IV SA/Wa 1942/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 2 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W piśmie z dnia 6 czerwca 2018 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia prawa własności nieruchomości w wysokości 1492921 zł. W skardze wniosło również o zwolnienie z kosztów sądowych, załączając formularz o przyznanie prawa pomocy (PPR). We wniosku podano, że postępowanie administracyjne nie było zainicjowane przez Spółkę w związku z tym nie była ona przygotowana na ponoszenie z tego tytułu wysokich kosztów sądowych. Podała, że konieczność zapłaty blisko 15000 zł tytułem wpisu od skargi poważnie zagraża jej płynności finansowej i regulowanie wymagalnych zobowiązań wobec pracowników, kontrahentów i zobowiązań publicznoprawnych. Podała, że środki trwałe Wnioskodawcy stanowią wysoką wartość, jednak są trudno zbywalne w krótkim okresie czasu. Oświadczyła, że wartość kapitału zakładowego wynosi 50000 zł, wartość środków trwałych wynosi 17 319 055,48 zł, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wynosi 278081 zł. Na 4 kontach bankowych znajduje się łącznie 2 700 586,3 zł. W kasie znajduje się 23 502,58 zł. Należności z tytułu dostaw i usług wynoszą 4114661,58, zobowiązania z tytułu dostaw i usług wynoszą 3882452,39 zł. zobowiązania z tytułu kredytów wynoszą 4254996,8 zł, zobowiązania z tytułu leasingu wynoszą 86667 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej zwanej Ppsa) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, oraz w piśmie z dnia 26 lipca 2018 r. jako wartość przedmiotu zaskarżenia Spółka wskazała kwotę 1418405 zł. Wobec tego najwyższą opłatę sądową stanowił będzie wpis od skargi, obliczany na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej niż 2000 zł). Po zaokrągleniu powinien zatem zostać ustalony na kwotę 14185 zł. W ocenie Referendarza przedstawiony we wniosku o przyznanie prawa pomocy stan finansowy Spółki nie przemawia za koniecznością przerzucenia kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa i zwolnienia Skarżącej z kosztów sądowych. Z podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji wynika, fundusze własne Skarżącej Spółki na dzień składania wniosku wynosiły ponad 2 724 000 zł (środki na kontach bankowych i kasie). Jako zobowiązania wskazała należności z tytułu dostaw i usług - 4114661,58, zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 3882452,39 zł, zobowiązania z tytułu kredytów - 4254996,8 zł, zobowiązania z tytułu leasingu - 86667 zł. Zauważyć jednak należy, że Skarżąca nie wykazała, że te zobowiązania są natychmiast wymagalne i w podanych wysokościach są płatne comiesięczne. Z podanych w formularzu PPPR informacji wynika również, że prowadzona przez Spółkę działalność przynosi zyski – ponad 278 000 zł za ostatni rok obrotowy. Posiada również środki trwałe o wartości przekraczającej 17 000 000 zł. Wobec tego stwierdzić należy, że majątek Wnioskodawcy pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego na które składać się będą wpis sądowy oraz ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie wyroku (100 zł). Sama suma środków zgromadzonych w kasie Spółki była wystarczająca na pokrycie wpisu sądowego. Podkreślić należy, że przedsiębiorca bowiem w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13). W niniejszej sprawie decyzja organu I. instancji o ustaleniu odszkodowania została wydana w dniu 19 czerwca 2017 r, zaś decyzja organu odwoławczego w dniu 19 kwietnia 2018r., wobec tego Spółka miała wystarczająco dużo czasu na ewentualne zabezpieczenie odpowiednich środków na koszty postępowania przed sądem. Wskazać także należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Pozostawanie w obrocie prawnym jako przedsiębiorca wiąże się z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym (zob. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., I OZ 191/11, LEX nr 794951, postanowienie NSA z dnia 16 maja 2014 r., II FZ 553/13, LEX nr 1460148). Ponadto spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć koszty postępowania przez żądanie dopłat od wspólników (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 796/11, z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 228/15). Reasumując wskazać należy, że skoro działalność prowadzona przez Spółkę przynosi wymierne zyski, posiada na rachunkach bankowych kwotę znacznie przekraczającą należność z tytułu wpisu od skargi, ponadto ma ona możliwości żądania dopłat od wspólnika stwierdzić należy, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Jednocześnie Referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa Spółki przedstawiona w urzędowym formularzu jest wystarczająca do oceny jej możliwości płatniczych, dlatego nie zachodzą przesłanki do wzywania o nadesłanie dodatkowych dokumentów. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 orzeczono jak w sentencji.