IV SA/Wa 1728/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-23

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Wojciech Rowiński, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w postępowaniu egzekucyjnym może być oparty na względach ekonomicznych i finansowych, a także na braku możliwości znalezienia firmy wykonującej usługę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w postępowaniu egzekucyjnym musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód o charakterze nieusuwalnym, technicznych lub prawnych. Względy ekonomiczne, finansowe czy brak możliwości znalezienia wykonawcy usługi nie stanowią podstawy do uznania obowiązku za niewykonalny. Ponadto, ciężar udowodnienia wykonania nałożonych obowiązków spoczywa na zobowiązanym, a jego oświadczenia nie stanowią wystarczającego dowodu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) oddalające zarzuty zobowiązanego do postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w związku z niewykonaniem przez zobowiązanego decyzji nakazującej przeprowadzenie działań naprawczych na terenie strzelnicy. Zobowiązany podniósł zarzut niewykonalności obowiązku usunięcia zanieczyszczonego gruntu ze względu na brak firm chętnych do odbioru odpadu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów do postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oddala skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ", "organ II instancji") postanowieniem nr BP-RP.026.5.2020.JK z 14 lipca 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 i art. 34 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z poźn. zm., zwanej dalej: "u.p.e.a ") i w zw. z art. 121 ust. 1 i 2 i art. 127 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. M.(dalej: "Zobowiązany", "Strona", "Skarżący") na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ", "organ I instancji") z [...] marca 2021 r. nr [...], oddalające zarzuty Zobowiązanego do prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zostało ono wydane w następującym stanie sprawy. RDOŚ decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] nakazał Stronie, przeprowadzenie działań naprawczych na części działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...] w gminie [...] w związku z wystąpieniem szkody w środowisku w powierzchni ziemi na terenie prowadzonej przez niego działalności, tj. obiekcie sportowym – strzelnicy [...], które są jednocześnie działaniami zapobiegawczymi wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w wodach rzeki [...] i [...]. Termin przeprowadzenia prac naprawczych określono na 3 miesiące od wskazanej w treści ww. decyzji daty, a ponadto zobowiązano do przedłożenia sprawozdania z osiągniętego efektu ekologicznego. Wobec niewykonania przez Zobowiązanego nałożonych decyzją obowiązków, RDOŚ wezwał Skarżącego do ich wykonania pismem z 8 stycznia 2020 r. Strona złożyła 11 marca 2020 r. sprawozdania z badań wykonanych na terenie prowadzonej przez niego strzelnicy, jednakże w ocenie RDOŚ nie stanowiło ono potwierdzenia osiągnięcia założonego efektu ekologicznego. Po bezskutecznym upływie terminu i niewykonaniu obowiązku RDOŚ wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z [...] kwietnia 2020 r., który przesłał wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji do organu egzekucyjnego – Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda"). Ten postanowieniem z [...] lipca 2020 r. nałożył na Zobowiązanego grzywnę w kwocie 3000,00 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązków, wzywając go jednocześnie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie to stało się przedmiotem zażalenia oraz wniesionych zarzutów. Wojewoda przedstawił ww. zarzuty RDOŚ zwracając się o zajęcie stanowiska w sprawie. RDOŚ wyraził swoje stanowisko postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...], uznając zarzuty Zobowiązanego za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, GDOŚ postanowieniem z 16 listopada 2020 r. nr BP-RP.026.5.2020.JK uchylił postanowienie RDOŚ i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ II instancji wskazał, iż w postanowieniu uznającym zarzuty za nieuzasadnione nie wskazano precyzyjnie, czy Zobowiązany wykonał w części obowiązki wynikające z decyzji z [...] kwietnia 2019 r., a ponadto w zaskarżonym postanowieniu było wiele niejasności w zakresie badanego stanu faktycznego. Konieczna zatem była ponowna analiza materiału dowodowego. W związku z takimi wytycznymi organu II instancji RDOŚ wezwał Stronę w trybie art. 50 k.p.a. do przedstawienia dokumentu potwierdzającego "Zakres i sposób przeprowadzania działań naprawczych na terenie części działki o nr ew. [...] obręb [...] w gminie [...] (teren strzelnicy sportowej typu otwartego [...])". Wobec prośby pełnomocnika Strony o wskazanie konkretnego dokumentu, którego dotyczy wezwanie, RDOŚ wskazał, iż wezwanie z 17 grudnia 2020 r. dotyczy dokumentu, który został złożony przez Stronę przy piśmie z 27 kwietnia 2020 r. Ponadto RDOŚ wskazał na możliwość zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnienia w sprawie, a także składania wniosków i uwag do zgromadzonego materiału dowodowego. Przy piśmie z 4 lutego 2021 r. pełnomocnik Skarżącego załączył podpisany przez Zobowiązanego dokument. Organ I instancji wezwał również [...] S.C. D. S., M. M. do złożenia wyjaśnień dotyczących braku podpisu na dokumencie o tytule "Zakres sposób przeprowadzania działań naprawczych na terenie części działki o nr ew. [...] obręb [...] w gminie [...] (teren strzelnicy sportowej typu otwartego [...])" złożonego wcześniej przez Stronę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z 8 stycznia 2021 r. [...] S.C. D. S., M. M. wskazali, iż brak podpisu pod sprawozdaniem wynikał z przeoczenia oraz załączył podpisane sprawozdanie z badan [...] wraz z podpisaną autoryzacją. RDOŚ pismem z 20 stycznia 2021 r. wskazał, że nie wzywał do przesłania podpisanego dokumentu o tytule "Zakres i sposób przeprowadzania działań naprawczych na terenie części działki o nr ew. [...] obręb [...] w gminie [...] (teren s rzelnicy sportowej typu otwartego [...])", a do wskazania przyczyn braku podpisu pod tym dokumentem. W odpowiedzi [...] S.C. D. S., M. M. poinformowali, że ich laboratorium nie wykonywało przedmiotowego opracowania, a jedynie pobrało próbki gleby z terenu strzelnicy do badań na zawartość ołowiu. Po wykonaniu powyższych czynności RDOŚ wydał [...] marca 2021 r. postanowienie nr [...], uznając zarzuty Zobowiązanego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wskazał, że wymieniony w decyzji z [...] kwietnia 2019 r. obowiązek "usunięcia gruntu do głębokości 0,25 m ppt", który to grunt miał być zanieczyszczony ołowiem, nie został wykonany – pomimo oświadczeń Strony zawartych w piśmie z 10 lutego 2021 r. – a przynajmniej przekazana przez Stronę dokumentacja na to nie wskazuje. Brak w niej choćby karty przekazania odpadu o kodzie 17 05 03* dla zanieczyszczonych mas ziemnych. Brak również dowodu na przekazanie wydobytego gruntu firmie posiadającej stosowne zezwolenia celem unieszkodliwienia. Zobowiązany nie przekazał RDOŚ kart przekazania odpadu 17 05 03* dla zanieczyszczonych mas ziemnych ołowiem, a jedynie kartę przekazania odpadu - ołowiu (wskazany kod odpadu 17 04 03) firmie [...], ul. [...], [...], co nie odpowiada sposobowi wykonania ww. obowiązku. RDOŚ nie uwzględnił przy tym argumentu Strony, że obowiązek wywiezienia i przekazania do unieszkodliwienia zanieczyszczonego gruntu firmie posiadającej stosowne zezwolenia jest niewykonalny, bowiem żadna z firm zajmująca się odpadami, do której zwrócił się Zobowiązany nie podjęła się wykonania tej usługi. Organ I instancji zauważył także częściowe wykonanie obowiązku polegającego na wykonaniu analizy dna wykopów poprzez zbadanie ziemi w drodze badań laboratoryjnych na obecność ołowiu. Badania zostały poprawnie wykonane jedynie na jednym z 4 wyznaczonych przez RDOŚ obszarów, a Strona – pomimo wskazywania, że niezgodności związane z dokonaniem poboru próbek w pozostałych 3 obszarach są wynikiem omyłki pisarskiej i zostaną wyjaśnione – nie przedstawiła sprostowanego sprawozdania. W ocenie RDOŚ nie wykonano również obowiązku dotyczącego poszerzenia wykopów ziemi w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia ołowiem poniżej określonej w decyzji głębokości wykopu. Stwierdzenie niewykonania ww. obowiązku jest konsekwencją nieprawidłowego wykonania wcześniej wskazanych, albowiem błędy w sprawozdaniach dotyczących linii strzeleckich, jak również brak przedłożonych danych dot. ilości wydobytego zanieczyszczonego gruntu z powstałych wykopów z terenu osi strzeleckich, nie pozwala jednoznacznie potwierdzić, że w momencie uzyskania wyników badań stwierdzających występowanie na głębokości 0,25m ppt ołowiu, wykopy zostały poszerzone o zasięg występowania zanieczyszczenia. Nawet przyjmując, że błędy w sprawozdaniach są jedynie omyłką pisarską, jak twierdził Zobowiązany, to z przedstawionych wcześniej informacji wynikało, że na głębokości 0,25 m ppt (dno wykopu terenu osi strzeleckiej 1 i 6) występowało zanieczyszczenie ołowiem, a wykopów nie poszerzono. Organ I instancji stwierdził także brak wykonania obowiązku nawiezienia czystej ziemi po uzyskaniu pisemnego potwierdzenia, że gleba jest wolna od zanieczyszczeń o wartości pH zawartym w przedziale od 6,5 do 8,5, bowiem Strona nie przedstawiła żadnych dowodów zarówno na uzyskanie stanu gleby wolnej od zanieczyszczeń, jak i nawiezienia czystej ziemi. Na powyższe postanowienie Zobowiązany wniósł zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu podniesiono zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez: 1. błędne przyjęcie, że Zobowiązany nie wykonał obowiązku usunięcia gruntu do głębokości 0,25 m ppt; 2. błędne przyjęcie, że Zobowiązany nie dokonał rozszerzenia zakresu wykopu; 3. niekonsekwencję przy stawianiu Zobowiązanemu zarzutu, że nie wypełnił obowiązku wypełnienia wykopów ziemią o ustalonych parametrach. Ponadto złożył on pismo z 28 kwietnia 2021 r. wyjaśniające różnice w oznaczeniach GPS pomiędzy treścią decyzji z [...] kwietnia 2019 r., a treścią sprawozdania oraz dokumentacją fotograficzną na płycie CD, dokumentującą wykonanie przez Stronę usunięcie gruntu zgodnie z decyzją. Wyjaśniając ten wątek, GDOŚ zwrócił się do organu I instancji o dokonanie czynności kontrolnych w zakresie weryfikacji punktów GPS wskazanych w piśmie Laboratorium Badawczego [...] z 28 kwietnia 2021 r. z punktami GPS wskazanymi w decyzji z [...] kwietnia 2019 r. W odpowiedzi RDOŚ poinformował, że przedstawione przez pełnomocnika Strony wyjaśnienia w zakresie błędów GPS nie stanowią dowodów mogących świadczyć o zgodnym z decyzją z [...] kwietnia 2019 r. miejscu usunięcia zanieczyszczenia i przeprowadzenia badań na zawartość ołowiu, a ponadto wskazane w piśmie Laboratorium Badawczego [...] punkty GPS w dalszym ciągu są niezgodne z punktami GPS, wskazanymi w Decyzji, określającymi teren wymagający przeprowadzenia remediacji na części działki o nr ewid. [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy GDOŚ wydał wskazane na wstępie postanowienie z 14 lipca 2021 r., utrzymując w mocy zaskarżone stanowisko co do zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że zarzuty pełnomocnika Strony zawarte w piśmie z 27 lipca 2020 r. oraz zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie RDOŚ z [...] marca 2021 r., są wewnętrznie sprzeczne, w szczególności w kwestii twierdzeń dotyczącej niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym – w pierwszym przypadku twierdząc, że nie jest w stanie go wykonać, aby w treści zażalenia wskazać, że wykonał wszystkie obowiązki nałożone Decyzją, w tym również ten, który uważał za niewykonalny. Jednocześnie GDOŚ wskazał, że w gestii Zobowiązanego pozostawało podjęcie wszelkich kroków, aby umożliwić wykonanie ciążącego na nim obowiązku wynikającego z decyzji z [...] kwietnia 2019 r. Natomiast jeśli uznał on, że obowiązek ten jest niemożliwy do wykonania, powinien podjąć działania mające na celu wzruszenie decyzji go nakładającej. GDOŚ zaznaczył też, że Strona nie złożyła wniosku o przedłużenie terminu na wykonanie obowiązków. Nie podzielił przy tym tezy o faktycznej niemożliwości wykonania obowiązku w postaci wywiezienia i przekazania do unieszkodliwienia zanieczyszczonego gruntu. Sam fakt niemożności znalezienia firmy, która podjęłaby się wywiezienia zanieczyszczonej ziemi – uwzględniając przy tym, że Strona w żaden sposób nie udokumentowała, że podjęła w ogóle starania na rzecz znalezienia takiego podmiotu, lub też faktycznie otrzymała odmowę wykonania takiego zlecenia – nie oznacza, że jest to obiektywnie niewykonalny obowiązek. Odnosząc się do kwestii częściowego wykonania obowiązków określonych w decyzji z [...] kwietnia 2019 r. – a tym samym zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. – GDOŚ wskazał, że w istocie nie udowodniono w żaden sposób, że obowiązki wskazane w tej decyzji zostały faktycznie wykonane. Za dowody nie mogą być uznane oświadczenia Strony co do samodzielnego wykonania czynności. Organ II instancji podkreślił, że to na Stronie spoczywa ciężar udowodnienia własnych twierdzeń, a żądanie ich potwierdzania przez organy stanowi odwrócenie zasad postępowania dowodowego. Wobec braku przedstawienia należytych dowodów wykonania obowiązków w postaci: usunięcia gruntu do głębokości 0,25 m ppt.; zabezpieczenia i wywiezienia do unieszkodliwienia przez odpowiedni podmiot; obowiązku dokonania analizy dna wykopów w celu ustalenia ewentualnego występowania skażenia ołowiem; nawiezienia czystej ziemi o wartości pH zawartym w przedziale od 6,5 do 8,5, po uprzednim uzyskaniu pisemnego potwierdzenia, te gleba jest wolna od zanieczyszczeń; GDOŚ stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu I instancji było słuszne. Jednocześnie nie znalazł innych podstaw do jego uchylenia, wobec czego utrzymał je w mocy. Strona złożyła na rozstrzygnięcie GDOŚ skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez: dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o domniemanie nieprawdziwości twierdzeń Skarżącego. Uzasadniając skargę, pełnomocnik Zobowiązanego wskazał, że RDOŚ został poinformowany o dokonanych czynnościach w postaci: 1. usunięcia grunt na obszarach wskazanych w decyzji z [...] kwietnia 2019 nakazującej usunięcie gruntu do głębokości 0,25 m ppt; 2. zabezpieczenia zerwanej warstwy gruntu poprzez umieszczenie go na folii budowlanej do czasu jego wywiezienia i unieszkodliwienia przez właściwą firmę, która posiada stosowne zezwolenia; 3. zleceniu analizę dna wykopów, która wskazała, że wymagają one poszerzenia, gdyż stężenie ołowiu w gruncie dalej przekracza ustalone normy; 4. zleceniu ponownej analizy po poszerzeniu wykopów, która wykazała, iż są one wolne od zanieczyszczeń; 5. nawiezieniu czystej ziemi o wartości pH zawartym w przedziale 6,5-8,5. W ocenie pełnomocnika Skarżącego, organy w sposób nieuprawniony negują wykonanie przez niego decyzji z [...] kwietnia 2019 r., podczas gdy same nie podjęły działań mających to wykazać, a ponadto częściowo same uniemożliwiają jej wykonanie. Podniesiono, że w decyzji nakładającej obowiązki nie wskazano organu, który ma pisemnie potwierdzić, że grunt jest wolny od zanieczyszczeń. Natomiast przedstawione wyniki badań przeprowadzonych przez stosowne laboratorium są kwestionowane przez RDOŚ, który jednocześnie zaniechał czynności kontrolnych, do których zobowiązał go organ II instancji. Obie powyższe okoliczności uniemożliwiają wykonanie obowiązku wypełnienia powstałych wykopów czystą ziemią. Zaznaczono także, że obowiązek wywiezienia i przekazania do utylizacji zanieczyszczonego gruntu firmie posiadającej stosowne zezwolenia nie został na chwilę obecną wykonany, co wynika z faktu, iż żadna z firm zajmujących się odbiorem oraz utylizacją tego typu odpadów nie podjęła się jego odbioru oraz utylizacji ze względu na zbyt małą ilość odpadu. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020, poz. 190 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019, poz. 2325 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga była niezasadna. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że prawidłowo organ odwoławczy zastosował przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020r. z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm). Kontrolowana sprawa wszczęta została przed 30 lipca 2020r. i nie została zakończona, zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące przed zmianą wprowadzoną wspomnianą ustawą z 11 września 2019 r. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przedmiotem skargi było postanowienie GDOŚ utrzymujące w mocy postanowienie z [...] marca 2021 r. o oddalaniu zarzutów Skarżącego wobec prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie oraz literaturze, wskazując na specyfikę postępowania egzekucyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia, podkreśla się, że zarzuty zawarte w art. 33 § 1 u.p.e.a. są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Dlatego też postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie rozstrzyga ono zagadnień proceduralnych, ale jest merytorycznym rozstrzygnięciem zapadłym w ramach postępowania egzekucyjnego, pomimo że następuje w formie postanowienia, a nie decyzji, i zależy od postępowania głównego, przy którym zgłasza się zarzuty - egzekucji administracyjnej. Stanowi więc istotną dla dalszego załatwienia sprawy wypowiedź wierzyciela, którą organ egzekucyjny jest związany (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2013 r., I SA/Ol 152/13, LEX nr 1323412 oraz C. Kulesza (w:) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 34). Należy mieć na uwadze, że organ nie bada z urzędu, czy wystąpiła którakolwiek z przesłanek z art. 33 § 1 u.p.e.a. Obowiązek organu sprowadza się do zbadania zasadności zarzutu (zarzutów) wniesionych przez zobowiązanego. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to na stronie zobowiązanej spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Przedstawione stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1057/06; 14 września 2007 r., sygn. akt I OSK 522/07; 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 108/08; 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10; 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3081/12; 2 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3259/13; 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2296/14; 6 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 252/16; 1 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 411/16; 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1188/18). W piśmie z 27 lipca 2020 r. Skarżący za podstawę prawną złożonych zarzutów podał art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Skarżący podniósł, że żadna z firm zajmujących się odbiorem oraz utylizacją zanieczyszczonego gruntu nie podjęła się jego odbioru oraz utylizacji ze względu na zbyt małą ilość odpadu. Nie świadczy to jednak o niewykonalności obowiązku, a jedynie kwestii kosztów związanych z wykonaniem ciążącego na Skarżącym obowiązku. Nie może być zatem mowy o niewykonalności obowiązku nałożonego w tytule egzekucyjnym. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2020 r., VII SA/Wa 2074/19; wyrok WSA w Gliwicach z 27 maja 20220 r., II SA/Gl 232/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy (wyrok NSA z 13.02.1986 r., III SA 1146/85, ONSA 1986/1, poz. 12) albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi (wyrok NSA z 20.12.1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984/2, poz. 123). Przeszkody mogą mieć charakter faktyczny lub prawny. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Względy ekonomiczne i finansowe nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności obowiązku, choćby w znacznym stopniu utrudniały jego wykonanie (zob. np. wyrok NSA z 10.05.1984 r., II SA 1989/83, ONSA 1984/1, poz. 45; wyrok NSA z 20.12.1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984/2, poz. 123; wyrok NSA z 12.02.1985 r., SA/Kr 1260/84, "Gospodarka. Administracja Państwowa" 1987/8, s. 45). Nadto organy administracji uznały, że z treści pisma z dnia 27 lipca 2020 r. wywnioskować można, że Skarżący podniósł również zarzut wykonania w części obowiązków wskazanych w Decyzji , tj. zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Trafnie GDOŚ wskazał, że to na Skarżącym jako zobowiązanym spoczywał ciężar dowodu, że wykonał nałożone na niego w decyzji obowiązki (por. Wyrok WSA w Łodzi z 22.05.2019 r., III SA/Łd 239/19, LEX nr 2688694.). Organ administracji zgromadził niezbędny materiał dowodowy, dokonał jego prawidłowe oceny, nie wykraczając poza granice swobodnej oceny dowodów, a w rezultacie ustalił prawidłowo stan faktyczny, istotny z punktu widzenia normy procesowej, która ma w niniejszej sprawie zastosowanie. To na Skarżącym jako formułujących zarzut wykonania w części obowiązku spoczywał ciężar udowodnienia, że rzeczywiście obowiązek ten wykonał. Natomiast z treści skargi wynika jednoznacznie, że skarżący zarzuca organom administracji, że to one nie przeprowadziły postepowania dowodowego w celu ustalenia, że skarżący wykonał ciążące na nim obowiązki. W zażaleniu na postanowienie Skarżący sam przyznał, że nie jest w stanie przedstawić dokumentu na potwierdzenie dokonanych przez siebie czynności, gdyż obowiązek wykonał samodzielnie. Jako dowód wykonania obowiązku wskazał na własne oświadczenie, że dwukrotnie wydobył zanieczyszczony grunt. Jednocześnie podkreślił, że jeżeli organ poddaje w wątpliwość wykonanie tego obowiązku, to posiada możliwości zweryfikowania tej okoliczności za pomocą środków dowodowych opisanych w kpa. Trafnie organy administracji uznały, że oświadczenie zobowiązanego nie stanowi dowodu na wykonanie obowiązku. Warto jednocześnie zwrócić uwagę, że organy administracji poddały wnikliwej analizie przedłożone przez Skarżącego dokumenty. Organ wskazał, że skarżący nie przekazał karty przekazania odpadu o kodzie 17 05 03* dla zanieczyszczonych mas ziemnych ołowiem, a jedynie kartę przekazania odpadu - ołowiu (kod odpadu 17 04 03), co nie świadczy o wykonaniu obowiązku "usunięcia gruntu do głębokości 0,25 m ppt". Organy wskazały, że z dokumentacji wynika wykonanie poprawnie tylko na jednym z czterech wykonanych obszarów analizy dna wykopów poprzez zbadanie ziemi w drodze badań laboratoryjnych na obecność ołowiu. Dalej organy wskazały, że skarżący nie przedłożył dokumentacji potwierdzającej wykonanie obowiązku dotyczącego poszerzenia wykopów ziemi w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia ołowiem poniżej określonej w decyzji głębokości wykopu, ani potwierdzającej wykonanie obowiązku nawiezienia czystej ziemi po uzyskaniu pisemnego potwierdzenia, że gleba jest wolna od zanieczyszczeń o wartości pH zawartym w przedziale od 6,5 do 8,5. Z tego względu podniesione zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a okazały się niezasadne. Z uwagi na powyższe skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło