IV SA/Wa 2838/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R.C. postanowieniem z dnia [...] października 2013r. (nr [...]) Wojewoda [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania R.C. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Stan faktyczny sprawy jest następujący: W toku postępowania administracyjnego, toczącego się od września 2007r., o wymeldowanie R.C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania złożył zainteresowany. Rozpoznając powyższy wniosek Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania – na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 § 1 k.p.a. Postanowienie powyższe zostało doręczone R.C., przy czym jako odbiorca przesyłki został w potwierdzeniu odbioru wskazany i podpisał się D.C. Postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia. R.C. wniósł zażalenie od postanowienia o odmowie zawieszenia, które zostało rozpoznane przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. (znak [...]). Organ stwierdził uchybienie do wniesienia zażalenia. Stwierdził, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone D.C. na adres podany przez R.C. w dniu 16 stycznia 2012r. Składając zażalenie w dniu 2 lutego 2012r. uchybił terminowi 7 dni. Wskutek skargi wniesionej do WSA w Warszawie na powyższe postanowienie sąd ten wyrokiem z dnia 4 stycznia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 855/12) uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA w Warszawie wskazał, że postanowienie o odmowie zawieszenia postepowania zostało odebrane przez D.C. Skarżący w zażaleniu podnosił, że korespondencję wydano osobie mu nieznanej. Wojewoda pomimo takiej argumentacji nie podjął kroków w celu wyjaśnienia czy odbiór przesyłki pokwitowała osoba, która mogła tego dokonać zgodnie z art. 43 k.p.a. Organ nie wyjaśnił, czy w ogóle rozpoczął dla R.C. bieg terminu do wniesienia zażalenia. Tymczasem dla stwierdzenia prawidłowości tzw. doręczenia zastępczego w trybie art. 43 k.p.a. znaczenie ma nie tylko to, że przesyłka została odebrana, lecz także czy odebrała ją jedna z osób wskazanych w przepisie. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący podjął działania w celu wyjaśnienia komu została doręczona przesyłka i uzyskał pismo naczelnika Urzędu Pocztowego [...], z którego wynika, że postanowienie adresowane dla R.C. przez pomyłkę wydano D.C. W tej sytuacji Sąd nałożył na organ obowiązek przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia czy zostały spełnione warunki zastępczego doręczenia postanowienia skarżącemu. W wyniku ponownego rozpatrzenia zażalenia Wojewoda [...] wydał w dniu [...] października 2013r. postanowienie (znak [...]) stwierdzające ponownie, że zażalenie R.C. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowienie z dnia [...] stycznia 2012r. o odmowie zawieszenia postępowania o wymeldowanie zostało wysłane na adres korespondencyjny wskazany przez skarżącego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odbiór przesyłki w dniu 16 stycznia 2012r. pokwitował D.C., przy czym z wyjaśnień Poczty Polskiej wynika, że osoba ta omyłkowa odebrała korespondencję kierowaną do R.C. W tej sytuacji Wojewoda – zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 stycznia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 855/12) – przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia czy doszło do doręczenia postanowienia R.C. oraz w jakim trybie i doszedł do konkluzji, że owo doręczenie nastąpiło z uchybieniem przepisom art. 43 i 44 k.p.a. Doręczenie bowiem przesyłki D.C. zamiast R. nie wywołało żadnych skutków procesowych. Natomiast postanowienie o odmowie zawieszenia doręczono skutecznie jeszcze trzem stronom postępowania. W tej sytuacji postanowienie to weszło do obrotu prawnego pomimo, że nie zostało doręczone wszystkim stronom. Dla R.C. w tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg w terminie dla pozostałych stron tego postępowania. Osoby te odebrały sporne postanowienie w dniu 5 stycznia 2012r, zatem termin do wniesienia zażalenia - także przez R.C. – upłynął w dniu 12 stycznia 2012r. Skoro zażalenie zostało wniesione w dniu 3 lutego 2012r., czyli po terminie przewidzianym przez przepisy – konieczne było wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący w zażaleniu nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R.C., wnosząc o jego uchylenie. Stwierdził, że skoro nie otrzymał ani on, ani jego