych przez właścicielkę działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w dniu 19 października 2015 r., w sprawie o sygn. IV SA/Wa 890/15. Zażalenie na ww. postanowienie złożył E. K., pełnomocnik D. K., R. K. oraz G. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpoznając przedmiotowe zażalenie, postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., znak [...], utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...]. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazało, iż podstawę zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Zdaniem Kolegium z przepisu tego wynika, że przerwanie postępowania i odłożenie decyzji w czasie może odnosić się tylko do takich sytuacji, w których organ rozpatrujący sprawę nie może jej rozstrzygnąć ze względu na pojawienie się zagadnienia wstępnego wymagającego uprzedniego odrębnego rozstrzygnięcia. Mimo braku definicji ustawowej pojęcia "zagadnienie wstępne", z dostępnego piśmiennictwa i orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Przy czym Kolegium podkreśliło, że w literaturze stwierdza się także, iż rozstrzygnięcie to może dotyczyć uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne, zarówno o charakterze materialnym, jak i procesowym. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, Kolegium zauważyło iż przedmiotowe postępowanie było już kilkukrotnie przedmiotem rozpoznania przed organem odwoławczym, a co najistotniejsze – dwukrotnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W trakcie rozpoznawania sprawy przed Sądem organ I instancji wydał kolejną decyzję administracyjną z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], którą ponownie odmówił zobowiązania właściciela nieruchomości o nr ew. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego, tj. do rozebrania ogrodzenia tej nieruchomości, od strony nieruchomości o nr ew. [...] oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Kolegium ponownie decyzją administracyjną z dnia [...] stycznia 2016 r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja ta również jest przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Kolegium zauważyło zatem, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, ogranicza się wyłącznie do wydania kolejnej decyzji administracyjnej. Wydana zaś w wyniku tego postępowania decyzja sprowadza się jedynie do wskazania dokładnie tych samych okoliczności, które były podnoszone w poprzednich rozstrzygnięciach. W toku postępowania organ l instancji w ogóle nie realizuje wytycznych zawartych w decyzji organu odwoławczego, którymi co prawda nie jest bezpośrednio związany, ale które są akceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyraziło stanowisko, iż tylko prawomocne rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 890/15 pozwoli na merytoryczne rozpoznanie i zakończenie postępowania toczącego się przed organem I instancji od 2013 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. K., R. K. i G. K., reprezentowani przez E. K. zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, zarzucając mu naruszenie: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie dnia 19 października 2015 r. stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zastosowanie tego przepisu w zakresie zawieszenia postępowania; art. 138. § 1. pkt. 1 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia utrzymującego zaskarżone postanowienie w mocy w sytuacji, w której zasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ocenie skarżących organy błędnie przyjęły, iż postępowanie sądowadministracyjne, stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skarżący podnieśli, że w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych zauważa się, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", składają się cztery istotne elementy, a mianowicie: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej; 2) jego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem; 3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, a więc musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a ponadto 4) istnieje bezpośrednia zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zatem organ zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Wobec powyższego nie mają charakteru zagadnienia wstępnego ustalenia, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania może być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, nie oznacza, że zakończenie postępowania nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia tej sprawy. Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej w ogóle rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy administracyjnej. Zagadnienie wstępne istnieje zatem wtedy, kiedy aby wydać decyzję w postępowaniu głównym, pewna okoliczność musi być rozstrzygnięta w zewnętrznym postępowaniu prejudycjalnym. Okoliczność ta musi stanowić element stanu faktycznego sprawy z postępowania głównego i musi mieć znaczenie prawne. W dalszej kolejności skarżący podnieśli, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną a postępowaniem administracyjnym prowadzonym po wydaniu tej decyzji nie istnieje zależność polegająca na tym, że nie jest możliwe zakończenie postępowania administracyjnego bez uprzedniego rozpoznania wniesionej skargi. Zbieżne poglądy z powyższymi wyrażają również komentatorzy: "Nie pojawia się zagadnienie wstępne w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję kasacyjną organu drugiej instancji"'. Jeżeli sąd administracyjny pierwszej instancji nie wstrzyma wykonania zaskarżonej decyzji kasacyjnej, to podczas postępowania sądowego może się toczyć równolegle postępowanie administracyjne w danej sprawie i może się ono zakończyć decyzją (nawet ostateczną), zanim zapadnie wyrok przesądzający o losach decyzji kasacyjnej. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak [...], i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...], oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r., poz. 1674, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn.zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Sporną w niniejszej sprawie kwestię stanowi ocena, czy rozpatrzenie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznającego skargę na decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu przed organem I instancji, który na skutek kasacyjnej decyzji organu odwoławczego zobligowany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem organów obydwu instancji rozpoznanie skargi kasacyjnej stanowi zagadnienie wstępne, zdaniem strony skarżącej zaś nie. W ocenie Sądu rację ma strona skarżąca. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do brzmienia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie z urzędu, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym może być jedynie taka kwestia, która obliguje organ do zawieszenia postępowania z urzędu, bowiem tamuje rozpoznanie sprawy w ten sposób, że niemożliwym staje się wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia. Przy tym przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym jest kwestia materialnoprawna pojawiająca się w toku sprawy administracyjnej, która uniemożliwia, bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia, załatwienie istoty sprawy administracyjnej (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. II GSK 1028/09). Innymi słowy zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej, ale w taki sposób, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy rozpatrzenie sprawy administracyjne w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej czy negatywnej dla wnioskodawcy decyzji (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 363/10, LEX nr 992559). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, iż słusznie wskazuje strona skarżąca, że pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną a postępowaniem administracyjnym prowadzonym po wydaniu tej decyzji nie istnieje zależność polegająca na tym, że nie jest możliwe zakończenie postępowania administracyjnego bez uprzedniego rozpoznania wniesionej skargi. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest bowiem w niniejszej sprawie rozpatrywana żadna kwestia materialnoprawna, której uprzednie ustalenie uczyni dopiero możliwym rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Wynika to z zakresu badania jakiemu podlega decyzja kasacyjna. Sąd w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję kasacyjną bada tylko, czy w sprawie wystąpiły przesłanki do jej wydania, a więc, czy prawidłowo ocenił organ odwoławczy, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Natomiast nawet jeżeli uznać, że prawomocne zakończenie postepowania sądowoadministracyjnego, ułatwi podjęcie decyzji organowi administracyjnemu, to jednak nie oznacza to bezwzględnego braku możliwości podjęcia decyzji przez organ I instancji przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej. Brak jest tym samym bezpośredniego związku pomiędzy wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego a postępowaniem administracyjnym toczącym się przed organem. Nadto zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Komentarz do art. 1-103, LEX 2010, Wyd. III). Jak wskazuje się w orzecznictwie, chodzi tutaj o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które na gruncie przepisów procesowych regulujących określone postępowanie wykazuje charakter trwały. Przy czym, gdy zagadnienie wstępne należy do właściwości organu administracji publicznej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego trwały charakter posiada już decyzja ostateczna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn.. akt II OSK 2463/11, wyrok z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 771/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok z dnia 14 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 3226/99, niepubl.). Sąd w niniejszym składzie pogląd ten w pełni podziela. Za jego słusznością przemawia również i to, że zgodnie z art. 16 § 1 i 2 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzje mogą być również zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Wspomniany przepis art. 16 § 1 k.p.a. ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Decyzja ostateczna staje się wykonalna, wchodzi do obrotu prawnego, wywołując skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego. Decyzja taka ma moc obowiązującą do czasu jej uchylenia lub zmiany. Przy tym w piśmiennictwie podkreśla się, że w przepisie art. 16 § 1 k.p.a. jest mowa o decyzjach ostatecznych, od których należy odróżnić decyzje prawomocne. Prawomocne są te decyzje, od których nie przysługuje skarga do sądu, jak też decyzje, co do których sąd ograniczył się tylko do stwierdzenia ich niezgodności z prawem na skutek przedawnienia, bądź gdy sąd skargę oddalił lub wydał wyrok merytoryczny w sprawie. (patrz: Cz. Martysz, A. Matan, Komentarz do art. 16 k.p.a., LEX-el.). Pamiętać przy tym należy, że skarga do sądu administracyjnego nie ma charakteru bezwzględnie suspensywnego, co oznacza, że jej wniesienie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że decyzja (nawet zaskarżona do Sądu, w razie gdy nie wstrzymano jej wykonania), jest wykonalna aż do czasu wyroku sądu. Tym samym, zdaniem Sądu, przyjąć należy, że przepis uzależniający rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ, dotyczy rozstrzygnięcia decyzją ostateczną, nie zaś decyzją prawomocną. W konsekwencji zatem, nie można uznać za prawidłowy poglądu wyrażonego przez organ w niniejszej sprawie, iż rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego skargę na decyzję uchylającą decyzję burmistrza w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, stanowi zagadnienie wstępne, które musi zostać rozstrzygnięte przed ponownym rozpatrzeniem sprawy przez burmistrza. Zdaniem Sądu bowiem, organ administracji publicznej oceniając wystąpienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania nie może się kierować przewidywaniami jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa, jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej. Pogląd taki należy zresztą uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się iż "nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego wydanie orzeczenia przez sąd administracyjny na skutek skargi wniesionej na ostateczne postanowienie organu administracji publicznej mające charakter prejudycjalny" (zob. wyrok z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 6/06, publ. Lex 319175 oraz późniejsze orzeczenia: wyrok z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 771/08, publ. Lex 513851 czy wydany w kontekście analogicznego przepisu Ordynacji podatkowej: wyrok z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt II 790/10, publ. Lex 1081412). Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warunkach rozpoznanej sprawy nie zachodziły przesłanki warunkujące obligatoryjne zawieszenie postępowania odwoławczego. W szczególności nie można za uzasadnienie do zawieszenia postępowania uznać przywołanego przez uczestnika postępowania U. P. w piśmie procesowym z dnia 28 lipca 2016 r. wyroku tutejszego Sądu w sprawie o sygn. IV SA/Wa 811/16. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż w sytuacji jak w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania, istnieje przeszkoda do jego prowadzenia, albowiem mamy do czynienia z wydaniem decyzji w tej samej sprawie.. Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądu tego jednak nie podziela, z przyczyn przedstawionych powyżej. Skoro bowiem w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja organu administracyjnego (odwoławczego), a na skutek wydania tej decyzji i w konsekwencji jej wydania, konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania przez organ I instancji, to prowadzenie postępowania przez tenże jest dopuszczalne. Nie może być mowy o wydaniu decyzji w tej samej sprawie, bowiem decyzja organu I instancji została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją organu odwoławczego, która jest ostateczna i – o czym była mowa powyżej – nadaje się do wykonania. W razie zaś ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej – na skutek rozpatrzenia skargi kasacyjnej – wystąpi sytuacja, w której będą w obrocie prawnym istniały dwie decyzje w tej samej sprawie wydane i wówczas konieczne będzie wdrożenie trybu nadzwyczajnego. Taki bowiem sposób procedowania przewiduje obecnie obowiązujący Kodeks postępowania administracyjnego i w takim brzmieniu musi być stosowany przez organy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz na podstawie art. 135 powołanej ustawy, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku uchylając postanowienie zaskarżone oraz postanowienie je poprzedzające. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 tej ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią przedstawioną ocenę prawną i przeprowadzą postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło