IV SA/Wa 1613/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-06

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Alina Balicka, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu powszechnego uniewinniający pracownika kadrowego od zarzutu powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy niezgodnie z warunkami określonymi w oświadczeniu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, jest wiążący dla organu administracji publicznej rozpatrującego sprawę zobowiązania cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach?
Ratio decidendi
Prawomocny wyrok sądu powszechnego, w tym wyrok uniewinniający, ma charakter prawno-kształtujący i jest wiążący dla organu administracji publicznej na mocy art. 365 § 1 K.p.c. w zw. z art. 8 § 2 K.p.k. Organ administracji nie może przypisać odpowiedzialności za czyn zabroniony osobie, w odniesieniu do której zapadło już prawomocne orzeczenie uniewinniające, ani negować ustaleń takiego wyroku. Zaniechanie uwzględnienia prawomocnego wyroku sądu powszechnego stanowi naruszenie zasad praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która uchyliła decyzję Komendanta Straży Granicznej w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i utrzymała w mocy pozostałe rozstrzygnięcia, w tym zobowiązanie do powrotu i zakaz wjazdu. Decyzja ta opierała się na ustaleniu, że cudzoziemiec wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia i zarejestrowanego oświadczenia pracodawcy. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na prawomocny wyrok sądu powszechnego, który uniewinnił pracownika kadrowego firmy od zarzutu powierzenia mu pracy niezgodnie z warunkami oświadczenia. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego A. B. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], skierowaną do A. B. (określanego dalej jako skarżący), Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o uchyleniu decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczeniu nowego terminu – 30 dni od dnia doręczeniu decyzji oraz o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] marca 2016 r. w pozostałej części. Stan sprawy przedstawiał się następująco. W dniu [...] marca 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał decyzję Nr [...], orzekającą o zobowiązaniu A. B. do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej, określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen, przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu, określonego w tej decyzji albo przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2017 r" poz. 2206). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w okresie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 17 grudnia 2015 r. A. B. wykonywał nielegalnie pracę na rzecz firmy "[...]" Sp. z o. o., tj. bez wymaganego zezwolenia na pracę i bez zarejestrowanego we właściwym miejscowo powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy. Powyższe stwierdzono w wyniku kontroli legalności zatrudniania cudzoziemców wszczętej w wyżej wskazanej firmie. Podniesiono przy tym, że we wskazanym wyżej okresie A. B. wykonywał pracę na podstawie zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 26 sierpnia 2015 r. oświadczenia wyżej wymienionego pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy od dnia 27 sierpnia 2015 r. do dnia 25 grudnia 2015 r. na podstawie umowy zlecenia z miesięcznym wynagrodzeniem, w wysokości 2646 zł brutto, natomiast cudzoziemiec zawarł 4 umowy na wykonanie pracy za wynagrodzeniem w wysokości 9 zł za godzinę netto (tj. z wynagrodzeniem znacznie niższym od wynagrodzenia określonego w wyżej wskazanym oświadczeniu pracodawcy). W dniu 11 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie: - art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), określanej dalej jako K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i brak rozważenia całego materiału dowodowego; art. § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywaniu pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne, bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. W uzasadnieniu odwołania podniósł m.in, że w toku kontroli nie została dostarczona kontrolującym kompletna dokumentacja, dotycząca wynagrodzenia wypłacanego cudzoziemcowi, albowiem nie obejmowała ona wypłat za pracę, wykonaną na podstawie umów o dzieło zawieranych ustnie, a która to dokumentacja została uzupełniona, wraz z zastrzeżeniami pracodawcy do protokołu z powyższej kontroli. W uzupełnieniu odwołania pełnomocnik strony powołał się również na wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2016 r. (sygn. akt [...]), na mocy którego pracownik kadrowy firmy "[...]" Sp. z o. o. – A. B. - została uniewinniona od zarzutu powierzenia m.in. A. B. w okresie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 17 grudnia 2015 r. wykonywania pracy niezgodnie z warunkami określonymi w oświadczeniu o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy. W związku z powyższym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o