IV SA/Wa 2009/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-15
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, której spadkobiercy nie zostali wezwani do udziału w postępowaniu, jest decyzją nieważną?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, której spadkobiercy nie zostali wezwani do udziału w postępowaniu, jest obarczona wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie to polega na skierowaniu rozstrzygnięcia do osoby, która w dacie jego wydania nie posiadała przymiotu strony postępowania. Taka wadliwość nie podlega konwalidacji i obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1966 r. dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości i przyznania odszkodowania. Minister utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucili m.in. rażące naruszenie prawa przy ustalaniu odszkodowania. Kluczowym zarzutem podniesionym przez skarżących i rozpatrzonym przez sąd było skierowanie zaskarżonej decyzji do osoby zmarłej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz zasądził od Ministra solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi A. V., M. V., L. M., J. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju solidarnie na rzecz A.V., M. V., L. M., J. M. kwotę 508 zł ( pięćset osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją nr [...], z dnia [...] kwietnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A. V., J. V. i M. V. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] marca 1966 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] stycznia 1966 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] oraz ul. [...], wpisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w G. KW nr [...], oznaczonej jako parcele nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] o pow. 3338 m2 z całej nieruchomości o pow. ok. 15 ha, stanowiącej własność M. V. oraz B. i R. V.
Następnie decyzją z dnia [...] marca 1966 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. orzekło o przyznaniu odszkodowania B. i R. V. oraz M. V. w kwocie 4320 zł za wywłaszczoną część nieruchomości o pow. 1200 m2, oznaczonej jako parcele nr [...], nr [...] i część parceli nr [...] zapisanej w KW nr [...].
A. V. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji z dnia [...] stycznia 1966 r. oraz z dnia [...] marca 1966 r. Pismem z dnia 10 października 2005 r. ograniczył wniosek wyłącznie do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z [...] marca 1966 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1966 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] marca 1966 r. o przyznaniu odszkodowania M. V. oraz B. i R. V. za wywłaszczoną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] stycznia 1966r. część nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2387/11 uchylił decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. i z dnia [...] maja 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2762/12 oddalił skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2012 r.
Ponownie rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] marca 1966 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania M. V., B. V. i R. V. za wywłaszczoną, decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] stycznia 1966 r. nr [...], część nieruchomości o pow. 1200 m2, oznaczonej jako parcele nr [...], nr [...], i część parceli nr [...], zapisanej w KW [...].
W postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] października 2014 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że odszkodowanie za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości przyznano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżoną decyzję.
Ze zgromadzonego archiwalnego materiału dowodowego wynika, że do wywłaszczenia zostały zawnioskowane nieruchomości oznaczone katastralnie jako parcele nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] o pow. 3338 m2 - wszystkie objęte księgą wieczystą KW nr [...], gdzie prawo własności było wpisane na rzecz B. V., M. V. i R. V.
Przedmiotem oferty były ww. nieruchomości. Również operaty szacunkowe inż. architekta S. K. i S. K. swą wyceną obejmowały wszystkie ww. parcele o łącznej o powierzchni 3338 m2, będące własnością B. V., M. V. i R. V.
Analizując archiwalny materiał dowodowy Minister wskazał, że w postępowaniu wywłaszczeniowym organ ustalił, że część zawnioskowanych do wywłaszczenia nieruchomości objętych KW nr [...], gdzie prawo własności było wpisane na rzecz B. V., M. V. i R. V. stanowiła własność innych osób, którym Rodzina V. sprzedała część nieruchomości umowami sprzedaży zawartymi w formie aktów notarialnych oraz umową prywatną. W szczególności były to, zawnioskowana nieruchomość nr [...] o pow. 1000 m2, która została sprzedana w roku 1931 S. K. (nr rep. [...]), nieruchomość oznaczona nr [...] część o pow. 475 m2 została sprzedana B. K. w roku 1933 (nr rep [...]). Działka nr [...] część o pow. 300 m2 została nabyta przez D. O. umową prywatną z dnia [...] marca 1934 r. od A. V.. Natomiast nieruchomość oznaczona jako parcela nr [...] o pow. 363 m2 stanowiła własność J. D. na podstawie aktów notarialnych z dnia [...] lutego 1928 r., z dnia [...] grudnia 1929 r. i 1934 r.
Z wnioskowanych do wywłaszczenia nieruchomości o łącznej powierzchni 3338 m2 tylko nieruchomości nr [...] o pow. 32 m2, nr [...] o pow. 51 m2 i nr [...] o pow. 1117 m2 ,tj. łącznej powierzchni 1200 m2 stanowiły własność B. V., M. V. i R. V., za które przyznano odszkodowanie decyzją z dnia [...] marca 1966 r. Były to grunty niezabudowane stanowiące tylko część nieruchomości jakie posiadali B. V., M. V. i R. V. na terenie G.
W dniu 5 marca 1966 r. została przeprowadzona rozprawa nad ustaleniem odszkodowania.
Minister Infrastruktury i Rozwoju nie znalazł podstaw do uznania, że odszkodowanie nie zostało przyznane w prawidłowej wysokości. Nieruchomość została wyceniona przez rzeczoznawców inż. architekta S. K. i S. K. Operat szacunkowy stanowił podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania. Wywłaszczeniu podlegał grunt niezabudowany i odszkodowanie zostało wyliczone wg sztywnych stawek. Wprawdzie operaty szacunkowe z dnia 26 lipca 1965 r. dotyczyły wyceny nieruchomości o powierzchni 3338 m2, to sposób wyliczenia odszkodowania w stosunku do nieruchomości o powierzchni 1200 m2 w oparciu o przyjętą stawkę był taki sam. Natomiast fakt sporządzenia w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako parcele nr [...], nr [...] i części nr [...] nowych opinii szacunkowych uwzględniających nowy stan własności nieruchomości nabytych od B. V., M. V. i R. V. oraz znajdujących się na nich naniesień nie oznacza, że opinii takiej nie sporządzono również w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...], nr [...] i nr [...] pozostających własnością B. V., R. V. i A. V.
Nie można mówić, jak wskazał Minister, o rażącym naruszeniu prawa, z uwagi na ustalenie odszkodowania w sposób dowolny, w sytuacji gdy sporządzona została opinia z dnia 26 lipca 1965 r. na potrzeby postępowania ofertowego. Ponadto Minister zwrócił uwagę na specyfikę opinii wydawanych na potrzeby wywłaszczenia pod rządami ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, gdyż nie istniał wówczas wolny rynek nieruchomości, a szacunki opierały się na sztywnych stawkach. Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia wyliczane było nie w odniesieniu do materiału porównawczego, a poprzez przemnożenie powierzchni wywłaszczanego gruntu przez stawkę ustaloną w obowiązującej tabeli w zależności od rodzaju i klasy gleby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1274/11). Właściciele wywłaszczanych nieruchomości znali stawki odszkodowania. Stąd też obliczenie należnego za wywłaszczony grunt odszkodowania miało charakter prostego działania matematycznego polegającego na przemnożeniu obowiązujących stawek przez liczbę metrów kwadratowych powierzchni wywłaszczonego gruntu. Już na etapie wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości cena kupna nieruchomości powinna była być ustalona, z uwzględnieniem zasad szacunkowych, określonych w art. 8 ustawy wywłaszczeniowej i na podstawie opinii biegłego. Nabywca nie mógł zapłacić ceny wyższej od ustalonej według ustawy z dnia 12 marca 1958 r. W przedmiotowej sprawie różnica w wartości wynika ze zmiany ostatecznie wywłaszczonej powierzchni nieruchomości stanowiącej własność B. V., M. V. i R. V. Ponadto w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. ustawodawca nie rozróżniał pojęcia biegłego ustanowionego na potrzeby postępowania ofertowego oraz na potrzeby zasadniczego postępowania wywłaszczeniowego. Oznacza to, że organ był uprawniony do skorzystania z już istniejących opinii w przedmiotowej sprawie sporządzonych przez biegłych.
Odszkodowanie za grunt w przedmiotowej sprawie zostało ustalone zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958r. oraz zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. z 1962 r. nr 72, poz. 335).
Na podstawie wyżej powołanych przepisów ustalenie odszkodowania nastąpiło poprzez przemnożenie wywłaszczonej powierzchni 1200 m2 gruntu przez kwotę 3,60 zł co dało kwotę 4320 zł (1200x3,60=4320). Takie odszkodowanie zostało przyznane zaskarżoną decyzją i było ono zgodne z ówcześnie obowiązującymi przepisami.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. wnieśli A. V., M. V., L. M., J. M. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (zwanej dalej: "ustawą wywłaszczeniową") polegające na niestwierdzeniu nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1966 r. [...] (zwanej dalej: "decyzją PWRIST), mimo że odszkodowanie przyznane w decyzji PWRN ustalono z rażącym naruszeniem art. 21 ustawy wywłaszczeniowej, przejawiającym się w niepowołaniu w ogóle biegłych d/s szacowania nieruchomości i oparciu rozstrzygnięcia w tym zakresie na obliczeniach własnych organu ds. wywłaszczeń, jak również z uwagi na niewezwanie biegłych na rozprawę, co było oczywistą konsekwencją wcześniejszego nie powołania ich w sprawie;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 1 pkt 4 i art. 19 i 23 ustawy wywłaszczeniowej w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów i niestwierdzenie nieważności decyzji PWRN na skutek przyjęcia, iż ustalenie odszkodowania nastąpiło w całości w sposób prawidłowy i nie mający żadnego wpływu na wysokość tego odszkodowania, pomimo że żaden ze współwłaścicieli nieruchomości nie wyraził zgody na przyznanie odszkodowania za znajdujące się na części wywłaszczanej nieruchomości ogrodzenie i krzewy owocowe na rzecz użytkowniczki K. S. wobec czego nie było podstaw do przyznania tej osobie odszkodowania za te składniki, a tym samym odszkodowanie w tym zakresie powinno zostać przyznane współwłaścicielom nieruchomości;
- art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. na skutek niewskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w jakim zakresie akta sprawy odszkodowawczej PWRN w G. nr [...] są niekompletne i jaki ma to wpływ na możliwość prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji PWRN i ograniczenie się w tym zakresie do przywołania wyroku WSA w Warszawie z dnia 12.07.2005 r., pomimo tego że w ocenie skarżących akta postępowania odszkodowawczego są kompletne i zawierają wszystkie sporządzone w tym postępowaniu dokumentu, konsekwencją czego brak jest możliwości zweryfikowania ustaleń organu w tym zakresie jak również z uwagi na błędne ustalenia faktyczne w tym zakresie, gdyż sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym.
W konsekwencji powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Jak wynika ze skargi, strona postępowania J. V. zmarła w dniu [...] lutego 2015 r., a więc przed wydaniem rozstrzygnięcia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. Spadkobiercy po zmarłej J. V. nie byli stronami postępowania przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Tym samym decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. została skierowana do osoby zmarłej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności ocenić należało zarzut nieważności zaskarżonej decyzji, z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej. Dokonując oceny tego zarzutu, Sąd uznał jego zasadność i z tego względu skargę należało uwzględnić.
Sąd podzielił stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. obarczone jest wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., czyli ze względu na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 k.p.a. dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju prowadził bowiem postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą w dacie wydania przez niego decyzji. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 532/07).
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 k.p.a. organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 k.p.a. daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 k.p.a., szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 k.p.a.). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 k.p.a. okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 k.p.a., czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1973/05, LEX 258282; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108; wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1876/10). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał, ponieważ przepis art. 156 § 1 k.p.a. w ogóle nie nawiązuje do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji. Ponadto organ powinien w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu nadzorczym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. skierowana została do zmarłej w dniu [...] lutego 2015 r. J. V.. W tej sytuacji stronami i adresatami decyzji winni być następcy prawni zmarłej. Jak wynika z dołączonego do skargi wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] marca 2015 r., spadek po J. V. na podstawie ustawy nabyli wprost po połowie: córka L. M. i syn J. M. W konsekwencji tylko następcy prawni J. V. mogli być adresatami decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., a nie osoba, która w dniu wydania decyzji nie żyła. Okoliczność śmierci J. V. nie była znana organowi w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, ponieważ strona była reprezentowana przez pełnomocnika i z akt sprawy nie wynika by zgłosił on ten fakt organowi w trakcie postępowania, mimo że z chwilą śmierci J. V. udzielone przez nią pełnomocnictwo wygasło. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie skierowane zostało do osoby już nieżyjącej. Stwierdzenie tej wady formalnej postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości wydanej w sprawie decyzji administracyjnej. Rozpatrując ponownie sprawę organ przede wszystkim prawidłowo ustali krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Ponieważ w sprawie organ naruszył przepisy art. 7, art. 28, art. 30 § 4 i art. 109 k.p.a., które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło