IV SA/Wa 3106/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-20
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz – Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wyższego stopnia może wymierzyć karę pieniężną za przekroczenie 65-dniowego terminu na wydanie decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz jakie terminy należy wyłączyć z biegu tego terminu?Ratio decidendi
Organ wyższego stopnia ma obowiązek wymierzyć karę pieniężną za każdy dzień zwłoki w wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym także decyzji odmownej. Z biegu 65-dniowego terminu na wydanie decyzji nie wyłączają się terminy związane z zapewnieniem stronom czynnego udziału w postępowaniu, takie jak terminy na składanie uwag czy zapoznanie się z aktami. Zawieszenia postępowania oraz inne terminy przewidziane w przepisach prawa należy odliczyć zgodnie z art. 51 ust. 2c u.p.z.p. W przypadku błędnego ustalenia długości zwłoki przez organ I instancji, organ wyższego stopnia może utrzymać w mocy postanowienie korzystniejsze dla strony, jeśli naruszenie nie jest rażące.Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję odmowną o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego po terminie 65 dni od złożenia wniosku przez inwestora. Wojewoda wymierzył Wójtowi karę pieniężną za zwłokę 171 500 zł za 343 dni opóźnienia. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał karę, ale wskazał, że zwłoka wyniosła 394 dni i kara powinna być wyższa. Wójt Gminy zaskarżył postanowienie Ministra, kwestionując m.in. wyłączenie niektórych terminów z biegu 65-dniowego terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) Sędziowie: WSA Aneta Dąbrowska WSA Anna Falkiewicz – Kluj po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wójta Gminy O. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] października 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa (zwany dalej "Ministrem"), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Wójta Gminy [...] (zwanego dalej "Wójtem Gminy") na postanowienie Wojewody [...] (zwanego dalej "Wojewodą") z [...] października 2015 r. nr [...], w którym wymierzono Wójtowi Gminy karę pieniężną w wysokości 171 500 zł (słownie: sto siedemdziesiąt jeden tysięcy pięćset złotych) za wydanie decyzji z [...] stycznia 2013 r. nr [...] o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na zmianie sposobu użytkowania hali sortowni odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki oraz łącznika pomiędzy obiektami z przeznaczeniem na pomieszczenie socjalno – bytowe, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...], z naruszeniem terminu określonego w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073; zwanej dalej "u.p.z.p.).
Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie Minister wskazał, że Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] kwietnia 2011 r. przez [...] Sp. z o.o.
z siedzibą w [...] (zwaną dalej "Inwestorem"), wydał w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzję nr [...] o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na zmianie sposobu użytkowania hali sortowni odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki oraz łącznika pomiędzy obiektami z przeznaczeniem na pomieszczenie socjalno – bytowe, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Następnie Wojewoda postanowieniem z [...] października 2015 r. wymierzył Wójtowi Gminy karę pieniężną w wysokości 171 500 zł (słownie: sto siedemdziesiąt jeden tysięcy pięćset złotych) za wydanie decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji celu publicznego z naruszeniem terminu określonego w art. 51 ust. 2 u.p.z.p., tj. za 343 dni zwłoki w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] stycznia 2013 r. nr [...]. Wojewoda ustalił, że postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy toczyło się 661 dni. Organ wojewódzki, po odliczeniu od okresu trwania postępowania, tj. od 661 dni, ustawowych 65 dni, 47 dni (liczonych od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] września 2011 r.) i 205 dni (liczonych od dnia [...] listopada 2011 r. do dnia [...] maja 2012 r.) – wynikających z zawieszenia postępowania lokalizacyjnego, oraz 1 dnia na podstawie art. 57 § 4 k.p.a., orzekł, że decyzja z [...] stycznia 2013 r. nr [...] została wydana z 343 – dniową zwłoką.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Wojewody z [...] października 2015 r. Wójt Gminy wskazał, że organ wojewódzki przy wymierzaniu kary pieniężnej dokonał jedynie matematycznego wyliczenia, polegającego na odliczeniu od czasu trwania całego postępowania w sprawie, tj. 661 dni, 65 dni ustawowych oraz dodatkowych 252 dni w związku z zawieszeniem przedmiotowego postępowania, co skutkowało przyjęciem, że decyzja została wydana z 343-dniową zwłoką. W ocenie Wójta Gminy, odliczeniu od ustawowego terminu na wydanie decyzji lokalizacyjnej powinien podlegać 14-dniowy termin na składania uwag i wniosków przez strony postępowania wyznaczony obwieszczeniem z [...] maja 2011 r., wraz z okresem niezbędnym dla przyjęcia skutku doręczenia ww. obwieszczenia. Ponadto do 65-dniowego terminu nie powinien się wliczać dwukrotnie wyznaczony termin na zapoznanie się z aktami sprawy, stanowiącego realizację obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu wraz z okresem na doręczenie korespondencji. Wójt Gminy wyjaśnił, że planowana inwestycja celu publicznego była przedmiotem licznych protestów mieszkańców wsi [...], a także kontroli upoważnionych jednostek. Wójt Gminy poinformował, że mając na uwadze ww. protesty, Rada Gminy [...] w dniu [...] lipca 2011 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu części miejscowości [...] i [...], w związku z czym Wójt Gminy zawiesił postępowanie lokalizacyjne. Dodatkowo Wójt Gminy podkreślił, że z uwagi na przystąpienie do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę nr [...] wskazaną we wniosku o ustalenie lokalizacji celu publicznego, powstała możliwość kolizji pomiędzy ustaleniami przyszłego planu a wnioskowanym sposobem zagospodarowania terenu. Wójt Gminy uznał, że tego rodzaju sytuacja powinna być traktowana jako opóźnienie w wydaniu decyzji powstałe z przyczyn niezależnych od organu lokalizacyjnego.
Minister, po rozpatrzeniu ww. zażalenia, postanowieniem z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody z [...] października 2015 r. Po przeanalizowaniu akt sprawy, Minister wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2011 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło podanie Inwestora, zawierające w nagłówku zapis "wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy". W treści ww. pisma Inwestor wskazał, że na podstawie art. 52 u.p.z.p., wnosi o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na zmianie sposobu użytkowania hali sortowni odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki oraz łącznika pomiędzy obiektami z przeznaczeniem na pomieszczenie socjalno – bytowe na halę sortowni odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki oraz odpadów zmieszanych i łącznika pomiędzy obiektami z przeznaczeniem na pomieszczenie socjalno- bytowe, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Wójt Gminy pismem z [...] maja 2011 r. oraz obwieszczeniem z tego samego dnia, poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla opisanego powyżej przedsięwzięcia. Następnie wydał w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzję nr [...] o odmowie ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego. Minister dostrzegł, że wniosek Inwestora z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie zawierał precyzyjnie określonego żądania, albowiem wystąpił o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, natomiast samo podanie opatrzył tytułem "wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy". Minister wskazał, że akta postępowania nie wskazują na to, aby Wójt Gminy podjął czynności procesowe mające na celu jednoznaczne ustalenie treści żądania Wnioskodawcy. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek pisma informującego Inwestora o konieczności precyzyjnego określenia swojego żądania, bądź innych dokumentów, z których wynikałoby, iż Wójt Gminy takie działania podejmował. Minister zauważył, że Organ gminny zamiast podjąć czynności wyjaśniające treść żądania strony, potraktował z urzędu podanie z [...] kwietnia 2011 r. jako wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej, a co za tym idzie - przeprowadził postępowanie w trybie właściwym dla wydania tej decyzji. W związku z powyższym Minister przyjął, że 65-dniowy termin, wskazany w art. 51 ust. 2 u.p.z.p., rozpoczął bieg na podstawie art. 57 § 1 k.p.a. w dniu [...] kwietnia 2011 r., tj. w dniu następującym po dniu, w którym do Urzędu Gminy [...] wpłynął wniosek Inwestora. W omawianym przypadku przedmiotowy termin zakończył swój bieg w dniu wydania decyzji lokalizacyjnej, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r., który to dzień był ostatnim dniem podlegającym uwzględnieniu przy obliczaniu okresu prowadzenia przez Wójta Gminy postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji ww. inwestycji celu publicznego. Minister podkreślił, że postanowieniem z [...] lipca 2011 r. nr [...], Wójt Gminy, na podstawie art. 58 ust. 1 u.p.z.p., zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia, a następnie w dniu [...] lipca 2011 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym planowana była przedmiotowa inwestycja celu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeni zażalenia Inwestora z [...] lipca 2011 r., postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], uchyliło postanowienie Wójta Gminy z [...] lipca 2011 r. w całości. Ww. postanowienie Organu odwoławczego wpłynęło do Urzędu Gminy [...] w dniu [...] września 2011 r. Tym samym, według Ministra, odliczeniu od 65-dniowego terminu podlega okres 47 dni, liczonych od dnia [...] lipca 2011 r., tj. od dnia następującego po dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, do dnia [...] września 2011 r, tj. do dnia wpływu do Urzędu Gminy [...] postanowienia SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Następnie Wójt Gminy [...], działając na podstawie art, 58 ust. 1 u.p.z.p., ponownie zawiesił postępowanie lokalizacyjne postanowieniem z [...] października 2011 r. nr [...]. SKO w [...], po rozpatrzeniu zażalenia Inwestora z [...] listopada 2011 r., postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy z [...] października 2011 r. Ww. postanowienie Organu odwoławczego wpłynęło do Urzędu Gminy [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. Po czym postanowieniem z [...] maja 2012 r. nr [...] Wójt Gminy podjął zawieszone postępowanie lokalizacyjne wskazując, że w okresie 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez Inwestora o wydanie decyzji lokalizacyjnej Rada Gminy [...] nie uchwaliła miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też, w ocenie Ministra, przy ustalaniu długości okresu podlegającego odliczeniu od ustawowego terminu 65 dni w związku z zawieszeniem postępowania lokalizacyjnego nie można pominąć przepisu art. 58 ust. 1 u.p.z.p., który dopuszcza zawieszenie postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jedynie na okres 12 miesięcy od dnia ułożenia wniosku. Mając na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie koniec terminu 12 miesięcy przypadł na [...] [...] kwietnia 2012 r., za ostatni dzień terminu Minister przyjął najbliższy dzień powszedni, tj. [...] [...] kwietnia 2012 r. W związku z powyższym odliczeniu, w ocenie Ministra, od biegu terminu przeznaczonego na wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego podlega 154-dniowy okres, w trakcie którego postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego było zawieszone, z uwagi na przystąpienie do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, liczony od dnia [...] listopada 2011 r., tj. od dnia następującego po dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, do dnia [...] kwietnia 2012 r., tj. do dnia, w którym upłynął maksymalny 12-miesięczny termin, określony w art. 58 ust. 1 u.p.z.p. Ponadto zdaniem Ministra w postępowaniu lokalizacyjnym przeprowadzonym przez Wójta Gminy nie miały miejsca, poza wskazanymi powyżej okolicznościami, żadne inne czynności ani zdarzenia, których terminy mogłyby zostać odliczone od czasu trwania postępowania na podstawie art. 51 ust. 2c u.p.z.p. Mając na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie ostatni dzień 65-dniowego terminu na wydanie decyzji lokalizacyjnej przypadł na [...] [...] czerwca 2011 r., za ostatni dzień terminu na wydanie decyzji Minister przyjął najbliższy dzień powszedni, tj. [...] [...] czerwca 2011 r. W związku z powyższym, wyłączeniu z biegu ustawowego terminu podlegał dodatkowo 1 dzień wynikający z art. 57 § 4 k.p.a. Podsumowując Minister wskazał, że po arytmetycznym odliczeniu od czasu trwania postępowania, tj. od 661 dni, terminu przewidzianego w art. 51 ust. 2 u.p.z.p. na wydanie decyzji, tj. 65 dni, 47 dni i 154 dni związanych z zawieszeniem postępowania oraz dodatkowo 1 dnia na podstawie art. 57 § 4 k.p.a., matematyczne wyliczenie ilości dni zwłoki w wydaniu przedmiotowej decyzji wskazuje, że decyzja Wójta Gminy została wydana z 394-dniową zwłoką, a nie jak ustalił Wojewoda z 343-dniową zwłoką. Minister wskazał, że błąd Organu I. instancji w zakresie ustalenia ilości dni zwłoki w wydaniu przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej był wynikiem nieprawidłowego ustalenia końca okresu związanego z drugim zawieszeniem postępowania lokalizacyjnego. Organ wojewódzki pominął zupełnie fakt, iż termin przewidziany na zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, z uwagi na przystąpienie do opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest liczony od dnia złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego i nie może być dłuższy niż 12 miesięcy, o czym wyraźnie stanowi art. 58 ust. 1 u.p.z.p. W rozpatrywanej sprawie wniosek inicjujący postępowanie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego został złożony przez Inwestora w Urzędzie Gminy [...] w dniu [...] kwietnia 2011 r. Wobec powyższego 12-miesięczny termin, określony w art. 58 ust. 1 u.p.z.p., upłynął w dniu [...] kwietnia 2012 r. i ten dzień należało uznać za koniec okresu wyłączenia w związku z zawieszeniem postępowania lokalizacyjnego postanowieniem z [...] października 2011 r. Ponadto Wojewoda błędnie wskazał, iż ostatni dzień 65-dniowego terminu przypadł na [...] [...] lutego 2012 r., podczas gdy ostatni dzień przedmiotowego terminu przypadł na [...] [...] czerwca 2011 r. Minister wskazał, że postanowienie organu wojewódzkiego wydane zostało z naruszeniem art. 51 ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 2c u.p.z.p. Obowiązkiem Organu I. instancji było bowiem określenie wysokości kary w kwocie odpowiadającej rzeczywistej zwłoce Wójta Gminy w wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Minister podkreśli, że termin na wydanie przedmiotowej decyzji został przekroczony przez organ o 394 dni, co winno być równoznaczne z wymierzeniem Wójtowi Gminy kary pieniężnej w wysokości 197 000 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt siedem tysięcy złotych), a nie – jak to uczynił Organ I. instancji – z wymierzeniem kary w wysokości 171 500 zł (słownie: sto siedemdziesiąt jeden tysięcy pięćset złotych) za 343 dni zwłoki. Minister odwołał się do regulacji art. 139 w związku z art. 144 k.p.a. oraz jednocześnie uznał, iż organ wojewódzki dopuścił się naruszenia przepisów prawa, tj. art. 51 ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 2c u.p.z.p., jednakże naruszenie to nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Minister wskazał, że błędem Organu I. instancji, który mógłby skutkować podwyższeniem kary pieniężnej, było nieprawidłowe określenie końca okresu związanego z drugim zawieszeniem postępowania. W ocenie Ministra, mające miejsce w niniejszej sprawie uchybienie Organu I. instancji nie stanowi jednak rażącego naruszenia interesu społecznego. Dlatego też Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody jako korzystniejsze dla Wójta Gminy, aniżeli rozstrzygnięcie w przedmiocie podwyższenia nałożonej kary.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł, na powyższe postanowienie Ministra z [...] października 2017 r., Wójt Gminy [...], zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1) naruszenie przepisów art. 51 ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 2c u.p.z.p., poprzez wadliwe przyjęcie, że z 65-dniowego terminu przewidzianego na wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie podlegają wyłączeniu terminy wyznaczone przez Organ w toku postępowania w związku z obowiązkiem zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym jego stadium, tj. 14-dniowy termin na założenie ewentualnych uwag i wniosków do planowanej inwestycji, wyznaczony w obwieszczeniu z [...] grudnia 2012 r., jak również 7-dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy wraz z okresem niezbędnym dla doręczenia korespondencji;
2) naruszenie art. 51 ust. 2 u.p.z.p., poprzez przyjęcie, że zasadne jest nałożenie kary za opóźnienie w wydaniu decyzji odmawiającej ustalenia lokalizacji celu publicznego.
oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] oraz umorzenie postępowania administracyjnego, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w motywach zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie poczynionych rozważań należy wskazać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, a które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot wywiedzionej skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego tryb ten mógł znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, a Sąd nie stwierdził, aby konieczne było skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie, o co wnosił Minister.
Ponadto sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc zaś do kontroli zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że wywiedziona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Organy orzekające obu instancji stanowiły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosowanie do art. 51 ust. 1 u.p.z.p., w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego decyzje w odniesieniu do inwestycji o znaczeniu gminnym, powiatowym, wojewódzkim i krajowym wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Jednocześnie w przypadku niewydania przez właściwy organ takiej decyzji w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku, organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki (art. 51 ust. 2 u.p.z.p.). Do terminu, o którym mowa nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 51 ust. 2c u.p.z.p.).
Zgodnie z tą regulacją w przypadku niewydania przez właściwy organ decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ wyższego stopnia wymierza temu organowi - w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie – karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa. Określenie 65-dniowego terminu na wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, którego przekroczenie skutkuje wymierzeniem kary pieniężnej, stanowi gwarancję dla inwestora rozpatrzenia jego wniosku w odpowiednim – wedle prawodawcy – terminie, a poza tym mobilizuje organ administracji do szybkiego działania i eliminuje opieszałość, a w konsekwencji przedłużenie się procesu inwestycyjnego dla inwestycji o publicznym charakterze, która w przyszłości służyć ma zaspokojeniu potrzeb szerokiego kręgu osób. Wobec tego przyjąć należy, że organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 51 ust. 2a u.p.z.p., pozbawiony został możliwości swobodnego i uznaniowego decydowania o wymierzeniu kary pieniężnej. Organ ten, po ustaleniu liczby dni przekroczenia wskazanego terminu, ma obowiązek wymierzenia kary w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Brzmienie art. 51 ust. 2 u.p.z.p. nie daje przy tym podstaw do uznaniowości. Wymierzenie kary jest obligatoryjne. Sankcja z art. 51 ust. 2 u.p.z.p. ma stanowić bowiem gwarancję dla inwestora, który oczekuje, że jego wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego zostanie rozpatrzony w rozsądnym terminie. Przedmiotowy wniosek powinien więc zostać załatwiony bez zbędnej zwłoki, czyli takiej, która wynika z nieuzasadnionych odstępów czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami dokonywanymi przez organ. Niebagatelne znaczenie ma fakt, że opieszałość w prowadzonym postępowaniu administracyjnym czy wręcz bezczynność organu niejednokrotnie powoduje, że żądanie strony traci dla niej znaczenie i wartość, i w efekcie inwestor nie może skorzystać z zagwarantowanych mu konstytucyjnie praw. Stąd, zwłaszcza przy inwestycjach celu publicznego, ustawodawca przewidział dla Organów gminy owe dyscyplinujące sankcje, w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Jedynie wykazanie, że opóźnienie powstało z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu powoduje, że kara pieniężna za okres, w którym to usprawiedliwione opóźnienie powstało, nie będzie wymierzona. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 2c u.p.z.p. do terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 2 powołanej ustawy, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie można podzielić stanowiska wyrażonego w skardze, że art. 51 ust. 2 u.p.z.p. wyłącza możliwość wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe wydanie decyzji negatywnej dla Inwestora. Kara, o której mowa w ww. przepisie, jest wymierzana za wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego z uchybieniem 65-dniowego terminu. Uwypuklenia wymaga, że posłużenie się przez prawodawcę w redakcji przepisu art. 51 ust. 2 u.p.z.p. zwrotem "decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego" oznacza, że chodzi o każdą decyzję kończącą postępowanie wszczęte wskutek złożonego wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Użyte w tym przepisie sformułowanie "decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego" obejmuje swym zakresem zatem zarówno decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o odmowie ustalenia warunków lokalizacji tego typu inwestycji.
W związku z tym Organ wojewódzki zasadnie wymierzył karę pieniężną, skoro ustalił, że postępowanie lokalizacyjne prowadzone przez Wójta Gminy na wniosek inwestora z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie zostało zakończone w ustawowym terminie.
W ocenie Sądu, nie można także przyjąć argumentacji, że odliczeniu od 65-dniowego terminu na wydanie decyzji lokalizacyjnej podlega 14-dniowy termin na złożenie ewentualnych uwag i wniosków do planowanej inwestycji, wyznaczony w obwieszczeniu z [...] grudnia 2012 r., jak również 7-dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy wraz z okresem niezbędnym dla doręczenia korespondencji. Podkreślić należy, że stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazany przepis może być zatem podstawą obowiązku spoczywającego na organach administracji, zawiadomienia stron postępowania administracyjnego o zakończeniu postępowania i wyznaczenia im stosownego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże w przepisie tym ustawodawca nie wskazał żadnego terminu na dokonanie tych czynności. Czynności te podjęte przez organ lokalizacyjny, należą bowiem do kategorii zwykłych działań organu administracji publicznej, które występują każdorazowo w toczącym się postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji cele publicznego, a tym samym nie wstrzymują biegu terminu określonego w art. 51 ust. 2 u.p.z.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2017 r.: sygn. akt II OSK 28/16, sygn. akt II OSK 501/16, sygn. akt II OSK 540/16, sygn. akt II OSK 658/16, sygn. akt II OSK 659/16, sygn. akt II OSK 660/16 i sygn. akt II OSK 2487/15, wydane na tle analogicznych spraw dotyczących kar pieniężnych nałożonych na Wójta Gminy za niewydanie decyzji lokalizacyjnej w 65-dniowym terminie). Tym bardziej, że jak trafnie podnosi się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1842/15 i powołane tam inne orzeczenia tego Sądu), że czynności te powinny być podejmowane w każdym postępowaniu i nie można w związku z tym uznać ich za zdarzenie nadzwyczajne i niezależne od organu administracji. Z pola widzenia nie może umknąć to, jaka była intencja prawodawcy, który wprowadził do postępowań w sprawie wydania decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego takie mechanizmy, które zapewniłyby szybkie załatwienie sprawy. Brak więc podstaw do przyjęcia, że wyznaczony przez organ administracji termin związany z realizacją obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. był terminem przewidzianym w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, o którym mowa w art. 51 ust. 2c u.p.z.p.
Warto również nadmienić, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zwłokę w wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania lokalizacyjnego. Organ właściwy do wymierzenia kary za niewydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w 65-dniowym terminie dokonuje ustaleń na podstawie akt dotyczących wydania takiej decyzji, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z regulacji odnoszących się do tego szczególnego postępowania, tj. z regulacji zawartych w przepisach art. 51 ust. 2, 2a, 2b, 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rolą organu wymierzającego karę za nieterminowe wydanie decyzji lokalizacyjnej jest ocena prawidłowości oraz skuteczności działań podejmowanych przez organ lokalizacyjny pod kątem ustalenia, czy do przekroczenia 65-dniowego terminu doszło z winy organu. W przypadku stwierdzenia, iż przekroczenie ww. terminu nastąpiło z przyczyn zawinionych przez organ, właściwy wojewoda ma obowiązek wymierzyć temu organowi karę pieniężną za nieprzestrzeganie ustawowego terminu przy załatwieniu sprawy. Dlatego też wydanie w realiach niniejszej sprawy decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego po upływie ustawowego terminu 65 dni poskutkowało wymierzeniem kary przewidzianej w art. 51 ust. 2 u.p.z.p. W przypadku złożenia przez Inwestora wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej, obowiązkiem Wójta Gminy było bowiem podjęcie w terminie 65 dni odpowiedniego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie prowadzone w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z tego też względu Sąd zauważa, że pod względem rachunkowym kara ta została prawidłowo ustalona przez Ministra. W zaskarżonym postanowieniu trafnie skazano wprawdzie, że Wojewoda dopuścił się naruszenia przepisów prawa, tj. art. 51 ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 2c u.p.z.p., jednakże naruszenie to nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa. Zatem, mimo że Wojewoda, z uwagi na przekroczenie przez Wójta Gminy terminu na wydanie przedmiotowej decyzji, wymierzył mu karę za 343 dni zwłoki - w wysokości 171 500 zł, zamiast prawidłowo za 394 dni, co winno być równoznaczne z wymierzeniem Wójtowi Gminy kary pieniężnej w wysokości 197 000 zł – nie prowadziło to do uchylenia decyzji I. instancji i wymierzenia wyższej kary. Zasadnie stwierdził, więc Minister, że nie była to podstawa do wydania decyzji reformatoryjnej. Stosownie bowiem do treści art. 139 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. - organ drugiego stopnia nie może bowiem wydać postanowienia na niekorzyść strony zażalającej się, chyba że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, a to nie miało miejsca.
Mając na uwadze poczynione ustalenia, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja co do ilości dni zwłoki Wójta Gminy w wydaniu rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego z przytoczonych względów odpowiadała prawu, a wobec tego przyjęta wysokość wymierzonej kary pieniężnej - w realiach rozpatrywanej sprawy - była prawidłowa.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził również w postępowaniu prowadzonym przez Organy obu instancji takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi z urzędu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło