IV SA/Wa 1729/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. UZASASNIENIE Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z [...] maja 2017 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), dalej zwanej: "Kpa", po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. ul. [...], [...] z [...] marca 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] lutego 2017 r. znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] czerwca 2015 r. znak: [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] lutego 2017 r. znak: [...]. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we [...] , zwany dalej: "RDOŚ we [...] ", decyzją z [...] czerwca 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1789, z późn. zm.), zwanej dalej: "ustawą szkodową", ustalił na wniosek [...] Sp. z o.o., zwanej dalej: "Spółką" plan remediacji zanieczyszczonego terenu przy pl. [...] we [...] obejmującego obszar działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...] AM-6 obręb [...]. W pkt IV lit. b powyższej decyzji określono termin zakończenia remediacji na dzień 31 grudnia 2016 r. Pismem z 24 stycznia 2017 r. Spółka wniosła do RDOŚ we [...] o zmianę decyzji z [...] czerwca 2015 r. w związku z przekroczeniem terminów rozpoczęcia i zakończenia remediacji z przyczyn technicznych. Wniosek wskazywał na ustalenie m.in. nowego terminu zakończenia prac na dzień 31 grudnia 2017 r. RDOŚ we [...] postanowieniem z [...] lutego 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. z uwagi na brak możliwości rozpatrzenia wniosku, gdyż termin obowiązywania tej decyzji upłynął z dniem 31 grudnia 2016 r., tj. przed wpływem wniosku Spółki o jej zmianę. Pismem z 21 marca 2017 r. Spółka złożyła do RDOŚ we [...] na podstawie art. 58 § 1 Kpa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r., doręczonego stronie 27 lutego 2017 r. Jednocześnie z wnioskiem Spółka przedłożyła zażalenie na postanowienie RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r. W uzasadnieniu wniosku Strona, uprawdopodabniając na podstawie art. 58 § 1 i 2 Kpa okoliczności świadczące o braku swojej winy w uchybieniu terminu wskazała, iż do uchybienia terminu doszło na skutek niewłaściwego postępowania operatora pocztowego, któremu powierzono doręczenie przesyłki poleconej zawierającej środek zaskarżenia. W dniu 6 marca 2017 r. Spółka nadała przesyłkę poleconą za pośrednictwem Poczty Polskiej, adresowaną do Inspektora Ochrony Środowiska we [...]. Termin ten w ocenie Strony był terminem zapewniającym skuteczne złożenie zażalenia na postanowienie z [...] lutego 2017 r. W dniu 15 marca 2017 r. przesyłka zawierająca zażalenie została zwrócona nadawcy z adnotacją "adresat nieznany". Wobec oczywistości błędu popełnionego przez operatora pocztowego Spółka złożyła stosowną reklamację pocztową. Zdarzenie to wypełnia dyspozycję przepisu art. 58 Kpa ponieważ do uchybienia w realizacji czynności doszło bez winy Strony. Na dowód czego przedłożono kopię reklamacji pocztowej z 20 marca 2017 r. Wraz z powyższym wnioskiem Spółka przedłożyła zażalenie z 6 marca 2017 r. na postanowienie RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r. RDOŚ we [...] postanowieniem z [...] marca 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Spółka. Postanowieniem z [...] maja 2017 r. znak [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił w postępowaniu zażaleniowym zaskarżone postanowienie RDOŚ we [...] z [...] marca 2017 r. znak: [...] jako wydane z naruszeniem właściwości organu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r. wskazał na treść art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 1 i 2 k.p.a. Zatem rozpatrując przedmiotową sprawę należało zbadać czy wypełniona jest przesłanka dotycząca braku winy Strony w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie. Postanowienie RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r. zostało przez Spółkę odebrane w dniu 27 lutego 2017 r. Z relacji Spółki wynika, iż zażalenie z 6 marca 2017 r. na powyższe postanowienie zostało w tym samym dniu nadane w placówce pocztowej i wysłane do "Inspektora Ochrony Środowiska", co wskazano w kopii reklamacji przesyłki pocztowej krajowej z 20 marca 2017 r. Jednocześnie organ wskazał, iż postanowienie z RDOŚ we [...] [...] lutego 2017 r. zostało prawidłowo oznaczone co do organu je wydającego. W nagłówku postanowienia jak i w pieczęciach opatrujących podpis wskazano na Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] . Natomiast pouczenie wskazywało, iż Stronie służy zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska za pośrednictwem organu wydającego postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Pomimo powyższego Spółka skierowała przesyłkę z zażaleniem do nieprawidłowego organu administracji tj. do "Inspektora Ochrony Środowiska" a nie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] . W związku z tym, iż "Inspektor Ochrony Środowiska" nie ma siedziby pod adresem pl. Powstańców Warszawy 1 we [...] przesyłka została zwrócona nadawcy z adnotacją "adresat nieznany". Organ podkreślił, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we [...] i [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska to dwa różne organy administracji mające siedziby pod innymi adresami pocztowymi. Biorąc pod uwagę tylko adresowanie korespondencji można z tym samym prawdopodobieństwem domniemywać, iż błąd w adresowaniu nie dotyczył nazwy organu ale jego adresu, a nadawcy chodziło o przesłanie przysyłki do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a omyłkowo podał adres innego organu tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Nie ma przesłanek w niniejszej sprawie by uznać, iż błędne zaadresowanie przesyłki nie wynika z braku winy Strony postępowania. Od strony wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy zachowaniu choćby minimum staranności Spółka miała możliwość złożenia zażalenia w prawidłowy sposób. Organ wskazał na podobne stanowisko w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we [...] z 28 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 138/16 (LEX nr 2145070) "Ustalone w art. 58 k.p.a. kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oznacza to, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia w danych warunkach." Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] maja 2017 r. wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] . Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na przedwczesność rozstrzygnięcia, gdyż złożyła reklamację dotyczącą niewłaściwego wykonania usługi pocztowej, niedoręczenia przesyłki kierowanej do organu I instancji, która nie została jeszcze rozpoznana. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2017 r. o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] lutego 2017 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] czerwca 2015 r. Kwestia przywracania uchybionego terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a. Zgodnie z jego § 1, w razie uchybienia terminu, należy go na prośbę zainteresowanego przywrócić, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 tego artykułu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie dopełnić czynności, dla której termin był określony. Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do jego rozpatrzenia. Zgodnie z powyższym, przesłankami przywrócenia przez organ uchybionego terminu jest: - wniesienie prośby o przywrócenie terminu, - uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, tj. w wyniku okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, - jednoczesne z wnioskiem dopełnienie czynności, dla której określony był uchybiony termin, - zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby o jego przywrócenie, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest, aby wszystkie te przesłanki zostały spełnione łącznie. W ocenie Sądu, przyjmując dopełnienie przez skarżącą czynności w postaci wniesienia zażalenia, co do którego uchybiono terminowi do jego wniesienia (pismo z 6 marca 2017 r.) oraz zachowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu temu terminowi. Okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt doręczenia skarżącej postanowienia RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r. w dniu 27 lutego 2017 r. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podała, że w dniu 6 marca 2017 r. nadała przesyłkę poleconą zawierającą środek zaskarżenia za pośrednictwem Poczty Polskiej, adresowana do Inspektora Ochrony Środowiska. W dniu 15 marca 2017 r. przesyłka ta została zwrócona nadawcy, tj. skarżącej, z adnotacją adresat nieznany. Skarżąca 20 marca 2017 r. złożyła reklamację pocztową, a 21 marca 2017 r. nadała do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] lutego 2017 r. Przechodząc do oceny czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to jednocześnie należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl., wyrok NSA z 14 maja 2008 r., I FSK 695/07, CBOSA). Przywrócenie terminu jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015r. sygn. akt I OZ 91/15 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się również, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły nagły atak zimy, przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, wyrok NSA z 18 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2179/11, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 136). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu zasadnie organ uznał, że skarżąca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Błędne zaadresowanie przesyłki z zażaleniem, tj. wskazanie niewłaściwej nazwy organu stanowiło niewątpliwie niestaranność skarżącej i nie może świadczyć o wyłączeniu jej winy przy wywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia zażalenia.(por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2017r. sygn. akt II FZ 432/17, postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2639/17). Należy zaznaczyć, że pod wskazanym przez skarżącą adresem nie mieściła się siedziba Inspektora Ochrony Środowiska, który nie był podmiotem wydającym postanowienie z [...] lutego 2017 r. Operator pocztowy nie miał możliwości pozostawienia przesyłki u innej osoby niż adresat wskazany na kopercie, a którego siedziby pod tym adresem nie było. Podkreślenia wymaga również fakt, że doręczone skarżącej postanowienie RDOŚ we [...] z [...] lutego 2017 r., zawierało oznaczenie organu, od którego pochodzi z podaniem pełnej nazwy. Postanowienie to jest prawidłowo podpisane i zawiera jasne w swojej treści i jednoznaczne pouczenie o sposobie i trybie zaskarżenia postanowienia do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Brak staranności skarżącej w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonym postanowieniu nie spełnia również warunku "braku winy" w uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA w Gdańsku z 21 maja 1999 r., I SA/Gd 2243/98, LEX nr 38700). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.