IV SA/Wa 2329/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w sprawie ze skargi M.H. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. Skarżący M. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. Postanowieniem tym organ stwierdził uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r., odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze skarżący zawarł wnioski o wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonego postanowienia jak i decyzji Wojewody [...] z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w postaci zagrożenia zdrowia i życia skarżącego poprzez powrót do kraju. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie ww. wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej cytowanej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zanim Sąd przystąpi do badania, czy we wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia czy też decyzji zostały podniesione okoliczności mające uzasadnić ziszczenie się przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania oraz czy uzasadniają one ziszczenie się którejś z tych przesłanek, musi stwierdzić czy wskazane postanowienie może być przedmiotem wstrzymania oraz czy decyzja Wojewody [...] jest decyzją wydaną w granicach tej samej sprawy. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 852/11). Natomiast w postanowieniu z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. A zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Natomiast według stanowiska doktryny oraz judykatury w kwestii sprawy, w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów "ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej" (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod redakcją Tadeusza Wosia, wydanie 4, str. 433, a także postanowienie NSA z 6 marca 2012 r. o sygn. II OZ 138/12). Takie rozumienie sprawy administracyjnej uniemożliwia wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ II instancji, tj. postępowanie zakończone zostało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czy też umorzeniem postępowania odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania zostało objęte postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...], jak również ww. decyzja. Zaskarżone postanowienie, zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), ma mocy którego to artykułu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie mieści się w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Postanowienie to nie posiada atrybutu wykonalności, nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, które mogłyby zostać w wykonane w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1453/17, z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1500/17). Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...], stwierdzić należy, iż decyzja organu I instancji jest decyzją merytoryczną tzn. rozstrzygającą sprawę co do istoty, natomiast zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest rozstrzygnięciem procesowym. Orzeczenia te zostały wydane na innej podstawie prawnej, decyzja na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm.), zaś postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że sprawy te łączą się ze sobą, ale nie tworzą tej samej sprawy w znaczeniu materialnym. W ocenie Sądu żądanie wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nie mieści się w granicach skarżonej sprawy brak jest bowiem tożsamości przedmiotowej tych spraw (por. powołane wcześniej postanowienie z dnia 26 czerwca 2016 r., postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II FZ 441/12). Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.