IV SA/Wa 2025/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-23

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca służebność osobistą mieszkania w budynku jest uprawniona do potwierdzenia pobytu innej osoby (np. córki) w tym budynku na potrzeby zameldowania na pobyt stały, jeśli ta druga osoba koncentruje swoje centrum życiowe poza tym budynkiem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły zameldowania na pobyt stały. Kluczowym elementem jest ustalenie, czy osoba ubiegająca się o zameldowanie faktycznie stale zamieszkuje w danej nieruchomości i koncentruje tam swoje centrum życiowe. Sam fakt posiadania służebności osobistej przez matkę skarżącej nie jest wystarczający do zameldowania córki, jeśli ta ostatnia przebywa w budynku jedynie okazjonalnie, a jej centrum życiowe znajduje się gdzie indziej.
Stan faktyczny
Skarżąca I. D. wniosła o zameldowanie na pobyt stały w budynku, w którym jej matka posiadała służebność osobistą mieszkania. Organ pierwszej instancji odmówił zameldowania, uznając, że skarżąca nie koncentruje swojego życia w tym budynku, a jedynie przebywa tam okazjonalnie w weekendy, podczas gdy jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie art. 301 § 1 Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją"/"decyzją odwoławczą") Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania J. M. G., pełnomocnika I. M. D. (dalej "Skarżącej"), od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], orzekającej o odmowie zameldowania Skarżącej na pobyt stały w budynku położonym w miejscowości [...], gm. [...] (dalej "sporny budynek/budynek") – utrzymał decyzję Wójta w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Wojewodę zaskarżoną obecnie decyzję odwoławczą, przedstawia się następująco: 1. W dniu [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca wystąpiła do Wójta o zameldowanie jej na pobyt stały w spornym budynku. Uznając, że formularz "Zgłoszenie pobytu stałego" nie został podpisany przez osobę, która legitymuje się tytułem prawnym do ww. budynku – L. D. (dalej "matka Skarżącej" albo "służebnik osobisty") posiada jedynie służebność osobistą polegającą na prawie zamieszkiwania pod ww. adresem, Wójt wszczął postępowanie o zameldowanie Skarżącej na pobyt stały we w/w budynku. 2. Decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2018 r., wydaną po przeprowadzeniu stosownego postępowania, Wójt orzekł o odmowie zameldowania Skarżącej na pobyt stały w spornym lokalu, stwierdzając iż: (-) zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził faktu stałego zamieszkiwania przez zainteresowaną w budynku, (-) dane wskazane w formularzu "Zgłoszenie pobytu stałego" nie są zgodne ze stanem faktycznym. 3. Pełnomocnik Skarżącej wniósł do Wojewody odwołanie od decyzji Wójta. III. Jak już wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda rozpatrzył odwołanie Skarżącej od decyzji Wójta, utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje: 1. Tryb i zasady dokonywania zameldowania obywatela polskiego na pobyt stały lub czasowy reguluje art. 28 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657 z późn. zm.), dalej "ustawy ewidencyjnej/ustawy z 2010 r./ustawy". W myśl tego przepisu obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport, a także potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Istotne jest przy tym, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (art. 28 ust. 4 omawianej ustawy). Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast za miejsce pobytu stałego w orzecznictwie administracyjnym powszechnie przyjęto uważać lokal, w którym przebywające osoby urządziły swoje wyłączne centrum życiowe; w którym przede wszystkim: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej, miejsca robienia zakupów itp. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. akt V SA 510/02; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417). 2. Przedmiotem sprawy było ustalenie, czy Skarżąca koncentruje swoje życie w budynku, w którym chce zostać zameldowana na pobyt stały. Trafnie uznał organ I instancji, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w/w warunek nie został spełniony, albowiem Skarżąca przebywa w spornym budynku wyłącznie w weekendy, natomiast całe swoje życie koncentruje w [...]. 3. Stan sprawy przedstawia się w następujący sposób: Właścicielką spornego budynku jest A. B. D. (dalej "właścicielka budynku") – bratowa Skarżącej (żona S. D.– brata Skarżącej). Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Wójt orzekł o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego w spornym budynku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, Wojewoda utrzymał decyzję Wójta w mocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r.s sygn. akt IV SA/Wa 861/17, tut. Sąd odrzucił skargę Skarżącej na decyzję Wojewody. W dniu [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca wystąpiła do Wójta o zameldowanie jej na pobyt stały pod ww. adresem. Z uwagi na fakt, że formularz "Zgłoszenie pobytu stałego" nie został podpisany przez osobę, która legitymuje się tytułem prawnym do ww. budynku (matka Skarżącej posiada jedynie służebność osobistą polegającą na prawie zamieszkiwania pod ww. adresem), organ I instancji wszczął postępowanie o zameldowanie Skarżącej na pobyt stały w spornym budynku. W toku przesłuchania przez organ I instancji w dniu [...] września 2017 r. Skarżąca oświadczyła w szczególności, że: (-) w spornym budynku mieszka od urodzenia i nigdy go nie opuściła, (-) w chwili obecnej nie posiada kluczy do mieszkania, ponieważ oddała je matce, (-) do budynku przyjeżdża w każdy weekend, tj. w sobotę po pracy, a wyjeżdża w niedzielę wieczorem, albo w poniedziałek rano, (-) zdarza jej się również przyjechać w tygodniu, (-) pomaga swojej mamie w podstawowych obowiązkach, tj. sprząta, gotuje, robi zakupy na cały tydzień, zawozi do lekarza itp., (-) pracuje w [...] i prowadzi tam firmę, mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W mieszkaniu tym posiada swoje rzeczy osobiste: szafę, 2 fotele, łóżko, ubrania, kosmetyki, itp. Wyjaśniła przy tym, że właścicielka tego mieszkania przebywa we [...], (-) jest nękana i dręczona przez brata S. D. oraz bratową – właścicielkę budynku. Strona załączyła do akt sprawy kopię wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Karny z dnia [...] września 20107 r., sygn. akt [...], na podstawie którego zostało umorzone postępowanie karne przeciwko A. B. D., oskarżonej o czyn z art. 217 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny na okres próby 2 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku. Ponadto w dniu [...] października 2017 r. oraz w dniu [...] listopada 2017 r. wymieniona dołączyła do akt sprawy pisma, w których poinformowała m.in.: o swoich problemach z zaparkowaniem samochodu przy budynku, jak również o zachowaniu bratowej oraz brata w stosunku do niej oraz siostry A. D.. W toku postępowania przed organami obu instancji przeprowadzono m.in. następujące dowody: (-) dowód z przesłuchania świadków: I. B. (sołtysa wsi), matki Skarżącej, G. L. (sąsiada), K. D. (brata Skarżącej), S. B. S. (siostry Skarżącej), E. H. (sąsiadki), (-) dowód z oględzin spornego budynku w dniu [...] października 2017 r., (-) dowód z pism Policji z dnia [...] października i [...] listopada 2017 r., (-) dowód z pisma matki Skarżącej do Urzędu Gminy w [...], które wpłynęło do tego Urzędu w dniu [...] kwietnia 2018 r. 4. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w świetle art. 80 k.p.a., uznać należy, że ustawowe przesłanki do zameldowania Skarżącej na pobyt stały w spornym budynku nie wystąpiły. Stosownie do powyższego: Stwierdzić należy, że Skarżąca nie zamieszkuje w spornym budynku. Okoliczność tę potwierdzają wyjaśnienia właścicielki spornego budynku i jej pełnomocnika, jak również samej Skarżącej. Skarżąca wskazuje, że w miejscu stałego zameldowania przebywa jedynie w weekendy. Strona wyjaśniła, że w ciągu tygodnia pracuje i mieszka w [...] (gdzie prowadzi działalność gospodarczą), natomiast w sobotę po pracy przyjeżdża do spornego budynku, gdzie pomaga matce w obowiązkach domowych, robi zakupy itp. Natomiast całe swoje życie koncentruje w [...], gdzie mieszka i pracuje. Fakt sporadycznego przebywania Skarżącej w spornym budynku potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie. Matka Skarżącej zeznała, że jej córka przyjeżdża do budynku w każdą sobotę w godzinach popołudniowych i w niedzielę wieczorem wraca do W.. K. D. wskazał, że jego siostra przebywa poza miejscem stałego zameldowania od 1993 - 1994 r. Budynek opuściła z uwagi na pracę. Podobnie zeznał G. L., który wskazał, że wymieniona od kilkunastu lat zamieszkuje w [...], co związane jest z pracą. Do budynku przyjeżdża jedynie w weekendy. Świadek I. B. oświadczyła, że podczas wizyt w budynku nie widziała Skarżącej w jego pobliżu. Świadek S. B. S. zeznała, że od wielu lat Skarżąca mieszka w [...] przy ul. [...]. Jej pobyt w spornym budynku związany jest jedynie z odwiedzinami u matki. Odnosząc się natomiast do przesłuchanej w charakterze świadka E. H., należy wskazać, że co prawda wymieniona nie potwierdziła faktu zamieszkiwania Skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], jednak zeznała, że ją widuje pod ww. adresem. Zeznaniom ww. świadków należy dać wiarę, ponieważ są zgodne i wzajemnie się uzupełniają. Tworzą zatem wiarygodny materiał dowodowy. W świetle orzecznictwa sądowego zamieszkiwanie w danym lokalu - w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności - polegać powinno na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Dlatego też okazjonalne przychodzenie i przebywanie w przedmiotowym budynku nie daje podstawy do uznania, że Skarżąca ma zorganizowane w nim centrum swojej aktywności życiowej (por. wyrok WSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 117/13). Powyższego nie zmienia również fakt, że pewne rzeczy Skarżącej znajdują się w miejscu pobytu stałego. W utrwalonym orzecznictwie administracyjnym funkcjonuje bowiem pogląd, który organ odwoławczy w pełni podziela, że sam fakt przechowywania rzeczy i przedmiotów, nawet codziennego użytku w określonym budynku nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych osoby zameldowanej i nie dowodzi stałego przebywania w nim właściciela tych rzeczy (wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn, akt II OSK 1478/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 139/09). Zwłaszcza, że jak wskazali świadkowie w budynku położonym w miejscowości [...], gm. [...] znajdują się także rzeczy pozostałego rodzeństwa, którzy już tam nie mieszkają. Z informacji przekazanych przez Urząd Gminy wynika, że matka Skarżącej nie zamieszkuje obecnie w spornym budynku. Powyższe pozwala twierdzić, że faktycznym zamiarem Skarżącej nie jest przebywanie w spornym budynku, w którym chce zostać zameldowana na pobyt stały. Poza tym trudno sobie wyobrazić sytuację, w której Skarżąca zdecydowałaby się na zamieszkiwanie w budynku, w którym nie przebywa jej matka, a jedynie jej bratowa (właścicielka budynku) wraz z bratem Skarżącej, z którymi to osobami Skarżąca pozostaje w głębokim konflikcie. Służebność osobista nie jest prawem podmiotowym w rozumieniu prawa cywilnego, z którego wywodzić można interes prawny i ze względu na który można żądać czynności organu w postępowaniu w sprawie o zameldowanie. W związku z powyższym matka Skarżącej, której przysługuje służebność osobista ustanowiona w spornym budynku, nie była uprawniona do potwierdzenia na druku "Zgłoszenie pobytu stałego" faktu przebywania Skarżącej w przedmiotowym budynku. Wbrew ocenie pełnomocnika Skarżącej w sprawie nie zachodzi konieczność uzyskania opinii biegłego lekarza na okoliczność aktualnego stanu zdrowia matki Skarżącej albowiem kwestia ta wykracza poza przedmiot sprawy, którym było wyłącznie ustalenie, czy Skarżąca koncentruje swoje życie spornym w budynku. Nawet jeżeliby przyjąć, że obecny stan zdrowia matki Skarżącej nie pozwala jej na samodzielne egzystowanie, to i tak nie wpłynęłoby to na ocenę faktu, iż Skarżąca w spornym budynku nie zamieszkuje. Wynika stąd, iż Skarżąca musi sprawować opiekę nad matką poza miejscem, w którym chce dokonać zameldowania. IV. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Wojewody, podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa: 1) przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 31 w zw. z art. 28 ustawy ewidencyjnej do stanu sprawy wobec wadliwego stwierdzenia opuszczenia miejsca pobytu stałego, skutkujące brakiem zameldowania tj. błędne stwierdzenie istnienia wątpliwości co do stałego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem, w związku z wypełnieniem przesłanek art. 301 § 1 Kodeksu cywilnego; 2) przepisów postępowania, mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji, to jest naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, nie swobodną ocenę dowodów m.in. dowodu z zeznań właścicielki budynku, niezgodnego z pozostałym materiałem w tendencyjnym zinterpretowaniu organu; 3) proceduralnych, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, to jest naruszenie art. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie a następnie nieodniesienie się do przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z zeznań matki Skarżącej; a także poprzez nieuwzględnienie dowodu z opinii biegłego lekarza w sprawie aktualnego stanu zdrowia matki. W uzasadnieniu w/w zarzutów podniesiono, co następuje: (i) Organy bezpodstawnie zakwestionowały skuteczność zameldowania się przez Skarżącą w trybie uregulowanym w art.28 ustawy ewidencyjnej, tj. poprzez złożenie Wójtowi wymaganego prawem formularza. Wadliwość ta jest konsekwencją wadliwej oceny, iż matka Skarżącej, która dysponuje ograniczonym prawem rzeczowym do nieruchomości ze spornym budynkiem w postaci służebności osobistej, nie była osobą uprawnioną do potwierdzenia pobytu Skarżącej we w/w budynku. Powyższe stanowisko jest sprzeczne z orzecznictwem sądowym. Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie - z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt SA/Kr 877/93, "mający służebność mieszkania może z mocy prawa przyjąć do swego mieszkania wybraną przez siebie osobę w celu prowadzenia gospodarstwa domowego (art. 301 § 1 kodeksu cywilnego); gdy osoba ta zamieszka to także z mocy prawa, bez zgody właściciela domu, obowiązana jest do dokonania obowiązku meldunkowego w tym mieszkaniu (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - Dz. U. 1984 r. Nr 32 poz. 174), a organ meldunkowy zobowiązany jest tej czynności dokonać"; (ii) Formułując stanowisko co do nieprzebywania przez Skarżącą w spornym budynku, organy pominęły fakt, iż: (-) Skarżąca jedynie pracuje w [...] a do roku 2017 była zameldowana pod przedmiotowym adresem, (-) Skarżąca przebywałaby w spornym budynku częściej niż ustalono, gdyby nie doświadczała przymusu fizycznego czy psychicznego ze strony właściciela domu, doczekując się wyroku karnego Sądu I instancji w [...] wskazującego jego winę ([...]), (-) pozostawanie przez Skarżącą w głębokim konflikcie z bratem i bratową (właścicielką spornego budynku) podważa wiarygodność zeznań w/w osób, (-) zmiana zamieszkania przez matkę Skarżącej oraz przez Skarżącą ma charakter wyłącznie czasowy i została wymuszona wyłącznie zaistniałym konfliktem, (-) zeznania świadków wskazują wypełnienie w/w przesłanek zameldowania, podobnie jak i oględziny lokalu; (iii) Wadą postępowania jest zaniechanie przez organy: (-) przeprowadzenia uzupełniającego przesłuchania matki Skarżącej, (-) przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu zdrowia matki Skarżącej w sytuacji, w której jak sam przyznał organ w/w stan wymaga zamieszkiwania z inną osobą (tj. ze Skarżącą). Organ przyznał, iż "(...) I. M. D. musi sprawować opiekę nad matką (...)" (str. 6 Decyzji). Odmówił jednak także dowodu z opinii biegłego lekarza w sprawie aktualnego stanu zdrowia L. D. choć uczynienie zadość wymogowi przepisu art. 301 § 1 KC, wskazanemu w sprawie, w kontekście oczywistej zasadności (konieczności) opieki nad L. D. Skarżącej, wymagało i wymaga jej zdaniem, wiadomości specjalnych. Stan zdrowia, tak psychicznego, jak i fizycznego, w/w systematycznie się pogarsza. [...] lutego 2018 roku, zdaniem Skarżącej wedle zaniedbań właściciela posesji, uległa ona wypadkowi na śliskiej, przydomowej nawierzchni, co wpłynęło negatywnie na jej kondycję zdrowotną. Dowód z opinii biegłego jest dowodem tego rodzaju, iż nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową. To stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r., II PK 192/09, LEX Nr 584735, niemniej jednak ma ono przełożenie także na grunt procedury administracyjnej, dotyczy bowiem bezpośrednio zagadnienia wiadomości specjalnych; (iv) E. H. "(...) nie potwierdziła faktu zamieszkiwania I. M. D. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (...); jak i Komisariat Policji [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2017 roku (str. 5 i 4 Decyzji). "(...) W postępowaniu administracyjnym należy, zatem badać, czy osoba zameldowana świadomie zerwała związki z zajmowanym dotąd lokalem czy też nie (...)" (w/w wyrok WSA w Warszawie) tj. "intencje" tej osoby, w świetle znaczenia, o jakim stanowi w/w orzecznictwie NSA. Skarżąca związku takiego nigdy zaś nie zerwała. Wobec powyższego, jasnego stanu faktycznego i prawnego, "organ meldunkowy zobowiązany był tej czynności dokonać" ti. zameldować I. D. w lokalu (mieszkaniu) L. D. - K. [...], P.. Jedynie I. D. prowadzi gospodarstwo domowe L. D. w rozumieniu w/w przepisu KC. Sama A. B. D. wskazała, iż Skarżąca "pomaga w prowadzeniu gospodarstwa domowego" matce (str. 2 Decyzji). V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] lipca 2018 r., Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. VI. Na rozprawie przed Sądem Skarżąca podtrzymała skargę i oświadczyła, co następuje: - dotychczasowy adres zamieszkiwania na pobyt stały w spornym budynku traktuje nieprzerwanie jako centrum swoich spraw życiowych; - od lutego 2018 roku zamieszkuje wraz z matką w [...], albowiem zaostrzyła się sytuacja rodzinna, panująca w spornym budynku (konflikt z uczestniczką postępowania i jej mężem); - spodziewa się, że w następstwie uprawomocnienia się orzeczenia karnego przeciwko bratowej – właścicielce budynku, bratowa i jej mąż poczują się zobowiązani do przestrzegania prawa i do umożliwienia Skarżącej oraz jej matce niezakłóconego zamieszkiwania w spornym lokalu; - deklaruje, iż będzie w stanie zamieszkiwać w spornym lokalu w większym zakresie niż miało to miejsce do tej pory (tj. nie tylko w weekendy i święta). Skarżąca złożyła do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2017 roku sygn. akt [...] oraz z postanowienie Policji o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] grudnia 2016 roku sygn. akt [...], [...] na okoliczność bezpodstawności kierowanych wobec skarżącej przez uczestniczkę postępowania zarzutów popełnienia przestępstw, wnosząc o przeprowadzenie z tych dokumentów uzupełniającego dowodu w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VIII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Wojewody prowadzi do następujących wniosków. 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, przeprowadzonego przez organy obu instancji na podstawie art.31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, było rozstrzygnięcie, czy Skarżąca stale przebywa w spornym budynku w rozumieniu art.25 ust.1 w/w ustawy, która to okoliczność obligowałaby organy do wydania decyzji orzekającej o zameldowaniu zainteresowanej w tym budynku na pobyt stały, czy też tam nie przebywa (co z kolei obligowałoby organy do odmowy zameldowania). Trafnie uznały organy obu instancji, iż w sprawie wystąpiła druga ze w/w sytuacji (tj. nieprzebywanie przez Skarżącą w spornym budynku o charakterze stałym), skutkująca odmową zameldowania Skarżącej. Zarzutów skargi, wywodzących wadliwość decyzji organów obu instancji, nie można podzielić. 2. Stan prawny, który organy były obowiązane uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy, przedstawia się następująco: Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Tryb i zasady dokonywania w/w czynności prawnej zameldowania się uregulowano w art.28 ust.1 – 4 ustawy ewidencyjnej. Stosownie do powyższego: Obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport (ust.1). Obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu (ust.2). Przy zameldowaniu na pobyt czasowy należy wskazać deklarowany okres pobytu w tym miejscu (ust.3). Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (ust.4). Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). W orzecznictwie sądowym wskazuje się na pewne znamiona świadczące o stałym pobycie określonej osoby. Chodzi o pobyt w miejscu, w którym realizuje ona stale swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Orzecznictwo sądowe jednolicie przyjmuje, iż zameldowanie oraz wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 631/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11). Zatem zameldowanie nie służy powstaniu czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, a wymeldowanie tego prawa nie może osłabia, ani nie przekreśla. Zgodnie z art. 31 ust. 1 tej ustawy, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości, o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2). Jak trafnie wskazał WSA w Kielcach w wyroku z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 84/16, publ. LEX, "W sytuacji gdy złożony przez osobę ubiegającą się o zameldowanie formularz meldunkowy został wypełniony poprawnie pod względem formalnym, tj. zawiera potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu i tytuł ten został okazany, organ właściwy dokonuje zameldowania na podstawie zgłoszenia danych, działając w formie czynności materialno-technicznej. W takim postępowaniu rejestracyjnym, właściwy organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest prawidłowo wypełniony pod względem wymagań formalnych. Natomiast w przypadku gdy dane wskazane w formularzu zgłoszenia pobytu (stałego czy czasowego) budzą jakiekolwiek wątpliwości organ obowiązany jest wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne i rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej w przedmiocie zameldowania danej osoby (pozytywnie lub negatywnie) - stosownie do przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z 2010 r. o ewidencji ludności.". 3. Odnosząc w/w uwarunkowania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga zasadność zastosowania przez organy meldunkowej art.31 ust.2 ustawy ewidencyjnej (przewidującego orzekanie w przedmiocie zameldowania w drodze decyzji administracyjnej) albowiem w sprawie wystąpiły zasadnicze wątpliwości do stałego charakteru pobytu Skarżącej pod deklarowanym adresem (tj. w spornym budynku), wymagające rozstrzygnięcia. Przyjąć należy, iż podstawę do formułowania w/w wątpliwości dostarczał już sam fakt uprzedniego a nieodległego w czasie wymeldowania Skarżącej z pobytu stałego w spornym budynku z uwagi na ustalenie przez ówcześnie orzekające organy meldunkowe dwóch instancji, iż Skarżąca od dawna nie zamieszkuje w spornym budynku a zatem budynek ten opuściła. Bezspornie trafnie podniosła Skarżąca, że art.301 § 1 kodeksu cywilnego upoważnia jej matkę, której przysługuje służebność osobista mieszkania w spornym budynku, do przyjmowania do zamieszkiwania w tym budynku innych osób (spośród wymienionych w przywołanym przepisie), w tym osób potrzebnych przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Co do zasady zatem w/w osoba potrzebna matce Skarżącej przy prowadzeniu gospodarstwa domowego (tj. w szczególności sama Skarżąca) miałaby prawo do zamieszkania w spornym budynku wraz z matką Skarżącej - służebnikiem osobistym, a jeżeli zamieszkiwanie to spełniałoby cechy stałego pobytu, bezspornie mogłaby zameldować się na pobyt stały. Całkowicie trafnie zatem powołała się Skarżąca na orzecznictwo sądowe, potwierdzające w/w uprawnienia osoby potrzebnej służebnikowi osobistemu do prowadzenia gospodarstwa domowego. Co do zasady zatem hipotetyczna możliwość zamieszkania Skarżącej wraz z matką a następnie zameldowania się na pobyt stały nie budzi wątpliwości. Jednocześnie kategorycznie stwierdzić należy, że sam fakt skorzystania przez służebnika osobistego z uprawnienia, o którym mowa w art.301 § 1 kodeksu cywilnego, tj. przyjęcie danej osoby do zamieszkania oraz faktyczne zamieszkanie przez tę osobę wraz ze służebnikiem nie stanowią automatycznej, wystarczającej podstawy do zameldowania w/w osoby na pobyt stały, albowiem wykazania wymaga, iż przedmiotowe zamieszkanie następuje na stałe a nie ma wymiaru jedynie okazjonalnego (tj. np. sprowadzającego się do regularnych odwiedzin z noclegiem przy zachowaniu miejsca koncentracji spraw życiowych w innym miejscu). Istota niniejszej sprawy sprowadzała się zatem do ustalenia, czy Skarżącą można obecnie uznać za osobę stale zamieszkującą w spornym budynku wraz ze swoją matką, tj. czy już istniejące związki faktyczne Skarżącej ze spornym budynkiem są na tyle intensywne, że obliguje to do stwierdzenia, że Skarżąca realizuje w spornym budynku podstawowe funkcje życiowe a zatem sporny budynek stanowi centrum tychże funkcji. Tylko pod tym warunkiem możliwe było uznanie, iż Skarżąca zamieszkuje w spornym budynku z zamiarem stałego pobytu, tj. przebywa tam na stałe, co otwierałoby drogę do zameldowania Skarżącej na pobyt stały. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 1612/15, publ. LEX) "Zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu. Sam zamiar przebywania w danym lokalu w żaden sposób nie może stanowić przesłanki do dokonania zameldowania w nim na pobyt stały.". W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy trafnie przyjęły, iż w/w wyżej przesłanka faktyczna nie została spełniona, albowiem sposób korzystania Skarżącej z budynku, charakteryzujący się wprawdzie regularnością (tj. przebywaniem w budynku w szczególności w weekendy i dni świąteczne) należałoby zakwalifikować co najwyżej jako pobyt okazjonalny, nie zaś jako zamieszkiwanie w spornym budynku z zamiarem stałego pobytu. W świetle materiałów sprawy za rzecz oczywistą przyjąć należy fakt, iż sporny budynek nie stanowi centrum spraw życiowych Skarżącej, a stanowi je miejsce (lokal znajdujący się w W.), w którym Skarżąca spędza od wielu lat zdecydowaną większość czasu. Podkreślenia wymaga, iż w/w charakter związków Skarżącej ze spornym budynkiem (tj. częstotliwość przebywania w nim) jest w sprawie niesporny albowiem został on w postępowaniu administracyjnym zgodnie zrelacjonowany przez samą Skarżącą (por. protokół przesłuchania z dnia [...] września 2017 r. – k.41 – 43 akt Wójta) oraz przez jej matkę (por. protokół przesłuchania z dnia [...] października 2017 r. – k.86 – 88 akt Wójta) – "Od jakiś 4 – 5 lat [Skarżąca] opiekuje się mieszkaniem koleżanki w [...] na ul. [...]. Dla mnie wynajmuje czy opiekuje się to jest to samo. Moja córka nadal pracuje w [...], ma tam swoją firmę i tam opiekuje się mieszkaniem. Córka pracuje w [...] od poniedziałku do soboty. Do [...] przyjeżdża w każdą sobotę w godzinach popołudniowych i do [...] jedzie na niedzielę na wieczór". Z zeznaniami tymi koresponduje treść oświadczenia Skarżącej, złożonego na rozprawie przed Sądem. W świetle powyższego uznać należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do zamieszkania przez Skarżącą w spornym budynku z zamiarem stałego pobytu (w ujęciu nie intencjonalnym, czy deklaratywnym a znajdującym odzwierciedlenie w obiektywnych faktach). Odnotować należy, iż w/w ocena odnosi się w pierwszej kolejności do zwyczajowego stanu korzystania przez Skarżącą ze spornego budynku (weekendowe odwiedziny u matki), trwającego do lutego 2018 r., w którym to miesiącu Skarżąca zamieszkała wraz z matką w sąsiedniej miejscowości. W/w zwyczajowy stan korzystania ze spornego budynku nie upoważniał zatem do uznania, że Skarżąca zamieszkuje w spornym budynku na stałe. W oczywisty sposób powyższe ustalenie determinuje ocenę stanu faktycznego sprawy przy hipotetycznym założeniu, że: (-) późniejsze czasowe wyprowadzenie się przez matkę Skarżącej ze spornego budynku oraz wspólne zamieszkanie ze Skarżącą w sąsiedniej miejscowości nie były działaniami dobrowolnymi, zmierzającymi do zaprzestania zamieszkiwania w budynku, a działaniami podjętymi de facto pod przymusem w następstwie istotnego pogorszenia się stosunków obu w/w osób z bratową i bratem Skarżącej (z wyłącznej winy bratowej i brata), (-) zamieszkanie przez matkę i Skarżącą poza spornym budynkiem miałoby de facto chronić obie te osoby przez eskalacją zaistniałego konfliktu, w tym w szczególności przed agresją fizyczną ze strony brata i bratowej (na okoliczność wystąpienia tego rodzaju agresji, skierowanej przeciwko Skarżącej, przedłożyła ona odpis wyroku karnego z dnia [...] września 2018 r., skazującego bratową Skarżącej za naruszenie nietykalności Skarżącej). Nawet bowiem przyjęcie, iż brat i bratowa uniemożliwiają obecnie matce Skarżącej i Skarżącej w sposób niezgody z prawem korzystanie ze spornego budynku (aczkolwiek zastrzec należy, iż jest to założenie czysto hipotetyczne, nie potwierdzone w przekonujący sposób żadnymi zgromadzonymi w sprawie dowodami – w szczególności podkreślić należy, iż stwierdzone wyrokiem karnym naruszenie nietykalności cielesnej Skarżącej miało miejsce ponad dwa lata temu, tj. w dniu [...] października 2016 r.), to o ile okoliczność ta stanowiłaby oczywistą przeszkodę do ewentualnego wymeldowania matki Skarżącej ze spornego budynku o tyle w żadnym wypadku nie stanowi przesłanki do zameldowania w nim Skarżącej na pobyt stały. Rozstrzygający w tym zakresie jest bowiem fakt, iż w okresie od wymeldowania Skarżącej ze spornego budynku (co nastąpiło we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją odwoławczą z dnia [...] stycznia 2017 r.) do dnia deklarowanego zamieszkania wraz z matką w sąsiedniej miejscowości Skarżąca, mając ku temu sposobność, nie zamieszkała na stałe w spornym budynku, ograniczając się wyłącznie do pobytu okazjonalnego. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy brak przesłanek uzasadniających przeprowadzenie przez organy dodatkowego, uzupełniającego przesłuchania matki Skarżącej, czy też przeprowadzenie dowodu z opinii lekarskiej co do stanu zdrowia tej osoby. Nawet bowiem wykazanie, że ze względu na stan zdrowia matka Skarżącej wymaga opieki czy też pomocy osób trzecich, nie uzasadniałoby zameldowania w spornym lokalu Skarżącej na pobyt stały jako osoby udzielającej takiej opieki czy pomocy w sytuacji, w której Skarżąca nie zamieszkuje (i nie zamieszkiwała przed wspólnym zamieszkaniem w sąsiedniej miejscowości) w spornym budynku na stałe. Przesłanką do zameldowania na pobyt stały osoby przyjętej przez służebnika osobistego do zamieszkania w zajmowanym przez służebnika lokalu w celu zapewnienia pomocy przy prowadzaniu gospodarstwa domowego nie jest zatem sama obiektywna konieczność zapewnienia tego rodzaju pomocy służebnikowi a wyłącznie to, że osoba przyjęta do zamieszkania faktycznie zamieszkała w lokalu na stałe (nie zaś zamieszkuje okazjonalnie, świadcząc konieczną pomoc w ramach odwiedzin). W świetle powyższych okoliczności skargę należało oddalić na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło