IV SA/Wa 1818/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 . na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o przeliczenie renty postanawia: - odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 maja 2013 r. M. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na "przewlekłość i działanie organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W." w rozpatrzeniu jej wniosku z dnia 19 listopada 2009 r. o przeliczenie renty. Skarga ta zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału została rozdzielona jako podlegająca rozpoznaniu w dwóch odrębnych postępowaniach: 1) jako skarga na działanie ZUS w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawie wniosku skarżącej o przeliczenie renty (sygn. akt IV SA/Wa 1818/13), 2) jako skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącej o przeliczenie renty (sygn. akt IV SAB/Wa 148/13). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący złożył skargę w trybie przewidzianym przez Dział VIII "Skargi i wnioski" Rozdział 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a., zaś skarga taka jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Mając na względzie z jednej strony treść wyżej powołanego przepisu prawa, z drugiej zaś sformułowany przez skarżącego przedmiot skargi ("działanie organu rentowego") należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja ani postanowienie, o których mowa we wskazanym przepisie, nie jest również akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a także bezczynność organu, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest skargą powszechną, o której mowa Dziale VIII ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności skargą określoną w art. 227 k.p.a., zgodnie z którym: "Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw." Skarga wniesiona w tym przedmiocie do Sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, bowiem Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie daje zatem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, ani też postępowania sądowego, lecz uruchamia tylko jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia. Rozstrzygnięcia wydawane w tym postępowaniu nie kształtują jednocześnie w sposób bezpośredni sytuacji prawnej podmiotu wnoszącego taką skargę. Stwierdzić należy, że sądy administracyjne kontrolują wyłącznie działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a., zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zauważyć jednocześnie należy, że organ rentowy rozpoznał wniosek skarżącej o przeliczenie renty – decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. ZUS (Oddział w B.) odmówił skarżącej przeliczenia podstawy wymiaru renty. W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.