uchyleniu decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2016 r. - w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczeniu nowego terminu - 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części, podtrzymując stanowisko organu I instancji o formalnym charakterze przesłanki z art. art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu i Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2017 r. skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 7, w zw. z art. 8 i art. 77 § 1, w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do dowolnej oceny dowodów w postaci rachunków do umów o dzieło oraz dowodów wpłat, deklaracji, nieuwzględniającą zgodności pracy z oświadczeniem o zamiarze powierzenia pracy; organ odwoławczy wydał decyzję w oparciu o błędnie zebrany materiał dowodowy, ustalając wadliwy stan faktyczny. W ocenie skarżącego organ odwoławczy naruszył również art. 8 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z obowiązującym stanem faktycznym i prawnym, którego elementem jest prawomocne orzeczenie sądu powszechnego, stwierdzające okoliczność legalnego wykonywania pracy przez skarżącego w rozumieniu art. 120 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r" poz. 645), co zostało prawomocnie ustalone przed Sądem Rejonowym w B. II Wydział Karny (wyrok z dnia [...] października 2016 r" sygnatura akt: [...]), b) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w postaci wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2017 r., ograniczając się jedynie do wskazania, iż wyrok uniewinniający, nie przesądza o braku przesłanek do uznania, iż skarżący wykonywał pracę niezgodnie obowiązującymi przepisami i nie stanowi uzasadnienia do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzuciła, że organ, mając na względzie zasadę szybkości i ekonomiczności postępowania administracyjnego opisaną w art. 12 § 1 K.p.a. winien przyjąć ustalenia oraz dowody przeprowadzone w prawomocnie zakończonym postępowaniu karnym jako własne. c) art. 136 K.p.a., w zw. z art. 15 K.p.a., bowiem organ II instancji, ustalił stan faktyczny w oparciu o okoliczności znane sobie z urzędu tj. toczącego się postępowania w sprawie cudzoziemca M. S., nie komunikując tego stronie skarżącej, a przez to uniemożliwiając stronie skarżącej odniesienie się do wskazanych okoliczności w ramach art. 10 § 1 K.p.a., w konsekwencji organ II instancji naruszył również treść art. 77 § 4 K.p.a. oraz art. 81 K.p.a., d) art. 77 § 4 K.p.a., w zw. z art. 81 K.p.a. oraz z art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do nie zwrócenia uwagi stronie na okoliczności, mające znaczenie dla sprawy i znane organowi z urzędu w ramach zapoznania się z aktami sprawy oraz ustosunkowania się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, e) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do niewłaściwego uzasadnienia decyzji poprzez brak wskazania przez organ odwoławczy procesu myślowego oraz przyczyn odmówienia wiarygodności dowodów w postaci przedłożonych rachunków za umowę o dzieło cudzoziemca A. B., umowę o dzieło cudzoziemca A. B., dowodów wpłat dla A. B.; organ II instancji nie przeprowadził żadnego wywodu prawnego w zakresie nie uznania mocy wiążącej prawomocnego wyroku Sądu Powszechnego, stwierdzającego legalność zatrudnienia cudzoziemca, f) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w postaci niewłaściwego zastosowania sprowadzającego się do utrzymania błędnej decyzji organu I instancji w zakresie zobowiązania do powrotu, pomimo, iż decyzja z dnia [...] marca 2016 r. jest wadliwa poprzez nieuwzględnienie legalności zatrudnienia skarżącego, z uwagi na przedłożone dokumenty, w postaci rozliczeń podatkowych, umowy o dzieło oraz rachunków do umowy o dzieło. Skarżący wywiódł ponadto zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 56 K.c., w zw. z art. 65 § 1 K.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do niewłaściwej wykładni terminu pisemnej umowy na warunkach określonych w oświadczeniu, stypizowanego w § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców, bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2015 r., poz. 588). Skarżący wywodził, że organ II instancji w swojej ocenie nie uwzględnił zawartych umów o dzieło w formie pisemnej ze skarżącym, rachunków wpłat, deklaracji PIT, przelewów, które potwierdzają legalne zatrudnienie skarżącego — w konsekwencji organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni oznaczenia pisemna umowy na warunkach w określonych w oświadczeniu, w sytuacji gdy właściwa wykładnia wskazuje, iż forma pisemna została wskazana bez rygoru ad obligationem, a w konsekwencji forma pisemna została zastrzeżona wyłącznie dla celów dowodowych a ponadto oznaczenie pisemnej umowy oznacza tylko obowiązek zawarcia z cudzoziemcem wskazanej umowy a nie uzyskiwania całości wynagrodzenia na podstawie określonej w oświadczeniu umowy, b) § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2015 r., poz. 588), poprzez błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, iż