pełnomocnik postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi, to nie rozpoczął bieg terminu do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Przed rozprawą kończącą postępowanie skarżący wniósł o jej odroczenie ze względu na stan zdrowia. Na rozprawę tę stawił się pełnomocnik skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia złożonego na postanowienie organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania. Co istotne w sprawie tej procedował już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 4 stycznia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 855/12) zlecił organowi ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem bezspornego ustalenia, czy skarżącemu zostało doręczone postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postepowania w sprawie wymeldowania R.C. oraz w jakim trybie to nastąpiło. Przy czym Sąd wskazał na konkretne dowody przedłożone przez skarżącego – celem ich oceny przez organ. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok Sądu nie zostanie uchylony w prawem określonym trybie, bądź też nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania. Trzeba przy tym podkreślić, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w przepisie art. 153 p.p.s.a., są formułowane w uzasadnieniu orzeczenia. W tym więc zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast pod pojęciem wskazań co do dalszego postępowania należy rozumieć te czynności, których organy muszą się podjąć, aby sprawa została załatwiona zgodnie z przepisami prawa. WSA w Warszawie zlecił Wojewodzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy R.C. zostało doręczone postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania oraz w jakim trybie. W ocenie sądu orzekającego organ zastosował się do wskazań sformułowanych w poprzednim wyroku i w konkluzji doszedł do uprawnionego wniosku, że wskutek wadliwego odebrania przesyłki przez osobę nieuprawnioną, R.C. jako stronie postępowania nie doręczono tego rozstrzygnięcia. W takim wypadku odwołanie (zażalenie) podmiotu, który nie otrzymał zawiadomienia, a jest stroną postępowania może być wniesione w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, przy czym bierze się pod uwagę stronę, której jako ostatniej doręczono rozstrzygnięcie. Oznacza to, że omawiane postanowienie Prezydenta [...] stało się ostateczne po upływie terminu 7 dni do wniesienia zażalenia od 6 stycznia 2012r. (data doręczenia innym stronom). Pogląd powyższy jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym, w którym to przyjmuje się obecnie jednolicie, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (vide wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2010r. sygn. akt II OSK 1762/09, z dnia 7 kwietnia 2009r. sygn. akt II OSK 505/08 oraz z dnia 17 czerwca 2010r. sygn. akt I OSK 1126/09). Należy zatem stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. bowiem formalnie zalecenia Sądu zostały wykonane. Przede wszystkim jednak należy podkreślić, że od dnia 11 kwietnia 2011r. zmianie uległ przepis art. 101 § 3 k.p.a. i wedle nowego brzmienia na postanowienie o odmowie zawieszenia w ogóle nie przysługuje zażalenie. Podlegają kontroli instancyjnej jedynie postanowienia tamujące bieg postępowania tj. postanowienie o zawieszeniu oraz o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (vide wyroki NSA: z dnia 18 lipca 2014r. sygn.. akt II OSK 340/13 oraz z dnia 17 lipca 2014r. sygn. akt II GSK 1651/13). Faktem jest, że organ błędnie pouczył strony o możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, podczas gdy przywołany wyżej przepis nie przewiduje zaskarżalności tej treści postanowienia. W tej sytuacji procesowej słusznie organ zastosował przepis art. 134 k.p.a., który przewiduje również stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (odpowiednio zażalenia). Sąd nie odroczył rozprawy mimo wniosku skarżącego bowiem był on reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Ponadto nieobecność strony wywołana długotrwałą chorobą nie uzasadnia odroczenia rozprawy jeżeli wniosek taki stanowi nadużycie praw procesowych (vide uchwała SN z dnia 11 grudnia 2013r. sygn. akt III CZP 78/13). W niniejszej sprawie skarżący kilka razy składał taki wniosek, obecnie jest natomiast reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego i prawa procesowe strony zostaną zabezpieczone. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.