IV SA/Wa 2324/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej A.S. wraz z dziećmi M. i O. S. polegającej na dokonaniu wpisu o zameldowaniu na pobyt stały w lokalu nr [...] położonym w [...] przy ul. [...], w rejestrze mieszkańców Dzielnicy [...][...]. Na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. A.S. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z argumentacją, że jej wykonanie skutkowałoby wyrządzeniem znacznej szkody oraz spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Dokonanie wymeldowania skarżącej zakłóciłoby proces rekrutacji do warszawskiej szkoły z oddziałami integracyjnymi, do której skarżąca zamierza skierować swoją córkę od września 2015 r., w którym to procesie pierwszeństwo uzyskują dzieci, posiadające meldunek [...]. Utracenie takiego meldunku mogłoby uniemożliwić skarżącej zapewnienie córce odpowiedniej oraz zalecanej przez lekarzy placówki naukowej. Późniejsze uwzględnienie niniejszej skargi bez wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie naprawi szkody polegającej na uniemożliwieniu załatwienia istotnej sprawy życiowej, tj. skierowanie niepełnosprawnego dziecka do specjalnej szkoły. Skarżąca musiałaby oczekiwać kolejny rok szkolny na przystąpienie do rekrutacji, która odbywa się raz w roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 66/14; z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 65/14; z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1189/13; z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 186/14 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Dlatego zawarta we wniosku argumentacja, winna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (zob. wyżej powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 186/14). Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przesłanką wstrzymania decyzji jest bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną możliwe jest tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie możemy mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. W ocenie Sądu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, Lex nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, Lex nr 489786). W niniejszej sprawie skarżąca nie skonkretyzowała w czym miałaby się wyrażać szkoda oraz jakie skutki wykonania decyzji miałyby charakter nieodwracalny. Podkreślenia wymaga, że celem decyzji zarówno o zameldowaniu, jak i wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw, tym samym nie może spowodować negatywnych skutków powołanych we wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Potwierdza jedynie, że stałe miejsce pobytu osoby, niezależnie od przyczyn zmiany tego miejsca, jest inne niż dotychczas. Zatem uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na dokonaniu wpisu o zameldowaniu samo w sobie nie powoduje powstania szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na dokonaniu wpisu o zameldowaniu ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. Jest to więc niewątpliwie akt o charakterze deklaratoryjnym, którego wykonanie polega na technicznym wykreśleniu wpisu w ewidencji ludności. Z faktu zameldowania (wymeldowania) nie wynikają żadne prawa rzeczowe do lokalu. Jeżeli spełnione zostaną przesłanki do zameldowania, wówczas nic nie stoi na przeszkodzie, by ubiegać się o zameldowanie pod adresem, pod którym skarżąca rzeczywiście przebywa. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 z późn. zm.) zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Decyzja o wymeldowaniu zaś ma na celu doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencje do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Lex nr 54068, OTK-A 2002/3/34) podkreślono, że zameldowanie jest jedynie formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Powoduje to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada również wymeldowanie, które jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (tj. jego opuszczeniu). W swej istocie zameldowanie (czynność materialno-techniczna) nie wywołuje trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Nie można też zaliczyć jej, co do zasady, do tego rodzaju decyzji, która w efekcie wykonania mogłaby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody, bowiem ma ona jedynie doprowadzić do zgodności danych ewidencyjnych z rzeczywistym stanem faktycznym. Po wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy w tym zakresie należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem w ocenie Sądu uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na dokonaniu wpisu o zameldowaniu jako stwierdzającej jedynie pewien stan faktyczny, nie może spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 powołanej ustawy, a tylko taka podstawa mogłaby stanowić przesłankę wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.