IV SA/Wa 2306/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-21

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anna Falkiewicz-Kluj, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba trzecia, która nie jest stroną postępowania o zmianę nazwiska, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie nazwiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba trzecia nie posiada interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie nazwiska, ponieważ prawo do zmiany nazwiska jest prawem osobistym, a przepisy prawa materialnego nie przyznają osobom trzecim legitymacji procesowej w takich sprawach. Brak interesu prawnego wyklucza możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1981 r. o zmianie nazwiska J. P. na S. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że J. S. nie posiada przymiotu strony. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. J. S. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa, kc, Konstytucji RP i EKPC, twierdząc, że pozostawanie decyzji w obrocie prawnym narusza jego dobra osobiste.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] – wydane na podstawie art. 61a kpa – orzekające o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem J. S. z dnia 13 maja 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1981 r. nr [...] – wydanej na podstawie art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 1963 r. Nr 59, poz. 328 z późn. zm.) – o zmianie nazwiska J. P. z nazwiska "P." na nazwisko "S.". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych podał, że zarówno na gruncie obecnie obowiązujących przepisów o zmianie imienia i nazwiska, jak i w przypadku regulacji obowiązujących w chwili wydania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1981 r., prawo do zmiany imienia i nazwiska w trybie administracyjnym przysługuje osobie, która imię i nazwisko nosi. Prawo to jest prawem osobistym i niezbywalnym. Zatem stroną o zmianę nazwiska może być wyłącznie osoba, której postępowanie dotyczy i która wnosi o zmianę własnego nazwiska na inne, i tylko ta osoba będzie posiadała przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o zmianie nazwiska. Przymiot strony w postępowaniu dotyczącym badania legalności decyzji o zmianie nazwiska, w tym także co do wystąpienia przesłanek nieważności decyzji wskazanym w art. 156 § 1 kpa, nie może przysługiwać osobie trzeciej, gdyż jest to wynikiem szczególnego charakteru ochrony nazwiska, jako dobra osobistego w rozumieniu art. 23 kc. W ocenie Ministra postępowanie mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta z dnia [...] stycznia 1981 r. mogłoby być wszczęte wyłącznie na wniosek J. S. J. S. nie przysługuje prawo do żądania wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o zmianie nazwiska J. P. z nazwiska "P." na nazwisko "S.", gdyż nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Uciążliwości jakich doznaje J. S. w związku z noszeniem tego samego nazwiska przez J. S., czy zamiar wystąpienia o przewidzianą przepisami Kodeksu cywilnego ochronę dóbr osobistych, zdaniem organu odwoławczego, nie dają podstaw do przyznania J. S. przymiotu strony w postępowaniu mogącym mieć wpływ na nazwisko J. S. Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 23 kc i art. 24 kc oraz art. 7 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1981 r. w sytuacji, gdy pozostawanie w obrocie prawnym tej decyzji umożliwia osobie trzeciej posługiwanie się nazwiskiem skarżącego oraz jego rodziny, narusza dobra osobiste skarżącego szczególnie nazwisko, wizerunek, cześć i twórczość artystyczną oraz tożsamość, przynależność do danej rodziny i godność, a także narusza prawo do poszanowania jego życia prywatnego i rodzinnego; 2) art. 61a § 1 kpa w zw. z art.28 kpa w zw. z art. 1025 § 1 kc w zw. z art. 679 § 1 kpc oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1981 r. w sytuacji, gdy pozostawanie w obrocie prawnym tej decyzji, umożliwia osobie trzeciej, nie będącej członkiem rodziny skarżącego, posługiwanie się nazwiskiem skarżącego jako swoim nazwiskiem rodowym, "podszywanie się" pod członka rodziny S., a przez to także pod spadkobiercę ustawowego A. S. – ojca skarżącego, co narusza prawo do dziedziczenia skarżącego; 3) art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 2, art. 18, art. 30 i art. 47 oraz art. 73 Konstytucji RP poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1981 r. w sytuacji, gdy pozostawanie w obrocie prawnym tej decyzji umożliwia osobie trzeciej nie będącej członkiem rodziny skarżącego posługiwanie się nazwiskiem S., jako swoim nazwiskiem rodowym, co jest sprzeczne z zasadą praworządności i sprawiedliwości społecznej, ochrony rodziny, życia prywatnego i rodzinnego oraz narusza prawo godności skarżącego jako człowieka i artysty oraz jego wolność twórczości artystycznej; 4) art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1981 r., a skutkiem tego jest uniemożliwienie skarżącemu wystąpienia z wnioskiem o skreślenie z aktów stanu cywilnego np. aktu małżeństwa czy aktu urodzenia J. P. części wpisu dotyczącego danych o jej nazwisku rodowym S., który to wpis narusza dobra osobiste skarżącego; 5) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 61 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że rażące naruszenie prawa, do którego doszło przy wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 1981 r. nie stanowi podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego, jak też art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa poprzez zaniechanie przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1981 r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego ten akt postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Istotą rozpoznawanej sprawy jest ustalenie, czy J. S. posiada przymiot strony w rozumieniu art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa, gdyż tylko posiadanie tego przymiotu uprawniało go do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1981 r. o zmianie nazwiska J. P. z nazwiska "P." na nazwisko "S.". Zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem, stosownie do postanowień przytoczonego przepisu, wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność, bowiem postępowanie nadzorcze ma szczególny charakter i złożenie organowi żądania stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznego wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, ponieważ wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. W świetle art. 61a § 1 kpa organ po otrzymaniu żądania uruchamia postępowanie wstępne, w ramach którego zmierza do ustalenia istnienia podmiotowych podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego. Zatem we wstępnym etapie postępowania organ bada, czy podmiot występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji posiada legitymację procesową strony, której niewystąpienie wyklucza dopuszczalność merytorycznego rozpoznania żądania. W przypadku braku interesu prawnego podmiotu występującego z takim wnioskiem, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, stosownie do treści art. 61a § 1 kpa, nie przechodząc do drugiego etapu postępowania rozpoznawczego. Na tym etapie postępowania wstępnego organ nie dokonuje oceny, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, powodujących jej nieważność, gdyż to może być dopiero przedmiotem postępowania rozpoznawczego. Podmiotem legitymowanym do żądania wszczęcia postępowania jest, zgodnie z art. 61a § 1 i art. 157 § 2 kpa, strona postępowania. Stroną postępowania jest zaś w świetle art. 28 kpa osoba lub jednostka, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przywołany art. 28 kpa nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przymiot strony postępowania daje tylko własny, bezpośredni i realny interes prawny, oparty o przepisy prawa materialnego. Aby więc uznać określony podmiot za stronę postępowania konieczne jest stwierdzenie, że istnieje realny i bezpośredni związek między chronionym przez prawo materialne interesem prawnym tego podmiotu a aktem czy czynnością organu administracji publicznej, które zostaną czy zostały wydane w tym postępowaniu. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa oznacza w istocie rzeczy istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Związek bezpośredni oznacza, że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu [por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 1999 r., OPS 11/99 (ONSA 2000, nr 1, poz. 6) oraz wyroki NSA z dnia 29 grudnia 2010 r., I OSK 304/10 (LEX nr 688228) i z dnia 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1957/11 (LEX nr 1336345)]. Z powyższego wynika, że elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest istnienie interesu prawnego lub obowiązku. Od interesu prawnego dającego prawa strony należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydano decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Wobec tego przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. W powyższym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/05, Lex nr 190891 i w wyroku z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06, Lex nr 274855. Zatem obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest sprawdzenie legitymacji procesowej osób zgłaszających swój udział w sprawie, bowiem dopuszczenie do takiego postępowania osób niebędących stronami narusza podstawowe zasady tego postępowania. W przedmiotowej sprawie słusznie więc organ przyjął, że J. S. nie posiada przymiotu strony, nie może więc skutecznie żądać wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1981 r. o zmianie nazwiska J. P. z nazwiska "P." na nazwisko "S.". Inicjowanie konkretnych postępowań przed organami administracji sytuuje jedynie skarżącego jako stronę w ujęciu procesowym, gdyż rozstrzygając wniosek strony, nawet negatywnie, organ czyni to w drodze postanowienia, kierowanego do osoby, która żąda czynności organu, gdy przepis prawa przewiduje w takich sprawach wydanie aktu administracyjnego. Sytuacja taka nie daje jednak skarżącemu uprawnień materialnoprawnych, a tylko posiadanie takich dawałoby możliwość skutecznego domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego. Trafne jest zatem stanowisko organów obu instancji, że w sprawie dotyczącej zmiany nazwiska na podstawie art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk, prawa strony nie przysługują osobom trzecim, poza zainteresowanym dokonaniem zmiany. Wynika to ze szczególnego charakteru ochrony nazwiska, jako dobra osobistego w rozumieniu art. 23 kc, w sytuacji gdy normy prawa materialnego nie wiążą ze zmianą nazwiska skutków prawnych dla osób trzecich w sferze praw i obowiązków spoczywających na osobie, która dokonała zmiany nazwiska. Osoba trzecia może mieć co najwyżej interes faktyczny w sprawie dotyczącej zmiany nazwiska, co nie jest wystarczającą przesłanką dla przyjęcia, że ma ona status strony w rozumieniu art. 28 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2011 r., II OSK 334/10, LEX nr 992554). Powyższe rozważania trzeba odnieść także do postępowań nadzwyczajnych, których efektem może być ewentualnie podważanie decyzji dotyczącej zmiany nazwiska. Osoba trzecia, która nie może wykazać, że zmiana nazwiska dokonana przez inną osobę prowadzi do rzeczywistej zmiany jej sytuacji prawnej w sferze praw i obowiązków nie może być uznana za stronę postępowania dotyczącego badania legalności decyzji o zmianie nazwiska (w tym co do wystąpienia przesłanek nieważności decyzji wskazanych w art. 156 § 1 kpa). W tym świetle organ pierwszej instancji trafnie odmówił, w myśl art. 61a § 1 kpa, wszczęcia na wniosek skarżącego J. S. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie nazwiska przez J. P. z nazwiska "P." na nazwisko "S.", a organ odwoławczy prawidłowo utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący nie miał bowiem własnego, bezpośredniego i opartego na prawie materialnym interesu prawnego co do wyniku sprawy, której przedmiotem była zmiana nazwiska przez J. P. Ani uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk, ani obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska nie czynią osoby trzeciej stroną postępowania w sprawie dotyczącej zmiany nazwiska Jeżeli zatem skarżący, nie legitymował się przymiotem strony tego postępowania, to wszczęcie postępowania nadzorczego z jego inicjatywy było w tej sytuacji niedopuszczalne. W związku z powyższym obowiązkiem organu, wynikającym z art. 61a § 1 kpa, było orzeczenie o odmowie jego wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że obowiązuje zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk. Oznacza ona, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisywanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego. Są to dwa elementy identyfikujące osobę oraz składające się na jej stan cywilny. W związku z czym powinny one być stabilne, a ich zmiana jest dopuszczalna tylko z ważnych powodów. Prawo do używania imienia i nazwiska w brzmieniu ojczystym jest konstytucyjnie chronionym prawem każdego obywatela (art. 1 i art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) i jest ważnym względem w rozumieniu art. 2 ust. 1 w związku z art. 7 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 1963 r. Nr 59, poz. 328 z późn. zm.). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 1993 r., SA/Wr 605/96 (ONSA z 1994 r., nr 3, poz.10); z dnia 18 stycznia 1994 r., SA/Gd 1114/93 (LEX nr 10577), z dnia 15 marca 2007 r., II OSK 452/06 (LEX nr 325299) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 października 2009 r., III SA/Wr 83/09 (Lex nr 574063). Powyższe oznacza, że skarżący J. S. nie posiadał interesu prawnego we wszczęciu postępowania o zmianę nazwiska J. P. z nazwiska "P." na nazwisko "S." w rozumieniu art. 28 kpa, który stanowi, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że ustalenie interesu prawnego następuje w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego, a przepisy prawa materialnego, które w sprawie o zmianę nazwiska znajdują zastosowanie nie przewidują, aby osoba trzecia miała legitymację do domagania się zmiany nazwiska osoby, która o taką zmianę wnioskuje. Może to uczynić jedynie ona sama. Za materialnoprawnym ujęciem interesu prawnego, a nie procesowym przemawia ugruntowane orzecznictwo sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny w tezie wyroku z dnia 29 maja 2008 r., l OSK 826/07 wypowiedział się w ten sposób, że "ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego". Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w tezie wyroku z dnia 9 października 2008 r., II SA/Gd 463/08 (LEX nr 499865) stwierdził, że "Interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby". Brak interesu prawnego osoby domagającej się wszczęcia postępowania administracyjnego przesądza z kolei o bezprzedmiotowości tego postępowania administracyjnego. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, a jednym z nich jest wszczęcie postępowania przez uprawnioną przepisem prawa materialnego osobę. Konsekwencją takiej oceny jest nieuwzględnienie zarzutów skargi. Posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, zaś okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 kpa. Tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Nie wyklucza to w pewnych sytuacjach prawa do żądania przez określony podmiot wszczęcia postępowania przed organem administracji. Jednakże w każdym przypadku ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony, następuje w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończącej sprawę. W sytuacji, gdy okaże się, że postępowanie wszczęto na wniosek podmiotu, który nie posiada interesu prawnego, winno ono ulec umorzeniu w każdym stadium postępowania, stosownie do art. 105 § 1 kpa. Rację również ma organ odwoławczy, który w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia stwierdził, że poczucie naruszenia tożsamości, dóbr osobistych, prywatności skarżącego przez noszenie przez J. S. nazwiska w tożsamym brzmieniu nie daje J. S. prawa do kształtowania jej nazwiska. Decyzja o zmianie nazwiska i o wyborze nowego, podyktowana ważnymi względami, pozostaje w wyłącznej gestii osoby, która je nosi. Przyjęcie, że osoba trzecia może ingerować w prawo do noszenia nazwiska przez inną osobę, prowadziłoby do sytuacji, w której każdy, kto nosi nazwisko wybrane przez osobę dokonującą zmiany, mógłby zgłosić zastrzeżenia co do jej wyboru. Procedura administracyjna zmiany imienia i nazwiska jest autonomiczna, niezależna od procedury nadawania i zmiany nazwiska w trybach przewidzianych przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Decyzja wydana w trybie administracyjnym nie wywołuje, poza zmianą nazwiska, innych zmian w stanie cywilnym tej osoby. Zmiana nazwiska nie pociąga za sobą zmiany danych w zakresie pochodzenia osoby dokonującej zmiany od określonych osób. W aktach stanu cywilnego i w dokumentach pochodnych osoby, która zmieniła nazwisko, dane rodziców pozostają bez zmian. W ocenie Sądu organy obu instancji również w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżone postanowienie zostało wyczerpująco uzasadnione. Obowiązkiem organu jest bowiem zbadanie rzetelnie i indywidualnie każdej sprawy, biorąc pod uwagę jej uwarunkowania prawne i faktyczne. W rozpoznawanej zaś sprawie poczynione przez organy ustalenia doprowadziły do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Z tych względów, oceniając zaskarżone postanowienie w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie postanowień, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone postanowienia, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło