IV SA/Wa 3053/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. W dniu 23 października 2017r. (data stempla pocztowego k. 9) pełnomocnik skarżącej wniósł za pośrednictwem organu administracji publicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W dniu 27 września 2017r. (data stempla pocztowego k. 14) pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017r. Wniosek uzasadnił nieprawidłowym doręczeniem przez Pocztę Polską ww. decyzji. W dniu 14 grudnia 2017 r. uczestnik postępowania [...] S.A. reprezentowane przez radcę prawnego zaoponowało przeciw wnioskowi o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazując, że skarżąca równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu nie wniosła skargi naruszając tym samym art. 87 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") – dalej P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do art. 83 § 3 P.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione warunki doręczenia zastępczego zaskarżonej decyzji, określone w art. 44 K.p.a. W myśl przepisu art. 44 § 1 K.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, pismo przechowuje się przez okres 14 dni w placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego albo pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W świetle art. 44 § 2 K.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z adnotacji znajdujących się na kopercie zwróconej do organu oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji wynika, że z powodu niemożliwości doręczenia pełnomocnikowi strony przesyłki w dniu 3 sierpnia 2017 r. w oddawczej skrzynce odbiorczej umieszczono zawiadomienie o postawieniu na okres 14 dni przesyłki do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Z powodu niepodjęcia przesyłki awizowano ją powtórnie w dniu 11 sierpnia 2017 r. Z uwagi na nieodebranie przesyłki z upływem 14 dnia, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia z dniem 17 sierpnia 2017r. nastąpiło doręczenie zastępcze ww. decyzji pełnomocnikowi strony. Należy podkreślić, że od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Natomiast odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia sutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienie NSA z 16 listopada 2004r., GZ 103/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 21 września 2012r., II FZ 762/12, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Tak więc, decyzja z dnia [...] lipca 2017 r. została doręczona pełnomocnikowi strony prawidłowo w dniu 17 sierpnia 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 K.p.a. Termin do złożenia skargi upłynął zatem z dniem 18 września 2017 r. (z uwagi na to, że ostatni dzień terminu, tj. 16 września 2017 r. przypadał na sobotę - art. 83 § 2 P.p.s.a.). Natomiast pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do Sądu w dniu 23 października 2017r. Bezspornym zatem jest, iż w rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę po terminie. Z uwagi jednak na złożony przez pełnomocnika skarżącej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zasadnym jest uprzednie jego rozpoznanie stosownie do uregulowań wynikających z treści art. 86 i nast. P.p.s.a. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. (por. postanowienie NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1721/12, CBOSA). Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącej nadając w dniu 27 września 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu zachował ten termin. W ocenie Sądu, siedmiodniowy termin należy liczyć od dnia zapoznania się przez pełnomocnika strony z aktami administracyjnymi, tj. od dnia 20 września 2017 r. To w tym dniu pełnomocnik powziął wiedzę o uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z uwagi na wniesienie skargi w dniu 23 października 2017 r. należy stwierdzić natomiast, że pełnomocnik skarżącej nie dopełnił wymogu wynikającego z art. 87 § 4 P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie, mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Wskazać należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nie wykazał okoliczności potwierdzających brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 lipca 2017 r., a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Pełnomocnik skarżącej domaga się bowiem przywrócenia terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję kwestionując w istocie prawidłowość doręczenia mu przesyłki zawierającej tę decyzję. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy potwierdzenia odbioru tej przesyłki została ona wysłana przez organ odwoławczy do pełnomocnika skarżącej na prawidłowy adres i z uwagi na jej awizowanie w dniach 3 i 11 sierpnia 2017 r. została ona uznana za skutecznie doręczoną w dniu 17 sierpnia 2017 r. Doręczenie takie było możliwe w świetle art. 44 K.p.a. Dokonanie doręczenia w trybie art. 44 § 4 k.p.a., stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja doręczenia na podstawie powołanego przepisu, w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Przedstawione z kolei przez pełnomocnika skarżącej okoliczności nie obalają domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 44 K.p.a. W ocenie Sądu w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło nie jest wystarczające do obalenia domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015 r. II OZ 863/15). Z uwagi na to, że analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość danych zawartych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a pełnomocnik skarżącej nie przedłożył żadnych dokumentów na uprawdopodobnienie okoliczności uchybienia w pracy listonosza należało zatem uznać, że doręczenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w sposób zastępczy, określony w art. 44 K.p.a., było skuteczne. Ponadto, w ocenie Sądu na uwagę zasługuje stanowisko uczestnika postępowania – [...] S.A. Uczestnik wskazał, że pełnomocnik skarżącej nie powiadomił organu odwoławczego jak i Sądu o nowym adresie do doręczeń (ul. [...]), którym pełnomocnik posługiwał się już co najmniej od dnia 20 września 2017 r. (zapoznanie z aktami). Adres ten figuruje na stronie kancelarii pełnomocnika i w Krajowym Rejestrze Sądowym. Powyższe może świadczyć o tym, że pełnomocnik nie dopełnił obowiązku o którym mowa w art. 41 § 1 K.p.a, a tym samym dopuścił się niedbalstwa. Na potwierdzenie powyższego, zdaniem Sądu przemawia także fakt, że wezwanie skierowane w dniu 29 listopada 2017 r. do pełnomocnika na wskazany adres podany w skardze zostało po dwukrotnym awizowaniu zwrócone jako niepodjęte. W świetle zatem przedstawionych okoliczności uznać należało, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi, bowiem nie spełniono łącznie przesłanek określonych w 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a Sąd, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.