IV SA/Wa 1775/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę - Wojewoda [...] zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] czerwca 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "kpa") w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję [...] kwietnia 2014 r. Prezydenta Miasta P. w przedmiocie wymeldowania A. R. wraz z małoletnim synem K. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że T. S., współwłaściciel lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie A. R. i jej syna z ww. lokalu. Wyjaśnił, że A. R. wraz z rodziną opuściła lokal dobrowolnie z końcem lipca 2013 r. zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy. Podczas przesłuchania w charakterze strony dodał, że A. R. od momentu wyprowadzki nie kontaktuje się z nim oraz jego żoną W., nie odpowiada na maile, smsy i telefony. Przesłuchana w charakterze świadka matka A. R. – W. S. zeznała, że córka od końca lipca 2013 r. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Miejsce stałego zameldowania opuściła dobrowolnie, zabierając swoje rzeczy i dziecka. A. R. składając wyjaśnienia potwierdziła, że pod koniec lipca 2013 r. wraz z synem opuściła przedmiotowy lokal. Wyprowadzając się zabrała rzeczy osobiste swoje i dziecka oraz część mebli. Jednocześnie podniosła, że miejsce stałego zameldowania nie opuściła dobrowolnie – została z niego wyrzucona. Dodała, że rodzice znęcali się nad nią i jej synem – K. W. Złożyła w tej sprawie pismo do prokuratury, lecz ta odmówiła wszczęcia postępowania. Po jej wyprowadzce rodzice wymienili zamki w drzwiach przedmiotowego lokalu, a lokal obecnie jest wynajmowany. Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta P. uznał, że A. R. wraz z synem K. W. w sposób trwały i dobrowolny opuściła przedmiotowy lokal i decyzją z [...] kwietnia 2014 r. orzekł o ich wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Na skutek odwołania A. R. od powyższej decyzji – Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że lokal nr [...] przy ul. [...] w P. nie stanowi miejsca stałego pobytu A. R. oraz jej syna K. W. Nie koncentrują oni w przedmiotowym lokalu spraw rodzinnych, osobistych i majątkowych. Zdaniem organu odwoławczego twierdzenie A. R., że nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym w sprawie. A. R. nie czyniła bowiem skutecznych kroków prawnych, które potwierdzałyby, że miejsce stałego zameldowanie nie opuściła wraz z synem dobrowolnie, w tym nie wytoczyła w odpowiednim czasie powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego, mającego na celu przywrócenie naruszonego posiadania. Organ wskazał, że A. R. zwróciła się do prokuratury o wszczęcie postępowania w związku z uniemożliwianiem jej i jej synowi zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu. Z uwagi na to, że A. R. zwróciła się z pismem dopiero po wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego, organ uznał, że skoro wcześniej nie podejmowała żadnych kroków prawnych, to godziła się na zaistniałą sytuację. Skargę na decyzję z [...] czerwca 2014 r. Wojewody [...] wniosła A. R. Nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją i wskazała, że nie opuściła dobrowolnie lokalu nr [...] przy ul. [...] w P, tylko została z niego wyrzucona wraz z synem. Z powodu zmienionych zamków nie w drzwiach uniemożliwiono jej dostanie się do mieszkania. W zasadniczej części skargi A. R. powtórzyła argumenty prezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2014 r. W. S. i T. S. wskazali, że ich córka nie została wyrzucona z synem, lecz wyprowadziła się z własnej woli do domu rodziców męża a przyczyną wyprowadzki były nieporozumienia rodzinne. Wskazali, że wyprowadzając się z mieszkania zdemontowała m. in. baterie umywalkowe w łazience i kuchni, kontakty i wyłączniki, gniazdka, oświetlenie i bezpiecznik elektryczny. Wskazali, że składając wniosek o wymeldowanie chcieli tylko dopełnić formalności meldunkowych zgodnych z rzeczywistością. Do pisma załączyli sześć zdjęć z opuszczonego mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym i nie przesądza o uprawnieniach do konkretnego lokalu. Organ meldunkowy nie rejestruje co do zasady uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu danej osoby. Ewidencja ludności służy więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołało ten skutek, iż brak jest podstaw do uwzględniania przesłanki związanej z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu. W związku z tym, w ramach postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania nie mieści się badanie cywilnoprawnych uprawnień do lokalu, a więc tytułu prawnego do lokalu osoby meldowanej lub wymeldowywanej. Podstawę materialnoprawną wymeldowania skarżącej z lokalu stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. W sytuacji gdy opuszczenie lokalu mogło nastąpić na skutek stawianych przeszkód w dalszym zamieszkiwaniu, o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. m. in. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1369/11 i z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 771/11). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym miejscu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, daje też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu (postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 966/12; wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2122/11). Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca nie skorzystała bowiem z możliwości wniesienia powództwa posesoryjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. R. pod koniec lipca 2013 r. wraz z synem opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w P. Wyprowadzając się zabrała rzeczy osobiste swoje i dziecka oraz część mebli. Fakt ten potwierdzają nie tylko zeznania świadków, ale także potwierdza sama skarżąca. Sporny natomiast pozostaje dobrowolny charakter opuszczenia lokalu. Skarżąca podniosła, że miejsce stałego zameldowania nie opuściła dobrowolnie, lecz została z niego wyrzucona. Dodała, że rodzice znęcali się nad nią i jej synem K. W. Należy podkreślić, że ustalenia dokonane przez organ nie potwierdzają ww. okoliczności. Z akt tych wynika bowiem, że A. R. wyprowadziła się z mieszkania dobrowolnie zabierając swoje rzeczy osobiste i meble. Z pisma z dnia [...] października 2014 r. złożonego przez uczestników postępowania W. S. i T. S. wynika dodatkowo, że skarżąca dokonała demontażu części urządzeń sanitarnych i elektrycznych, a obecnie zamieszkuje z mężem w innej miejscowości, gdzie znajduje się obecnie jej centrum życiowe. Podkreślić przy tym należy ponownie, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia powództwa posesoryjnego. Ponadto w sprawie odmówiono wszczęcia postępowania prokuratorskiego. W tej sytuacji należy przyjąć, że twierdzenia skarżącej mają charakter gołosłowny i nie poparty żadnymi dowodami. W konsekwencji należy uznać, że opuszczenie lokalu, nawet jeżeli spowodowane sytuacją konfliktową i nieporozumieniami rodzinnymi, miało charakter dobrowolny i stanowiło podstawę do wymeldowania skarżącej w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.