IV SA/Wa 1712/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości tj. działek nr [...] o powierzchni 0,0103 ha, [...] o powierzchni 0,0103 ha i [...] powierzchni 0,0103 ha z obrębu [...] gm. [...] pod drogę gminną. Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji do czasu rozpoznania skargi. Zdaniem, skarżącego klauzula natychmiastowej wykonalności nadana decyzji z dnia [...] marca 2018 r. w stanie faktycznym sprawy nie posiada uzasadnienia. Ponadto natychmiastowe wykonanie decyzji skutkować będzie niewątpliwie stratą, bowiem dojdzie do nieodwracalnego zniszczenia plantacji borówek, która nie została uwzględniona przez biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednak stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wprawdzie wniosek skarżącego nie został sformułowany literalnie jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji, niemniej nie ulega wątpliwości, że wolą skarżącego było wydanie przez Sąd orzeczenia w przedmiocie wstrzymania skutków prawnych wynikających z kwestionowanej decyzji, do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd. Tym samym, wniosek podlega rozpoznaniu pod kątem spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niego wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Natomiast ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że argumenty przytoczone przez we wniosku nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazując na zniszczenie plantacji borówek nie określił nawet w przybliżeniu szacunkowej straty. Sąd nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów lub okoliczności potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należy przy tym zaznaczyć, że wywłaszczenie dotyczy działek nr [...] o powierzchni 0,0103 ha, [...] o powierzchni 0,0103 ha i [...] powierzchni 0,0103 ha przeznaczonych pod drogę gminną. Odnosząc się natomiast do wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji należy stwierdzić, że sądy administracyjne nie posiadają takich uprawnień. Rygor natychmiastowej wykonalności może bowiem nadać jedynie organ administracji rozpatrujący sprawę albo od razu przy jej wydaniu, albo po jej wydaniu do momentu wydania decyzji przez organ odwoławczy (art. 108 § 1 i 2 kpa), a jego wstrzymanie może nastąpić jedynie w toku postępowania odwoławczego (art. 135 kpa). Ponadto w momencie wydania decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy, rygor natychmiastowej wykonalności nadany decyzji organu pierwszej instancji traci moc z chwilą uchylenia decyzji, której ten rygor nadano (zob. postanowienie NSA z 13 stycznia 2012 r., II OSK 2659/11, LEX nr 1138190), względnie staje się bezprzedmiotowy w razie utrzymania w mocy takiej decyzji. W świetle powyższego Sąd uznał, że wskazane we wniosku okoliczności nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Dlatego też Sąd, przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.