IV SA/Wa 1859/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. D. na działanie Gminy B. polegające na ustawieniu znaku z oznaczeniem nazw ulic postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej (I. D.) cały uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwustu złotych). I. D., reprezentowana przez pełnomocnika, w piśmie z dnia 11 maja 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zakwestionowała dokonane na zlecenie Gminy B. ustawienie oznaczenia ulic (skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...] w [...]). Skarżąca wywiodła, że sporny znak błędnie i bezprawnie wskazuje przebieg drogi wewnętrznej (ul. [...]) przez należącą do niej nieruchomość, oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...]. I. D., powołując się na art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zażądała, aby Sąd nakazał Gminie B. usunięcie oznakowania informującego o skrzyżowaniu wyżej wymienionych ulic. Burmistrz Gminy B. wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z art. 3 § 2 ppsa wynika, że kognicja sądu administracyjnego obejmuje wyłącznie prawne formy działania organów administracji (w tym organów samorządu terytorialnego) o charakterze publicznoprawnym, władczym, jednostronnym, dotyczące praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ustawienie, czy też usunięcie znaków zawierających oznaczenia nazw ulic w gminie nie jest czynnością dokonaną w sprawie indywidualnej lecz czynnością o charakterze generalnym, odnoszącą się do nieskonkretyzowanego adresata (por. też dotyczące czynności polegającej na ustawieniu znaków drogowych postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1394/11; z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 735/10; z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 712/15). Poza tym jest to czynność stricte wykonawcza, wtórna do uchwały organu gminy w sprawie przebiegu oraz nadania nazw ulic, stanowiąca realizację generalnego obowiązku gminy wynikającego z art. 47a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) - umieszczania i utrzymywania w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic. Z powyższych względów, oznaczenie nazw ulic, poprzez umiejscowienie tabliczek (znaków) z ich nazwami, nie jest czynnością, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ppsa. W konsekwencji niedopuszczalna jest także skarga na "milczenie" gminy w przypadku żądania usunięcia oznakowania informującego o nazwie ulicy. Wtórny charakter czynności oznakowania tabliczkami nazw ulic powoduje, że podstawą skargi, której żądanie obejmuje usunięcie takiego oznakowania, nie mogą być także – powołane przez skarżącą - art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), dalej u.s.g. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Konstrukcja powołanego przepisu w sposób istotny rzutuje na legitymację skarżącego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g. może być wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje więc posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 101 u.s.g., ma ten, czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą lub zarządzeniem organu gminy. Zgodnie z art. 101a ust. 1 u.s.g. przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy (art. 101a ust. 2). Odpowiednie stosowanie art. 101 u.s.g. przesądza o tym, że prawo wniesienia skargi na podstawie art. 101a u.s.g., ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez niepodejmowanie przez organ gminy czynności nakazanych prawem, bądź z powodu podejmowania przez organ gminy czynności prawnych lub faktycznych. Jak wyżej wywiedziono, ustawienie znaków z tabliczkami informującymi o nazwach ulic jest czynnością ściśle techniczną, wtórną do uchwały organu stanowiącego gminy w sprawie przebiegu oraz nadania nazw ulic; czynnością, która stanowi realizację generalnego obowiązku gminy umieszczania i utrzymywania w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic. Dlatego czynność ta, wbrew mylnemu przekonaniu skarżącej, w żaden sposób nie wpływa na przysługujące jej prawo własności nieruchomości. Powyższe wyklucza przyjęcie, że podstawę zaskarżenia czynności ustawienia znaku z nazwami ulic, czy też bezczynności w zakresie usunięcia takiego znaku, może stanowić art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.