wykonywanie pracy na podstawie pisemnej umowy na warunkach określonych w oświadczeniu o zamiarze powierzeniu wykonania pracy oznacza konieczność spełnienia kwoty deklarowanego wynagrodzenia w ramach określonej formy pisemnej umowy o pracę; oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy jest wiążące dla pracodawcy i cudzoziemca wyłącznie w zakresie konieczności uzyskiwania przez, cudzoziemca globalnej kwoty wynagrodzenia co najmniej na poziomie zadeklarowanym oraz zawarcia stosunku pracy z Cudzoziemcem, w formie wskazanej w oświadczeniu jednak bez konieczności uzyskiwania przez cudzoziemca całej deklarowanej kwoty wynagrodzenia z tej formy stosunku pracy, c) art. 365 § 1 K.p.c., w zw. z art. 365 § 2 K.p.c., w zw. z art. 8 § 2 K.p.k., poprzez nic uszanowanie przez organ administracji publicznej prawomocnych ustaleń Sądu Powszechnego w zakresie legalności wykonywania pracy przez skarżącego — tj. wyroku Sądu Rejonowego w B. II Wydział Karny z [...] października 2016 r., sygnatura akt: [...]; pomimo iż prawomocny wyrok ma charakter prawno-kształtujący, a w konsekwencji na mocy art. 8 § 2 K.p.k. jest wiążący dla organu administracji publicznej, d) art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do błędnego uznania przez organ II instancji, iż skarżący wykonywał pracę bez zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy; wbrew dominującemu orzecznictwu organ II instancji nie ustalił indywidualnie oraz konkretnie sprawy skarżącego tylko posiłkując się ustaleniami znanymi z urzędu organowi uznał arbitralnie, iż zostały spełnione przesłanki do zobowiązania do powrotu cudzoziemca. Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. — uchylenie w całości decyzji z dnia [...] marca 2016 r. Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów sądowo administracyjnych. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: a. wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2016 r. na okoliczność legalności zatrudnienia skarżącego, bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wydalenia cudzoziemca, b. rachunków za umowę o dzieło A. B. na okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy zgodnie z oświadczeniem o zamiarze powierzenia wykonywania pracy zarówno co do formy wykonywania pracy jak i uzyskiwanego wynagrodzenia, c. dowodu wpłaty dla A. B. z umowy o dzieło na okoliczność uzyskiwania wynagrodzenia zgodnego z oświadczeniem o zamiarze wykonywania pracy przez skarżącego oraz legalnego zatrudnienia skarżącego, d. sprzeciwu z dnia 12 sierpnia 2016 r. oraz protokołu z rozprawy z dnia 30 września 2016 r. - na okoliczność legalnego zatrudnienia skarżącego, wykonywania przez skarżącego pracy na podstawie pisemnych umów na warunkach określonych w oświadczeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do sierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga jednak sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wydana dnia [...] kwietnia 2017 r. uchylająca decyzję Komendanta Placówki Straży granicznej w [...] z dnia [...] marca 2016 r., w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczająca nowy termin - 30 dni od dnia doręczeniu decyzji oraz utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] marca 2016 r. w pozostałej części. Podczas rozprawy dnia 6 lutego 2018 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścił jako dowody uzupełniające dokumenty wymienione we wniosku dowodowym, zawartym w skardze. Skarga okazała się zasadna, ze względu na naruszenie art. 7, 77, 80 K.p.a. oraz art. 365 § 1 K.p.c., w zw. z art. 365 § 2 K.p.c., w zw. z art. 8 § 2 K.p.k. Z art. 8 § 2 K.p.k. wyraźnie wynika, że tylko prawomocne rozstrzygnięcie Sądu, kształtujące prawo albo stosunek prawny, są wiążące. W podstawie prawnej decyzji zaskarżonej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w okresie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 17 grudnia 2015 r. A. B. wykonywał nielegalnie pracę na rzecz firmy "[...]" Sp. z o. o., to jest bez wymaganego zezwolenia na pracę i bez zarejestrowanego we właściwym miejscowo powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy. Powyższe stwierdzono w wyniku kontroli legalności zatrudniania cudzoziemców, wszczętej w wyżej wskazanej firmie. Podniesiono przy tym, że we wskazanym wyżej okresie A. B. wykonywał pracę na podstawie zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 26 sierpnia 2015 r. oświadczenia wyżej wymienionego pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy od dnia 27 sierpnia 2015 r. do dnia 25 grudnia 2015 r. na podstawie umowy - zlecenia z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2646 zł brutto, natomiast cudzoziemiec zawarł 4 umowy na wykonanie pracy za wynagrodzeniem w wysokości 9 zł za godzinę netto (tj. z wynagrodzeniem znacznie niższym od wynagrodzenia określonego w wyżej wskazanymi oświadczeniu pracodawcy). Przepis ten przewiduje, ze decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę. Z przepisu tego wynika, że wydanie tego rodzaju decyzji jest obligatoryjne, jeżeli zaistnieje którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Komendant placówki straży granicznej, który stwierdził istnienie przesłanki uzasadniającej wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu wydaje taką decyzję z urzędu (art. 311 ustawy). Art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy znajduje zastosowanie nawet wówczas, gdy w dacie wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu cudzoziemiec legitymuje się zezwoleniem na pracę. Do zastosowania tego przepisu wystarczy ustalenie przez organ, że w przeszłości cudzoziemiec wykonywał pracę bez zezwolenia na pracę. Podstawa do wydania decyzji z art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach istnieje, niezależnie od tego, czy cudzoziemiec wiedział o tym, że wykonuje pracę nielegalnie. Sankcja wynikająca z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach może mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach świadomego, zawinionego podjęcia pracy przez cudzoziemca, bez wymaganych zezwoleń. Redakcja tego przepisu nie pozwala na ograniczenia obowiązku jego zastosowania od wiedzy cudzoziemca o obowiązku dopełnienia formalności przez niego lub przez pracodawcę co do legalności zatrudnienia. W rozpatrywanej sprawie sytuację prawną skarżącego determinuje jednak szerszy kontekst prawny, niż wspomniane przepisy. Sytuacja ta kształtowana jest bowiem poprzez prawomocne ustalenia Sądu Powszechnego, w zakresie legalności wykonywania pracy przez skarżącego — tj. przez treść wyroku Sądu Rejonowego w B. II Wydział Karny z [...] października 2016 r., sygn. akt: [...]. Prawomocnemu wyrokowi należy przypisać charakter prawno-kształtujący; w konsekwencji na mocy art. 8 § 2 K.p.k. jest on wiążący dla organu administracji publicznej. Istotne jest zatem, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2016 r., pracownik kadrowy firmy "[...]" Sp. z o. o. – A. B. została uniewinniona od zarzutu powierzenia m.in. A. B. w okresie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 17 grudnia 2015 r. wykonywania pracy niezgodnie z warunkami określonymi w oświadczeniu o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy. Samodzielność jurysdykcyjna organu nie obejmuje możliwości przypisania odpowiedzialności za czyn zabroniony osobie, w odniesieniu, do której zapadło już prawomocne orzeczenie uniewinniające (co wynika z przytoczonego wyżej art. 8 K.p.k.). Również zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym prawomocny wyrok w sprawie karnej ma charakter wiążący dla organu administracji publicznej. Zgodnie z wyrokiem NSA w Gdańsku z dnia 10 września 1986 r" sygn. akt III SA/Gd 625/86 "Jeżeli wszczęte postępowanie karne kończy się umorzeniem względnie wydaniem wyroku uniewinniającego, a zebrany w tym postępowaniu materiał dowodowy dotyczy okoliczności mających istotne znaczenie dla ustalenia przez organ podatkowy znamion stanu podatkowoprawnego, to powinnością tego organu jest przeprowadzenie w postępowaniu podatkowym dowodu z materiału zebranego w postępowaniu karnym i dokonanie oceny całości materiału dowodowego." Wskazane orzeczenie dotyczy postępowania podatkowego, jednak należy uznać, iż zasady stypizowane w art. 12 K.p.a. dotyczą postępowania administracyjnego, toczącego się przed organami administracji publicznej, a w konsekwencji organ odwoławczy winien z urzędu przy uwzględnieniu art. 77 § 2 K.p.a. uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie przedsięwziętych wątpliwości. Z kolei zgodnie z art. j1 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada praworządności wskazana w art. 6 i 7 K.p.a. jest także zasadą konstytucyjną. Artykuł 7 Konstytucji RP, stanowiąc szeroko, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa; obejmuje podmiotowo nie tylko organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne, ale także inne podmioty uprawnione do stosowania prawa. Przepis ten nawiązuje również do zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Podkreślenia wymaga, że statuowany w art. 6 K.p.a. obowiązek działania na podstawie przepisów prawa odnosi się do przepisów powszechnie obowiązującego prawa (por. wyrok NSA z dnia 12 października 1999 r" Sygn. akt IV SA 1292/97, LEX nr 48236). Oznacza to, że organ prowadząc postępowanie administracyjne w celu rozstrzygnięcia sprawy, powinien respektować zarówno przepisy K.p.a., jak również przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.). Taki pogląd zaprezentował WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 2014 r" sygn. akt VI SA/Wa 2173/14, CBOSA, co zaaprobował NSA wskazując, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na przepis art. 365 § 1 K. p. c., z którego wynika moc wiążąca orzeczeń sądowych. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę istnienie i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Dodać należy, że orzeczenie prawomocne pociąga za sobą konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej części, bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie, które stało się prawomocne. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach (wyrok N§A z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1020/15, CBOSA). Gwoli podania przykładów wyroków podkreślających potrzebę związania organów administracji orzeczeniami sądów powszechnych oraz znaczenia tej zależności dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, można przytoczyć następujące wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/GI 798/17, WSA w Poznaniu z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 288/17, WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1090/16, WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/GI 843/15, NŚA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 534/15, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2124/12, wyrok NSA z dnia 2 lipca 2014 r" sygn. akt I FSK 1132/13, wyrok NSA z 9 maja 2012 r" sygn. akt I OSK 1817/11, wyroki NSA z 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1439/11, sygn. akt II OSK 2151/11 oraz sygn. akt II OSK 1442/11, wszystkie dostępne w CBOSA. Organ powinien był zatem przeanalizować, czy Okoliczność prawna legalnego zatrudnienia skarżącego w rozumieniu art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach jest faktem prawomocnym prawnie. Organ administracji publicznej w przypadku wątpliwości co do motywów wyroku uniewinniającego winien był przeprowadzić dowód z akt sprawy karnej, toczącej się przed Sądem Rejonowym w B., celem zweryfikowania przesłanek, jakie zostały podniesione dla uniewinnienia osoby powierzającej pracę skarżącemu. Zasadnie - w perspektywie znaczenia prawnego ww. wyroku - skarżący argumentował, iż postępowań dowodowe w postępowaniu administracyjnym toczy się przede wszystkim z inicjatywy organu, bowiem zgodnie z poglądami doktryny jest on gospodarzem postępowano dowodowego. Zaniechanie oceny rzeczonego dowodu nie znajduje normatywnego potwierdzenia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących tryb gromadzenia materiału dowodowego (art. 77 K.p.a.), inicjatywę stron w tym zakresie (art. 78 K.p.a.), sposób prowadzenia postępowania (art. 8 K.p.a.), a przed wszystkim uniemożliwia osiągnięcie celu postępowania, jakim jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. Zgodnie z powołanym art. 7 K.p.a. organ zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dyrektywą umożliwiającą osiągniecie powyższego celu jest art. 77 § 1 K.p.a. wskazujący, że organ winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 K.p.a., art. 75 K.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Należy podkreślić, iż zaskarżona decyzja nie może prowadzić do skutku takiego, że w jednym systemie prawnym obowiązują dwa sprzeczne rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, rozpatrujące ten sam stan faktyczny, w oparciu o te same przesłanki i dowody. Byłaby to sytuacja niedopuszczalna z punktu widzenia pewności obrotu prawnego. Obowiązek uwzględnienia wyroku sądu powszechnego wynika wprost z art. 365 § 1 K.p.c. Organ administracji nie uwzględniając wyroku sądu powszechnego narusza dyspozycję art. 6 K.p.a., zgodnie z którym to przepisem organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Przepis art. 6 K.p.a. określa zasadę praworządności stosowania prawa przez organy administracji publicznej. Organ w zaskarżonej decyzji naruszył art. 107 § 3 K. p. a. poprzez jego niezastosowanie, sprowadzające się do niewłaściwego uzasadnienia decyzji w wyniku braku wskazania przez organ odwoławczy procesu myślowego oraz pogłębionego wywodu prawnego w zakresie nie uznania mocy wiążącej prawomocnego wyroku z dnia 25 października 2016 r. (sygn. akt [...]). Stwierdzenie, że wspomniany wyżej wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2016 r. nie przesądza o braku przesłanek do uznania, iż M. S. wykonywał pracę niezgodnie z obowiązującymi przepisami, jako taki nie stanowi uzasadnienia do uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest wystarczające w świetle standardów K.p.a. do uznania, że sprawa została przeanalizowana i rozstrzygnięta. Organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu decyzji. Spełnienie normy, wynikającej z przepisu art. 8 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Ponadto zaskarżona decyzja nie spełnia wymogu z art. 8 K.p.a. w perspektywie powyższego wyroku, a w konsekwencji rażąco narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Z przedstawionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskoczoną decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeanalizuje, czy w świetle wskazanego wyroku, który należy uznać za wiążący dla organów administracji, można skutecznie powołać się wobec skarżącego na przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 4 wyroku, wynikało z treści art. 205 § 2 P.p.s.a., w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.). Na koszy składają się: wpis w wysokości 300 zł, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od czynności pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło