IV SA/Wa 1385/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-25
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika, mimo że pełnomocnictwo nie zostało skutecznie cofnięte, skutkuje bezskutecznością tego doręczenia i brakiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika, nawet jeśli pełnomocnictwo zostało ustanowione po wydaniu decyzji organu I instancji, jest bezskuteczne. Otwiera to drogę do wniesienia odwołania, a organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania, jeśli zostało wniesione z naruszeniem tej zasady. Uchybienie to skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii nakładającą na K. U. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności polegającej na sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego bez wymaganego wpisu do rejestru. Kara została nałożona na podstawie przepisów ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie interesu prawnego, błędną wykładnię przepisów materialnych (kwestionując przeznaczenie produktów) oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie przy doręczaniu pism ustanowionego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej K. U. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania K. U., dalej strony, od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. z [...] marca 2014 r. znak: [...], dalej decyzja organu I instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku z kontrolą obiektu magazynowego położonego w miejscowości Z. W jej trakcie stwierdzono obecność produktów pochodzenia zwierzęcego – elementy drobiowe, mięso odkostnione mechanicznie, skrzydełka wędzone drobiowe. Skład i ilość zostały opisane w protokole nr 1/2014.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. decyzją z [...] marca 2014 r. wymierzył K. U. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł., na podstawie art. 26 ust 1 pkt 1 lit A w zw. z art. 26 i 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (D.U. 2006, nr 17, poz. 127 ze zm.), i § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. 2010, Nr 93, poz. 600 ze zm.).
Powodem nałożenia kary było niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy tj. brak wpisu do rejestru prowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, działalności prowadzonej przez skarżącą polegającej na sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego.
W wyniku odwołania wniesionego przez skarżącą [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił tok postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu prawnym wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż skarżąca prowadziła zakład bez wymaganego zatwierdzenia, co narusza art. 4 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.Urz. UE L 2004.139.55 ze zm.), dalej Rozporządzenie i w konsekwencji prowadzi do konieczności nałożenia kary pieniężnej.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej:
1. naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez bezzasadne nałożenie grzywny;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 4 lit b rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. poprzez uznanie produktów stwierdzonych podczas kontroli za produkty niewiadomego pochodzenia wprowadzone do obrotu, w sytuacji gdy w większości nie były to produkty na sprzedaż. Miały stanowić karmę dla własnych zwierząt futerkowych skarżącej;
3. naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie przy doręczaniu pism, w tym decyzji ustanowionemu przez skarżącą pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Przyznał, iż organ wadliwie doręczył tylko skarżącej odpisy decyzji, jednakże nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ skarżąca sama wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji a następne zaskarżyła decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010r., sygn.. akt I GSK 982/08 LEX nr 594803).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna, ponieważ organ I instancji naruszył art. 40 § 2 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czego konsekwencją było naruszenie przez organ II instancji art. 134 K.p.a.
Zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Jednymi z nich są przepisy art. 32 K.p.a. umożliwiające stronie działanie przez pełnomocnika. Ustanowienie tego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym (jak i każdym innym) skutkuje m.in. obowiązkiem doręczania pism temu pełnomocnikowi (a nie stronie) – o czym stanowi art. 40 § 2 K.p.a.
Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, doręczenie stronie decyzji (postanowienia), zamiast ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi nie wywołuje skutków prawnych (wyrok NSA z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt: II OSK 98/11, LEX nr 1219180, wyrok NSA z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1739/10, LEX nr 1152021 wyrok WSA w Gliwicach z 5 lipca 2013 r, sygn. akt: II SA/Gl 181/13, LEX nr 1345065, wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2019/1, LEX nr 132686, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/WA 2019/12, Lex nr 1326865).
Doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika uznać należy tylko jako formę informacji o treści decyzji. Nie otwiera ono biegu terminu do jej zaskarżenia, ponieważ termin ten oblicza się od daty doręczenia orzeczenia pełnomocnikowi, zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a.
W niniejszej sprawie skarżąca ustanowiła 13 marca 2014 r. swoim pełnomocnikiem r.pr. M. P. Pełnomocnictwo nie zostało skutecznie cofnięte. W związku z tym korespondencja kierowana do strony powinna być, zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a doręczana temu pełnomocnikowi.
Sąd w tym składzie podziela poglądy zaprezentowane przez A. Wróbla w komentarzu do art. 40 K.p.a. (LEX), że organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą oficjalności, jest obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony, nawet w sytuacji gdy pełnomocnik został ustanowiony przez stronę już po wydaniu decyzji I instancji a przed jej doręczeniem stronie (odmiennie NSA w wyroku z dnia 29 października 2010 r., II GSK 884/09, LEX nr 746303). "W takiej sytuacji doręczenie decyzji tylko stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika będzie bezskuteczne" (wyrok NSA z dnia 5 lutego 2013 r., II OSK 1844/11, LEX nr 1358417)". Jak słusznie podkreśla autor komentarza do art. 40 § 2 K.p.a. nie przewiduje żadnych wyjątków a obowiązkiem organu jest doręczanie wszystkich pism i orzeczeń uprawnionemu ustanowionemu pełnomocnikowi (uzasadnienie postanowienia SN z dnia 9 września 1993 r., III ARN 45/93, OSNCP 1994, nr 5, poz. 112).
W niniejszym postępowaniu decyzja I instancji została doręczona wyłącznie stronie a więc z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Tym samym, skoro decyzja organu I instancji nie została prawidłowo doręczona, nie rozpoczął bieg termin do wniesienia przez skarżącą środka zaskarżenia – art. 127 § 1 i 2 i 129 § 2 K.p.a.
Organ II instancji, jako podmiot zobowiązany do ustalenia czy odwołanie zostało wniesione w terminie, jako przesłanki do rozpatrzenia odwołania, winien był stwierdzić niedopuszczalność odwołania – zgodnie z art. 134 K.p.a.
Fakt, że strona skarżąca wniosła samodzielnie odwołanie, wbrew wywodom odpowiedzi na skargę, nie niweluje, z powodów wskazanych wyżej, skutków niedoręczenia decyzji stronie.
Stwierdzone uchybienia organu II instancji powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, bez merytorycznej oceny pozostałych zarzutów skargi w zakresie podstaw do nałożenia kary pieniężnej.
Po uprawomocnieniu się wyroku, organ II instancji, wyda rozstrzygnięcie o niedopuszczalności odwołania a organ I instancji dokona doręczeń zgodnie z art. 40 § 2 w zw. z art. 32 K.p.a., doręczy odpis skargi pełnomocnikowi skarżącej (chyba, żeby cofnęła mu pełnomocnictwo), które to czynności otworzą K. U. drogę (termin) do wniesienia odwołania.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 135 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło