IV SA/Wa 2325/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-17

Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca opłaty za przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a także za wydanie decyzji w sprawie warunków technicznych podłączenia, stanowi akt prawa miejscowego i czy została podjęta z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca opłaty za przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz za wydanie decyzji w sprawie warunków technicznych podłączenia jest aktem prawa miejscowego. Została podjęta z naruszeniem prawa, ponieważ rada gminy nie posiadała ustawowego upoważnienia do nakładania takich opłat w drodze aktu prawa miejscowego. Ponadto, uchwała nie została ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące jej nieważnością.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy z 1999 r. w sprawie ustalenia warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ustalenie bez podstawy prawnej opłat za przyłączenie oraz za wydanie decyzji w sprawie warunków technicznych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując na odległy czas podjęcia uchwały i jej późniejsze uchylenie, a także na obowiązujące w dacie jej podjęcia przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant ref. staż. Anna Zarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] w przedmiocie warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały I. Rada Gminy [...] L. (dalej "Rada Gminy", "organ"), działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (ob. Dz. U. 2019 poz. 506 ze zm., dalej: "u.s.g.") w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (ob. Dz. U. 2019 poz. 712, dalej: "u.o.z."), podjęła [...] grudnia 1999 r. uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia warunków przyłącza do gminnej istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (dalej " (zaskarżona) uchwała"). II. Pismem z 16 sierpnia 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. (dalej "Prokurator", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na ww. uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W skardze podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 7 i art. 18 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej, poprzez przekroczenie ustawowego upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego i ustalenie bez podstawy prawnej: - w § 1 uchwały opłaty dla właścicieli nowych budynków za przyłączenie do gminnej sieci wodociągowej, przy jednoczesnym uzależnieniu – w § 2 Uchwały – podania warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej od uiszczenia tejże opłaty; - w § 4 uchwały opłaty za wydanie decyzji w o warunkach technicznych podłączenia do wodociągu dla właścicieli nieruchomości objętych wodociągiem w latach poprzednich. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że uchwały jednostek samorządu terytorialnego, będąc aktami prawa miejscowego, powinny spełniać wskazany w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej warunek, iż ponoszone ciężary i świadczenia publiczne, w tym podatki, muszą być określone w drodze ustawy. Zdaniem Prokuratora, zaskarżona uchwała nie spełnia tego warunku, bowiem wskazane w niej opłaty zostały ustalone bez podstawy ustawowej, w szczególności nie stanowią takiej podstawy wskazane przepisy ustawy o gospodarce komunalnej. Natomiast fakt uchylenia Uchwały przez Radę Gminy uchwałą z [...] września 2017 r. nie zmienia faktu, że funkcjonowała ona w obrocie prawnym przez 18 lat i wywoływała skutki prawne wobec ogółu mieszkańców gminy [...] L. III. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że Uchwała została podjęta 20 lat wcześniej, w innym stanie faktycznym i prawnym dotyczącym ówczesnych realiów budowy sieci wodociągowych i kanalizacyjnych. Obecnie jest ona uchylona, a Rada Gminy podjęła [...] czerwca 2019 r. nową uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy. Jednocześnie Rada Gminy wskazała na treść zapisów rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 1701), wydanego na podstawie art. 23, 25 i art. 27 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152) i obowiązującego w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały rady gminy. Na podstawie § 5 pkt 7) rozporządzenia: Taryfy, w zależności od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawierają stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług; do stawki opłaty dolicza się podatek, o którym mowa w § 2 pkt 9). Zgodnie z art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją (ustawa z 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2017, poz. 2180), taryfy podlegały zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. W konsekwencji prawo do ustalenia stawki opłaty przyłączeniowej należało do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego i wynikało z przytoczonych powyżej przepisów prawa. Zdaniem Rady, nie można zgodzić się z poglądem prezentowanym w skardze, że rada gminy nie była uprawniona do wprowadzania tego rodzaju opłat. Dyskusyjna może być jedynie forma jej określenia - w drodze regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków czy taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Powyższe uzasadniało zdaniem Rady Gminy oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Należy przy tym dodać, że w tych sprawach Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W odniesieniu do aktów wydawanych przez organy gmin przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem. Do nieważność uchwały może prowadzić wyłącznie istotne naruszenia prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez prokuratora, do czego był on uprawniony na mocy art. 70 ustawy z 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r., poz. 740), stanowiącego, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego jest niezgodna z prawem prokurator - oprócz możliwości zwrócenia się o zmianę lub uchylenie wadliwej uchwały - może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. W myśl art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator może wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. V. Szczegółowa kontrola legalności zaskarżonej uchwały Rady prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała w sprawie ustalenia warunków przyłącza do gminnej istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wydana z powołaniem się przez Radę Gminy na art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania uchwały. Z art.7 ust.1 pkt 3 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały wynikało, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy (...) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Z art.18 ust.2 pkt 2 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały wynikało, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy wybór i odwołanie zarządu, stanowienie o kierunkach jego działania oraz przyjmowanie sprawozdań z jego działalności (stwierdzić należy zatem, iż w/w przepis u.s.g. został powołany przez Radę w sposób oczywiście omyłkowy). Z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały wynikało, że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. 2. Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a w konsekwencji jest też aktem z zakresu administracji publicznej. Do cech aktów prawa miejscowego zalicza się: 1) oznaczenie adresata norm prawnych zawartych w takich aktach, pozostającego poza strukturą administracji. Jako źródła prawa powszechnie obowiązującego mogą one regulować postępowanie wszystkich kategorii adresatów (obywateli, organów, organizacji publicznych i prywatnych, przedsiębiorców). Akty prawa miejscowego są prawem dla wszystkich, którzy znajdą się w przewidzianej przez nie sytuacji. W praktyce oznacza to, że adresatami aktów prawa miejscowego są osoby będące mieszkańcami danej jednostki samorządu terytorialnego lub tylko przebywające na terenie jej działania; 2) terytorialny zasięg aktu prawa miejscowego. Obowiązują one tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z reguły ich zasięg pokrywa się z obszarem danej jednostki samorządu terytorialnego, ale mogą być jednak także stanowione dla mniejszych terenów; 3) normatywny charakter. Zawierają one wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się: mogą to być nakazy, zakazy lub uprawnienia. Akty o charakterze jedynie opisowym, ocennym czy też wyrażające jedynie postulaty - nie są aktami prawa miejscowego; 4) generalny i abstrakcyjnych charakter norm prawnych zawartych w takich aktach. Charakter generalny mają te normy, które definiują adresata poprzez wskazanie cech, a nie poprzez wymienienie z nazwy. Abstrakcyjność normy wyraża się w tym, że nakazywane, zakazywane lub dozwolone zachowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Akty muszą być powtarzalne, nie mogą konsumować się przez jednorazowe zachowanie. Poza sporem pozostaje to, iż przedmiotowa uchwała, zawierająca normy abstrakcyjne i generalne, stanowi akt prawa miejscowego (por. np. wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3245/16, publ. LEX nr 2199460). Tym samym, stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała Rady Gminy stanowi akt prawa miejscowego, była bowiem skierowana do wszystkich mieszkańców zamierzających się przyłączyć do sieci wodociągowej i nakładała na nich obowiązek ponoszenia z tego tytułu opłat na rzecz Gminy. Warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego, podobnie jak wszystkich aktów prawa powszechnie obowiązującego, jest jego ogłoszenie, co wynika wprost z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP. Jeżeli zatem uchwała zawiera przepisy powszechnie obowiązujące, to powinna być, zgodnie z art. 42 u.s.g., ogłoszona na zasadach i w trybie określonym w ustawie o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów. Przepisy powołanej ustawy stanowią, że ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe (art. 2 ust. 1 u.o.a.n.), zaś akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że akt normatywny określi termin dłuższy (art. 4 ust. 1 u.o.a.n.). Stosownie do art.13 pkt 2 u.o.a.n. w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się: akty prawa miejscowego stanowione przez sejmik województwa, organ powiatu oraz organ gminy, w tym statuty województwa, powiatu i gminy. Niewykonanie tego obowiązku jest równoznaczne z istotnym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g., skoro skutkuje nieuzyskaniem mocy obowiązującej przez przedmiotową uchwałę. W takiej sytuacji uchwała w całości jest nieważna (por. wyroki NSA z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt I OSK 701/08 oraz z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1608/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści zaskarżonej uchwały wynika, iż uchwałodawca nie przewidział skierowania aktu do publikacji we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym (w § 9 stwierdzono w to miejsce, że uchwała podlega ogłoszeniu w sposób zwyczajowo przyjęty). Ponadto uchwała stanowi w § 10, że wchodzi w życie z dniem podjęcia. Niewykonanie przez Radę obowiązku ogłoszenia uchwały w stosownym publikatorze powoduje, że uchwała ta jest nieważna w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. Naruszenie polegające na braku publikacji zaskarżonej uchwały stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu w całości. 3. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że przedmiotowa uchwała jest dotknięta wskazanymi w skardze wadami merytorycznymi. Stosownie do powyższego: Kompetencje gminy w zakresie stanowienia prawa miejscowego określają przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 tejże ustawy, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego jedynie na podstawie upoważnień ustawowych. Upoważnienie ustawowe określa materię, która ma być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego i organy kompetentne do jego wydania. "Zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowana jest normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest bowiem upoważnienie zawarte w ustawie, co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem, w akcie rangi ustawowej, musi być zawarte upoważnienie (delegacja) dla rady gminy dla podjęcia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje też potwierdzenie w art. 40 ust. 1 u.s.g." – por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lipca 2019 r. II SA/Gd 62/19, publ. CBOSA. Ustawowe upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego musi być wyraźne, nie może się opierać na domniemaniu zawierania materii w nim niewyrażonych czy też stosowaniu wykładni rozszerzającej bądź celowościowej. Niedopuszczalne jest bowiem domniemanie kompetencji prawodawczych, a nieprecyzyjność upoważnienia powinna być interpretowana jako jego nieudzielenie w danym zakresie. Zakres i przedmiot regulacji powinny zostać precyzyjnie określone w upoważnieniu, ponieważ akty prawa miejscowego mogą regulować sytuację prawną obywateli. Zaskarżona uchwała nakładała we wskazanych w skardze Prokuratora paragrafach obowiązek ponoszenia przez mieszkańców gminy kosztów przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej w postaci stosownej opłaty. Stwierdzić należy, że dacie podejmowania uchwały (podobnie jak i obecnie) nie było przepisów ustawowych, upoważniających gminę do wprowadzenia opłat wskazanych w zaskarżonej uchwale w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących (aktu prawa miejscowego). Nie stanowiło takiej podstawy generalne zastrzeżenie w art.7 ust.1 pkt 3 u.s.g., iż zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy wodociągów, zaopatrzenia w wodę i kanalizacji. Bezsporność kompetencji gminy w tym zakresie (w tym szczególności w zakresie zaopatrzenia w wodę i kanalizacji) nie jest bowiem tożsama z przyznaniem gminie upoważnienia do obciążania mieszkańców gminy (w jakiejkolwiek części) kosztami wykonywania w/w zadań. Stosownej podstawy nie stanowił także powołany w uchwale art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Przepis ten stanowił – na datę podejmowania uchwały – że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Jednakże takie brzmienie tego przepisu nie upoważnia do obciążania mieszkańców gminy kosztami de facto rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a jedynie późniejszego korzystania z już istniejącej infrastruktury. Odmienne rozumienie treści tego przepisu ustawy o gospodarce komunalnej prowadziłoby do przeniesienia na mieszkańców gminy bezpośredniego i przymusowego finansowania zadań gminy przez obowiązkowy udział w kosztach budowy. Kwestię uczestnictwa właścicieli nieruchomości w kosztach budowy infrastruktury technicznej regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące opłat adiacenckich. Stanowisko to jest szeroko rozpowszechnione w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 sierpnia 2006 r., sygn. akt II OSK 730/06, z 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2033/06 oraz z 16 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 198/08; z 30 lipca 20119 r. sygn. II OSK 1799/18) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie je w całości podziela. Podstawy do nałożenia obowiązków finansowych na mieszkańców gminy w zakresie opłat za wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz za czynności związane z włączeniem przyłącza do sieci nie stanowiły powołane w odpowiedzi na skargę przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków, wydanego na podstawie art. 23, 25 i 27 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków. Powołane rozporządzenie dotyczy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a zatem odrębnego aktu gminy. Ponadto, należy zwrócić uwagę, że podstawą wydania aktu prawa miejscowego może być tylko upoważnienie ustawowe. Niedopuszczalne jest wywodzenie upoważnienia do nakładania na obywateli obowiązków fiskalnych na podstawie przepisów rozporządzenia, ponieważ prowadziłoby to do stanowienia prawa miejscowego na podstawie aktu podustawowego, a zatem działania bez podstawy prawnej, sprzecznie z art. 94 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 29 października 2008 r., I OSK 841/08). 4. Nie może wpływać na wynik sprawy ta okoliczność, że zaskarżona uchwała została uchylona przez Radę Gminy uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2017 r. Okoliczność ta nie powoduje bezprzedmiotowości ani braku zasadności postępowania wszczętego przez Prokuratora w tej sprawie. Zaskarżona uchwała wywoływała bowiem skutki prawne przez 18 lat jej obowiązywania, aż do daty podjęcia wskazanej uchwały uchylającej z [...] czerwca 2017 r. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego, może jedynie stwierdzić jej nieważność (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Sąd ma zatem kompetencje do wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a więc od chwili jej podjęcia. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały (ex tunc) są dalej idące niż uchylenie uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty jej uchylenia. Faktycznie skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne, a więc zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. Tym samym sąd administracyjny sięga swoim orzeczeniem do chwili wydania kontrolowanego aktu, co oznacza, że uchylenie uchwały przez organ przed wydaniem wyroku przez sąd w takiej sprawie nie jest przeszkodą dla rozpoznania skargi na tę uchwałę i ewentualnego stwierdzenia jej nieważności (por. postanowienie NSA z 5 października 2018 r., sygn. akt I OZ 889/18). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło