IV SA/Wa 2204/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. i S. T. na czynność materialno-techniczną Burmistrza Miasta i Gminy P. polegającą na zmianie numeru porządkowego nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Burmistrz Miasta i Gminy P. pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. (znak: [...]) zawiadomił J. i S. T. o zmianie administracyjnej numeracji porządkowej we wsi Z. gm. P. przy ul. [...]. Wedle zawiadomienia, nieruchomości położonej dotychczas przy ul. [...] został nadany adres ul. [...]. Pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. podpisała, działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy P., M. T. - Specjalista ds. Geodezji. Zawiadomienie doręczono państwu T. w dniu 5 stycznia 2010 r. Złożonym osobiście w kancelarii Urzędu Miasta i Gminy P. w dniu 2 sierpnia 2010 r. pismem z tej samej daty J. i S. T. zwrócili się do M. T. - Specjalisty ds. Geodezji Urzędu Miasta i Gminy P. - o przywrócenie na listach wyborczych ich poprzedniego adresu. Wskazali, że zmiana adresu na listach wyborczych nastąpiła bezprawnie. Naczelnik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wyjaśnił państwu T., że zgodnie z art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości. Wskazał, że jest to czynność materialno-techniczna, służąca porządkowaniu numeracji adresowej, od której nie służy odwołanie, a o fakcie zmiany numeru strona powiadamiana jest pisemnie. Naczelnik poinformował również o obowiązkach J. i S. T. związanych ze zmianą numeru porządkowego ich nieruchomości. Złożonym osobiście w kancelarii Urzędu Miasta i Gminy P. w dniu 1 września 2010 r. pismem z tej samej daty, mieszkańcy ulicy [...] w Z., w tym J. T. i S. T., wezwali Burmistrza Gminy P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez bezprawną ich zdaniem zmianę adresów. Wskazali, że czynność ta została podjęta z naruszeniem art. 47a ust. 5, 6, 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Burmistrz Miasta i Gminy P., decyzją z dnia [...] września 2010 r., na podstawie art. 104 i 107 k.p.a. i art. 47a ust. 5, art. 47b ust. 1, 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, po rozpoznaniu wniosku z dnia 1 września 2010 r., odmówił przywrócenia numeru porządkowego [...] przy ul. [...] we wsi Z., dla nieruchomości, której dnia [...] grudnia 2009 r. zmieniono adres na [...], ul. [...]. Pismem z dnia 14 października 2010 r. J. i S. T. wnieśli odwołanie od powołanej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Pismem z tej samej daty wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność materialno-techniczną Burmistrza Miasta i Gminy P., polegającą na zmianie numeracji porządkowej nieruchomości przy ul. [...] we wsi Z., gmina P. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli m.in., że zawiadomiono ich o zmianie numeracji domu pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. (znak: [...]), a J. T. w rozmowie telefonicznej z osobą, która podpisała zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2009 r. z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy P., kategorycznie odmówiła zgody na zmianę numeracji domu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] września 2010 r., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji wskazując, że zarówno nadanie, jak i odmowa nadania numeru porządkowego nieruchomości następuje w drodze czynności materialno-technicznej i brak jest podstaw do orzekania w tym przedmiocie w prawnej formie decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w punktach 1-4a, a także orzekanie w innych sprawach, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalone jest stanowisko, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa: 1) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji administracyjnej lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (zob. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 31-32, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II GSK 265/07. http://orzeczenia.nsa.gov.pl i z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1420/06. Niepublikowane, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 238/07. http://orzeczenia.nsa.gov.pl i z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1364/07. Lexpolonica nr 1781474). Władcze działanie to działanie jednostronne, wiążące dla adresata i gwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Te trzy elementy nie zawsze muszą wystąpić łącznie. Wystarczający jest element jednostronności działania, od którego uzależnione jest korzystanie z uprawnienia (B. Adamiak. Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego. Warszawa 2006 r. nr 2 (5), s. 15). Przymiot indywidualności aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa oznacza natomiast, że podobnie jak decyzje administracyjne i postanowienia, kierowane są one do określonych podmiotów. Z kolei kryterium związku z uprawnieniami lub obowiązkami wynikającymi z przepisu prawa sprowadza się do tego, że między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji publicznej a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność musi istnieć zależność o ścisłym i bezpośrednim charakterze (zob. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 33). Zgodnie z art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie zawiadomienia skarżących o zmianie numeru porządkowego ich nieruchomości do zadań gminy należało: 1) umieszczanie i utrzymywanie w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic i placów w miastach oraz innych miejscowościach na obszarze gminy; 2) ustalanie numerów porządkowych nieruchomości zabudowanych oraz nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także prowadzenie i aktualizowanie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości. Przepis § 9 ust. 1 obowiązującego wtedy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432 ze zm.) stanowił zaś, że w przypadku gdy oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następowało z urzędu, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamiało się pisemnie właściciela (współwłaścicieli) ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), a w przypadku braku takiego właściciela - inną osobę lub osoby ujawnione w tej ewidencji. Zgodnie z kolei z § 9 ust. 2 tego rozporządzenia, jeżeli oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następowało na wniosek właściciela lub osoby faktycznie władającej nieruchomością, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamiało się pisemnie wnioskodawcę. W § 2 - § 8 rozporządzenia określono szczegółowo sam sposób oznaczania numerów porządkowych oraz oznaczania nimi nieruchomości. Na tle wskazanych przepisów prezentowane jest prawidłowe stanowisko sądów administracyjnych, że czynności właściwych organów gminy, polegające na nadaniu lub zmianie numerów porządkowych nieruchomości mają charakter czynności materialno-technicznych. Postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości w oparciu m.in. o aktualny stan faktyczny i prawny nieruchomości, wynikający z odrębnych dokumentów (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 6/07. LEX nr 447879, postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2008 r sygn. akt III SA/Wr 491/08. Niepublikowane). Czynności nadania lub zmiany numeru porządkowego nieruchomości dokonywane są na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, mają jednostronny charakter, skierowane są do właścicieli (współwłaścicieli) nieruchomości, dla których ustalany jest numer porządkowy, a z ich wydaniem wiążą się obowiązki - chociażby obowiązek umieszczenia tabliczki z numerem porządkowym nieruchomości. Kontrola tego typu czynności przez sądy administracyjne odbywa się zatem na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Skoro tak, to przy ocenie dopuszczalności skargi J. T. i S. T. znajduje zastosowanie art. 52 § 3 ppsa, zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt administracyjnych, zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2009 r. o zmianie numeru porządkowego nieruchomości doręczono skarżącym w dniu 5 stycznia 2010 r. Należy więc przyjąć, że w tym dniu państwo T. dowiedzieli się o podjęciu zaskarżonej czynności. Zatem, aby móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zobowiązani byli do dnia 19 stycznia 2010 r. wezwać na piśmie Burmistrza Miasta i Gminy P. do usunięcia naruszenia prawa czynnością materialno-techniczną zmiany numeru porządkowego należącej do nich nieruchomości. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, pismo z dnia 2 sierpnia 2010 r. skierowane do M. T. - Specjalisty ds. Geodezji w Urzędzie Miasta i Gminy P. - skarżący złożyli ponad pół roku po upływie czternastodniowego terminu, przewidzianego przez ustawę na pisemne wezwanie organu administracji do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei samo wezwanie do usunięcia prawa skarżący złożyli do organu administracji w dniu 1 września 2010 r., zatem ponad siedem miesięcy po upływie wskazanego terminu. W konsekwencji należy stwierdzić, że jeżeli skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa z przekroczeniem czternastodniowego ustawowego terminu, to nie spełnili podstawowej przesłanki dopuszczalności skargi. Nie ma przy tym znaczenia, że jak wynika z treści skargi, po otrzymaniu zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2009 r., J. T. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Urzędu i Miasta Gminy P. kategorycznie odmówiła zgody na zmianę numeracji domu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.