IV SA/Wa 1465/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-07

Skład orzekający: Anna Szymańska, Aneta Dąbrowska, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska, odmawiając zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i nierolnicze, prawidłowo wyważył interes publiczny (ochrona lasów) i słuszny interes strony (rozwój gminy), uwzględniając jednocześnie ocenę prawną i wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku?
Ratio decidendi
Minister Środowiska naruszył art. 153 P.p.s.a., nie uwzględniając w wystarczającym stopniu wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku dotyczących konieczności wyważenia interesu publicznego i słusznego interesu strony w kontekście rozwoju gminy. Organ nie rozważył dostatecznie argumentów Gminy dotyczących jej rozwoju gospodarczego i społecznego, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń o ochronie lasów i przyrody, co nie wypełnia obowiązku wynikającego z art. 153 P.p.s.a. Ponadto, stwierdzono nieważność decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało prawomocnie zakończone.
Stan faktyczny
Gmina S. wnioskowała o zgodę na zmianę przeznaczenia ok. 23,56 ha gruntów leśnych na cele nieleśne i nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Minister Środowiska dwukrotnie odmawiał zgody, powołując się na ochronę przyrody i równowagę ekologiczną. Po uchyleniu przez WSA w Warszawie poprzednich decyzji w części odmawiającej zgody, Minister ponownie wydał decyzję odmowną, utrzymując w mocy swoje rozstrzygnięcie. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 153 P.p.s.a. poprzez niezwiązanie się oceną prawną sądu z poprzedniego postępowania. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej zgody i stwierdził nieważność w części umarzającej postępowanie.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w części w jakiej nie wyrażono zgody; 2. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w części w jakiej umorzono postępowanie; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej Gminy S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w części w jakiej nie wyrażono zgody; 2. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w części w jakiej umorzono postępowanie; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej Gminy S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2014r. znak [...]Minister Środowiska, w imieniu którego działa Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, działając na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 oraz 9 ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013r. poz. 1205 - dalej jako ustawa) po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza S. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji tegoż organu z dnia [...] stycznia 2014r. - utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. Stan faktyczny sprawy jest następujący. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] października 2011r., wydaną na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2, art. 9 ust 3 ustawy - po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza S. nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nieleśne i nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obszarze G, Gmina S.ok. 23,56 ha gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, Nadleśnictwa L. wchodzących w skład oddziałów leśnych 246a, b, c, d, f, i, j, 25 Ib, b, c, d, f, h, j, 257j, 25 8d, h, 259a, d, f, 260d, f, g, 265h, b, 266a, b, d, f, g, b, c, obrębu leśnego S. oraz umorzył postępowanie w sprawie przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obszarze G, Gmina S. ok. 0,55 ha gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, Nadleśnictwa L., wchodzących w skład oddziałów leśnych {...], [...] obrębu leśnego S., projektowanych pod tereny usług sportu i rekreacji. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez Burmistrza S., Minister Środowiska – decyzją z dnia [...] marca 2012r. - utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie. Na powyższe rozstrzygnięcie została wniesiona skarga, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2012r. (sygn. akt IV SA/Wa 938/12) uchylił obydwie decyzje Ministra Środowiska w części, w jakiej odmówiono wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne oraz orzeczono o kosztach postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzje dotyczące wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i nierolnicze mają charakter uznaniowy. Organ zobligowany jest zatem podjąć decyzję kierując się zarówno celami ochrony gruntów leśnych, jak i słusznie pojętym interesem społecznym wynikającym z faktu, że zgoda na zmianę przeznaczenia w niniejszej sprawie ma na celu rozwój społeczny i urbanistyczny gminy. Wobec powyższego uzasadnienie takiej decyzji nie może opierać się na ogólnych stwierdzeniach, lecz musi zawierać konkretne ustalenia faktyczne. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego i w tym zakresie organ ma instrument prawny w postaci przeprowadzenia z urzędu dowodu służącego ustaleniu stanu faktycznego, czy też zażądania od strony przedłożenia określonych dowodów. Zdaniem Sądu Minister ponadto nie rozważył w sposób wnikliwy argumentów Gminy S. dotyczących określonej możliwości jej rozwoju, pominął przywoływane przez Gminę powody wskazujące na zasadność zmiany przeznaczenia tych gruntów pod usługi sportów zimowych, rekreacji i turystyki, zabudowę mieszkalno-pensjonatową i pensjonatową. Nadto Minister Środowiska nie wziął pod uwagę, że Gmina opracowywuje miejscowy plan celem realizacji określonego kierunku jej rozwoju. W dalszej części wywodów Sądu sformułowano stanowisko, że wskazywana przez Ministra okoliczność, że na terenie gminy znajduje się kompleks narciarski "C," - nie może stanowić dla organu podstawy do odmowy wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia wnioskowanych gruntów na cele nieleśne i nierolnicze. W konsekwencji zaskarżone decyzje w części, w jakiej odmówiono wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne – zdaniem WSA w Warszawie - zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Środowiska przeprowadził postępowanie wyjaśniające w szerszym zakresie (opinia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we W.– pismo z dnia [...] maja 2013r, ekspertyza wykonana przez Biuro Urządzania Lasu i Gospodarki Leśnej Oddział w B., opinia sporządzona przez Zespół Doradczy ds. Ochrony Przyrody pod przewodnictwem dr. hab. Z.K. z Katedry Bioróżnorodności i Ochrony Szaty Roślinnej Uniwersytetu W. oraz analiza zmian stabilności drzewostanów sporządzona przez Nadleśniczego Nadleśnictwa L.) i wydał w dniu [...] stycznia 2014r. (znak [...]) decyzję o analogicznym rozstrzygnięciu jak decyzja wydana w dniu [...] października 2011r. Mianowicie odnośnie tych samych działek nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne oraz umorzył postępowanie w zakresie ok. 0,55 ha gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, Nadleśnictwa L., wchodzących w skład oddziałów leśnych [...] i [...]. W uzasadnieniu organ omówił zgromadzone w sprawie opinie oraz ekspertyzy i wywiódł, że planowana inwestycja spowoduje niekorzystne (nieodwracalne w skutkach) zmiany – zaburzenia równowagi przyrodniczej na terenie G., szkodliwość dla obszaru Natura 2000. Zniszczeniu ulegną fragmenty dwóch siedlisk Natura 2000, przez co przedsięwzięcie wpłynie negatywnie na integralność i cele ochrony Natura 2000. Ponadto istnieje ryzyko zaburzenia skomplikowanego systemu hydrologicznego oraz nieodwracalne zmiany w drzewostanach pozostających w sąsiedztwie terenów wylesionych. Złożony przez Burmistrza wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został uwzględniony przez Ministra Środowiska, który zaskarżoną obecnie do WSA w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2014r. utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2014r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Gmina zarzuciła naruszenie przepisów procesowych tj. art. 6, 7, 11, 75 §1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., art. 153 P.p.s.a., przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz art. 9 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Przeprowadzone czynności oraz uzyskane dowody wskazują, że zarzut błędnego przeprowadzenia postepowania administracyjnego, pominięcia prognozy oddziaływania na środowisko, dyrektywy siedliskowej oraz wskazań WSA wyrażonych w wyroku z dnia 6 września 2012r. – jest bezzasadny. W kwestii możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy organ stwierdził, że stronie znane były dokumenty zgromadzone w sprawie, ponadto pismem z dnia [...] marca 2014r. została ona powiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Rozważając słuszny interes strony organ w przedostatnim akapicie uzasadnienia stwierdził, iż zachowanie lasów stanowi bez wątpienia działanie na rzecz dobra społecznego (poprawa jakości życia mieszkańców). Ponadto nie można się zgodzić, że likwidacja ponad 23 ha lasów jest słuszna w imię potrzeby posiadania kompleksu narciarskiego, tym bardziej że w sąsiedztwie istnieje tego typu inwestycja. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniósł Burmistrz Gminy S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarga zarzuca naruszenie następujących przepisów: - art. 6, 7, 11, 75 §1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z pominięciem słusznego interesu strony i interesu publicznego, a także poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych przedłożonych przez stronę, - art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2014r, - art. 79 K.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o przeprowadzeniu dowodu z oględzin oraz dowodu z opinii biegłych. Strona nie mogła zadawać pytań biegłym - art. 153 P.p.s.a. poprzez wydanie decyzji, która w swej treści nie została związana oceną prawną WSA w Warszawie wyrażoną w wyroku sygn. akt IV SA/ Wa 938/12), w tym nie uwzględniała wskazań co do dalszego postępowania, - przepisów ustawy o ochronie przyrody, - art. 9 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez nie uwzględnienie, że zachodzą ważne względy społeczne przemawiające za uwzględnieniem złożonego wniosku. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Minister całkowicie pominął kwestię względów społecznych, gospodarczych i rozwojowych Gminy. Organ nie wziął pod uwagę, że Gmina planuje opracowanie planu miejscowego celem realizacji określonego kierunku jej rozwoju i teren ten został przeznaczony pod rozwój funkcji gospodarczych. Koncepcje w zakresie kształtowania polityki przestrzennej należą do organów określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ochrona gruntów leśnych nie może być posunięta tak daleko, by skutkowało to istotnym ograniczeniem możliwości rozwoju gminy. Zdaniem Burmistrza motywy rozstrzygnięcia wskazywałyby, że w procesie podejmowania decyzji zupełnie pominięto argumenty skarżącego wyrażające istnienie doniosłego interesu lokalnej wspólnoty samorządowej, postulującej aprobatę wniosku. Ponadto organ pominął złożony przez stronę wyciąg z inwentaryzacji przyrodniczej Gminy S. oraz nie rozpoznano wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z powołania zespołu biegłych na okoliczność wpływu planowanej inwestycji na walory przyrodnicze, leśne oraz stosunki wodne tego obszaru. Nie odniesiono się także do szeregu argumentów podnoszonych przez stronę w toku postępowania, dotyczących zarówno prowadzenia postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Z kolei Minister prowadząc postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy winien był po raz drugi rozpoznać istotę zagadnienia ta samo jak klasyczny organ odwoławczy (art. 1[...] § 3 K.p.a. in fine). Tak więc winien ustosunkować się do wszystkich podnoszonych przez stronę okoliczności i zarzutów, czego wyraźnie zabrakło w rozstrzygnięciu. W kwestii art. 10 § 1 K.p.a. skarżący twierdzi, że organ uniemożliwił stronie branie czynnego udziału w postępowaniu w zasadzie na każdym etapie. Strona nie mogła zapoznać się z materiałem dowodowym bowiem nie została poinformowana, że organ kończy postępowanie i zamierza wydać decyzję. Dalej podniesiono, że doszło do rażącego naruszenia art. 153 P.p.s.a. bowiem organ nie rozpatrzył argumentów strony w zakresie jej rozwoju, skupiając się przede wszystkim na ochronie gruntów leśnych oraz uwzględniając konieczność ochrony przyrody. Uzasadniając naruszenie art. 9 ust. 3 ustawy stwierdzono, że organ nie rozpatrzył zarzutów strony w zakresie ważnych interesów społecznych przemawiających za uwzględnieniem wniosku Gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie argumenty w niej podniesione uznał Sąd za trafne i skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji w odpowiedniej części opisanej w pkt 1. wyroku. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Środowiska wypowiadająca się w kwestii możliwości przeznaczenia gruntów o charakterze leśnym na cele nieleśne i nierolnicze w toku procedury uchwalania planu miejscowego. Sąd przy tym zauważa, że skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zaskarżone rozstrzygnięcie obejmuje zaś zarówno odmowę wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia, jak również umorzenie postępowania co do dwóch oddziałów leśnych ([...] i [...]) z racji, że objęte nimi grunty nie stanowią gruntów leśnych. Nie mniej jednak rozstrzyganie w przedmiocie tych oddziałów nie było możliwe z racji tego, że postępowanie co do wyrażenia zgody na zmianę ich przeznaczenia prawomocnie zostało ukończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2012r. (sygn. akt IV SA/Wa 938/12), który zaakceptował umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego co do tego obszaru. WSA w Warszawie bowiem uchylił poprzednie decyzje jedynie w części, w jakiej odmówiono wyrażenia zgody. Z tych względów nie było podstaw ani prawnych, ani faktycznych do orzekania odnośnie oddziałów leśnych [...] i [...], bowiem w tym zakresie postępowanie zostało zakończone ostateczną i prawomocną decyzją tj. umorzeniem postępowania, które załatwiło pierwotny wniosek Burmistrza Gminy z dnia [...] marca 2011r. o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia m. in. tych dwóch jednostek leśnych. Tymczasem postępowanie w sprawie wyrażenia zgody w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), co wynika z regulacji art. 7 ust. 3 ustawy. Z akt nie wynika, aby strona składała ponownie wniosek w tym zakresie, stąd procedowanie bez wniosku uprawnionego podmiotu należało uznać za rażące naruszenie prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy) uzasadniające stwierdzenie nieważności w tej części zaskarżonej decyzji. Ten tok rozumowania Sądu znalazł odzwierciedlenie w pkt 2. wyroku. Odnośnie natomiast pierwszej części zaskarżonej decyzji rozstrzygającej o odmowie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśnie i nierolnicze Sąd przychyla się w części do argumentacji skargi, w pierwszej kolejności naruszenia art. 153 P.p.s.a. Przede wszystkim należy mieć na względzie, że w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia wypowiedział się poprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 września 2012r. (sygn. akt IV SA/Wa 938/12) kiedy uchylił poprzednio wydaną decyzję w części odmowy. Sąd wówczas podkreślił m.in., iż w decyzji o charakterze uznaniowym konieczne jest wyważenie interesu publicznego i indywidualnego, co oznacza konieczność wnikliwego rozpatrzenia argumentów strony wyjaśniających motywy przystąpienia do opracowywania projektu planu miejscowego przewidującego zagospodarowanie obszaru w inny sposób niż leśny oraz opisujących możliwość rozwoju Gminy, jak również przedstawienia wyniku owych rozważań w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zatem zawartym we wskazanym wyżej wyroku zaleceniem Sądu, aby rozważyć argumenty Gminy dotyczące możliwości jej rozwoju gospodarczego poprzez przeznaczenie gruntów leśnych pod kompleks narciarski - związany był zarówno organ administracji publicznej, jak i obecnie orzekający skład sądu. Ustawodawca nie przewiduje bowiem możliwości zwolnienia organu administracji publicznej z obowiązku uwzględnienia w toku ponownego rozpoznania sprawy oceny prawnej, a także wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w uzasadnieniu wyroku (vide wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 178/11). Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (vide wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., II FSK 1328/10). W ocenie Sądu organ wykonał w niewystarczającym zakresie zalecenie zawarte w przywołanym wyroku WSA, czym dopuścił się naruszenia zarówno art. 153 P.p.s.a. jak również przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Reguły te należy w szczególności odnieść do decyzji o charakterze uznaniowym, co podkreślił WSA w przywoływanym wyroku. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. W graniach prawidłowo stosowanych przepisów proceduralnych organ w pierwszej kolejności winien je zastosować w celu wykonania wskazań wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 września 2012r. Tymczasem kwestia słusznego interesu strony pojmowanego jako indywidualny gospodarczy rozwój Gminy oraz jej mieszkańców, który winien zostać oceniony jako pozostający w opozycji do generalnego nakazu ochrony gruntów leśnych nie została w sposób dostateczny omówiona, wyjaśniona oraz oceniona w podjętym rozstrzygnięciu. O ile organ przeprowadził obszerne postępowanie wyjaśniające odnośnie wartości przyrodniczej i gospodarczej spornych lasów – co znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych oraz uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia – o tyle uzasadnienie zaskarżonej decyzji (decyzja z dnia [...] stycznia 2014r. w ogóle nie odnosi się do problemu) na str. 5, jeden akapit, odnosi się do zagadnienia konkurencyjności względów publicznych przejawiających się w konieczności zachowania istniejącego lasu jako wyniku stosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz interesu samej gminy jako jej mieszkańców tworzących wspólnotę samorządową (art. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym tj. Dz. U. z 2013r, poz. 594 ze zm.). Organ wywiódł, że w interesie samych mieszkańców leży utrzymanie owych lasów oraz, że likwidacja lasów nie jest słuszna w imię potrzeby zagospodarowania pod kompleks narciarski, zwłaszcza, że w sąsiedztwie istnieje tego typu inwestycja. Ograniczenie zakresu rozważań zaleconych szczegółowo przez Sąd w poprzednim wyroku do dwóch, trzech zdań nie wypełnia dyspozycji art. 153 P.p.s.a. Skoro bowiem wówczas Sąd stwierdził, że przepisy ustawy nie mają na celu generalnego zamknięcia możliwości przeznaczania na cele nieleśne i nierolnicze gruntów leśnych, to konieczne jest wnikliwe rozważenie sytuacji podmiotu starającego się o to wyłączenie oraz przyczyn z jakich dana gmina zrezygnowała z ochrony zasobów środowiska, które dotąd służyły członkom wspólnoty samorządowej. Sąd wskazywał, że Minister odmawiając zgody na zmianę przeznaczenia spornych gruntów nie wziął pod uwagę, że Gmina planuje opracowanie planu celem realizacji określonego kierunku jej rozwoju oraz, że teren ten ma być przeznaczony pod rozwój funkcji gospodarczych mających istotne znaczenie z punktu widzenia utrzymania potencjału produkcyjnego. Jednocześnie – jak wskazał Sąd – organ nie może pominąć, że faktyczną przesłanką zamierzeń Gminy może być atrakcyjne położenie gruntów leśnych z punktu możliwości zainwestowania pod wyciąg narciarski, a okoliczność, że w gminie jest już jeden wyciąg narciarski nie może stanowić podstawy do odmowy wyrażenia zgody. Organ - pomimo jednoznacznego stanowiska Sądu wskazującego konkretne okoliczności, które winny podlegać ocenie przy ważeniu wartości jaką jest konieczność ochrony zasobów leśnych, a perspektywami rozwoju gminy i jej mieszkańców – uchylił się od tego obowiązku. Dodatkowo Sąd podnosi, że przedmiotowa inwestycja uruchamia jeszcze jeden dodatkowy czynnik. Z racji, że kompleks narciarski będzie służył także osobom spoza gminy jako dający możliwość uprawiania sportu i tym samym rekreacji, koniecznym jest wyważenie także aspektu interesu społecznego polegającego na możliwości korzystania z planowanego kompleksu narciarskiego przez bliżej nieokreślony krąg osób. Innymi słowy rodzaj inwestycji wymagającej uzyskania zgody nie dotyczy prywatnego jednostkowego interesu, lecz ma na celu – poza oczywiście aspektem gospodarczym – zaspokajanie potrzeb społecznych. W kwestii naruszenia przepisów procesowych polegającego na niepełnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego to należy przychylić się do stanowiska strony skarżącej, że organ stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jeśli zatem strona składa do akt dokument i wywodzi z niego skutki dla swojej sytuacji prawnej – wyciąg z inwentaryzacji przyrodniczej Gminy S.– organ ma obowiązek ustosunkowania się do takiego dowodu. Albo oceni go jako niedopuszczalny w sprawie, albo też uzna jego moc dowodową, włączy do materiału dowodowego i dokona jego oceny jako przydatnego lub nic nie wnoszącego w sprawie. Także złożony przez skarżącego wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii zespołu biegłych winien być rozpatrzony przez Ministra, choćby w drodze jego nieuwzględnienia (art. 78 § 2 K.p.a.), co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Nie mniej jednak organ winien zająć jednoznaczne stanowisko w zakresie żądania przeprowadzenia dowodu. W kwestii natomiast zarzutu braku zawiadomienia strony o przeprowadzeniu oględzin to Sąd stoi na stanowisku, że obowiązek taki dotyczy jedynie sytuacji gdy organ dopuszcza dowód z oględzin i go przeprowadza w terenie. Jeżeli natomiast oględziny powiązane są ze sporządzaniem opinii przez biegłego lub sporządzeniem ekspertyzy, która stanowi jedynie dokument prywatny (vide wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012r. sygn. akt II OSK 2190/10 ) bądź czynnościami innego organu, który nie prowadzi danego postępowania, a jedynie zajmuje stanowisko w sprawie lub sporządza dokument nie mający waloru opinii biegłego, wówczas nie ma obowiązku powiadamiania strony o terminie tej czynności (vide wyrok NSA z 8 maja 2013r. sygn. akt I OSK 2366/11 oraz z 20 kwietnia 2011r. sygn.. akt I OSK 977/10). Na zakończenie koniecznym jest wyraźne podkreślenie, że zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych i rolnych wydawana jest na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ zatem wydający taką decyzję dokonuje oceny stanu faktycznego w oparciu o przepisy prawa materialnego w graniach swoich uprawnień. Z art. 3 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy wynika, że ochrona gruntów leśnych polega na: 1 ) ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze; 2) zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów leśnych oraz szkodom w drzewostanach i produkcji leśnej, powstającym wskutek działalności nieleśnej i ruchów masowych ziemi, 3) przywracaniu wartości użytkowej gruntom, które utraciły charakter gruntów leśnych wskutek działalności nieleśnej; 4) poprawianiu ich wartości użytkowej oraz zapobieganiu obniżania ich produkcyjności; 5) ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi. Tym samym do zadań organów administracji realizujących cele wynikające z tej ustawy nie należy ochrona gruntów leśnych, w szczególności jak uczynił to Minister Środowiska, pod kątem ochrony obszaru Natura 2000, zaburzeń równowagi przyrodniczej, zaburzeń systemu hydrologicznego i generalnie ochrony przyrody. Minister wypowiada się jedynie w granicach określonych ustawą – generalnie z punktu widzenia gospodarczej funkcji lasów w ramach własnych kompetencji. Tym samym argumentacja organu opierająca się na przesłankach nie mających uzasadnienia w art. 3 ust. 2 ustawy jest niedopuszczalna. Projekt bowiem miejscowego planu stosownie do art. 17 pkt 6) ppkt a) tiret 3 oraz ppkt b) tiret 2 ustawy z dnia [...] marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U z 2012r, poz. 647 ze zm.) podlega zaopiniowaniu lub uzgodnieniu przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz w przypadku określonych form ochrony przyrody przez tenże organ oraz dyrektora parku narodowego – w razie planu, który obejmuje taki teren. W tamtych postępowaniach zatem została zapewniona ochrona lasów jako cennych przyrodniczo składników środowiska. W ramach natomiast decyzji w przedmiocie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nieleśne i nierolnicze organ stosuje przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przeprowadzona, w świetle powyższych rozważań, kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, iż podjęta została ona z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz w warunkach nieważności postępowania, co obligowało Sąd do jej usunięcia z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1. wyroku, na zasadzie zaś art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jak w pkt 2. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Pkt 3. wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło